Komunikacja miejska w Londynie

Komunikacja miejska w Londynie na pierwszy rzut oka wydaje się skomplikowana oraz trudna do zrozumienia. Zdecydowanie warto przed przyjazdem zapoznać się ze sposobem płatności za bilety oraz z różnymi środkami komunikacji, dzięki czemu zmniejszymy poziom stresu podczas odwiedzin stolicy Anglii.

Za transport publiczny w Londynie odpowiada firma TFL (Transport for London), która na swojej oficjalnej stronie udostępnia wiele przydatnych materiałów

Pamiętajmy, że Londyn jest jednym z najbardziej zatłoczonych miast Europy! W godzinach dojazdu i powrotu z pracy tłumy mieszkańców korzystają z komunikacji miejskiej, a na stacjach i w tunelach panuje harmider i olbrzymi pośpiech. Zresztą, w Londynie cały czas wszyscy się śpieszą!

Jeśli odpukać pogubimy się, nie wpadajmy w panikę, na wielu stacjach znajdziemy przyjaźnie nastawioną obsługę, która z chęcią wytłumaczy nam co powinniśmy zrobić i gdzie się udać.

Strefy

Londyn (oraz jego okolica) podzielony jest na strefy (jest ich 9). Czym dalsza strefa, tym koszt dojazdu jest wyższy. Warto o tym pamiętać szukając noclegu, czasem oszczędność w cenie noclegu może zostać zniwelowana zwiększonymi opłatami za transport, szczególnie gdy jesteśmy w większej grupie.

Mapa komunikacji miejskiej

Mapę komunikacji (metro, kolei naziemna, kolejka miejska DLR) z podziałem na strefy, w języku polskim, możemy ściągnąć z oficjalnej strony TFL - Mapa komunikacji miejskiej w Londynie

Podróżowanie w godzinach szczytu - Peak oraz Off-Peak

Dla osób odwiedzających pierwszy raz Wielką Brytanię koncept różnych cen przejazdów w zależności od części dnia wydaje się dziwny, jednak w Anglii (w komunikacji miejskiej, jak i w pociągach dalekobieżnych) jest on często spotykany.

Generalnie polega to na tym, że w czasie, gdy ludzie jadą do pracy ceny biletów są droższe - ten okres nazywa się Peak - obowiązuje od poniedziałku do piątku (bez świąt państwowych), od 06:30 do 09:30 oraz od 16:00 do 19:00.

Typy biletów / kartonikowy

Nim zapoznamy się ze sposobem płatności, warto zrozumieć podejście samego miasta. Długookresowym celem Londynu jest niemal całkowita rezygnacja ze stacjonarnych punktów sprzedaży biletów oraz z korzystania z biletów kartonikowych. Z tego powodu wprowadzono nowoczesne typy płatności w modelu “Pay as you go”, tańsze od tradycyjnych biletów papierowych, oraz umożliwiono “nabijanie” biletów długookresowych na karty Oyster.

Bilet jednorazowy na 1 strefę 4,90£ ok 24,50 PLN
Bilet jednorazowy na strefy 1-3 4,90£ ok 24,50 PLN
Bilet jednorazowy na strefy 1-4 / 1-5 5,90£ ok 29,50 PLN
Bilet jednorazowy na strefy 1-6 6,00£ ok 30,00 PLN
Bilet jednodniowy kartonikowy na strefy 1-4 (poza szczytem i w szczycie) 12,30£ ok 61,50 PLN
Bilet jednodniowy kartonikowy na strefy 1-5< (poza szczytem)/td> 12,30£ ok 61,50 PLN
Bilet jednodniowy kartonikowy na strefy 1-5 (w szczycie) 17,50£ ok 87,50 PLN
Bilet 7-dniowy kartonikowy na strefy 1-5 56,20£ ok 281 PLN

Czym jest Oyster Card?

Karta Oyster jest typem karty miejskiej działającej na zasadzie przedpłaty, na którą wpłacamy określoną kwotę do wykorzystania w trakcie przejazdów. Możemy też zakupić na nią bilety długookresowe. Za wydanie karty musimy wpłacić depozyt , i o tyle zostanie obniżone saldo po pierwszej wpłacie. Jeśli nie planujemy wrócić do Londynu w najbliższym czasie, możemy zwrócić kartę oraz odzyskać środki bezpośrednio w automatach - niestety w takim wypadku nie możemy mieć na karcie kwoty większej niż 10£.

Kartę możemy zakupić w automatach na stacjach metra i dworcach, w oficjalnych punktach informacji turystycznej, oraz w jednym z punktów sprzedaży “Oyster Ticket Stops” - taki punkt możemy łatwo znaleźć korzystając ze strony https://tfl.gov.uk/maps/oyster-ticket-stops

W automatach możemy zapłacić gotówką lub kartą.

Tradycyjny bilet

Możemy zakupić go w automatach znajdujących się przy stacjach metra i dworcach, lub w kasach biletowych, a także w automatach przy przystankach tramwajowych.

Zdecydowanie nie polecamy zakupu tradycyjnych biletów papierowych, są niemal dwa razy droższe niż w przypadku płatności za bilety w modelu “Pay as you go”.

“Pay as you go”

Jest to bardzo opłacalny i wygodny sposób płatności za korzystania z komunikacji miejskiej w Londynie. Wchodząc na stację metra lub do autobusu zwyczajnie odbijamy kartę, i po przejeździe, przy wyjściu z metra lub dworca, robimy to samo. Dzięki temu system wie, ile środków powinno zostać zdjęte z karty.

Przykłady kosztów pojedynczych przejazdów z użyciem karty typu Osyter:

Przejazd Peak - cena w GBP Peak - cena w przeliczeniu na PLN Off-peak - cena w GBP Off-peak - cena w przeliczeniu na PLN
Pojedynczy przejazd w 1 strefie 2,40£ ok 12,00 PLN 2,40£ ok 12,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-2 2,90£ ok 14,50 PLN 2,40£ ok 12,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-3 3,30£ ok 16,50 PLN 2,80£ ok 14,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-4 3,90£ ok 19,50 PLN 2,90£ ok 14,50 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-5 4,70£ ok 23,50 PLN 3,10£ ok 15,50 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-6 5,10£ ok 25,50 PLN 3,10£ ok 15,50 PLN

Limity

To co wyróżnia płatności metodą “Pay as you go” to limity - tzw. capping. Na czym one polegają? Korzystając z karty nigdy nie zapłacimy więcej niż określona kwota dla danej strefy (a dokładniej dla zakresu stref, np. 1-4, 1-6). Za każdym razem, gdy korzystamy z karty, określona kwota jest pobierana po przejeździe - do czasu aż dojdziemy do górnego limitu. Od tego momentu nie płacimy za dodatkowe przejazdy.

Limity są dzienne (ważne do godziny 4:30 następnego dnia) lub tygodniowe (również ważne do 4:30 kolejnego dnia), liczone są jednak od poniedziałku do niedzieli. Niestety, w sytuacji wyjazdu środa-środa wpadamy w dwa limity tygodniowe.

UWAGA: Limit "poniedziałek-niedziela" nie dotyczy kart Oyster. Jeśli chcemy skorzystać z limitów "poniedziałek-niedziela" powinniśmy korzystać z tzw. karty “contactless” - debetowej (w przypadku polskiej karty mogą być problemy) / kredytowej.

Strefy Limit - cały dzień (peak) Limit - Off-peak Limit - od poniedziałku - do niedzieli (tylko "contactless")
1 i 1-2 6,60£ 6,60£ 33,00£
1-3 7,70£ 7,70£ 38,70£
1-4 9,50£ 9,50£ 47,30£
1-5 11,20£ 11,20£ 56,20£
1-6 12,00£ 12,00£ 60,20£
1-7 13,00£ 12,10£ 65,40£
1-8 15,50£ 12,10£ 77,30£
1-9 17,20£ 12,10£ 85,70£
1-9 + Watford Junction 23,00£ 17,50£ 86,10£
1-9 + Shenfield 28,60£ 19,30£ 102,20£
2 6,60£ 6,60£ 24,70£
2-3 7,70£ 7,70£ 24,70£
2-4 9,50£ 9,50£ 27,30£
2-5 11,20£ 11,20£ 32,80£
2-6 12,00£ 12,00£ 41,20£
3 7,70£ 7,70£ 24,70£
3-4 9,50£ 9,50£ 24,70£
3-5 11,20£ 11,20£ 27,30£
3-6 12,00£ 12,00£ 32,80£
4 9,50£ 9,50£ 24,70£
4-5 11,20£ 11,20£ 24,70£
4-6 12,00£ 12,00£ 27,30£
5 11,20£ 11,20£ 24,70£
5-6 12,00£ 12,00£ 24,70£
6 12,00£ 12,00£ 24,70£

Więcej można znaleźć w pliku PDF na stroni TFL.

Oyster Card - przedpłata

Jeśli na naszej karcie Oyster mamy środki, możemy w każdej chwili skorzystać z komunikacji miejskiej bez żadnego problemu, wystarczy “odbić” kartę - działa ona we wszystkich środkach komunikacji miejskiej.

Płatność bezdotykowa

Od jakiegoś czasu nie musimy kupować karty Oyster, wystarczy nam zwykła karta płatnicza umożliwiającą płatności bezdotykowe, tzw. karty “contactless”. Niestety, w przypadku polskich kart raczej nie uda nam się zapłacić karta debetową, będzie musiała to być karta kredytowa. Drugim minusem jest kurs, będzie on wyższy od tego z polskiego kantoru, przy częstym korzystaniu możemy znacznie przepłacić.

W przypadku korzystania z karty także obowiązują limity, nie zakupimy w ten sposób jednak karty długookresowej.

Uwaga! Pamiętajmy, żeby nigdy nie przykładać całego portfela, w którym mamy karty płatnicze oraz kartę Oyster - w takim przypadku system może “zjeść” środki z więcej niż jednej karty!

Bilet długookresowy - Travelcard

Innym rozwiązaniem są karty długookresowe - Travelcard, umożliwiające podróżowanie bez limitów dowolnym środkiem transportu w określonym czasie, oczywiście w ramach wybranej strefy. Możemy zakupić kilka typów biletów:

  • bilet dzienny (bilet kartonikowy, zakupimy w automacie)
  • bilet 7 dniowy (bilet kartonikowy lub nabijany na kartę Oyster)
  • bilety miesięczne lub roczne (nabijane na kartę Oyster, raczej nie dla turystów)

Warto pamiętać, że bilet nie jest 24 godzinny, lecz jest ważny do godziny 4:30 następnego dnia. Są dwa typy biletów dziennych, “Anytime Day Travelcards” - ważny od 4:30 danego dnia, oraz “Off-peak Day Travelcards” - ważny od 9:30 od poniedziałku do piątku, lub od 4:30 do 4:30 w weekendy oraz święta.

W przypadku biletów dłuższych nie ma podziału na “Off-peak” i “Peak”, obowiązuje natomiast nadal godzina 4:30 dzień po ważności biletu jako godzina graniczna.

Strefy Limit - cały dzień (peak) Limit - Off-peak Limit - 7 dni
1 i 1-2 12,30£ 12,30£ 33,00£
1-3 12,30£ 12,30£ 38,70£
1-4 12,30£ 12,30£ 47,30£
1-5 17,50£ 12,30£ 56,20£
1-6 17,50£ 12,30£ 60,20£
1-7 22,10£ 13,10£ 65,40£
1-8 22,10£ 13,10£ 77,30£
1-9 22,10£ 13,10£ 85,70£
1-9 + Watford Junction 23,00£ 17,50£ 86,10£
1-9 + Shenfield 28,60£ 19,30£ 102,20£
2 12,30£ 12,30£ 24,70£
2 i 2-3 12,30£ 12,30£ 24,70£
2-4 12,30£ 12,30£ 27,30£
2-5 17,50£ 12,30£ 32,80£
2-6 17,50£ 12,30£ 41,20£
3 12,30£ 12,30£ 24,70£
3-4 12,30£ 12,30£ 24,70£
3-5 17,50£ 12,30£ 27,30£
3-6 17,50£ 12,30£ 32,80£
4 12,30£ 12,30£ 24,70£
4-5 17,50£ 12,30£ 24,70£
4-6 17,50£ 12,30£ 27,30£
5 17,50£ 12,30£ 24,70£
5-6 17,50£ 12,30£ 24,70£
6 17,50£ 12,30£ 24,70£

Więcej można znaleźć w pliku PDF na stroni TFL.

Czy opłaca się bardziej opcja “Pay as you go”, czy bilet długookresowy?

Odpowiedź na to pytanie jest jedna - to zależy. Powinniśmy wcześniej sami wyliczyć koszty, biorąc pod uwagę sposób działania limitów tygodniowych (działają od poniedziałku do piątku).

Dzieci oraz młodzież

Dzieci do lat 11 mogą podróżować za darmo, oczywiście z opiekunem posiadającym ważny bilet. Na jedną osobę dorosła może przypadać maksymalnie czwórka dzieci.

Typy transportu

W Londynie znajdziemy najróżniejsze możliwości przemieszczania się, zaczynając od autobusów, przez kolejkę podziemną (metro), kolej naziemną (Overground, DLR), zwykłą kolej (niektóre pociągi National Rail dojeżdżające do stacji w Londynie), a na tramwaju wodnym i kolejce liniowej (Emirates Air Line) kończąc.

We wszystkich z nich możemy korzystać z płatności karta Oyster lub bezdotykową kartą płatniczą.

Metro (Undergroud)

Londyńskie metro jest stare i niczym nie przypomina nowoczesnych systemów znanych z innych miast Europy, jest to jednak najwygodniejszy sposób przemieszczania się po centrum Londynu, i zarazem ciekawa atrakcja turystyczna.

W metrze kartę odbijamy po wejściu, ale także przy wyjściu - to bardzo ważne! Jeśli nie odbijemy przy wyjściu, przy kolejnym wejściu może zostać pobrana wyższa kwota - nasze drugie wejście zostanie potraktowane jako wyjście!

Autobusy

Słynne piętrowe autobusy są symbolem Londynu, korzysta się z nich jednak trochę inaczej niż z metra i kolejki naziemnej. Warto wiedzieć, że autobusy nie zatrzymują się na wszystkich przystankach. Stojąc na przystanku powinniśmy zamachać do kierowcy, a chcąc wysiąść powinniśmy nacisnąć guzik w środku chwilę przed przystankiem. Niestety może to okazać się skomplikowane przy dużej ilości przystanków, w takim wypadku dobrze obserwować mapę na telefonie i szybko reagować.

Jak działają autobusy w Londynie?

  • koszt za przejazd autobusem jest stały, wynosi 1,50£, bez względu na strefę w przypadku kart, odbijamy kartę jedynie raz po wejściu
  • zawsze wsiadamy z przodu, tak aby kierowca widział, że odbijamy kartę lub posiadamy kartę Travelcard
  • za bilety nie można zapłacić gotówką w autobusie, ani w automacie na przystanku autobusowym
  • capping na wszystkie przejazdy autobusowe danego dnia wynosi 4,50£
  • w ciągu godziny od pierwszego “odbicia” karty możemy przesiąść się do innego autobusu lub tramwaju, musimy jedynie użyć tej samej karty jak w przypadku wcześniejszego przejazdu

Te same zasady dotyczą przejazdów tramwajami, oprócz płatności gotówką, w tramwaju możemy zapłacić za bilet (wyliczoną kwotę) 2,50£

Pociągi

Bilety Travelcard oraz karty Oyster pozwalają również na korzystanie z pociągów linii National Rail, które obsługują strefy podmiejskie oraz dojazdy do głównych lotnisk (ale nie wszystkie, powinniśmy przed wejście do pociągu to sprawdzić!)

W przypadku pociągów kartę odbijamy po wejściu na dworzec, ale także przy wyjściu. Uważajmy też na dworcu i skorzystajmy z odpowiedniego kasownika, jeśli się pomylimy, będziemy musieli skorzystać z innego kasownika raz jeszcze i zapłacimy za wirtualny przejazd, którego nie odbyliśmy!

Kolejka linowa - Emirates Air Line

Koszt pojedynczego przejazdu to 3,50£ dla osoby dorosłej, i 1,70£ dla dziecka. W przypadku zakupu biletów na kartonikowych zapłacimy kolejno 4,50£ oraz 2,30£.

Dostęp dla osób niepełnosprawnych

Władze Londynu starają się w każdym roku zmniejszać bariery i wspierać dostęp do komunikacji miejskiej dla osób niepełnosprawnych. Niestety, londyńskie metro jest stare, budowane w innych czasach, i nadal większość stacji nie jest dostosowana dla osób mających problemy z mobilnością.

Na szczęście firma TFL udostępniła mapy stacji z możliwością skorzystania z windy oraz bez stopni, można je znaleźć na podstronie https://tfl.gov.uk/transport-accessibility/wheelchair-access-and-avoiding-stairs

Wszystkie autobusy miejskie są dostosowane do osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.

Poleć ten artykuł


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Londynu

Zobacz nasze inne artykuły z Anglii

Komentarze