Bitwa o Ardeny - historia i informacje praktyczne

Niemiecka ofensywa w Ardenach zwana też “bitwą o wybrzuszenie” (Battle of Bulge) to jedno z najbardziej znanych starć w historii drugiej wojny światowej. Była ostatnią ofensywą wojsk niemieckich i najprawdopodobniej największą bitwą w historii armii USA.

Historia

Niemcy doskonale zdawali sobie sprawę, że nie są w stanie wygrać wojny na obu frontach. Dlatego też przygotowano projekt działań wojennych, który miał możliwie szybko wyeliminować większość sił przeciwników z frontu zachodniego. Hitler wybrał plan ataku przez Ardeny, uznał bowiem że żołnierz niemiecki zdecydowanie góruje nad amerykańskim, więc zniszczenie tych sił będzie dla Niemców znacznie łatwiejsze. Plan operacji “Straż nad Renem” był niezwykle optymistyczny. Zakładał bowiem, że niemieckie wojska, dzięki złej pogodzie (wyłączenie lotnictwa alianckiego) w ciągu kilku dni dotrą do Mozy. Zmobilizowano prawie pół miliona ludzi i prawie dwa tysiące czołgów. Na tym odcinku frontu przewaga Niemców była przygniatająca chociaż do końca ofensywy alianci ściągnęli w Ardeny ponad 800 tysięcy żołnierzy. Dodatkowo Hitler przygotował dwie operacje mające zaskoczyć wroga - komandos Otto Skorzenny miał ze swoimi ludźmi prowadzić dezinformację na tyłach alianckich linii, zaś pułkownik van Heydte przejąć skrzyżowanie dróg obok miejscowości Malmedy.

Uderzenie niemieckie z dnia 16 grudnia było zupełnym zaskoczeniem dla aliantów. Wprawdzie na północy Amerykanie dość szybko otrząsnęli się z pierwszego szoku i stawili twardy opór, jednak w centralnym odcinku frontu Niemcom poddawały się całe oddziały. Nie powiodło się zdobycie skrzyżowania przy Malmedy. Żołnierzy zrzucono w złym miejscu więc podjęli oni decyzję o odwrocie, a ich dowódca przeziębił się i poddał Amerykanom.

Alianci naprędce zorganizowali konferencję generałów w Verdun. Skandal wywołał brytyjski generał Montgomery, który nie pojawił się w miejscu obrad, uznając że winę za całą sytuację ponoszą Amerykanie. Mylił się jednak, bo to właśnie generał Patton miał już przemyślany plan działania, a jego żołnierzy w chwili rozpoczęcia konferencji przygotowywali kontratak.

Jednym z ważniejszych i najbardziej znanych epizodów bitwy stała się obrona miasta Bastonge. Stacjonująca tam 101 dywizja powietrzno-desantowa i oddziały z kilku innych dywizji nie wykonały rozkazu wycofania się i przez cały tydzień broniły miasta, mimo zupełnego odcięcia przez Niemców.

Obie strony dopuściły się zbrodni wojennych. Podczas całej operacji Niemcy zamordowali około 500 osób (ponad 300 jeńców i ponad 100 cywilów). Amerykanie postarali się o to aby informacje na temat zbrodni szybko dotarły do ich żołnierzy. Na efekty nie trzeba było długo czekać np. we wsi Chenonge zamordowano około 60 jeńców niemieckich. Oficerowie alianccy doskonale wiedzieli o poczynaniach swoich żołnierzy, ale w większości przypadków nie reagowali.

Powoli wyczerpywał się impet niemieckiego uderzenia. Nie udało się osiągnąć celów ataku, czołgom kończyła się benzyna, poprawiła się pogoda - stawało się jasne, że “Straż nad Renem” nie spełniła pokładanych w niej nadziei. Na placu boju Niemcy pozostawili ponad 40 tysięcy zabitych bądź pojmanych żołnierzy. Ich przeciwnicy stracili ok. 45 tysięcy ludzi (większość to Amerykanie, Brytyjczycy stracili w Ardenach ok. 200 rannych lub jeńców).

Zwiedzanie i informacje praktyczne

Miejsca związane z bitwą (inaczej nazwana także jako Ofensywa w Ardenach), które warto dziś zwiedzić to przede wszystkim dwie placówki muzealne: Muzeum Grudnia 1944 w La Gleize i Bastogne War Museum.

W wielu miejscowościach znajdują się cmentarze wojskowe, na których pochowano poległych (Henri-Chapelle, Neuville-en-Condroz, Hotton). W Ardenach można zobaczyć też pomniki i tablice upamiętniające walki i zbrodnie z grudnia 1944 (pomnik masakry w Malmedy w Baugnez lub replika czołgu Sherman w Bastogne).

Muzeum Grudnia 1944 roku czyli Musee Decembre 44 (adres: Rue de l'église, 7b, B-4987 La Gleize, Belgia) można zwiedzać od 10:00 do 18:00, ostatnie wejście do godziny 17:15. Jednak zwiedzanie nie odbywa się codziennie, przed planowaną wizytą najlepiej sprawdzić czy w interesującym nas dniu placówka będzie czynna, można to zrobić na tej stronie - LINK, gdzie na dole znajduje się kalendarz otwarcia muzeum.

Ceny biletów wstępu dla dorosłych (osoby od 13. roku życia) wynoszą 7,50€, dzieci w wieku 8 - 12 lat płacą 6,00€, bezpłatnie wchodzą dzieci poniżej 8. roku życia.

Więcej informacji oraz aktualności znajdziemy na oficjalnej stronie muzeum.

Bastogne War Museum (adres: Colline du Mardasson 5, 6600 Bastenaken, Belgia) można zwiedzać w różnych dniach i godzinach zależnych od sezonu (najlepiej jednak przed planowaną wizytą upewnić się czy placówka w wybranym przez nas dniu jest otwarta - możemy zrobić to na tej stronie - LINK).

  • w sezonie (15. marzec - 15. listopad) - codziennie od 9:30 do 18:00, ostatnie wejście o 16:00;
    • w lipcu oraz w sierpniu - czynne do 19:00, ostatnie wejście o 17:00 (czynne także w dniu Belgijskiego Święta Narodowego - 21.lipca);
  • poza sezonem (16. listopad - 14. marzec) - od wtorku do niedzieli od od 9:30 do 18:00, ostatnie wejście o 16:00;
  • nieczynne 1. stycznia i 25. grudnia

UWAGA! Aktualnie muzeum jest nieczynne do okolic pierwszej połowy lutego 2018 roku. Osoby chętne odwiedzić placówkę powinny śledzić zmiany.

Ceny biletów wstępu: normalny 14,00€, ulgowy dla seniorów 65+ 12,00€, osoby w wieku 6 - 18 lat - 8,00€, bezpłatnie wchodzą dzieci poniżej 6. roku życia.

Więcej informacji oraz aktualności znajdziemy na oficjalnej stronie.

The Baugnez 44 Historical Center (adres: Route de Luxembourg, 10, B- 4960 Malmedy, Belgia) to placówka rekomendowana przez Muzeum Grudnia 1944 roku (Musee Decembre 44), która jest traktowana jako dopełnienie wizyty. Obiekt można odwiedzać od środy do niedzieli, w godzinach 10:00 - 18:00 (ostatnie wejście o 17:25). Cena biletu normalnego to 7,50€, a ulgowego 6,00€ (dla dzieci w wieku 8 - 12 lat). Na tej stronie LINK znajdziemy dokładne informacje o dniach otwarcia, w kalendarzu znajdującym się niżej.

Więcej informacji oraz aktualności można znaleźć na oficjalnej stronie.


Reklama