Podróże po Europie

Ryga - największe atrakcje oraz zwiedzanie łotewskiej stolicy

Ostatnia aktualizacja: 25 września 2022

Chociaż Ryga kojarzy się w Polsce z dość brzydkim powiedzeniem to samo miasto nie ma z nim nic wspólnego. Piękna starówka, zabytkowa architektura z licznymi przykładami gotyku ceglanego oraz secesji i wielowiekowa historia sprawiają, że zainteresowany europejskimi miastami turysta nie będzie się na Łotwie nudził!

Ryga- most na Dźwinie
Ryga- most na Dźwinie

Jak zwiedzać Rygę?

Ryska starówka to prawdziwa perełka - została wpisana na listę UNESCO. Mimo zniszczeń z czasów II wojny światowej szybko dźwignięto ją z gruzów i dziś może konkurować swym pięknem z miastami Europy Zachodniej. To właśnie tu lub w najbliższej okolicy znajduje się większość najważniejszych atrakcji Rygi, więc będziemy spokojnie mogli zwiedzać je poruszając się wyłącznie pieszo.

Największe atrakcje Rygi. Co warto zobaczyć w Rydze?

Plac Ratuszowy

Wizytówką miasta jest plac Ratuszowy (Rātslaukums) z pomnikiem Rolanda i dwiema zabytkowymi kamienicami Domem Wagi i Domem Bractwa Czarnogłowych. Ten drugi mieścił niegdyś gildię najbogatszych kupców miasta. Jednak przynależność do tego elitarnego zgromadzenia miała jeden warunek - kupiec musiał być wolny czyli... nieżonaty!

Ryga - kamienice na Starym Mieście
Ryga - kamienice na Starym Mieście

Muzeum Okupacji

Zza średniowiecznego domu wyłania się czarny i ponury budynek. Mieści on Muzeum Okupacji prezentujące historię gehenny narodu łotewskiego.

Dla nas historia Łotwy nie jest niczym zaskakującym, natomiast dla turystów z Europy zachodniej zapoznanie się z perspektywą Łotyszy może być doświadczeniem otwierającym oczy.

Trzej Bracia i inne zabytkowe kamienice Starego Miasta

Do najbardziej znanych kamienic ryskiego Starego Miasta należą trzy sąsiadujące ze sobą średniowieczne budynki określane mianem Trzej Bracia (najstarsza z nich została zbudowana w XV wieku) z ulicy Maza Pils. Dziś mieści się w nich muzeum architektury, ale zaciekawi ono raczej tylko największych miłośników tematyki.

Z innych ciekawych ryskich kamienic należy wymienić jeszcze secesyjny Dom Kotów oraz budynki Małej i Wielkiej Gildii (ulica Amatu), które pochodzą z czasów, gdy Ryga była ważnym miastem kupieckim i członkiem Hanzy.

Katedra w Rydze

Ryga może poszczycić się też najwyższą katedrą (plac Katedralny - Doma laukums) w tej części Europy. Zbudowana została w XIII wieku, ale dziś łączy w sobie elementy kilku stylów. Wyróżnia się zbudowanymi w XIX wieku olbrzymimi organami. Od czasów reformacji służy ludności luterańskiej.

Katedra św. Jakuba i taras widokowy na wieży

Rolę katedry katolickiej pełni kościół św. Jakuba (ulica Jēkaba iela 9, Rīgas Svētā Jēkaba Katedrāle) - gotycka świątynia zbudowana w XIII wieku w typowym dla tego obszaru stylu gotyku ceglanego. Legenda mówi, że zawieszony na jej wieży dzwon zabrzmi, gdy tylko w pobliżu znajdzie się niewierna żona.

Do największych atrakcji Rygi należy możliwość wejścia na wieżę kościoła, skąd rozpościera się widok na okolicę, choć bilet należy niestety do drogich! Dzwonnica katedry św. Jakuba to ostatnia zachowana gotycka wieża kościelna w mieście.

Ryga miastem trzech katedr

Jest jeszcze trzecia z ryskich katedr, która należy do ludności prawosławnej i znajduje się przy bulwarach Wolności (Brīvības bulvāris). Powstała w XIX wieku podczas carskiej okupacji tych obszarów.

Kościół św. Piotra - kolejny z punktów widokowych Rygi

Ze znajdujących się w Starym Mieście świątyń wymienić należy jeszcze dwie, które swym rodowodem sięgają średniowiecza. Pierwszą z nich jest kościół świętego Piotra (plac Reformacji Reformācijas laukums) z charakterystyczną wysoką wieżą, która podobnie jak dzwonnica katedry św. Jakuba pełni funkcję tarasu widokowego. Tu również cena biletu należy do wysokich, ale widok powinien nam ją zrekompensować.

Obok kościoła znajduje się pomnik Muzykantów z Bremy - czterech zwierząt, które w przeciwieństwie do swych bremeńskich odpowiedników przebijają się przez “żelazną kurtynę”.

Druga warta uwagi świątynia to stojący tuż obok kościół świętego Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty (ulica Jana) z dwiema kamiennymi maskami w murze. Według legendy upamiętniają one dwóch zamurowanych żywcem mnichów.

Relikty dawnych fortyfikacji - Baszta Prochowa oraz Brama Szwedzka

W Rydze tuż obok siebie zachował się (odrestaurowany) fragment murów miejskich z dwoma wartymi uwagi budowlami. Są to:

  • Baszta Prochowa (Pulvertornis) - będąca dawniej częścią głównego wjazdu do miasta - dziś w jej wnętrzu mieści się Łotewskie Muzeum Wojny,
  • Brama Szwedzka (Zviedru vārti) - jedyna zachowana (z ośmiu) oryginalnych bram wjazdowych do miasta. Tuż obok znajdują się koszary Jakuba (Jēkaba kazarmas) przekształcone w ciąg restauracji oraz sklepów rzemieślniczych.

Kwartał secesyjny i zabudowa ulicy Alberta

Szybki rozwój miasta na przełomie XIX/XX wieku zaowocował licznymi budynkami secesyjnymi (w sumie jest ich kilkaset!). Najwięcej powstało ich w okolicy ulicy Alberta (Alberta iela) - obszar ten nazywany jest kwartałem secesyjnym (Art Nouveau Quarter). Powinien wybrać się tutaj każdy miłośnik architektury. Kamienice olśniewają swoimi dekoracjami, a pomysłowość architektów zapiera dech w piersiach. Znajdziemy tutaj również inne style, a niektóre z budynków to prawdziwe perły eklektyzmu. Niedawno otwarto tutaj Muzeum Secesji (Albert st 12), w którym możemy zobaczyć wystrój charakterystyczny dla tego stylu. Sama placówka nie należy jednak do największych i zwiedzimy ją dość szybko.

Ze względu na liczbę budynków z czasów “pięknej epoki” i ich wysoką wartość artystyczną Rygę włączono do związku miast secesyjnych Réseau Art Nouveau Network (jedyną polską przedstawicielką w tym gronie jest Łódź).

Ryga - architektura secesyjna
Ryga - architektura secesyjna

Zamek ryski - muzea w odbudowanej twierdzy

Na północno-wschodnim krańcu miasta znajduje się zamek ryski należący dawniej do zakonu krzyżackiego, a w późniejszym czasie rezydował na niej nawet Stefan Batory. Wielokrotnie niszczony i odbudowywany zatracił swój średniowieczny charakter. Dziś jest siedzibą prezydenta oraz mieści dwa muzea - Łotewskie Muzeum Historyczne i Łotewskie Muzeum Sztuki Obcej.

Pomnik Wolności

Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc w Rydze jest Pomnik Wolności - zbudowany w 1935 roku pomnik upamiętniał uzyskanie przez Łotwę niepodległości. Olbrzymią statuę wieńczy figura kobiety wznoszącej ku niebu trzy gwiazdy (Inflanty, Kurladię i Łatgalię).

Hale Targowe i okolice

Na południe od Starego Miasta widzimy jeden z najbardziej nietypowych zabytków Rygi. To Hale Targowe, które pierwotnie mieściły... sterowce! Zbudowano je w łotewskiej Lipawie podczas pierwszej wojny światowej, i to właśnie stamtąd zeppeliny miały wyruszać bombardować Petersburg. Po zakończeniu wojny przeniesiono je do Rygi i przebudowano tak aby mogły pomieścić nowoczesne targowisko. Dziś każda z hal ma swoją “specjalizację” (np. w jednej sprzedaje się nabiał, a w innej mięso). Handlarze rozkładają swoje stoiska pomiędzy budynkami. Szacuje się, że przez ten olbrzymi rynek przewija się dziennie prawie 100 tysięcy ludzi!

Targ w Rydze
Targ w Rydze

Wieżowiec Akademii Nauki - łotewski Pałac Kultury

Za halami wznosi się dumny Wieżowiec Akademii Nauki Łotwy przypominający “nasz” Pałac Kultury i Nauki. Ta spuścizna po bytności Łotwy w ZSRR mieści dziś instytuty naukowe, wydawnictwa i inne tego typu placówki. Jednak na samej górze znajduje się płatny punkt widokowy.

Po drugiej stronie Dźwiny - gmach Biblioteki Narodowej Łotwy

Z daleka wzrok przyciąga monumentalny gmach Biblioteki Narodowej Łotwy - oddanej do użytku w 2014 roku. W jej zbiorach znajdują się najcenniejsze dokumenty związane z historią miasta m. in. najstarszy plan Rygi. Warto udać się tam, jeśli interesują nas wystawy historyczne

Szansa na kolejne spojrzenie na Rygę z góry

Na najwyższych kondygnacjach biblioteki odnajdziemy taras widokowy, skąd będziemy mogli podziwiać panoramę miasta.

Wyspa Kipsala - muzeum Janisa Lipke

Warto zajść też na znajdująca się przy lewym brzegu rzeki wyspę Kipsala, która zachowała niepowtarzalny charakter dzięki drewnianej zabudowie. Z nią związany jest też Janis Lipke, który podczas wojny ocalił życie 56 łotewskich Żydów. Szopa, w której znaleźli oni schronienie została przebudowana na muzeum.

Co warto zobaczyć w okolicy Rygi?

Mimo wszystko może się okazać, że atrakcje Rygi nam nie wystarczą, to warto ruszyć się poza miasto. Co prawda najłatwiej będzie dojechać w zaproponowane przez nas miejsca samochodem, ale powinno to się też udać z pomocą transportu publicznego

Jurmała - odpoczynek od zgiełku miasta

Jeśli z jakiś przyczyn obawiacie się zapuszczać w łotewski interior, a chcielibyście zakosztować czegoś innego niż Ryga to Jurmała jest dla Was! Piękne plaże, szum bałtyckich fal i zabudowa, która pochodzi z XIX i początku XX wieku. Jednym słowem kurort z klimatem!

Dostać się można tutaj pociągiem z Rygi. Potem kilka kroków na północ i trafiamy do historycznej części miejscowości lub nad bałtycką plażę. Przez wiele lat Jurmała była niewielką niczym nie wyróżniającą się osadą. Dopiero w XIX wieku zaczęli tu ściągać kuracjusze (często rosyjscy oficerowie) co doprowadziło do szybkiego rozwoju miasteczka. I właśnie z tego okresu (a także z lat następnych) pochodzi wiele z drewnianych letniskowych zabudowań.

Jurmała - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi
Jurmała - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi

Salaspils - miejsce triumfu polskiego oręża oraz betonowe pomniki upamiętniające dawny obóz koncentracyjny

Jeżeli bardziej niż bałtyckie plaże interesuje Was historia to warto wybrać się do Salaspils. Inna nazwa tej miejscowości to... Kircholm. To właśnie tutaj w 1605 roku polska husaria rozbiła trzykrotnie liczniejsze siły szwedzkie. Słynną bitwę upamiętniają trzy miejsca: dwa głazy z tablicami (jeden w centrum przy drodze z Rygi, drugi za parkingiem i restauracją Hesburger) oraz ruiny kościoła w okolicach Dźwiny gdzie do końca broniła się szwedzka piechota.

Łotwa - Salaspils - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi
Łotwa - Salaspils - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi

Innym wartym zwiedzenia miejscem jest dawny obóz koncentracyjny Salaspils. Z rąk niemieckich okupantów poniosło tam śmierć 2000 osób. Dziś ich ofiarę upamiętniają monumentalne betonowe posągi i pomnik w środku którego wbudowano mechanizm wydający dźwięk bijącego serca.

Kircholm - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi
Kircholm - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi

Salaspils znaczy „zamek na wyspie”, ale zamku w tej miejscowości nie ma. Budowa przez Sowietów elektrowni sprawiła, że zalano całą zabytkową część miasta.

Do miejscowości powinniśmy dać radę dostać się autobusem z Rygi.

Salaspils - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi
Salaspils - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi

Bauska - zamek oraz browar

Ta stara miejscowość szczyci się malowniczo położonym zamkiem. Pierwszą fortecę wznieśli tutaj kawalerowie mieczowi, później za swoją siedzibę obrali go książęta Kurlandii. W następstwie wojen polsko-szwedzkich twierdza przechodziła z rąk do rąk, by ostatecznie zostać przy Rzeczypospolitej. Jednak już w czasie kolejnej wojny północnej wysadzono ją w powietrze.

Bauska - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi

Dziś zamek składa się z dwóch części – starszej w stanie trwałej ruiny i młodszej czyli odbudowanego w XX wieku pałacu książąt kurlandzkich. Mieści się tam niewielkie muzeum historyczne. Nawet jeśli sam zabytek nas nie zachwyci to pamiętajmy, że Bauska leży na terenie parku krajobrazowego rozciągającego się wzdłuż rzeki Lelupy.

W Bausce znajduje się browar, który od 80. produkuje popularne na Łotwie piwo i kwas chlebowy.

Rundale z rokokowym pałacem

Rundale to wprawdzie tylko jeden zabytek, ale za to jaki! Bajkowy pałac, który stoi pośród łotewskich pól zachwyca wielu turystów. Rezydencję zbudował Ernest Jan Biron, który robił błyskotliwą karierę na carskim dworze. I chociaż w pewnym momencie utracił wpływy i został nawet skazany na śmierć, to w końcu zdołał odzyskać utracone ziemie i tytuł księcia Kurlandii. Jego pałac w Rundale przetrwał do dziś. Zbudowana w stylu rokokowym przez Bartolomea Rastrellego rezydencja jest jednym z najpiękniejszych tego typu zabytków na Łotwie. Chociaż wnętrza pałacowe wykorzystywane są do podejmowanie dyplomatów, to ich część została zaadaptowana na muzeum.

Rundale - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi
Rundale - pomysł na jednodniową wycieczkę z Rygi

###Park Narodowy "Gauja"

Najstarszy łotewski park narodowy stanowi jedną z najchętniej odwiedzanych turystycznych atrakcji Łotwy. Zróżnicowany krajobraz, liczne trasy turystyczne (piesze, kajakowe, narciarskie), loty balonem i zamki w Kirmuldzie, Siguldzie i Turaidzie sprawiają, że jest to prawdziwe łotewskie "must see".

Zwiedzanie Rygi - wskazówki praktyczne

Ile czasu poświęcić na zwiedzanie Rygi?

Mimo, że stolica Łotwy ma wiele zabytków to są one skupione na niewielkim obszarze. Weekend powinien wystarczyć nam na zapoznanie się z atrakcjami Rygi. Jeśli jednak chcemy odwiedzić Jurmalę lub wybrać się na wycieczkę w głąb kraju wtedy pobyt trzeba będzie wydłużyć

Bezpieczeństwo

Ryga nie jest bardziej niebezpieczna niż każde z dużych polskich miast. Turyści są ostrzegani przed zapuszczaniem się po zmroku na tzw. Moskiewskie Przedmieście (okolice Maskavas iela) jednak na Starym Mieście nie powinna stać się nam krzywda.

Co warto spróbować w Rydze?

Kuchnia łotewska łączy wpływy litewskie i rosyjskie. Z całą pewnością warto spróbować tutejszych pielmieni. Za niewielkie pieniądze dostaniemy je w sieci ryskich barów Pelmeni XL. Warto rozejrzeć się po łotewskich sklepach i zakupić przepyszny jogurt chlebowy albo ciemny łotewski chleb rudzu maize.

Wśród piw dominują łotewskie koncerniaki (Aldaris czy Uzavas) choć coraz częściej pojawiają się piwa regionalne. Charakterystyczna dla Łotwy jest nalewka ziołowa balzams. Zwolennicy napojów alkoholowych z pewnością sięgną po tutejszy kwas chlebowy.

Ryga - historia w pigułce

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie skąd wzięła się nazwa Ryga - być może pochodzi od słowa ringi oznaczającego zakole rzeczne, a może od średniowiecznego terminu riga czyli żyto. I jedna i druga wersja jest prawdopodobna, bo mieszkańcy tych terenów bardzo często trudnili się rolnictwem, a i Dźwina mogła mieć dawniej wiele zakoli. Początki osadnictwa na tych obszarach sięgają II w. n. e., ale ich rozwój wiąże się z działalnością kupców niemieckich, którzy w czasach średniowiecza założyli tu niewielką faktorię.

Zwróciła ona uwagę biskupa Alberta, który w 1201 roku przeniósł nad ujście Dźwiny swoją siedzibę. Tę datę przyjmuje się za rok założenia miasta. Stało się ono członkiem Hanzy i szybko rozpoczęło gwałtowny rozwój. Silne wpływy niemieckie, a także obecność zakonu kawalerów mieczowych i krzyżaków, doprowadziły do kilku buntów miejscowej ludności. Dwukrotnie spalono zamek ryski, jednak za każdym razem ludność zmuszana była do uległości.

Miasto szybko dostało się w strefę wpływów protestanckich i nie zmieniło tego nawet polskie panowanie (wybudowane wtedy kolegium jezuickie było najstarszą tutejszą uczelnią). Ryga szybko wróciła pod berło szwedzkie, a w XVIII wieku stała się częścią państwa rosyjskich carów. Wiek XIX mimo silnej rusyfikacji był czasem rozwoju gospodarczego miasta. Łotysze odzyskali niepodległość w 1920 roku (przy wsparciu około 30 tysięcy polskich żołnierzy) jednak ich radość z wolności nie trwała długo. W 1940 roku do Rygi wjechały radzieckie czołgi. Następnie doszło do okupacji niemieckiej (zakończonej wymordowaniem większości Żydów) i znowu radzieckiej. Wiązała się ona z olbrzymim napływem ludności z głębi Rosji. Pod koniec radzieckiej okupacji odsetek Łotyszy w Rydze wynosił jedynie 36,5 %! W 1989 roku Ryga wzięła udział w tworzeniu tzw. bałtyckiego łańcucha - dwa miliony ludzi złapało się za ręce, tworząc 600 kilometrowy łańcuch, od Wilna aż po Tallin. W 1991 Ryga stała się stolicą niepodległej Łotwy.

Reklama