Niedźwiedź polarny w ZOO w Europie

Niedźwiedzie polarne za sprawą kreskówek czy filmów przeznaczonych dla młodszych widzów często kojarzą się z miłymi, puchatymi i przyjaznymi zwierzętami. Nic bardziej mylnego! W rzeczywistości to bardzo niebezpieczne zwierzęta – głodny osobnik jest w stanie zjeść nawet 60-90 kg foczego mięsa na raz. Niedźwiedź polarny może zabić człowieka jednym uderzeniem łapy, jednak atakuje tylko wtedy gdy jest głodny lub zaniepokojony.

Niedźwiedź polarny w ZOO w Kopenhadze

Liczebność i zagrożenia

Niedźwiedzie polarne żyją na obszarach okołobiegunowych Arktyki. Można je znaleźć w Kanadzie, na Alasce, Grenlandii, w Rosji, Norwegii i na Spitsbergenie. Ich liczebność szacuje się na 25-30 tysięcy osobników. Ze względu na kurczenie się lodowca niedźwiedzie zostały uznane za gatunek wysokiego ryzyka, narażony na wyginięcie (VU). Wprawdzie ograniczenie polowań doprowadziło, że liczebność tych zwierząt zaczyna wzrastać jednak znajdują one pod szczególną ochroną. Naukowcy obawiają się że w najbliższej przyszłości populacja tych zwierząt może spaść nawet o 30 procent.

Opis gatunku

Niedźwiedzie polarne są jednymi z największych drapieżników na świecie i jednocześnie największymi wśród drapieżników lądowych (największy znany osobnik został upolowany na Alasce w 1960 r. – ważył 1002 kg).

W skład diety niedźwiedzia polarnego wchodzą głównie foki. W okresie letnim w ich jadłospisie pojawiają się także rośliny jednak stanowią niewielki procent (znacznie więcej roślin spożywają niedźwiedzie brunatne). Znane są przypadki że niedźwiedzie zamrażają w śniegu nadmiar upolowanej zdobyczy, aby nie dopuścić do zepsucia mięsa.

Być może to właśnie uboga flora obszarów na jakich żyją niedźwiedzie polarne spowodowała, że te drapieżniki spożywają tak dużo mięsa. Aby zdobyć pokarm potrafią pokonywać setki kilometrów zarówno na lądzie jak i wodzie. Świetni pływają, często jednak pokonują morskie głębiny używając do tego kry. Rekordziści docierają na tych naturalnych tratwach do wybrzeży Japonii, Islandii i Norwegii. Niestety często zdarza się że taki pozbawiony pożywienia osobnik umiera z głodu.

Ciekawa jest ich dieta w ogrodach zoologicznych, przykładowo niedźwiedzie polarne z warszawskiego zoo karmione są tłustym mięsem, rybami, owocami oraz warzywami. W okresie letnim rozkoszują się lodowymi bryłami z ukrytymi wewnątrz owocami, rybami oraz oczywiście mięsem. Warszawskie niedźwiedzie nie pogardzą jajkami, a ich ulubionym przysmakiem są: tran oraz majonez.

Ich sympatyczny wygląd jest również efektem przystosowania się do surowego środowiska w jakim żyją. Biały kolor ułatwia im ukrycie się podczas polowania, a niewielkie uszy zmniejszają utratę ciepła. Gęsta, nieprzemakalna pokrywa włosowa i gruba warstwa podskórnego tłuszczu doskonale chroni przed wychłodzeniem nawet podczas kąpieli w lodowatych wodach arktycznych.

!Niedźwiedzie polarne w ZOO w Pradze
Niedźwiedzie polarne w ZOO w Pradze

Niedźwiedzie na ogół żyją w pojedynkę, jedynie w okresie rozrodu samice z młodymi tworzą grupy rodzinne. Młode niedźwiedzie po urodzeniu mają 30-35 cm długości i ważą zaledwie około 0,5kg. Są niewiele większe od szczura ale dzięki bogatemu w tłuszcze (30%) mleku bardzo szybko zwiększają swoją masę.

Cechy gatunku:

  • długość ciała: samce około 2,5, samice – 1,8-2m
  • masa ciała: samce – 300-800 kg, samice – 150-300 kg;
  • czas trwania ciąży: od 195 do 265 dni;
  • długość życia: od 25 do 30 lat;
  • pokarm: mięsożerne - głównie foki, a także morsy, ptaki wodne i ich jaja, małe ssaki, ryby, skorupiaki, pokarm roślinny, rzadko: renifery, piżmowoły, inne niedźwiedzie.

!Niedźwiedź polarny stojący na tunelu - ZOO w Kopenhadze
Niedźwiedź polarny stojący na tunelu - ZOO w Kopenhadze

Knut – historia

Najbardziej znanym młodym niedźwiedziem polarnym był Knut z Berlińskiego Ogrodu Zoologicznego. Po narodzinach w niewoli został odrzucony przez matkę i wykarmiony przez pracowników ogrodu zoologicznego. Rozgłosu niedźwiedziowi nadał będący manipulacją artykuł niemieckiego tygodnika „Bild”. Dziennikarze zasugerowali że obrońca praw zwierząt domaga się uśpienia Knuta, ponieważ został wychowany przez ludzi. Słowa te zostały wyrwane z kontekstu ale dzięki artykułowi niedźwiedź stał się symbolem walki o prawa zwierząt. Dzięki popularności Knuta Berliński Ogród Zoologiczny zarobił w samym tylko 2007 roku 1,5 euro ze sprzedaży licencji. W 2011 roku chory na wirusowe zapalenie mózgu Knut utopił się w zbiorniku wodnym.

Ciekawostki:

  • Łacińska nazwa niedźwiedzia polarnego - Ursus maritimus oznacza dosłownie: niedźwiedź morski.
  • Te wspaniałe białe zwierzęta mają tak naprawdę czarną skórę, a ich sierść jest pozbawiona pigmentu. Biały kolor jest efektem rozproszenia wszystkich długości fal światła widzialnego. Z czasem może pojawiać się także żółty odcień spowodowany utlenieniem włosów. Czarny kolor skóry ułatwia termoregulację ponieważ pochłania najwięcej światła słonecznego.
  • U osobników trzymanych w ogrodach zoologicznych kolor futra może ulec zmianie – białe niedźwiedzie stają się zielone. Wilgoć i zbyt wysoka temperatura sprzyjają rozwojowi glonów wewnątrz włosów.
  • Niedźwiedzie polarne są tak doskonale izolowane przez ich grube futro że nie wydzielają ciepła w ogóle. Na fotografiach w podczerwieni widoczne są jedynie miejsca ogrzewane przez ich oddech. To powoduje, że w naszym klimacie szybko się przegrzewają co stanowi problem w przypadku hodowli w ogrodach zoologicznych. Aby zapewnić im komfort potrzebne są specjalne systemy obniżające temperaturę. Nie mogą też zbyt szybko biegać, co utrudnia im polowanie na niektóre gatunki zwierząt , na dłuższych dystansach mogłyby ulec przegrzaniu.
  • Zjedzenie wątroby niedźwiedzia polarnego może skończyć się śmiercią ponieważ zawiera śmiertelną dla człowieka dawkę witaminy A. Przyczyną jest dieta niedźwiedzia, w skład której wchodzą głównie foki, spożywające olbrzymie ilości ryb. Na własnej skórze przekonał się o tym szesnastowieczny podróżnik Bartenzoon, kiedy w trakcie ekspedycji do Nowej Ziemi posilił się tym „smakołykiem”. Cała wyprawa okupiła ten pomysł ciężką chorobą. Wiedzieli o tym Eskimosi, którzy po upolowaniu niedźwiedzia zakopywali jego wątrobę, aby nie została zjedzona przez psy i inne zwierzęta hodowlane.
  • Najstarszym znanym niedźwiedziem polarnym jest Debby, niedźwiedzica z ogrodu zoologicznego Winnipeg – przeżyła aż 42 lata.
  • Co roku 27 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Niedźwiedzia Polarnego. Inicjatorem akcji jest stowarzyszenie Polar Bears International.

Gdzie można zobaczyć niedźwiedzia polarnego?

!Łapa niedźwiedzia polarnego - ZOO w Kopenhadze
Łapa niedźwiedzia polarnego - ZOO w Kopenhadze

Jeśli chcecie zobaczyć niedźwiedzia polarnego z nieco innej perspektywy, koniecznie odwiedźcie kopenhaski ogród zoologiczny, w którym zwierzęta te można oglądać będąc w specjalnym tunelu - niedźwiedzie mogą pływać nad nami. A w pomieszczeniach dodatkowych można je obserwować jak pływają obok nas.

!Tunel pod wybiegiem niedźwiedzia polarnego w ZOO w Kopenhadze
Tunel pod wybiegiem niedźwiedzia polarnego w ZOO w Kopenhadze

Reklama