Bolonia (Włochy) - zwiedzanie, zabytki oraz atrakcje turystyczne

Bolonia, stolica regionu Emilia-Romania oraz miasto z czerwonej cegły, które słynie z krytych pasaży (portyków) znajdujących się niemal przy każdej ulicy oraz z najstarszego istniejącego uniwersytetu. To właśnie wspomniane portyki wyróżniają Bolonię wśród innych włoskich miast. W samym historycznym centrum mają one długość aż 38 kilometrów!

Od dłuższego czasu Bolonia jest miastem często odwiedzanym przez turystów z Polski. Jest to spowodowane przede wszystkim ofertą lotów w niskich cenach oferowanych przez tanie linie lotnicze.

Bolonia jest dzisiaj ośrodkiem uniwersyteckim, kojarzonym z wieloma jednostkami kultury i sztuki, a w 2006 roku otrzymała tytuł "Miasta Muzyki" UNESCO. Jest to również jedno z najbardziej rozwiniętych ekonomicznie włoskich miast, wiele koncernów ma tu swoje siedziby, odbija się to niestety na cenach - ceny zakwaterowania oraz ceny w restauracjach są stosunkowo wysokie.

Na szczęście oferta kulturalna oraz ceny komunikacji publicznej pozwalają na zwiedzenie stolicy regionu Emilia-Romania w rozsądnym budżecie.

Wybierasz się do Bolonii? Sprawdź nasz artykuł: Gdzie spać w Bolonii? Garść praktycznych informacji i przykładowe hotele.

Jak zwiedzać Bolonię?

Historyczna część Bolonii nie zajmuje bardzo rozległego obszaru. Mając hotel w dobrej lokalizacji możemy spokojnie zwiedzać jedynie pieszo i nieśpiesznym tempem. Jeśli jednak mieszkamy dalej od centrum lub wolimy poruszać się szybciej to w Bolonii znajdziemy bardzo dobrze rozwiniętą sieć autobusów.

Innym popularnym środkiem transportu jest rower. W Bolonii stworzono wiele ścieżek rowerowych i jest to popularny sposób przemieszczania się po mieście. W centrum bez problemu znajdziemy wypożyczalnię jednośladów.

Komunikacja miejska w Bolonii

Autobusy w Bolonii obsługuje regionalny przewoźnik TPER. Dostępnych jest kilka rodzajów biletów, w tym bilet jednorazowy (1,30€), bilet dzienny (5€) czy karnet na 10 przejazdów (12€). Bilety zakupimy w kioskach lub automatach na przystanku.

Teoretycznie pojedyncze bilety z niewielką dopłatą możemy zakupić też w automatach na pokładzie autobusu, ale wsiadając nie mamy gwarancji, że automat będzie działał. Automaty w autobusach przyjmują jedynie monety.

Zwiedzanie Bolonii

Plac Maggiore (Piazza Maggiore) jest najważniejszym placem Bolonii już od czasów średniowiecza, a jego układ jest niezmieniony od blisko 5 wieków. To właśnie tu możemy rozpocząć zwiedzanie miasta.

Najważniejszym punktem placu jest Bazylika św. Petroniusza (San Petronio, patron Bolonii), której budowa rozpoczęła się w 1390 roku. Świątynia zachwyca niezwykłą fasadą - dolna połowa pokryta jest marmurem, a górna - niedokończona - jedynie cegłą. Wejście do bazyliki jest darmowe, jeśli jednak chcemy robić zdjęcia musimy wykupić pozwolenie za 2€. W niektórych kaplicach możemy wrzucić 1€ i zapalić światło, aby rozświetlić środek. Jedyną płatną częścią jest Cappella dei Re Magi, z niesamowitym freskiem "Niebo" oraz "Piekło" autorstwa Giovanni'ego da Modena. Koszt biletu to 3€, lub 1€ w przypadku grup minimum 7 osobowych. [aktualizacja 2017]

!Bazylika św. Petroniusza w Bolonii
Bazylika św. Petroniusza w Bolonii

Bazylika jest olbrzymia i tylko 5 kościołów w Europie jest od niej większych. Co ciekawe, według legend świątynia miała zostać przebudowana w XVI wieku i przewyższyć Bazylikę św. Piotra, jednak papież Pio IV sprzeciwił się temu pomysłowi.

W Bazylice, oprócz wielu pięknych kaplic, znajdziemy najstarsze funkcjonujące organy na świecie (z 1476 roku) oraz zobaczymy wspaniałe cztery kolumny przy głównym ołtarzu.

Jeśli odejdziemy kawałek na wschód od placu trafimy do niewielkiego barokowego kościoła Sanctuary of Santa Maria della Vita, który wyróżnia się ciekawą kopułą i bogatymi zdobieniami.

Z Placem Maggiore sąsiaduje Plac Neptuna (Piazza del Nettuno), którego nazwa wzięła się od fontanny o tej samej nazwie (Fontanna Neptuna, Fontana di Nettuno) stworzonej przez artystę Giambologna. Dzieło powstało w latach 1563-1567 z okazji wyboru Pjusa IV na papieża. Fontanna symboliką nawiązuje do władzy papieskiej, zgodnie z którą głowa Kościoła włada światem niczym Neptun morzami.

Obok fontanny wznosi się pałac Palazzo re Enzo (zbudowany w latach 1244-46), który otwierany jest dla publiki tylko w trakcie specjalnych wystaw. Warto jednak podejść do krat i zajrzeć na dziedziniec, w środku zobaczymy historyczną studnie i arkady.

Po drugiej stronie Placu Neptuna stoi biblioteka Salabarosa (Biblioteca Salaborsa), w podziemiach której znajdziemy ruiny antycznej Bolonii. Z poziomu głównej hali biblioteki ruiny widoczne są przez szklaną podłogę, a zejście do stanowiska archeologiczne znajdziemy w jednym z rogów przy czerwonych drzwiach.

!Ruiny antycznej Bolonii (biblioteka Salabarosa)
Ruiny antycznej Bolonii (biblioteka Salabarosa)

Co prawda nie zachowało się wiele, ale na miejscu zobaczymy między innymi fundamenty budynków oraz pozostałości ulic. Idąc do wykopalisk miniemy piękne audytorium oraz historyczny sejf. Wejście jest darmowe.

Quadrilatero - Stara dzielnica kupiecka

Odchodząc od placu Maggiore w uliczkę via Pescherie Vecchie przeniesiemy się do gwarnego świata starej dzielnicy handlowej Quadrilatero. Znajdziemy tu klimatyczne knajpki i sklepy z miejscowymi wyrobami, a przy ulicy via Drapperie w ciągu dnia także wystawione stragany ze świeżymi owocami, rybami czy serami. Niestety, ceny są tu dość wysokie, ale nawet jeśli nie mamy zamiaru nigdzie usiąść to warto tamtędy pospacerować i poczuć klimat tego miejsca.

!Jeden ze sklepików na uliczce via Pescherie Vecchie w Bolonii
Jeden ze sklepików na uliczce via Pescherie Vecchie w Bolonii

Siedziba najstarszego uniwersytetu świata

Uniwersytet w Bolonii jest najstarszym uniwersytetem na świecie i został założony już w 1088 roku. Dzisiaj w Bolonii studiuje wielu młodych ludzi z całego świata i studencki klimat czuć tu na każdym kroku.

!Uniwersytet w Bolonii - biblioteka przy sali Stabat Mater Hall
Uniwersytet w Bolonii - biblioteka przy sali Stabat Mater Hall

Najważniejszą atrakcją związaną z uniwersyteckimi korzeniami Bolonii jest Pałac dell’Archiginassio (Palazzo dell’Archiginassio). Kompleks został wybudowany w 1563 roku i to tutaj aż do roku 1803 mieściła się główna siedziba Uniwersytetu.

Od 1838 roku w pałacu znajduje się biblioteka miejska, w której znajduje się dziś blisko 800 tysięcy egzemplarzy książek i wiele tysięcy manuskryptów czy listów. W 1944 roku budynek został poważnie zniszczony i w kolejnych latach był pieczołowicie odbudowany. Mimo że większość pomieszczeń nie jest dostępna dla zwiedzających to w środku możemy zobaczyć słynny drewniany Teatr Anatomiczny (Teatro Anatomico), gdzie dawniej wykonywało się sekcje zwłok, a drzwi były otwarte dla publiczności. Drugim pomieszczeniem dostępnym dla zwiedzających jest sala Stabat Mater Hall. Po wejściu do sali od razu warto poszukać otwartych drzwi i kraty, przez którą zobaczymy zbiory biblioteki i niemal niekończący się korytarz. Bilet wstępu kosztuje 3€. [aktualizacja 2017]

!Teatr Anatomiczny w Bolonii - Teatro Anatomico
Teatr Anatomiczny w Bolonii - Teatro Anatomico

Nawet jeśli nie chcemy wchodzić do części płatnej to zdecydowanie warto przespacerować się otwartymi korytarzami i wejść na dziedziniec. Ściany i sufity pokryte są pięknymi freskami oraz herbami, co razem z charakterystycznymi łukami tworzy niepowtarzalny klimat.

Ofera kulturalna - muzea i galerie

Jeśli interesują nas muzea to ciężko trafić do lepszego miejsca niż Bolonia. Lista miejskich muzeów i galerii jest długa, ale warto wyróżnić kilka placówek.

Miejska kolekcja sztuki (Collezioni Comunali d’Arte)

Muzeum znajduje się przy placu Maggiore w pięknym pałacu d’Accursio (Palazzo d’Accursio). Miejsce warte odwiedzenia nawet tylko dla samych pomieszczeń, w tym imponującej sali Sala Urbana, która wyróżnia się pięknie udekorowanym sufitem oraz 188 herbami rozmieszczonymi na ścianach.

Galeria Narodowa (Pinacoteca Nazionale di Bologna)

Główna galeria sztuki regionu Emilia-Romania i jedna z ważniejszych placówek tego typu we Włoszech. W kilkudziesięciu salach znajdziemy tutaj prace z różnych okresów od XIII do XIX wieku. W środku zobaczymy m.in. prace Rafaela, Tintoretto czy Tycjana.

Pinakoteka współdzieli budynek z miejską Akademią Sztuk Pięknych.

Miejskie Muzeum Archeologiczne (Museo Civico Archeologico)

Znajdziemy tutaj eksponaty związane z antycznym Egiptem, Grecją, Rzymem czy Etruskami. W muzeum znajduje się również jedna z najważniejszych kolekcji numizmatycznych we Włoszech z blisko 100 tysiącami monet z czasów bizantyjskich, greckich oraz rzymskich.

Miejskie Muzeum Średniowiecza (Museo Civico Medievale)

Znajdziemy tutaj eksponaty z całego okresu średniowiecza, w tym m.in.: zbroje, rzeźby, eksponaty kościelne czy manuskrypty.

Muzeum muzyki (Museo Internazionale e Biblioteca della Musica)

Nie znajdziemy tu jedynie sprzętów muzycznych, ale przede wszystkim materiały związane z historią muzyki: oryginalne teksty, manuskrypty, a także obrazy i portrety przedstawiające artystów takich jak Bach czy Mozart.

Muzeum Ducati

Znajdujące się poza centrum muzeum marki motocyklów Ducati powinno zadowolić fanów motoryzacji. W środku znajdziemy wiele eksponatów oraz informacji o historii marki i technologii.

Powyższa lista to tylko wycinek z kilkudziesięciu jednostek kultury w Bolonii. Jeśli zostajemy w mieście dłużej warto poszukać również innych propozycji.

Katedra oraz świątynie Bolonii

W porównaniu do Bazyliki św. Petroniusza Katedra św. Piotra nie wygląda już tak imponująco - nadal jest jednak zdecydowanie warta odwiedzenia. Katedra przez wieki była wielokrotnie przebudowywana, z powodu trzęsienia ziemi oraz pożaru, a jej dzisiejsza kształt zawdzięczamy rozpoczętej w 1605 roku przebudowie podczas której całkowicie usunięte zostały ślady romańskie.

!Fragment wykopalisk pod Katedrą w Bolonii
Fragment wykopalisk pod Katedrą w Bolonii

Ciekawą częścią katedry jest krypta, która służy mieszkańcom do modlitwy. W krypcie znajdziemy również wykopaliska oraz część archeologiczną. Do zwiedzania udostępniona są dwa łuki. W każdym z nich możemy przejść kawałek historycznymi częściami romańskiej katedry wśród pozostałości fresków, wykopalisk oraz ossuarium.

Część archeologiczna widoczna jest też z poziomu katedry poprzez szklaną podłogę, a odwiedzić ją można w poniedziałki, środy, piątki i soboty od godziny 14:00 do 18:00. [aktualizacja 2017]

W sobotę od 14:00 do 16:30 można wejść także na wieżę katedralną, która tak naprawdę składa się z dwóch wież. Pierwsza wieża zbudowana w X wieku została “obudowana” drugą w XIII wieku. Cena wejścia: 5€. [aktualizacja 2017]

!Widok z dzwonnicy Katedry św Piotra w Bolonii
Widok z dzwonnicy Katedry św Piotra w Bolonii

Inne ważne kościoły Bolonii:

Bazylika św. Stefana (wł. Complesso di Santo Stefano)

Bazylika św. Stefana mieści się przy placu św. Stefana (Piazza Santo Stefano), który był w przeszłości nazywany placem siedmiu kościołów. Na placu w kształcie trójkąta znajdziemy knajpki oraz piękne fasady budynków, w tym fasadę Pałacu Isolani (Palazzo Isolani).

Bazylika to trochę niedokładne określenie tego miejsca. Tak naprawdę jest to kompleks składający się kilku kościołów (w tym z kościołów z IV i V wieku!), kaplicy i dziedzińca. Wejście jest darmowe i warto zarezerwować na odwiedziny trochę czasu (przynajmniej godzinę), jeśli chcemy spokojnie wszystko zobaczyć.

W przeciwieństwie do opisanych wcześniej świątyń Bazylika św. Stefana nie wyróżnia się rozmiarem, a historycznym i trochę mrocznym klimatem.

!Zwiedzanie kompleksu Bazyliki św. Stefana w Bolonii - Complesso di Santo Stefano
Zwiedzanie kompleksu Bazyliki św. Stefana w Bolonii - Complesso di Santo Stefano

Bazylika św. Dominika (wł. Basilica di San Domenico)

Ta niepozorna i znajdująca się trochę na uboczu świątynia z surową romańską fasadą w środku jest prawdziwym dziełem sztuki. Szczególnie wartą uwagi jest kaplica św. Dominika, w której pochowano założyciela zakonu Dominikanów. Jego sarkofag pokryty został wieloma rzeźbami, w tym 3 stworzonymi przez samego Michała Anioła (jedna z rzeźb aniołów, św. Petroniusz oraz św. Procolo).

Naprzeciwko kaplicy św. Dominika znajduje się Kaplica Różańcowa, w której zobaczymy piękne malowidła i freski oraz wspaniały ołtarz.

!Bolonia, Bazylika św. Dominika - sarkofag w kaplicy św. Dominika
Bolonia, Bazylika św. Dominika - sarkofag w kaplicy św. Dominika

Sanktuarium Maryi św. Łukasza (ang. Sanctuary of the Madonna di San Luca, wł. Santuario di San Luca)

Bazylika ta mieści się na wzgórzu, na wysokości 300 metrów i jest oddalona ok 9 km od Piazza Maggiore. Pomimo że kościół zbudowano w latach 1674-1793 to kaplica istniała w tym miejscu od ponad tysiąca lat i była miejscem pielgrzymek. W środku znajdziemy ikonę Maryi narysowaną rzekomo przez Łukasza Ewangelistę.

Fortyfikacja

Przez blisko 7 wieków, od XIII do początku XX wieku, Bolonia była otoczona murem obronnym - tak zwanym "trzecim murem". Dzisiaj pamiątką i wspomnieniem dawnej fortyfikacji jest 10 oryginalnych bram prowadzących do centrum miasta, które razem tworzą okrąg otaczający historyczną część Bolonii (wyjątkiem jest tu brama św. Stefana (Santo Stefano), która znajdująca się bliżej środka).

Jeśli mamy odpowiednio dużo czasu i interesują nas tego typu budowle, to warto przejść się trasą dawnych murów i zobaczyć wszystkie z bram. Powinno nam to zając około 2 godzin.

Jeśli mamy jednak ograniczoną ilość czasu, to szczególnie wartymi uwagi są: Porta San Donato, Porta Galliera oraz Porta Saragozza.

!Jedna z bram miejskich w Bolonii - Porta Saragozza
Jedna z bram miejskich w Bolonii - Porta Saragozza

Miasto kanałów

Jeszcze dwa wieki temu Bolonia była miastem odsłoniętych kanałów i niektórzy porównywali ją nawet do Wenecji. Niestety, od tamtego czasu kanały zostały nadbudowane budynkami i nie są dziś możliwe do zobaczenia z ulicy.

Na szczęście w jednym miejscu możemy zobaczyć zachowany otwarty kanał dobrze widoczny spod arkad. Znajdziemy go pod adresem Via Piella 16.

Miasto wielu wież

Bolonia przez wieki kojarzona była z wieżami. Uważa się, że pomiędzy XII a XIII wiekiem w mieście wznosiło się nawet 180 wież. Wysokie konstrukcje służyły głównie w celach obronnych i jako elementy fortyfikacji, ale niektóre z nich były częścią miejskich rezydencji.

Niestety, do dziś nie zachowało się aż tyle z nich. Najbardziej znane są dwie znajdujące się tuż obok siebie (Asinelli oraz Garisenda), które potocznie nazywane są po prostu "Dwoma Wieżami".

!Widok na wieżę Asinelli w Bolonii
Widok na wieżę Asinelli w Bolonii

Wieża Asinelli jest otwarta dla zwiedzających i jest świetnym punktem widokowym. W środku do przebycia jest 498 stopni, a sama wieża podzielona jest na kilka poziomów. Pomimo takiej ilości stopni wejście nie jest ciężkie. Dopiero będąc u góry zobaczymy w pełnej okazałości niesamowite czerwone dachówki znajdujące się na praktycznie każdym z budynków.

Druga z wież, Garisenda, słynie ze swojej... krzywizny. Patrząc na nią z odpowiedniej perspektywy możemy porównać ją nawet do słynnej wieży z Pisy.

Inne punkty widokowe Bolonii opisaliśmy w artykule Punkty widokowe Bolonii.

Spaghetti Bolognese

Na pewno każdy słyszał o tytułowym daniu. Niestety, z wyjątkiem miejscowych! Lokalna nazwa tej potrawy to pasta al Ragu, gdzie al Ragu oznacza sos mięsny. Podawana jest ona głownie z makaronem tagliatelle.

Jeśli mamy okazję to możemy spróbować też tortellini z sosem al Ragu. W niektórych restauracjach możemy zamówić zestawy łączone składające się z 2 lub 3 mniejszych porcje różnych dań. Jest to świetny sposób na spróbowanie większej ilości smaków.

Okoliczne miasta

Jeśli uznamy, że Bolonia to dla nas za mało, to w ciągu 30 minut dojedziemy pociągiem do dwóch okolicznych miast: Ferrary oraz Modeny. Historyczne centra obu z nich wpisane zostały na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Trochę dalej, niemal nad morzem, znajduje się Rawenna, czyli miasto słynące z wczesnochrześcijańskich fresków. Jeśli mamy czas to warto rozważyć wizytę w tym mieście.

Jak oszczędzić pieniądze odwiedzając Bolonię?

Odwiedzając Bolonię nie musimy wydać majątku. Część atrakcji odwiedzimy za darmo każdego dnia, a pozostałe możemy odwiedzić kupując specjalną kartę turystyczną.

Więcej o cenach umieściliśmy w artykule: Ceny w Bolonii.

Darmowa pierwsza niedziela [aktualizacja 2017]

W pierwszą niedzielę każdego miesiąca wejście do większości muzeów w Bolonii jest darmowe. Jeśli chcemy zaoszczędzić to warto ten dzień uwzględnić w naszym harmonogramie. Należy tylko pamiętać, że w darmowy dzień na pewno będą długie kolejki i wielu chętnych. Warto w takim wypadku dobrze rozplanować dzień.

Karta do zwiedzania - Bologna Welcome Card [aktualizacja 2017]

Jeśli planujemy zobaczyć więcej najważniejszych muzeów i poruszać się komunikacją miejską, warto zastanowić się nad zakupem karty do zwiedzania Bologna Welcome Card. Koszt karty na 48 godzin wynosi 20€, a koszt karty na 72 godziny 30€.

Przed zakupem powinniśmy dobrze policzyć, czy na pewno karta się nam opłaci.

Więcej o kosztach atrakcji w Bolonii dowiecie się na stronie Ceny atrakcji w Bolonii.

Omijajmy knajpki w okolicy Piazza Maggiore

Ceny w knajpkach tuż obok Piazza Maggiore mogą zawrócić w głowie i należy mieć to uwadze decydując się na odpoczynek. Dotyczy to także niemal całego obszaru Quadrilatero, który stał się dziś jedną z najmodniejszych części miasta.

Odchodząc dalej w stronę granicy historycznych murów powinniśmy znaleźć miejsca z tańszą kuchnią, chociaż nadal nie powinniśmy spodziewać się niskich cen - Bolonia uważana jest za jedno z najdroższych miast we Włoszech. Zawsze sprawdzajmy ceny (w knajpkach w Quadrilatero czasem nie ma podanych na widoku cen wina czy piwa) i upewnijmy się co do wysokości koperty. Wynosi ona średnio 1,5 do 2€.

Pizza oraz tortellini

Restauracje w Bolonii są drogie, na szczęście Bolonia jest miastem studenckim, dzięki czemu stosunkowo łatwo znaleźć szybkie jedzenie w dobrej cenie. Królują tutaj oczywiście pizza (która często podawana na kawałki jest zdecydowanie lepsza od tej z polskich restauracji) oraz tortellini.

Warto przyjechać poza sezonem

Bolonia uznawana jest za jedno z najdroższych włoskich miast, co widać w szczególności w przypadku cen noclegów w dobrej lokalizacji (czyli w odległości spaceru od centrum miasta). Jeśli nie zależy nam przede wszystkim na słonecznej pogodzie, to warto rozważyć wyjazd poza sezonem. Ceny noclegów są wtedy wyraźnie niższe.

Znajomość języka angielskiego

W centrum Bolonii nie powinniśmy mieć większych problemów z komunikacją w języku angielskim, podobnie w informacji na dworcu głównym.

Bezpieczeństwo

Bolonia jest bezpiecznym miastem dla turystów, mieszka tu wielu młodych studentów i historyczna część jest przyjemna także wieczorem. Warto jednak zachować typowe środki ostrożności jak w każdym innym miejscu.

Na co uważać w Bolonii?

Dworzec

Na dworcu w Bolonii istnieje jeden nieprzyjemny proceder. Miejscowi zaczepiają turystów wyglądających na zagubionych, jakby chcieli im pomóc. Ich celem jest próba wyjęcia biletów z rąk i późniejsze wyłudzenie pieniędzy. Nie jest to problematyczne w środku dnia, natomiast może być nieprzyjemne w nocy lub wcześnie rano, gdy na dworcu oprócz nas nie ma prawie nikogo. Nigdy nie wdawajmy się z nimi w dyskusje, ignorujmy i od razu odejdźmy.

Kieszonkowcy

W Bolonii bardzo łatwo stracić portfel lub wartościowe rzeczy, zwłaszcza gdy odpowiednio ich nie pilnujemy. Nigdy w zatłoczonych ulicach czy kościołach nie zostawiajmy wartościowych rzeczy bez odpowiedniej uwagi.

Pogoda

Włochy kojarzą się nam z ciepłem. W Bolonii pogoda potrafi być jednak kapryśna poza miesiącami wakacyjnymi. Odwiedzając Bolonię w okresach od września do kwietnia warto mieć ze sobą coś przeciwdeszczowego.


Reklama