Bratysława - zwiedzanie, atrakcje i informacje praktyczne

Stolica Słowacji nadal pozostaje w cieniu pobliskiego Wiednia i lepiej znanej w Polsce czeskiej Pragi. Może właśnie z tego powodu warto wybrać się nad Dunaj i choćby przez dzień czy dwa pospacerować po uliczkach Starégo Mesta.

Bratysława - nazwa

Historia nazwa stolicy Słowaków jest równie skomplikowana jak dzieje miasta. Trzeba bowiem wiedzieć, że przez większość czasu nosiło ono nazwę Preszburg (która wyewoluowała od starszego Breisburga). Słowo Bratysława to efekt działania szturowców (słowackich działaczy i naukowców skupionych wokół językoznawcy Liudowita Sztura), którzy odwoływali się do dawnej historii miasta (być może błędnie rozumiejąc średniowieczną nazwę Wratislaburgum). Warto dodać też, że przez jakiś czas osadę nazywano Pisonium, Pozsony i Istropolis.

!Widok spod zamku na most UFO
Widok spod zamku na most UFO

Krótka historia miasta

Brzegi dużych rzek były w dawnych czasach bardzo chętnie zasiedlane przez ludzi. Z drugiej strony historia Bratysławy pokazuje, że czasem taka lokalizacja niosła ze sobą problemy. Początek historii miasta zwykło się powszechnie datować na okres wpływów rzymskich. Jednak wykopaliska archeologiczne wskazują, że początków Bratysławy należy szukać jeszcze wcześniej. Na terenie wzgórza zamkowego istniał bowiem celtycki gród, a jego mieszkańcy toczyli krwawe walki ze słynnym dackim królem Burebistą i Germanami. W czasach cesarstwa na Dunaju ustaliła się granica pomiędzy Rzymem, a terenami zajętymi przez barbarzyńców (jednak wykopaliska archeologiczne wskazują, że Rzymianie zajmowali również obszary po drugiej stronie rzeki). Ważny okres w historii miasta to czasy istnienia państwa Samona. Bratysława była jednym z ważniejszych grodów tego pierwszego państwa słowiańskiego. W IX wieku tereny te zostały zajęte przez Węgrów i dla Bratysławy zaczął się nowy rozdział w historii. W 907 roku pod grodem doszło do wielkiej bitwy pomiędzy Węgrami a Bawarczykami zakończonej miażdżącym zwycięstwem tych pierwszych. Na wzgórzu powstał potężny zamek wokół, którego wyrosła osada handlowa (późniejsze miasto). Ciągle rozbudowywane i unowocześniane fortyfikacje, ze względu na swoje położenie, były regularnie atakowane (przez Niemców, Czechów, Austriaków, husytów, Tatarów i lokalnych buntowników). Zjeżdżały tu koronowane głowy, podpisywane były również traktaty i układy.

Po bitwie pod Mohaczem kiedy Węgry utraciły niezależność Preszburg stał się miastem koronacyjnym władców Węgier w ramach Cesarstwa Austrii. Początek wieku XVIII to szybki rozwój miasta - powstają nowe budowle, ściągają też liczni artyści. Jednak panowanie Józefa II przyniosło tendencję odwrotną - klejnoty koronne przeniesiono do Wiednia, a centra administracyjne do Budapesztu.

!Bratysława - zabytkowy cmentarze ewangelicki przy Koziej Bramie
Bratysława - zabytkowy cmentarze ewangelicki przy Koziej Bramie

Wiek XIX to zniszczenia wywołane wojną i powstaniami oraz rozwój słowackiego ruchu narodowego. Jednak u progu XX wieku Słowacy nadal stanowili tu mniejszość (w chwili powstania Czechosłowacji Bratysławę zamieszkiwało tylko 15% Słowaków). Mimo to miasto zostało zajęte przez armię czechosłowacką, a ludność węgierska poddana została licznym represjom. II wojna światowa przyniosła zagładę tutejszych Żydów (przy współpracy rządu słowackiego). Inwestycje rządu czechosłowackiego doprowadziły do szybkiego rozwoju i rozrostu Bratysławy. W 1993 doszło do rozpadu Czechosłowacji, a miasto zostało stolicą nowo powstałego państwa.

!Wnętrze Katedry w Bratysławie
Wnętrze Katedry w Bratysławie

Jak zwiedzać Bratysławę?

Ile czasu poświęcić na zwiedzanie Bratysławy?

Najważniejsze zabytki skupione są na stosunkowo niewielkim obszarze. Dwa dni wystarczą w zupełności na poznanie uroków Starego Miasta i zwiedzanie jakiegoś większego muzeum. Jeżeli jednak chcemy wybrać się do ruin zamku Devin lub do rzymskich ruin Gerulata trzeba będzie nasz pobyt odpowiednio wydłużyć.

!Bratysława - widok na miasto ze wzgórza Salvin
Bratysława - widok na miasto ze wzgórza Salvin

Poruszanie się po Bratysławie (aktualizacja lipiec 2018)

Po mieście najlepiej poruszać się piechotą, jeśli jednak zechcemy skorzystać z usług komunikacji miejskiej będzie mieli do wyboru: autobusy, trolejbusy lub tramwaje.

Bilety uzależnione są od stref po jakich chcemy podróżować i czasu jaki będzie potrzebny na przejazd. Aby zbytnio nie komplikować sobie sprawy (mapy stref są mało czytelne) najlepiej zaopatrzyć się w bilety godzinne lub droższe. Wszystkie z nich możemy kupić w automatach (tylko bilon) i kioskach. Zgodnie z regulaminem sprzedaży nie prowadzą kierowcy. Ceny prezentują się następująco:

  • 15 minut jednorazowy (strefa 100 i 101) - 0,70€ (normalny), 0,35€ (ulgowy).
  • 30 minut (strefa 100 i 101) - 0,90€ (normalny), 0,45€ (ulgowy).
  • 60 minut przesiadkowy (cztery strefy - strefa 100 liczy się jako dwie) - 1,50€ (normalny), 0,74€ (ulgowy).
  • Dobowy (strefa 100 i 101) - 3,50€ (normalny), 1,75€ (ulgowy).
  • Dobowy (wszystkie strefy) - 6,90€ (normalny), 3,45€ (ulgowy).

!Zamek w Bratysławie
Zamek w Bratysławie

Zwiedzanie Bratysławy

Zamek Bratysławski i okolice

Jedna z najpotężniejszych twierdz tego regionu dziś nie przypomina zamku, na którym zęby łamali sobie cesarscy czy tatarscy wojownicy. Zniszczony podczas wojen napoleońskich został odbudowany dopiero w XX wieku. Dziś w jego salach mieści się Muzeum Narodowe (Vajanského nábrežie 2 ; godziny otwarcia: w sezonie od 10 do 18, poza sezonem od 9 do 17, w poniedziałki nieczynne ; bilety wstępu: 10€ normalny, 4€ ulgowy [aktualizacja lipiec 2018]).

U podnóża zamku przy nabrzeżu mieszczą się dwie inne placówki muzealne: Muzeum Archeologiczne (Žižkova 12 ; godziny otwarcia: od 10 do 17 ; bilety wstępu: 3€ normalny, 1,50€ ulgowy [aktualizacja lipiec 2018]) oraz Muzeum Kultury Węgierskiej (Állomás u. 10 ; godziny otwarcia od 10 do 17 poza poniedziałkami, poza sezonem do godziny 16 ; bilety wstępu połączone z Muzeum Archeologicznym [aktualizacja lipiec 2018]).

Jeśli jednak nie chcemy zwiedzać muzeów to powinniśmy wejść na zamkowy dziedziniec i przejść się klimatyczną ulicą Mikulášska (w zabytkowym Domu pod Dobrym Pasterzem działa Muzeum Zegarów: Múzeum hodín, otwarte codziennie oprócz poniedziałków, bilet wstępu 2,50€ [aktualizacja lipiec 2018]). Warto również pospacerować ulicą Vodný vrch i Zámocké schody (piękny widok na Dunaj i most SNP z wieżą UFO!).

!Bratysława - Dom pod Dobrym Pasterzem
Bratysława - Dom pod Dobrym Pasterzem

Innym ciekawym obiektem muzealnym jest Muzeum Kultury Żydowskiej (Židovská 297/17 ; otwarte we wszystkie dni tygodnia oprócz sobót od 11 do 17 ; wstęp: 7€ bilet normalny, 2€ bilet ulgowy [aktualizacja lipiec 2018]).

Centrum

Punktem wyjścia do zwiedzania centrum może stać się ulica Obchodná. To bardzo przyjemny deptak (pamiętajmy jednak, że cały czas jeżdżą tu tramwaje) z wieloma tanimi restauracjami. Mieszczą się tu również lokale, które cieszą się sporym zainteresowaniem turystów jak choćby posiadający stylizowane historyczne wnętrza Slovak Pub (Obchodná 811) czy KGB Pub (Obchodná 530/52).

Na północny zachód od tej ulicy znajduje się Grasalkovičov palác, który obecnie pełni funkcję siedziby prezydenta. Pomiędzy pałacem a ścisłym centrum zobaczymy dwa interesujące kościoły: barokową farę św Jána z Mathy oraz łączący styl neoromański i barokowy kościół św. Stefana (Župné námestie 10).

!Pałac prezydencki w Bratysławie
Pałac prezydencki w Bratysławie

Przechodzimy przez Michalską Bramę - jedyną zachowaną bramę miejską (pochodzi z XVI wieku, zwieńczona jest barokowym hełmem). W środku zorganizowano wystawę broni i punkt widokowy (Michalská veža ; czynna codziennie poza poniedziałkami w godzinach od 10 do 17 w weekendy od 11 do 18 ; bilety wstępu: 4,50€ normalny, 2,50€ ulgowy [aktualizacja lipiec 2018]). Tuż przed bramą znajduje się Muzeum Farmacji w zabytkowym budynku Apteki pod Czerwonym Rakiem (Michalská 26 ; otwarte w tych samych godzinach co Brama Michalska posiada z nią wspólny bilet [aktualizacja lipiec 2018]).

!Čumil - rzeźba kanalarza wystającego z włazu w Bratysławie
Čumil - rzeźba kanalarza wystającego z włazu w Bratysławie

Warto pospacerować trochę po Starym Mieście, wypatrzymy tu niejeden zabytek - jak chociażby dawny gotycki kościół klarysek (Michalská 26), jeden z pałaców Pálfiho (Ventúrska 274/10 lub Panská 261/19) czy też narożny Dom Kernów (Hviezdoslavovo námestie 225/26). Możemy też poszukać interesujących rzeźb jak chociażby: pomnik Schöne Náci czy Čumil. Sercem centrum jest jednak główny plac miast czyli Hlavné námestie, na którym wzniesiono Stary Ratusz mieszczący w swych gotyckich (a także renesansowych i neogotyckich) podwojach Muzeum Historii Miasta (Múzeum dejín mesta ; otwarte codziennie oprócz poniedziałku od godziny 10 do 17, w weekendy od 11 do 18 ; bilety wstępu: 5€ normalny, 2,50€ ulgowy [aktualizacja lipiec 2018]).

!Pomnik Schöne Náci w Bratysławie
Pomnik Schöne Náci w Bratysławie

W centrum rynku znajduje się słynna Fontanna Maksymiliana. Upamiętnia ona koronację Maksymiliana II Habsburga na króla Węgier. Południową część centrum zamyka słynne Hviezdoslavovo námestie stanowiące dziś modny bulwar pełen modnych restauracji i kawiarni. U jego wylotu (Rybné námestie) stoi zabytkowa Kolumna Świętej Trójcy nazywana również Morowym Słupem (wystawiona po ustaniu jednej z najcięższych epidemii w XVIII wieku). Na placu zobaczymy też pomnik Hansa Christiana Andersena i Pavola Országha Hviezdoslava (słowacki poeta). Warto zwrócić uwagę na płytę upamiętniającą tzw. Świecową Manifestację czyli rodzaj pokojowego protestu Słowaków i członków tutejszego Kościoła katolickiego wymierzonego we władze socjalistycznej Czechosłowacji.

!Pomnik Andersena w Bratysławie
Pomnik Andersena w Bratysławie

Katedra i mury obronne

Pomiędzy zamkiem a sercem Starego Miasta wznosi się gotycka Katedra św. Marcina (Rudnayovo námestie 1 ; zwiedzanie za darmo poza godzinami mszy od 9 do 18 w dni powszednie, w niedziele od 13:30 do 16:30 [aktualizacja lipiec 2018]). Kościół był wielokrotnie przebudowany, ale w XIX wieku przywrócono mu dawny gotycki rys. Jest to najważniejsza ze słowackich świątyń, a przez wiele lat była również najważniejszym kościołem dla Węgrów. Tutaj koronowano wielu władców tego kraju (19 koronacji królów i królowych). Specjalne znaki na bruku ulic wskazują Drogę Koronacyjną jaką musiał przebyć każdy z obejmujących panowanie.

!Katedra w Bratysławie
Katedra w Bratysławie

Do katedry przylega zachowany fragment murów obronnych ciągnący się wzdłuż ulicy Staromiejskiej z częściową zrekonstruowaną Basztą Ptasią.

Modrý kostolík

Prawdziwą perełką bratysławskiej architektury jest tzw. Modrý kostolík (Niebieski kościół) lub po prostu Kościół św. Elżbiety (Bezručova 2534/2). Został on wybudowany na początku XX wieku przez Odöna Lechnera i do dziś zachwyca lekkością swojej formy oraz fantastycznymi detalami. Tuż obok kościoła znajduje się dawne gimnazjum (pierwotnie kościół był kaplicą szkolną) również wybudowane w stylu secesyjnym.

!Niebieski kościół w Bratysławie
Niebieski kościół w Bratysławie

Slavin

Około 2,5 kilometra od Starego Miasta znajduje się dzielnica Slavin, na terenie której zlokalizowano monumentalny pomnik i cmentarz żołnierzy Armii Czerwonej (Vojnový pamätník Slavín) poległych podczas walk o Bratysławę. Miejsce stanowi również dobry punkt widokowy na stolicę Słowacji. Do pomnika dojedziemy autobusem 147 (wyjeżdża z Hodžovo nám., wysiadamy na przystanku Slavin) warto jednak przyjść tu na piechotę. [aktualizacja lipiec 2018] Po drodze możemy bowiem zwiedzić zabytkowy cmentarz ewangelicki Przy Koziej Bramie (Šulekova 1160/1).

!Bratysława, dzielnica Slavin - monumentalny pomnik
Bratysława, dzielnica Slavin - monumentalny pomnik

Devin

Wielu turystów przybywających do Bratysławy wybiera się na wycieczkę do zamku Devin. Ta, pochodząca jeszcze ze średniowiecza, twierdza przetrwała w stanie ruiny, ale jej malownicze położenie (ujście Raby do Dunaju) wynagradza fakt, że z zamku nie przetrwało zbyt wiele.

Najlepiej dojechać tam autobusem linii 29 (trochę dalej od zamku, przystanek Hrad Devin) lub 129 (dojeżdża pod sam zamek). Oba autobusy zatrzymują się na przystanku Most SNP (Uwaga! nie chodzi tu o pętlę autobusową o tej samej nazwie tylko o przystanek przy ulicy Ludvíka Svobodu. Nie należy sugerować się tym, że autobusy wymieniane są w spisie odjazdów na pętli). [aktualizacja lipiec 2018]

Do zamku można dopłynąć również promem wycieczkowym z Fajnorovo nábrežie.

!Fragment ruin Zamku Davin (Bratysława)
Fragment ruin Zamku Davin (Bratysława)

Na co uważać w Bratysławie?

Nic złego nie powinno nam się stać miasto jeśli zachowamy podstawowe zasady bezpieczeństwa (unikanie tłoku, pustych uliczek na przedmieściach czy okolic dworców nocą). 
Warto pamiętać, że przeciwieństwie do wielu innych miast, w Bratysławie dworzec kolejowy i autobusowy są położne w zupełnie innych miejscach. Dzieli je około trzech kilometrów.
Przed wyjazdem warto też zabrać ze sobą trochę bilonu gdyż automaty na bilet komunikacji miejskiej nie obsługują kart płatniczych. Biletów nie kupimy u kierowcy autobusu.

!Wnętrze Niebieskiego Kościoła w Bratysławie
Wnętrze Niebieskiego Kościoła w Bratysławie

Jak oszczędzać pieniądze w Bratysławie?

Pobyt w stolicy Słowacji nie powinien nadszarpnąć naszych portfeli. Jeśli jednak chcemy zaoszczędzić lepiej omijać lokale położne na Starym Mieście, które zasadniczo są nastawione na turystów, a co za tym idzie droższe. Dobrą opcją mogą okazać się tańsze restauracje przy ulicy Obchodnej.

Wiele Bratysławskich muzeuów ma darmowy dzień wstępu w pierwszą niedzielę miesiąca. [aktualizacja lipiec 2018]

Pamiętajmy też, że niektóre z placówek mają wspólne bilety: Muzeum Farmacji i Brama Michalska albo wszystkie muzea na ulicy Żiżkovej (Archeologiczne, Muzeum Kultury Niemców Karpackich, Muzeum Kultury Węgierskiej, Muzeum Muzyki i Pawilon Podhradie). [aktualizacja lipiec 2018]

!Widok z ruin Zamku Devin w Bratysławie
Widok z ruin Zamku Devin w Bratysławie

Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Bratysławy

Zobacz nasze inne artykuły ze Słowacji