Willa Hadriana (Tivoli) - zwiedzanie i informacje praktyczne

Willa Hadriana (Villa Adriana) to ruiny antycznego kompleksu stworzonego w II wieku naszej ery. Była to największa rzymska willa mieszkalna. Słowo willa nie oddaje jednak dobrze istoty tego miejsca - cesarz Hadrian zbudował sobie własne miasto, z pałacami, termami czy zbiornikami wodnymi.

Wygląd wielu budynków oraz struktur został zaczerpnięty ze starożytnej Grecji oraz Egiptu. Cesarz pragnął stworzyć swoiste dzieło sztuki łącząc architekturę trzech wielkich kultur.

Miasto niestety nie zachowało się do dziś, możemy jedynie zwiedzić jego ruiny. Porównując jednak Willę Hadriana z innymi stanowiskami archeologicznymi starożytnego Rzymu możemy bez przesady stwierdzić, że są one jednymi z najlepiej zachowanych.

Kompleks został doceniony i w 1999 roku wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

!Canopo - Willa Hadriana w Tivoli
Canopo - Willa Hadriana w Tivoli

Historia

Kompleks powstał w latach 118-134 naszej ery. Pomysłodawcą był cesarz Hadrian, który został władcą Imperium Rzymskiego w 117 roku. Hadrian nie był przekonany do cesarskiej rezydencji na wzgórzu Palatyn, stąd jedną z jego pierwszych decyzji była ta o budowie nowego kompleksu.

Cesarz dużą wagę przykładał do spraw kultury oraz sztuki. Rozumiał potrzebę kultywacji osiągnieć innych antycznych imperiów. Z tego powodu przy projektowaniu nowego kompleksu czerpano garściami z architektury starożytnej Grecji.

Willa była wykorzystywana przez cesarza oraz jego dwór. Także wielu polityków oraz możnych odwiedzało to miejsce, czemu sprzyjała bliskość Rzymu (willa oddalona była o niecałe 30 kilometrów od Wiecznego Miasta).

Po śmierci cesarza willa używana była przez jego następców przez blisko 2 stulecia. W IX wieku willa zaczęła popadać w ruinę i była wykorzystywana jako magazyny w trakcie wojen oraz konfliktów. W trakcie kolejnych wieków część struktur została rozebrana i zdobyte elementy wykorzystywano do budowy innych budynków.

Wiele rzeźb i drogocennych dekoracji (np. mozaiki) zostało rozkradzionych. Na szczęście części z nich udało się przetrwać - zobaczymy je w muzeach w Rzymie. Część rzeźb została przeniesiona do Willi d’Este znajdującej się w centrum dzisiejszego Tivoli.

!Ruiny szpitala na terenie Willi Hadriana w Tivoli
Ruiny szpitala na terenie Willi Hadriana w Tivoli

Willa Hadriana dzisiaj

Spacerując po ruinach kompleksu łatwo wyobrazić sobie jak bardzo imponujące to miejsce było w przeszłości. Co więcej, szacuje się, że dzisiejsze stanowisko archeologiczne zajmuje zaledwie 20% terenu oryginalnej willi.

Niestety, żaden z budynków nie zachował się w nienaruszonym stanie. Pomimo to zachowała się dość dobrze struktura niektórych budynków oraz różne place i fundamenty.

Zwiedzanie zaczynamy od przejścia przez mur na teren nazywany "Poecile". W przeszłości był to plac otoczony ze wszystkich stron murami i zadaszonymi portykami. Dziś zachował się tu fragment murów oraz duży basen na środku. Sam basen ma długość ponad 230 metrów! Jak dobrze się przyjrzymy możemy w nim wypatrzyć pływające żółwie.

!Poecile - Willa Hadriana, Tivoli
Poecile - Willa Hadriana, Tivoli

Duże wrażenie sprawia oczko wodne otoczone kolumnami oraz rzeźbami o nazwie "Canopo". Jest to kopia sanktuarium z okolic starożytnej Aleksandrii. Od strony południowej plac zamyka fragment budynku, w którym odbywały się bankiety. Możemy odnaleźć w nim przejście prowadzące na górę.

Inne miejsca warte uwagi:

  • Teatro Marittimo - sztuczna wyspa na środku której znajdowała się rezydencja cesarza. Dostęp do niej był możliwy dwoma drewnianymi mostkami. Kształt wyspy to niemal idealny okrąg otoczony kolumnami.
  • Termy i łaźnie - podobnie jak w Rzymie jednymi z najlepiej zachowanych struktur są termy. Zobaczymy Małe oraz Wielkie Termy.
  • Piazza d’Oro (Złoty plac) - jeden z najważniejszych placów kompleksu. W czasach świetności otoczony był portykami i pięknymi rzeźbami. Część z nich znajdziemy w muzeach na całym świecie. Na środku placu znajdowały się sztuczne baseny.
  • Budynek z doryckimi kolumnami - nazwa tego miejsca dosłownie nawiązuje do stojących tam kilku kolumn.

Na terenie kompleksu znajdziemy także wiele innych pozostałości, w tym ruiny greckiego teatru, ruiny bibliotek, ruiny kompleksu gościnnego czy baraki wojskowej.

!Widok na fragment muru - Willa Hadriana, Tivoli
Widok na fragment muru - Willa Hadriana, Tivoli

Zwiedzanie

Willa Hadriana wraz z większym kawałkiem otaczającego ją terenu zostały ogrodzone. Po wejściu głównym musimy przejść jeszcze 500-metrową ulicą via Lago di Lesna. Trasa lekko wznosi się w górę, ale nie powinna nas bardzo zmęczyć.

Przed wejściem na teren Poecile znajduje się kryty budynek. Możemy w nim zobaczyć olbrzymią makietę przedstawiającą jak prawdopodobnie wyglądała Willa Hadriana w czasie swojej świetności.

Przed przyjazdem warto przejrzeć mapę kompleksu i zapoznać się z topografią. Ułatwi to późniejsze zwiedzanie. Pomimo, że trasa zwiedzania wydaje się w miarę prosta, na miejscu możemy poczuć się lekko zagubieni lub zdezorientowani, przez co możemy ominąć którąś z ważnych części kompleksu.

Warto zaglądać w różne miejsca, czasem wypatrzymy podstawy (lub całe!) kolumny lub fragmenty mozaik.

!Mozaika - ruiny szpitala, Willa Hadriana, Tivoli
Mozaika - ruiny szpitala, Willa Hadriana, Tivoli

Jeśli mamy więcej czasu warto podejść do ruin wieży obronnej Roccabruna. Znajduje się ona trochę na uboczu, musimy pójść trasą zaczynającą się przy północnej stronie budynku muzeum. Na fragment wieży można wejść. Z góry rozpościera się piękny widok na okoliczne wzgórza. Z powodu położenia mało osób dociera do wieży i bardzo możliwe, że będziemy na miejscu sami.

Informacje praktyczne

  • Niestety, w lutym 2017 roku przy zakupie biletu nie otrzymywało się mapy obiektu. Możliwy jest zakup mapy w formie mini przewodnika w sklepie lub w stoisku przed wejściem za około 3€.
  • Na terenie kompleksu znajduje się muzeum przechowujące rzeźby znalezione na terenie stanowiska archeologicznego. Niestety, muzeum nie jest otwarte na co dzień. Podczas miesięcy letnich odbywają się tu wystawy tymczasowe, a czasem główna część muzeum jest otwarta dla odwiedzających.
  • Pamiętajmy, że część miejsc może być zamknięta. W 2017 roku odbywał się remont słynnego Teatro Marittimo.

!Podczas zwiedzania Willi Hadriana w Tivoli
Podczas zwiedzania Willi Hadriana w Tivoli

Adres i położenie

Willa Hadriana znajduję się w Tivoli, jednak oddalona jest blisko 4 kilometry od centrum miasta i drugiego słynnego zabytku, Willi d’Este. Wejście na teren kompleksu znajduje się na końcu ulicy Via di Villa Adriana.

Adres: Largo Marguerite Yourcenar, 1- 00019 Tivoli
Położenie wejścia: 41.946087, 12.772571

Ile czasu poświęcić na zwiedzanie Willi Hadriana?

Na spokojne przespacerowanie po całym kompleksie najlepiej zarezerwować 3 do 4 godzin.

Wewnątrz mapy, którą możemy zakupić przed wejściem znajdziemy 3 trasy różnej długości. Sugerowany czas każdej z nich wynosi od 1 do 2,5 godziny. Zmieszczenie się w takim czasie jest jednak możliwe tylko w przypadku dobrego tempa. Trasy te omijają część budynków oraz miejsc.

Ceny biletów wstępu

Bilet normalny kosztuje 8€. Bilety ulgowe kosztują 4€ i są dostępne dla osób pomiędzy 18 a 25 rokiem życia.

Darmowe wejście możliwe jest dla osób poniżej 18 roku życia oraz dla osób z ograniczoną mobilnością wraz z opiekunem.

Darmowy wstęp dla wszystkich w każdą pierwszą niedzielę miesiąca.

Willa Hadriana - Tivoli

Dni i godziny otwarcia

  • od 2 stycznia do 31 stycznia od 9:00 do 17:00
  • od 1 lutego do 29 lutego od 9:00 do 18:00
  • od 1 marca do ostatniej soboty marca od od 9:00 do 18:30
  • od ostatniej niedzieli marca do 30 kwietnia od 9:00 do 19:00
  • od 1 maja do 31 sierpnia od 9:00 do 19:30
  • od 1 września do 30 września od 9:00 do 19:00
  • od 1 października do ostatniej soboty października od od 9:00 do 18:30
  • od ostatniej niedzieli października do 31 grudnia od 9:00 do 17:00

Willa Hadriana otwarta jest dla zwiedzających codziennie. Ostatnie wejście możliwe jest 1,5 godziny przez zamknięciem.

!Zwiedzanie Willi Hadriana w Tivoli
Zwiedzanie Willi Hadriana w Tivoli

Dojazd z Rzymu

W zależności od naszego planu zwiedzania Tivoli mamy dwa środki transportu do wyboru.

Jeśli planujemy odwiedzić jedynie Willę Hadriana lub od niej zacząć możemy skorzystać z autobusów lokalnych firmy Cotral. Autobusy wyruszają spod stacji metra Roma Ponte Mammolo do przystanku Villa Adriana. W stronę Tivoli jadą również inne autobusy tego przewoźnika, zatrzymują się one jednak około kilometra od stanowiska archeologicznego.

Czas przejazdu to około 45 minut. Bilety musimy zakupić wcześniej, koszt zakupu u kierowcy jest wyższy. Bilety możemy zakupić na stacji metra.

Na tej stronie możemy sprawdzić rozkład jazdy autobusów. Niestety, strona jest dostępna jedynie w języku włoskim i musimy użyć translatora.

Jeśli przyjeżdżamy do Tivoli pociągiem lub zaczynamy zwiedzać od Willi d’Este możemy pod samą Willę Hadriana podjechać autobusem miejskim linii 4 lub 4X. Przystanek znajduje się przy Piazza Garibaldi. Koszt biletu to 1,30€. Biletu nie kupimy u kierowcy, musimy go zakupić w kiosku lub kawiarni najbliżej przystanku.

Jeśli planujemy powrót do miasta pamiętajmy żeby sprawdzić godziny odjazdów autobusów powrotnych z Willi Hadriana. Są one wywieszone na szybie kasy biletowej. Bilety na powrót powinnismy zakupić od razu z biletami w pierwszą stronę.

Rozkłady znajdują się też na włoskiej stronie miejskiego przewoźnika CAT pod pod tym adresem.

Poleć ten artykuł


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Tivoli

Zobacz nasze inne artykuły z Włoch

Komentarze