Izrael - wiza, waluta, kontrola graniczna i informacje praktyczne

Izrael jest jednym z mniejszych państw świata, które ma jednak dostęp aż do trzech mórz (Śródziemnego, Martwego i Czerwonego). Na terenie tego niewielkiego kraju znajduje się aż dziesięć obiektów wpisanych na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO oraz wiele świętych miejsc trzech religii.

Izrael jest też państwem, które od dnia swojego powstania pod koniec lat 50. poprzedniego wieku jest pod ciągłą presją sąsiednich krajów arabskich. Jest to państwo ściśle zmilitaryzowane, w którym każdy (w tym kobiety) musi przejść obowiązkową służbę wojskową. Nie powinien nas więc zdziwić widok młodych osób z bronią długa, które akurat jadą autobusem międzymiastowym do jednej z baz lub siedzą na plaży.

Uwaga! Artykuł powstał w grudniu 2018 roku i treści w nim zawarte były aktualne w momencie publikacji. Od tego czasu część informacji mogła się zmienić, dlatego zachęcamy do zweryfikowania konkretnych danych przed przyjazdem.

Informacje podstawowe:

  • Waluta: Nowy szekel (NIS)
  • Numer alarmowy: 112
  • Język urzędowy: hebrajski
  • Kod domeny krajowej: il

Gniazda elektryczne w Izraelu są takie same jak w Polsce.

Godziny i dni działania sklepów, muzeów, placówek publicznych oraz komunikacji publicznej

W Izraelu tydzień roboczy trwa od niedzieli do czwartku i bardzo często dni oraz godziny otwarcia podane są właśnie w tym formacie. W piątek i sobotę, a dokładniej od zmierzchu w piątek do zmierzchu w sobotę, obowiązuje szabat. Szabat to w judaizmie ostatni dzień tygodnia, podczas którego mieszkańcy Izraela odpoczywają i nie mogą pracować, gotować czy sprzątać.

Podczas szabatu kraj niemal zamiera. Nie kursuje większość komunikacji publicznej (pociągi oraz autobusy), zamykane są sklepy oraz restauracje. Wyjątkami są miejsca oraz usługi typowo turystyczne oraz obszary z większością arabską. Na przykład w dzielnicy hotelowej w Ejlacie lub w dzielnicy arabskiej w Jerozolimie wiele sklepów oraz restauracji jest otwartych. Jeśli przyjeżdżamy na krótko i akurat w trakcie szabatu, to sprawdźmy dokładnie w jaki sposób będziemy mogli poruszać się po mieście lub kraju.

Niestety, określenie od zmierzchu jest bardzo nieprecyzyjne i niejednoznaczne. Muzea czy inne obiekty użyteczności publicznej zamykane są często już około 13:00, czyli wiele godzin przed zmierzchem.

W normalne dni robocze mniejsze sklepy czynne są z reguły do 19:00-20:00. Duże supermarkety (jak np. Shufersal Deal) czynne są z reguły dłużej - nawet do 22:00 czy 23:00.

Stolica kraju

Oficjalną stolicą Izraela jest Jerozolima i to właśnie tu urzędują najważniejsze instytucje państwowe, parlament (Kneset) oraz prezydent. Z powodu skomplikowanego statusu miasta niemal wszystkie państwa świata swoje ambasady otworzyły jednak w nadmorskim Tel-Awiwie. Wyjątkiem są Stany Zjednoczone, które w 2018 roku przeniosły ambasadę do oficjalnej stolicy kraju. Prawdopodobnie w ciągu najbliższych lat uczynią tak również inne państwa, co zapowiedziała m.in. Australia.

Język urzędowy i znajomość języka angielskiego

Od 2018 roku jedynym językiem urzędowym w Izraelu jest język hebrajski. Język arabski posiada specjalny status, ale nie jest już językiem urzędowym. Znaki drogowe występują najczęściej w dwóch wariantach: hebrajski + angielski lub hebrajski + arabski + angielski. Rozkłady jazdy na przystankach autobusowych zależą od miasta i regionu. Na turystycznych obszarach rozkłady rozpisane są często również po angielsku, ale w niektórych miejscach (np. na przystankach przy drodze numer 90) występują tylko w językach: hebrajskim i arabskim.

!Zjazd w stronę Czerwonego Kanionu (Izrael, okolice miast Ejlat)
Zjazd w stronę Czerwonego Kanionu (Izrael, okolice miast Ejlat)

W sklepach nazwy produktów wypisane są tylko w języku hebrajskim. W restauracjach jest różnie - czym bardziej turystyczny obszar, tym większa szansa na angielski. Zdarza się czasem, że menu lub cennik atrakcji występuje też w języku rosyjskim, którym posługuje się nawet 20% żydowskiej populacji kraju.

Wśród młodszych mieszkańców znajomość języka angielskiego jest dobra. W przypadku osób starszych jest różnie. Na pewno w miejscowościach turystycznych nie powinno być problemu z dogadaniem się po angielsku, a wielu mieszkańców Izraela ma polskie korzenie i kojarzy podstawowe zwroty z naszego języka.

Przylot do Izraela - wiza oraz paszport

Polacy wybierający się do Izraela w celach turystycznych nie potrzebują wyrabiać wcześniej wizy. Wystarczy paszport ważny co najmniej 6 miesięcy od daty planowanego wyjazdu.

Turyści po przylocie otrzymują pozwolenie na pobyt do maksymalnie 90 dni w postaci niewielkiej karteczki ze zdjęciem, kodem oraz podstawowymi informacjami (tzw. wiza B/2). Na zezwoleniu jest jasno napisane, że nie umożliwia ono podjęcia pracy. Uwaga! Może się zdarzyć tak, że otrzymamy wizę na krótszy czas. Jeśli zostajemy w Izraelu dłużej dokładnie sprawdźmy otrzymane zezwolenie.

W momencie wylotu otrzymamy podobne zezwolenie, ale tym razem na opuszczenie Izraela. Od jakiegoś czasu kontrolerzy nie wbijają pieczątek do paszportów, dzięki czemu turyści podróżujący do krajów arabskich nie mają nieprzyjemności.

Aktualne informacje znajdziemy na tej stronie. Wystarczy zjechać do sekcji Wjazd i pobyt.

Przylot do Izraela - kontrola na lotnisku

Dla wielu turystów najbardziej stresującym momentem podczas wizyty w Izraelu jest kontrola lotniskowa po przylocie i później w trakcie wylotu. W Internecie można znaleźć dziesiątki różnych opinii i doświadczeń, przez co wiele osób lecących do Izraela od razu negatywnie się nastawia.

Tak naprawdę nie ma jednak jednej uniwersalnej odpowiedzi na to, czy jest się czym martwić na zapas. Niektórzy turyści są przepytywani minutę, inni kilkadziesiąt minut. Nam dłużej zajął wjazd niż wyjazd. Podczas kontroli po przylocie weryfikowano czy mamy gdzie się zatrzymać i czy posiadamy bilet powrotny. Sugerujemy wydrukować potwierdzenia rezerwacji lotów oraz hoteli, dzięki czemu potencjalne maglowanie będzie mniej stresujące.

Niektórzy turyści byli przepytywani ze swoich wcześniejszych wizyt w krajach arabskich (np. Egipt). Jeśli nie posiadamy lotu powrotnego powinniśmy wcześniej przygotować wytłumaczenie.

Większość turystów ma większy problem z kontrolą powrotną, która składa się z trzech części. Najpierw jesteśmy przepytywani o to, czy ktokolwiek mógł mieć dostęp do naszych bagaży oraz czy nie otrzymaliśmy żadnego prezentu. Kontrolerzy chcą upewnić się, że nic nam nie podrzucono.

Potem przechodzimy kontrolę bagaży, żeby na koniec poddać się prawdziwej kontroli paszportowej. W jej trakcie otrzymamy zezwolenie na wyjazd z Izraela oraz będziemy musieli odpowiedzieć na kilka pytań. Niektóry turyści na tym etapie są zabierani na bardziej szczegółową kontrolę.

Na oficjalnych stronach portów lotniczych znajdziemy informacje, że powinniśmy pojawić się na lotnisku 3 godziny przed wylotem. Naszym zdaniem dobrze jest stosować się do tych zaleceń, a w sezonie turystycznym pojawić się nawet wcześniej. Każdy ma inne doświadczenia i lepiej nie sugerować się tym, że ktoś przeszedł kontrolę w kilka minut, ponieważ nie ma tu żadnej jasnej reguły. W najgorszym scenariuszu możemy nie zdążyć na lot.

Izraelscy celnicy wydają się raczej oschli i powinniśmy powstrzymać się przy nich od żartów czy aluzji.

Zwiedzanie Izraela

Parki narodowe, rezerwaty przyrody oraz niektóre zabytki historyczne

Większość parków narodowych w Izraelu jest pod opieką Zarządu Ochrony Przyrody i Parków Narodowych (ang. The Israel Nature and Parks Authority, hebr. רשות הטבע והגנים), który opiekuje się ponad 80 obiektami na terenie tego niewielkiego kraju. Warto pamiętać, że parki narodowe to nie tylko natura, a również stanowiska archeologiczne takie jak Cezarea czy chociażby Mury Jerozolimy. Dokładną mapę obiektów znajdziemy na na tej stronie.

Jeśli chcielibyśmy odwiedzić więcej parków i obiektów zarządzanych przez tę organizacje możemy zainteresować się specjalnymi ofertami zniżkowymi.

  • Karta Niebieska (ang. Blue Card) - umożliwia odwiedzenie 3 parków narodowych w ciągu 2 tygodni - 78 NIS
  • Karta Zielona (ang. Green Card) - umożliwia odwiedzenie 6 parków narodowych w ciągu 2 tygodni - 110 NIS
  • Karta Pomarańczowa (ang. Orange Card) - umożliwia odwiedzenie dowolnej ilości parków narodowych w trakcie 2 tygodni - 150 NIS

Okres trwania karty liczy się od pierwszego jej użycia. Karty są ważne w 70 parkach. Uwaga! W ramach kart zniżkowych nie ma możliwości wejścia na teren stanowiska archeologicznego Miasto Dawida.

Więcej informacji dostępnych jest na tej stronie. W prawym rogu, po kliknięciu w nazwę karty, pobierzemy plik z listą wszystkich parków narodowych, do których wejdziemy z daną kartą.

Służby porządkowe - wojsko i policja

Izrael jest w stanie permanentnego napięcia z krajami ościennymi. W przypadku zatrzymania do kontroli powinniśmy stosować się do wszystkich poleceń i nie prowokować żadnych dyskusji.

Waluta oraz płatności

Od 1985 roku walutą obowiązująca w Izraelu jest nowy szekel (NIS), który dzieli się na 100 agor. Symbolem waluty jest znak ₪, który widoczny jest niemal przy wszystkich cennikach.

Do obiegu wprowadzono banknoty o nominałach 20, 50, 100 i 200 szekli oraz monety o nominałach 10 agor i 1/2, 1, 2, 5, 10 szekli.

Gdzieniegdzie w miastach turystycznych mogą być akceptowane dolary amerykańskie, ale nie jest to w żaden sposób normą.

Płatność kartą

Izraelski system bankowy należy do jednego z najbardziej rozwiniętych na świecie. W przypadku największych miast - w sklepach, hotelach, atrakcjach oraz restauracjach - nie powinniśmy mieć problemu z płatnością kartą wystawioną przez Visę lub Master Card. W małych ośrodkach lub prywatnych pensjonatach czy apartamentach lepiej nie zakładać z góry możliwości płatności kartą. Najlepiej zweryfikować to przed przyjazdem.

Nawet jeśli planujemy płacić głównie kartą warto mieć ze sobą odpowiedni zapas gotówki w razie nieprzewidzianych problemów.

Czy w Izraelu można płacić polską kartą?

W przypadku kart kredytowych, tzw. kart wypukłych oraz nowszych kart nie powinnismy mieć żadnych problemów. Warto jednak wcześniej upewnić się w jaki sposób wyliczany jest kurs, aby nie przepłacić.

Czy w Izraelu można płacić kartą Revolut?

W żadnym miejscu nie mieliśmy problemu z płatnością kartą Revolut. Naszym zdaniem jest to świetne rozwiązanie, które pozwala na duże oszczędności. Niestety, kantory w Polsce oferują bardzo kiepskie kursy wymiany.

Jak poruszać się po Izraelu?

Izrael zajmuje powierzchnię niemal równą powierzchni województwa podlaskiego. Do tego praktycznie wszystkie miasta oraz atrakcje położone są na pasie o długości około 200 kilometrów na północ od miasta Ber Szewa. Na południe od Ber Szewy rozciągają się długie połacie pustyni Negew, na końcu której znajduje się kurort turystyczny Ejlat, który leży nad Zatoką Akaba (Morze Czerwone).

Po Izraelu możemy poruszać się komunikacją publiczną (autobusy oraz pociągi) lub wypożyczonym samochodem. Wybór zależy tak naprawdę od naszego planu zwiedzania. Jeśli chcemy skupić się na miastach na północy (Tel-Awiw, Hajfa, Jerozolima) możemy bez problemu poruszać się tylko komunikacją publiczną. Chcąc jednak odwiedzić pustynię, Morze Czarne czy któryś z parków narodowych wypożyczenie samochodu możemy okazać się dużo wygodniejsze. Innym argumentem za wypożyczeniem samochodu może być szabat, podczas którego komunikacja publiczna zamiera.

Komunikacja miejska i międzymiastowa - autobusy

Głównym izraelskim przewoźnikiem autobusowym jest firma Egged, która obsługuje zarówno komunikacje międzymiastową jak i komunikacje miejską w części miast (m.in. Ejlat, Hajfa czy Jerozolima). Bilety możemy zakupić u kierowcy (tylko gotówka, kierowca wydaje resztę) lub w kasie biletowej na dworcach. W przypadku popularnych tras w sezonie letnim i w dni wolne od pracy warto zarezerwować miejsce online, ponieważ może zabraknąć miejsc.

W autobusach firmy Egged dostępne jest darmowe wifi. Niestety, niektóre z pojazdów nie należą do najnowszych.

Drugim ważnym przewoźnikiem jest firma Dan, która operuje w Tel-Awiwie i okolicy. Firma Dan obsługuje również działające w Hajfie nowoczesne autobusy Metronit.

Z wyjątkiem głównych przystanków pozostałe są z reguły dostępne tylko na żądanie. Pamiętajmy o wciśnięciu guzika Stop odpowiednio wcześniej.

Chcąc znaleźć trasę pomiędzy dwoma punktami możemy skorzystać ze strony bus.co.il. Po znalezieniu trasy możemy sprawdzić również dokładną mapę przystanków oraz ceny konkretnych odcinków. Mimo że w naszym przypadku strona zawsze wyświetlała poprawne dane, to warto po znalezieniu konkretnej linii zweryfikować to raz jeszcze bezpośrednio na stronie przewoźnika.

Pociągi

W Izraelu rozwinięta jest również sieć linii kolejowych, która łączy ze sobą najważniejsze miasta (Ber Szewa, Hajfa, Tel-Awiw i Jerozolima). W przypadku Jerozolimy pamiętajmy jednak, że pociąg nie dojeżdża bezpośrednio do centrum miasta. Niektóre ze stacji w pozostałych miastach również znajdują się dalej od centrów miast (dotyczy to chociażby Tel-Awiwu). Plusem izraelskiej kolei są ceny, które nie odbiegają tak bardzo poziomem od autobusów międzymiastowych.

Dokładny plan linii kolejowej możemy znaleźć na tej stronie. Dostępne przejazdy pomiędzy dwoma miastami sprawdzimy tutaj.

Turystów lądujących w Tel-Awiwie powinien zainteresować fakt, że stacja kolejowa znajduje się przy lotnisku im. Bena Guriona (ang. Ben Gurion Airport).

Bilety możemy zakupić w automatach lub w kasach na dworcach.

Karta Rav-Kav - sposób na trochę tańsze przejazdy

W kasach biletowych oraz u kierowcy możemy nabyć jedynie bilety na pojedynczy przejazd. Takie bilety są dobre w przypadku krótkiego pobytu i sporadycznego korzystania z komunikacji, ale na dłuższą metę nie są one ekonomiczne.

Turyści planujący regularnie korzystać z komunikacji publicznej mogą zainteresować się specjalną plastikową kartą Rav-Kav, która działa we wszystkich środkach transportu w Izraelu (autobusy miejskie, autobusy międzymiastowe i pociągi). Wyrobienie karty anonimowej (najlepszej dla turystów) kosztuje 5 NIS (kwota bezzwrotna). Kartę możemy zakupić w automatach (na dworcach kolejowych, przystankach Metronit w Hajfie oraz przystankach lekkiej kolei w Jerozolimie), w punktach sprzedaży na dworcach autobusowych lub bezpośrednio u kierowcy autobusu (z wyjątkiem autobusów miejskich w Jerozolimie). Uwaga! Kierowca nie zawsze będzie posiadał kartę na stanie.

Istnieje również karta personalizowana, która umożliwia zakup biletów miesięcznych oraz pozwala na korzystanie ze zniżek. Zniżki są jednak dostępne tylko dla mieszkańców Izraela lub studentów izraelskich uczelni. Chcąc wyrobić kartę personalizowaną musimy zabrać ze sobą paszport.

Dzięki karcie Rav-Kav otrzymamy dostęp do większej ilości opcji biletowych, w tym m.in. do:

  • biletów dziennych (zwracają się przy 2 lub 3 pojedynczych przejazdach) i tygodniowych (liczonych od dnia zakupu - czyli np. od środku do wtorku),
  • tańszych biletów powrotnych,
  • paczek biletów (przy zakupie 10 lub 20 biletów tego samego typu otrzymamy zniżkę 20%),
  • przesiadkowych biletów 90-minutowych działających w obrębie metropolii zamiast zwykłych biletów na pojedynczy przejazd; pamiętajmy tylko, że po każdej zmianie pojazdu musimy odbić kartę.

Uwaga! Każdy z przewoźników oferuje inne rodzaje biletów oraz może mieć inne warunki korzystania z usługi, dlatego warto sprawdzić wcześniej dostępne opcje na oficjalnej stronie konkretnej firmy.

Karta Rav-Kav działa również jako karta przedpłacona, na którą możemy wpłacić środki i wykorzystywać je później płacąc za pojedyncze przejazdy. Opcja ta nazywana jest "stored value". Zaletą tego rozwiązania jest fakt, że każda wpłacona kwota powiększana jest o 25%. Jeśli wpłacimy 10 NIS, to konto zostanie doładowane kwotą 12,50 NIS. W wielu środkach transportu z opcji kupna biletu z środków przedpłaconych może skorzystać więcej niż jedna osoba (z jednej karty).

Kartę możemy doładować w automatach lub bezpośrednio w autobusie (tylko gotówka, z wyjątkiem autobusów miejskich w Jerozolimie). W autobusie możemy wpłacić 30, 50 lub 100 NIS.

W przypadku przejazdów międzymiastowych i korzystania z karty przedpłaconej musimy powiedzieć kierowcy dokąd jedziemy i położyć kartę w czytniku. Po odjęciu kwoty z karty otrzymamy wydruk z informacją o pozostałych środkach.

Uwaga! Nie ma możliwości zwrotu środków wpłaconych na kartę Rav-Kav. Możemy je wykorzystać tylko kupując bilety.

W danym momencie na karcie Rav-Kav możemy mieć aktywnych więcej niż jeden typ biletów, np. bilet tygodniowy na dany obszar metropolitarny oraz bilet międzymiastowy na przejazd do innego miasta.

Wypożyczenie samochodu

Dla wielu turystów najlepszym rozwiązaniem na zwiedzanie Izraela jest wypożyczenie samochodu. Tym bardziej, że koszty wynajmu w stosunku do ogólnych cen w tym kraju wydają się raczej rozsądne. Ceny potrafią zaczynać się od nawet 50-70 NIS za dzień.

Do wypożyczenia samochodu teoretycznie powinny wystarczyć paszport, karta kredytowa wystawiona na imię i nazwisko takie jak w paszporcie oraz polskie prawo jazdy. Niektóre z wypożyczalni w warunkach korzystania zamieściły jednak informacje, że krajowe prawo jazdy jest akceptowane tylko w przypadku wystawienia go w języku angielskim. W takim przypadku możemy potrzebować międzynarodowego prawa jazdy, o którym więcej dowiecie się na tej stronie.

Garść informacje praktyczne przed wypożyczeniem samochodu:

  • w Izraelu obowiązuje ruch prawostronny,
  • samochód mogą wypożyczyć jedynie osoby, które ukończyły 21 lat,
  • w przypadku kierowców w wieku 21-25 lat nie wszystkie samochody mogą być możliwe do wypożyczenie, wypożyczalnie mogą również żądać dodatkowej opłaty lub ubezpieczenia,
  • za odbiór lub odstawienie samochodu na lotnisko Bena Guriona doliczana jest specjalna opłata,
  • z wyjątkiem autostrady numer 6 wszystkie pozostałe drogi są darmowe; na autostradzie numer 6 działa system kamer, który automatycznie przydziela opłaty do rejestracji i z których kierowca rozlicza się później z wypożyczalnią,
  • w wypożyczalniach dominują samochody z automatyczną skrzynią biegów,
  • wypożyczonym samochodem nie można wyjechać poza granicę Izraela - dotyczy to również Autonomii Palestyńskiej (Strefa Gazy oraz Zachodni Brzeg),
  • w miastach obowiązuje ograniczenie prędkości do 30 lub 50 km/h, na drogach ekspresowych 80-90 km/h, a na autostradach od 100 do 130 km/h,
  • zapinanie pasów jest obowiązkowe.

Przed wypożyczeniem samochodu powinniśmy dokładnie sprawdzić zasady oraz regulamin wypożyczalni.

Restauracje

Napiwki

Napiwki w Izraelu są czymś normalnym. Czasami otrzymując rachunek w restauracji kelner podkreśla, że opłata za usługę nie została wliczona. Zgodnie z informacjami organizacji turystycznych przyjętym standardem jest napiwek 10%, ale chcąc podziękować za obsługę możemy zwyczajnie zaokrąglić kwotę lub zostawić symboliczny dodatek.

Sklepy w Izraelu

Naszym zdaniem w Izraelu warto trzymać się jednej zasady - omijać małe sklepiki, szczególnie w miastach turystycznych. Małe sklepy potrafią być drogie aż do przesady. Na przykład zwykła woda dwulitrowa może kosztować 6,5 NIS, podczas gdy w markecie kupimy ją za 1,50 NIS lub mniej.

Największą siecią supermarketów w Izraelu jest Shufersal (inna nazwa to Supersal), który posiada kilka rodzajów sklepów. Sklepy Shufersal Deal położone są na obrzeżach miast, ale oferują najlepsze ceny. Sklepy Shufersal Sheli znajdują się w centrach miast i również oferuje stosunkowo szeroki asortyment produktów. Sklepy Shufersal Express są malutkimi sklepami typu convenience store, w których wybór produktów będzie zdecydowanie mniejszy.

Czy Izrael jest bezpiecznym krajem dla turysty?

Na to pytanie nie ma dobrej, uczciwej i uniwersalnej odpowiedzi. Z jednej strony kraj jest w permanentnym kryzysie ze swoimi sąsiadami, co skutkuje napięciami oraz pojedynczymi zamachami terrorystycznymi. Z drugiej jednak strony najbardziej gorącymi obszarami są tereny Autonomii Palestyńskiej (Zachodni Brzeg oraz Strefa Gazy) lub ich najbliższa okolice, gdzie większość turystów po prostu się nie zapuszcza. Za mniej bezpieczne miejsce uchodzi tzw. Wschodnia Jerozolima, gdzie od czasu do czasu występują ataki, jednak głównie na przedstawicieli władz (przede wszystkim żołnierzy).

Na pewno warto przed przyjazdem sprawdzać wszystkie alerty oraz śledzić zagraniczną prasę (na przykład BBC, CNN), żeby orientować się w sytuacji na miejscu. Sami korzystamy z alertów Ministerstwa Spraw Zagranicznych Wielkiej Brytanii, które możemy znaleźć pod tym adresem oraz ze strony polskiego ministerstwa - sprawdź.

Oprócz sytuacji geopolitycznej Izrael uchodzi jednak za kraj, w którym brutalne przestępstwa (np. napady) są rzadkością. Oczywiście zdarzają się kradzieże kieszonkowe czy z aut, dlatego nie zostawiajmy kosztowności oraz dokumentów bez opieki.

Na co uważać w Izraelu?

Roaming

Turystów rozochoconych polityką roamingu w Unii Europejskiej ostrzegamy, że opłaty za korzystanie z sieci komórkowej w Izraelu potrafią być bardzo wysokie. W grudniu 2018 roku w sieci Play koszty kształtowały się następująco: połączenia wychodzące 8 zł/min, połączenia przychodzące 4,92 zł/min, sms 2 zł, transmisja danych - 4,3 zł/100 kB. Najlepiej już przed wylotem zablokować transmisje danych w ustawieniach telefonu, żeby po powrocie nie doznać szoku. Na szczęście w dużych miastach powinniśmy znaleźć darmowe hotspoty.

Pogoda

Wybierając się do Izraela, szczególnie w sezonie letnim, powinniśmy spodziewać się wysokich temperatur. Dotyczy to szczególnie części południowej i pustyni Negew, gdzie temperatury dochodzą do niemal 50°. Turyści przebywający w tamtych rejonach powinni mieć ze sobą duży zapas wody oraz nakrycie głowy.


Reklama