Berlin - zwiedzanie i informacje praktyczne

Wprawdzie Berlin leży stosunkowo blisko granicy z Polską, ale nie jest to miasto tak często odwiedzane przez turystów jak chociażby Praga. Być może powodem są wyższe ceny, a może przekonania, że stolica Niemiec to miasto typowo imprezowe. Jest to jednak wrażenie błędne, bo chociaż Berlin nocnym życiem słynie, to z całą pewnością i za dnia będzie tam co robić.

!Brama Brandenburska - Brandenburger Tor w Berlinie
Brama Brandenburska - Brandenburger Tor w Berlinie

Wybierasz się do Berlina?

Berlin

Gdzie spać w Berlinie? Najlepsze dzielnice i przykładowe hotele

Sprawdź nasz przewodnik po dzielnicach Berlin. Dowiedz się gdzie i w jaki sposób szukać noclegu w stolicy Niemiec.

Krótka historia Berlina

Trudno jednoznacznie wskazać na początki osadnictwa w tym rejonie. Przez obszar dzisiejszego miasta przewijały się liczne plemiona i kultury. Bywali tutaj Germanie, Swebowie, ale też Słowianie. Prawdopodobnie to właśnie ci ostatni pozostawili po sobie nazwę miasta, która pochodzi od połabskiego słowa oznaczającego bagno. Ciekawostką jest fakt, że w XII wieku na terenie współczesnej stolicy Niemiec istniał słowiański gród Kopanica, a jego władca imieniem Jaksa był lennikiem… Bolesława Krzywoustego. Niestety wkrótce ziemie te padły ofiarą założonej przez Albrechta Niedźwiedzia Marchii Brandenburskiej. Rozpoczął się okres silnej kolonizacji niemieckiej. Z XIII wieku pochodzą pierwsze wzmianki w źródłach o znajdujących się na tym obszarze miastach: Cölln i Berlin. Stały się one własnością rodu Hohenzollernów i ważną osadą Marchii Brandenburskiej, a potem stolicą całego obszaru. Mimo licznych najazdów i plag (pożary oraz wojna trzydziestoletnia) Berlin rozrastał się m.in. dzięki imigracji (przybywali tu Czesi, Polacy ale też Francuzi). Władcy Brandenburgii dzięki korzystnym koligacjom i zabiegom dyplomatycznym zdołali doprowadzić do unii personalnej z Prusami. W 1701 roku Fryderyk I ogłosił się królem Prus, a z Berlina uczynił swą stolicę. Miasto czekała epoka gwałtownego rozwoju.

Kolejni monarchowie wznosili nowe gmachy, ściągali artystów i rzemieślników oraz budowali godne siebie pałace. W XIX wieku Berlin był drugim co do wielkości miastem krajów niemieckich, trapionym jednak wieloma problemami społecznymi.

W 1848 wybuchła tu rewolucja marcowa. W więzieniu Moabit przetrzymywano Polaków oskarżonych o działalność powstańczą i wywrotową. Po zjednoczeniu Niemiec miasto stało się siedzibą cesarza, ale mimo rodzących się tendencji nacjonalistycznych nadal zamieszkiwała je pokaźna mniejszość polska. Berlin znacznie rozszerzył się po roku 1920, a po przejęciu władzy przez nazistów został uznany za główne miasto III Rzeszy. Miał też stać się stolicą świata czemu na szczęście przeszkodził upadek Hitlera i wkroczenie Armii Czerwonej. Zniszczoną metropolię podzielono na cztery sektory okupacyjne, a następnie na część wschodnią i zachodnią "rozcięto" słynnym murem berlińskim. Jego upadek w 1989 roku został uznany za najistotniejszy z kroków do zjednoczenia Niemiec. Współczesny Berlin mimo wielu problemów jest jedną z ważniejszych metropolii europejskich oraz ważnym ośrodkiem turystycznym Niemiec.

!Reichstag, szklana kopuła Bundestagu w Berlinie
Reichstag, szklana kopuła Bundestagu w Berlinie

Ile czasu poświęcić na zwiedzanie Berlina?

Wprzypadku stolicy Niemiec odpowiedź na to pytanie jest dość skomplikowana. Jeśli nie interesują nas muzea to wizyta w Berlinie może potrwać 2-3 dni. Jeśli jednak chcemy dokładnie obejrzeć najważniejsze galerie i inne tego rodzaju placówki to i 7 dni może okazać się niewystarczające. Również w przypadku turystów-imprezowiczów nie da się określić ile czasu wystarczy na poznanie nocnego życia miasta (niektórzy spędzają tu całe tygodnie).

Karty zniżkowe w Berlinie

Dwie najbardziej znane karty berlińskie to Berlin Welcome Card oraz Museum Pass Berlin.

Pierwsza z nich zapewnia darmowy transport publiczny w obrębie stref ABC oraz zniżki przy wstępie do wielu placówek kulturalnych. Druga to łączony zniżkowy bilet do muzeów w stolicy Niemiec (ich lista znajduje się pod tym linkiem).

Ceny kart kształtują się następująco:

  • Museum Pass Berlin (3 dni) - pełny koszt - 29,00€
  • Museum Pass Berlin (3 dni) - ulgowa - 14,50€
  • Berlin Welcome Card 48 godzin:
    • dwie strefy AB - 19,90€
    • trzy strefy (ABC) z Poczdamem - 21,90€
  • Berlin Welcome Card 72 godziny:
    • dwie strefy AB - 27,90€
    • trzy strefy (ABC) z Poczdamem - 27,90€
  • Berlin Welcome Card 72 godziny + Wyspa Muzeów:
    • dwie strefy AB - 44,00€
    • trzy strefy (ABC) z Poczdamem - 46,00€
  • Berlin Welcome Card 4 dni:
    • dwie strefy AB - 32,50€
    • trzy strefy (ABC) z Poczdamem - 35,50€
  • Berlin Welcome Card 5 dni:
    • dwie strefy AB - 36,50€
    • trzy strefy (ABC) z Poczdamem - 41,00€
  • Berlin Welcome Card 6 dni:
    • dwie strefy AB - 42,00€
    • trzy strefy (ABC) z Poczdamem - 46,00€

Berlin Wschodni

Wbrew obiegowej opinii część wschodnia w niczym nie ustępuje swemu zachodniemu "bratu", a pod niektórymi względami zdecydowanie go przewyższa. To tutaj mieszczą się najważniejsza muzea i najstarsze budynki miasta.

Mitte

!Plac Żandarmetii - Gendarmenmarkt w Berlinie
Plac Żandarmetii - Gendarmenmarkt w Berlinie

Popularne centrum rozciągające się od Alexander Platz do Postdamer Platz, z środkiem stanowionym przez monumentalny plac Gendarmenmarkt, mieści wiele znanych atrakcji turystycznych miasta. Do najbardziej rozpoznawalnych obiektów należy słynna Brama Brandenburska - zbudowana na cześć Fryderyka II z kwadrygą bogini zwycięstwa u szczytu. Na północ od Bramy - parlament Rzeszy słynny Reichstag, na południu przejmujący pomnik Pomordowanych Żydów (składa się z 2711 betonowych kloców - tyle ile stron w Talmudzie).

W Centrum przetrwała też najsłynniejsza "pamiątka" po Murze Berlińskim czyli słynne przejście graniczne Checkpoint Charlie.

!Berlin - Checkpoint Charlie
Berlin - Checkpoint Charlie

Możemy tutaj zwiedzić też kilka z najważniejszych świątyń miasta: katolicką katedrę św. Jadwigi przy Hinter der Katholischen Kirche 3 (mocno zniszczona podczas wojny i przebudowana w stylu modernistycznym), Kościół Mariacki przy Karl-Liebknecht-Str. 8 (jeden z nielicznych średniowiecznych zabytków miasta) czy wreszcie katedrę ewangelickę przy Am Lustgarten (więcej w osobnym artykule: Katedra w Berlinie - historia i informacje praktyczne. Ciekawostką jest Französischer Dom (Gendarmenmarkt 5) czyli świątynia służąca francuskiej mniejszości hugenockiej, obecnie pełniąca funkcję muzeum tej społeczności.


To w tej dzielnicy mieszczą się też najważniejsze obiekty kulturalne takie jak Opera (Staatsoper Unter den Linden, Unter den Linden 7), dawna Biblioteka Królewska (Alte Bibliothek, Bebelplatz 1) czy Fundacja Guggenheima (Deutsche Guggenheim Museum, Unter den Linden 13/15).

Sprawdź również: Unter den Linden czyli Aleja Lip - najpiękniejsza ulica w Berlinie.

We wschodniej części dzielnicy znajduje się słynny Alexander Platz z Berliner Fernsehturm czyli wieżą telewizyjną zwieńczoną kręcącą się kulą z punktem widokowym we wnętrzu.

Na północnym krańcu dzielnicy zobaczymy Nową Synagogę (Neue Synagoge, Oranienburger Str. 28/30).

!Berliner Dom - Katedra w Berlinie
Berliner Dom - Katedra w Berlinie

Wyspa Muzeów (Museumsinsel) - obiekty z listy UNESCO

Kulturalnym sercem Mitte jest rzecz jasna słynna Wyspa Muzeów. Jej zaczątkiem była umieszczona tu przez Fryderyka Wilhelma III kolekcja dzieł sztuki. Wkrótce zbiór zaczął się rozrastać i rozdzielono go do kilku muzeów połączonych ostatecznie w jeden olbrzymi kompleks wystawienniczy. Całość w 1999 roku wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

!Brama z Miletu - Muzeum Pergamońskie w Berlinie (Wyspa Muzeów)
Brama z Miletu - Muzeum Pergamońskie w Berlinie (Wyspa Muzeów)

W ramach kompleksu wyróżnia się:

  • Stare Muzeum (Altes Museum) ze zbiorami sztuki starożytnej,
  • Nowe Muzeum (Neues Museum) również prezentujące dzieła antyczne,
  • Galerię Narodową (Alte Nationalgalerie) ze sztuką niemiecką XIX i pocz. XX wieku,
  • Muzeum Bodego (Bode Museum) z numizmatami, sztuką bizantyjską i malarstwem nowożytnym,
  • Muzeum Pergamońskie (Pergamonmuseum) z monumentalnymi niemieckimi znaleziskami archeologicznymi.

W 2019 roku ma do nich dołączyć Humboldt Forum, w którym znajdą się zbiory etnograficzne.

Zwiedzając obiekty na wyspie sprawdźmy uprzednio, które z obiektów są obecnie remontowane!

Inne ciekawe miejsca Berlina Wschodniego

Miłośnicy wszelakiej "alternatywy" mogą udać się na spacer do dzielnicy Friedrichshain, która stara się pełnić rolę komuny artystycznej, galerii pod otwartym niebem i zagłębia ciekawych knajpek czy pubów.

Warto odwiedzić też dwa cmentarze żydowskie - największy w Europie Jüdischer Friedhof Weißensee (Herbert-Baumstrasse 31) oraz najstarszy w Berlinie Jüdischer Friedhof Prenzlauer Berg (Schönhauser Allee 25).

Berlin Zachodni

Sztucznie utworzona kapitalistyczna część Berlina była enklawą otoczoną przez tereny znajdujące się pod kontrolą NRD. Problemy pojawiały się kiedy tę część miasta odcinano od dostaw żywności - dochodziło wtedy do tzw. kryzysów berlińskich. Dziś głównie tutaj toczy się życie nocne niemieckiej stolicy, ale też działa wiele interesujących placówek kulturalnych.

Tiergarten

Duża dzielnica znajdująca się w centralnej części miasta - to tu mieszczą się najbardziej znane zabytki tej części Berlina. Z całą pewnością większość zwiedzających wybiera się do słynnego berlińskiego ZOO (Zoologischer Garten Berlin, Hardenbergplatz 8) - jednego z największych i najstarszych ogrodów zoologicznych w Europie. Nawet jeśli nie lubimy tego typu rozrywek warto obejrzeć chociażby tutejsze akwarium.

!Siegessäule (Kolumna Zwycięstwa) - Belin
Siegessäule (Kolumna Zwycięstwa) - Belin

Pobliska stacja Berlin Zoologischer Garten w latach 70. i 80. była miejscem pobytu narkomanów i prostytutek (opisanym w głośnej książce "My dzieci z dworca ZOO").

W pobliżu mieści się również słynne Kulturforum, które w swych założeniach miało być konkurencją dla Wyspy Muzeów.

Działające tam placówki to:

  • Nowa Galeria Narodowa (Neue Nationalgalerie) prezentująca sztukę XX wieku, Gemäldegalerie z europejską sztuką nowożytną,
  • Muzeum Rzemiosła Artystycznego (Kunstgewerbemuseum),
  • Filharmonia Berlińska (Berliner Philharmonie),
  • Gabinet Rycin (Kupferstichkabinett)
  • i inne.

Podczas spacerów po tej dzielnicy warto również zwrócić uwagę na wysoką na niemal 67 metrów kolumnę, zwieńczoną figurą bogini Nike. Siegessäule czyli Kolumna Zwycięstwa, która jest nie tylko pomnikiem ale również pełni funkcję punktu widokowego.

Więcej: Punkty widokowe Berlina

!Widoki z Kolumny Zwycięstwa w Berlinie
Widoki z Kolumny Zwycięstwa w Berlinie

Na wschodnim krańcu dzielnicy mieści się nietypowe muzeum - Topografia Terroru - Topographie des Terrors (Niederkirchnerstraße 8) czyli wystawa założona na miejscu dawnej siedziby Gestapo.

Kreuzberg

To chyba najbardziej alternatywna i kontrowersyjna dzielnica stolicy Niemiec. Zamieszkała przez emigrantów, punków czy podstarzałych hippisów jest dla zachodniego Berlina tym czym Friedrichshain dla wschodniego. Warto jednak zwrócić uwagę na mieszczące się tutaj dwa ciekawe muzea - Muzeum Żydowskie (Jüdisches Museum, Lindenstraße 9-14) i Muzeum Techniki (Deutsches Technikmuseum, Trebbiner 9).

Charlottenburg

Leżąca na zachód od Tiergarten część Berlina słynie z dwóch ważnych zabytków. Pierwszy z nich to Kościół Pamięci (Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche) - zbudowany w XIX wieku, zniszczony podczas bombardowań II wojny światowej. Obecnie ruina dawnej świątyni połączona z nowoczesnym kościołem to swoisty pomnik tragicznego końca niemieckiego nacjonalizmu w XX wieku.

Na północno-zachodnim krańcu Charlottenburg możemy zwiedzić obiekt, który dał nazwę dzielnicy czyli pałac Charlottenburg nazwany na cześć Zofii Charlotty Hanowerskiej. Obecnie pełni on funkcję muzeum, pozostając przy tym jednym z najpiękniejszych pałaców tej części Niemiec. W Charlottenburgu znajduje się również berliński Stadion Olimpijski (Berliner Olympiastadion, Olympischer Platz 3).

!Berliner Fernsehturm - wieża telewizyjna w Berlinie
Berliner Fernsehturm - wieża telewizyjna w Berlinie

Bezpieczeństwo

Wprawdzie z powodu niedawnych zamachów słowa Berlin i bezpieczeństwo nie wydają się iść w parze, ale trzeba mieć świadomość, że stolica Niemiec nie odbiega pod tym względem od większości metropolii Europy Zachodniej. Jak każde duże miasto posiada swoje "czarne punkty", których lepiej unikać po zmroku. Statystyki policyjne najwięcej przestępstw notują w centralnym Mitte - są to jednak głównie kradzieże kieszonkowe. Turystów ostrzega się również przed samotnymi wyprawami na nocny Kreuzberg (a zwłaszcza jego wschodnią część) oraz leżące dalej od centrum Neukoelln, Moabit i Wedding. Niezbyt przyjemnie możemy poczuć się również podczas spacerów po Friedrichshain (co ciekawe ta dzielnica uznawana jest za enklawę polskich bezdomnych).

!Niedźwiedzie w Berlinie
Niedźwiedzie w Berlinie

Jak oszczędzać pieniądze w Berlinie?

Nie czarujmy się - Berlin nie należy do tanich stolic Europy. Mimo to nawet tutaj, podczas zwiedzania możemy zaoszczędzić trochę pieniędzy. Niestety większość dużych niemieckich muzeów nie posiada darmowych dni wstępu, z drugiej jednak strony osoby poniżej 18 roku życia mogą je często zwiedzać za darmo.

Interesujące może być zwiedzanie Reichstagu, bezpłatne wejściówki najlepiej zarezerwować przez Internet LINK - należy się jednak liczyć z tym, że kolejki mogą być długie).

W poniedziałki za darmo obejrzymy wystawy w Deutsche Guggenheim. Miłośnicy historii najnowszej powinni odwiedzić Muzeum Niemiecko-Rosyjskie (Deutsch-Russische Museum, Zwieseler 4), zbudowane w budynku, w którym Wehrmacht ogłosił kapitulację. W pierwszą środę miesiąca nie zapłacimy za zwiedzanie Kościoła Mariackiego.

Sprawdź też artykuł: Ceny w Berlinie.


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Berlina

Zobacz nasze inne artykuły z Niemiec