Lublin - zwiedzanie i informacje praktyczne

Jedno z największych miast położonych we wschodniej części kraju szczyci się piękną starówką, licznymi zabytkami i niezłą ofertą turystyczną. Może więc warto zboczyć nieco z uczęszczanych szlaków i wybrać się na kilka dni do Lublina?

Widok na Lublin

Krótka historia miasta i ciekawostki

Nazwa Lublina, podobnie jak wielu innych polskich miast, wywodzi się od imienia. Trudno powiedzieć czy chodziło o mężczyznę czy kobietę (przyrostek -in może sugerować żeńską formę) ale pochodzenie dzierżawcze lub patronimiczne jest niemal pewne.

Najstarsze osadnictwo na terenie współczesnego miasta związane jest ze wzgórzem Czwartek oraz dzielnicą Sławin. Archeolodzy odnaleźli cmentarzyska, pozostałości osad i prawdopodobne miejsca kultu. Jeśli jednak mówimy o ciągłości osadniczej to należałoby wskazać na VI wiek naszej ery i wzgórze Czwartek oraz wzniesienia Grodzisko i Staromiejskie.

!Stare Miasto w Lublinie - widok na Bramę Krakowską
Stare Miasto w Lublinie - widok na Bramę Krakowską

Według legendy to właśnie na Czwartku powstała pierwsza w mieście świątynia, kiedy to Mieszko I nakazał zburzyć pogański chram, a w jej miejscu wystawić kościół. Opowieść ta nie znajduje jednak potwierdzenia w źródłach. Pierwsza wzmianka pisana na temat miasta pochodzi z Kroniki Wincentego Kadłubka i związana jest z opowieścią o córce Cezara, która miała założyć Lublin (część badaczy sugeruje jednak, że zapisaną przez kronikarza nazwę należy łączyć z… Wolinem). Mimo częstych najazdów wrogich wojsk (Tatarów, Jaćwingów czy Rusinów) Lublin rozwijał się szybko, otrzymując około 1257 roku przywilej lokacyjny z rąk księcia Bolesława Wstydliwego.

Złote lata dla Lublina to wiek XV i XVI. Uwagę na gród zwrócił już Władysław Jagiełło (być może dlatego, że było to pierwsze polskie miasto w jakim zatrzymał się jadąc do Krakowa po koronę). Szereg przywilejów, napływ kupców, bogacenie się mieszczaństwa sprawiły że Lublin rozrastał się z roku na rok. Z ważnych wydarzeń wymienić należy Unię Lubelską (unię realną między Polską i Litwą) oraz ustanowienie Trybunału Koronnego dla Małopolski. Rozwijała się też społeczność żydowska. Lubelscy Żydzi posiadali jesziwę, synagogę i drukarnie hebrajską - w mieście odbywał się też Sejm Czterech Ziem (ustalający podatki i rozpatrujący problemy tej społeczności).

Upadek przyszedł w wieku XVII. Spowodowały go najazdy Kozaków, Szwedów, Rosjan oraz klęski żywiołowe. Do historii przeszedł pożar Lublina z 1719 roku, który według relacji współczesnych ustał po procesji z relikwiami Krzyża Świętego. Mimo pewnych prób odbudowania potęgi miasta (np. przywilej Augusta II), pogrążało się ono w stagnacji wraz z całym krajem. Na zmianę tego stanu rzeczy trzeba było czekać dopiero do wieku XIX i znalezienia się Lublina w zaborze rosyjskim. Rozpoczęto budowę nowych manufaktur i budynków użyteczności publicznej, utworzono również połączenie kolejowe z Warszawą. Na rozwoju korzystali Polacy, ale też gmina żydowska, która należała do najprężniej działających w kraju.

!Kaplica Świętej Trójcy w Lublinie
Kaplica Świętej Trójcy w Lublinie

U progu niepodległości w mieście powstał Ludowy Rząd Republiki Polskiej pod przewodnictwem Ignacego Daszyńskiego. Szczególnie brutalna okazała się dla mieszkańców Lublina okupacja hitlerowska. Podczas łapanek, publicznych egzekucji czy akcji AB śmierć ponosili przedstawiciele inteligencji, księża, działacze społeczni, ale też zwykli mieszkańcy miasta. W położonym na Majdanku obozie, śmierć poniosło prawie 80 tysięcy ludzi (głównie Żydów). Wobec zmian na froncie wschodnim i zbliżania się do miasta Armii Czerwonej Niemcy wymordowali ok. 300 więźniów lubelskiego zamku. Od 1 sierpnia 1944 roku działał w Lublinie marionetkowy Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego. Miasto znacznie rozwinęło się od czasów wojny zyskując nowe instytucje i budynki użyteczności publicznej. Liczba turystów przekracza 700 tysięcy osób rocznie i ciągle wzrasta.

Zwiedzanie Lublina

Lubelska Karta Turysty

Lublin posiada własną kartę turystyczną. Umożliwia ona wstępy do wybranych atrakcji, zniżki przy korzystaniu z usług hotelowych czy gastronomicznych oraz darmowe przejazdy komunikacją miejską. Karta dostępna jest w następujących wariantach:

  • Lubelska Karta Turysty (ulgowa) 24 godziny - 35 zł
  • Lubelska Karta Turysty (normalna) 24 godziny - 45 zł
  • Lubelska Karta Turysty + darmowe przejazdy (ulgowa) 24 godziny - 42 zł
  • Lubelska Karta Turysty + darmowe przejazdy (normalna) 24 godziny - 58 zł
  • Lubelska Karta Turysty (ulgowa) 72 godziny - 50 zł
  • Lubelska Karta Turysty (normalna) 72 godziny - 65 zł
  • Lubelska Karta Turysty + darmowe przejazdy (ulgowa) 72 godziny - 61 zł
  • Lubelska Karta Turysty + darmowe przejazdy (normalna) 72 godziny - 87 zł

!Freski - Piwnice pod Fortuną (Lublin)
Freski - Piwnice pod Fortuną (Lublin)

Stare Miasto

Dzielnica obejmująca dawną część lokacyjnego Lublina oraz okolice rzek Czechówki i Bystrzycy mieści wiele starych kamienic i zabytków architektury sakralnej. Możemy tu zobaczyć budynek dawnego Trybunału Koronnego, archikatedrę świętych Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty z Wieżą Trynitarską, klasztor Ojców Dominikanów, fragmenty umocnień (Brama Krakowska i baszta na Podwalu), Piwnice pod Fortuną (od 12.02.2018 r. atrakcja zawieszona) czy legendarny Kamień Nieszczęście.

Przeczytaj więcej w osobnym artykule: Spacer po Starym Mieście w Lublinie.

!Widok na Archikatedrę z Wieży Trinitarskiej w Lublinie
Widok na Archikatedrę z Wieży Trinitarskiej w Lublinie

Zamek Lubelski i okolice

Zbudowany w stylu neogotyku angielskiego należy do najbardziej charakterystycznych budowli miasta. Warto odwiedzić mieszczące się tu Muzeum Lubelskie z ciekawymi zbiorami sztuki oraz przepiękną kaplicą Świętej Trójcy (jednym z nielicznych przykładów sztuki bizantyjsko-ruskiej w kraju).

!Widok na dziedziniec Zamku w Lublinie
Widok na dziedziniec Zamku w Lublinie

Po przeciwnej stronie Alei Tysiąclecia, za dworcem PKS i niewielkim bazarem widać wzgórze Czwartek, na którego szczycie wznosi się niewielki kościół św. Mikołaja pochodzący z XVI wieku. Na wschód od wzgórza znajdują się dwa cmentarze żydowskie (stary i nowy) z grobem Cadyka Widzącego Jakuba Izaaka Horowica. Przy ulicy Kalinowszczyzna 13 zwiedzimy pochodzący z XIX wieku dwór Wincentego Pola, który został uwieczniony na jednej z grafik Napoleona Ordy. Od niedawna w okolicach zamku działa centrum handlowe Tarasy Zamkowe - z punktem widokowym i pokrytym trawą dachem.

Więcej informacji w osobnym artykule: Zamek w Lublinie - historia i zwiedzanie.

Park Saski i okolice

Do najpiękniejszych terenów zielonych w mieście należy założony w XIX wieku Park Saski - ponad 15 hektarowy obszar zieleni z kilkoma pagórkami, wolierą dla pawi oraz oczkiem wodnym. W środku mieści się też amfiteatr, w którym latem odbywają się imprezy plenerowe. Obok Parku Saskiego możemy zobaczyć tzw. Domek Kata (al. Jana Długosza) czyli ośmiokątny budynek który niegdyś był… szubienicą! Budynek pełni funkcję mieszkalną.

Na południe od Parku znajduje się najstarsza z zachowanych lubelskich nekropolii czyli tzw. cmentarz przy Lipowej (Lipowa 16). W rzeczywistości są to cztery cmentarze: katolicki, ewangelicko-augsburski, prawosławny i wojskowy - gdzie ostatni spoczynek znalazło wielu znanych lublinian jak chociażby ksiądz Piotr Ściegienny czy poeta Józef Czechowicz.

Przedmieścia

Warte odwiedzenia miejsca znajdują się także poza centrum Lublina. Wymienić trzeba przede wszystkim Państwowe Muzeum na Majdanku, prezentujące historię działającego tu niemieckiego obozu śmierci KL Lublin. W otwartych do zwiedzania barakach przedstawiono dzieje zagłady lubelskich Żydów oraz innych więźniów Majdanka (ul. Droga Męczenników Majdanka 67).

Na południu miasta znajduje się też Zalew Zemborzycki - duży zbiornik wodny, będący miejscem letniego i weekendowego wypoczynku lublinian.

Po zachopdniej stronie miasta warto zwrócić uwagę na Muzeum Wsi Lubelskiej (aleja Warszawska 96A) czyli jeden z prężniej działających skansenów w naszym kraju. Wyróżnia się on również budynkami przeniesionymi z niewielkich miasteczek Lubelszczyzny (odtworzono jedną pierzeję rynku oraz kilka innych budowli). Po przeciwnej stronie ulicy Warszawskiej turyści mogą zobaczyć Ogród Botaniczny (Sławinkowska 3) oraz zabytkowy Dworek Kościuszków. Ogród warto odwiedzić w porze kwitnienia róż!

!Lublin - Muzeum Wsi Lubelskiej
Lublin - Muzeum Wsi Lubelskiej

Murale

Może Was to zaskoczy, ale Lublin to także wiele ciekawych murali. Wyróżniają się przede wszystkim te będące zapisem tekstów literackich np. wiersz "Koleżanki" Julii Hartwig przy ul. Kowalskiej 4 czy "Jonasz" Macieja Świetlickiego przy pl. Wolności 4. Warto obejrzeć też bardziej klasyczne przykłady street artu jak chociażby odsłonięty w 2017 roku "Wjazd generała Zajączka do Lublina" przy ulicy Zamojskiej.

Jedzenie

Lubelszczyzna posiada kilka unikalnych potraw, których będziemy mogli spróbować podczas wizyty w najważniejszym mieście regionu. Z całą pewnością wymienić tu należy słynny forszmak lubelski (rodzaj gulaszu). Wyróżnia się też schabowy po lubelsku panierowany w jajku i mące gryczanej. Te i inne miejscowe potrawy zjemy w pubie regionalnym u Świętego Michała (Grodzka 16). Z innych wartych polecenia lubelskich lokali wymienić można: Pijalnię Piwa Perłową (Bernardyńska 15A), Browar Restaurację Grodzka 15, Pub "Sarmata" (Grodzka 16), restaurację Biesy (Rynek 18) czy restaurację Sielsko Anielsko (Rynek 17).

Życie nocne

O Kozim Grodzie mówi się, że to "miasto studenckie" nic więc dziwnego, że lubiący tego rodzaju rozrywki nie powinni narzekać. Na starówce znajdziemy wiele pubów i restauracji pracujących do późnych godzin nocnych. W mieście działają też kluby i dyskoteki - ciekawostką jest Klub Plażowy Riviera czyli dyskoteka zlokalizowana na dachu budynku, gdzie uczestnicy zabawy siadają w koszach plażowych lub na rozkładanych leżakach.

Jak oszczędzać pieniądze w Lublinie?

Lublin to jedno z tańszych turystycznych miast w Polsce. Do tego tutejsze muzea mają bezpłatne dni wstępu. We wtorek bez płacenia wejdziemy do: Zamku Lubelskiego, Muzeum Wincentego Pola i Muzeum im. Józefa Czechowicza. Opłat za bilet nie pobiera się w Państwowym Muzeum na Majdanku i Muzeum Martyrologii “Pod Zegarem”. Bazylikę Dominikanów ze skarbcem możemy zwiedzić za "co łaska".

!Street art w Lublinie
Street art w Lublinie

Na co uważać w Lublinie?

Jeśli chcemy oglądać lubelskie muzea to poniedziałek zdecydowanie nie jest dobrym dniem na przyjazd do Koziego Grodu. Zasadniczo Lublin jest bezpiecznym miastem, lepiej jednak uważać na portfel w okolicach dworca PKS. Po zmroku nie powinniśmy też zapuszczać się w okolice ulicy Ruskiej i Górnej.

Wycieczki po okolicy

Lublin to kapitalny punkt do wycieczek po okolicy. Znajdziemy tu praktycznie wszystkie rodzaje atrakcji turystycznych: stare miasta (Chełm, Kazimierz nad Wisłą, Zamość), uzdrowiska (Nałęczów), zabytki sakralne (Kraśnik), zamki i pałace (Krupe, Gardzienice, Kozłówka, Lubartów), dziką przyrodę (Zwierzyniec, Okuninka, Poleski Park Narodowy) czy judaika (Bychawa, Wojsławice, Kraśnik). Możemy też zjeść nietypowe produkty regionalne jak np. szynkę z karpia w Opolu Lubelskim czy pieróg biłgorajski w okolicach Roztoczańskiego Parku Narodowego.


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z miasta Lublin

Zobacz nasze inne artykuły z Polski