Berliner Weisse i inne piwa oraz likiery produkowane w Berlinie

Całkiem niedawno, bo zaledwie ponad dekadę temu, Berlin nie był wymarzonym miejscem dla zwiedzających go piwoszy. Podczas gdy w położonej na południu Bawarii nawet w niewielkich miasteczkach można było spróbować kilku stylów z lokalnych browarów, tak w stolicy Niemiec królowały jasne piwa w stylu pilzner - zwłaszcza te wyprodukowane przez istniejący od XIX wieku browar Berliner Kindl.

Obecnie sytuacja wygląda całkowicie inaczej i nawet bezpośrednio w stolicy Niemiec działa kilka browarów, które warzą najróżniejsze gatunki piwa i korzystają z różnorodnych słodów. Mimo że lekko chmielony pils wciąż przoduje w statystykach pubowej i restauracyjnej konsumpcji, to odwiedzający Berlin sympatycy piwa znajdą wiele miejsc, w których mogą skosztować innych stylów.

!Piwa Berlinner Weisse - Kindl
Piwa Berlinner Weisse - Kindl

Berliner Weisse - lokalny styl piwny

Artykuł o piwie i Berlinie najlepiej zacząć od stylu nazywanego wywodzącego się stąd stylu Berliner Weisse. Jest to piwo pszeniczne w stylu sour, jasne, stosunkowo mocno kwaśne, o niskiej objętości alkoholu (około 3%).

Warto zdawać sobie sprawę, że smak piwa Berliner Weisse w niczym nie przypomina tradycyjnych piw niemieckich czy polskich i na pewno nie każdemu przypadnie do gustu. Jest to styl podobny do belgijskich nieowocowych lambików. Według lokalnej legendy w piwie tym szczególnie zasmakowali okupujący Berlin żołnierze z wojsk napoleońskich, którzy nazwali ten trunek... szampanem północy.

Właśnie z powodu trudnego w odbiorze smaku przyjęło się serwować je z dodatkiem syropu z malin (niem. Himbeersirup) lub syropu ziołowego z przytulii wonnej (niem. Waldmeistersirup). W pierwszym przypadku otrzymamy piwo czerwone, a w drugim zielone.

Dodawanie syropu zmienia jednak w sposób znaczący pierwotny smak i niemal eliminuje charakterystyczny kwaśny posmak. Na szczęście chcąc napić się smakowego piwa uwarzonego w tym stylu nie jesteśmy już skazani na słodki syrop, o czym więcej dowiecie się za chwilę.

Wprowadzenie i krótki rys historyczny

Wszystko wskazuje na to, że piwo w tym stylu nie zostało uwarzone po raz pierwszy w stolicy Niemiec, a w XVI-wiecznym Hamburgu. Dość szybko jednak, bo już w tym samym lub kolejnym wieku, gatunek ten zagościł w Berlinie i od tego czasu rozpoczęła się jego prawdziwa kariera.

O popularności tego trunku świadczy zresztą fakt, że jego produkcja miała być wspierana przez dwóch najważniejszych pruskich władców - "króla żołnierza" Fryderyka Wilhelm oraz jego syna Fryderyka Wielkiego. Drugi z nich zasłynął zresztą jako władca, któremu zależało na rozwoju lokalnego przemysłu - dzięki jego staraniom w Prusach na stałe pojawiły się kartofle, i to dzięki niemu powstały fabryki jedwabiu, dzięki którym król wyeliminował potrzebę importu tej drogiej tkaniny.

Piwo Berliner Kindl Weisse Himbeere
Piwo Berliner Kindl Weisse Waldmeister


Szczyt popularności Berliner Weisse przypadł na XIX wiek, kiedy w mieście warzyło go kilkaset browarów. Kryzys z początku XX wieku doprowadził jednak do sytuacji, że rynek przejmować zaczął prostszy w produkcji pils, a tradycyjny berliński styl zaczął powoli zanikać. Po II wojnie światowej i aż do końca XX wieku kwaśne piwa warzyły dwa lub trzy browary, z których najbardziej znanym jest Berliner Kindl. Na szczęście w ostatnich latach styl ten zaczęły wskrzeszać mniejsze browary, które starają się przywrócić go do lat dawnej świetności.

!Degustacja piwa - browar Lemke w Berlinie
Degustacja piwa - browar Lemke w Berlinie

Gdzie napić się piwa Berliner Weisse w Berlinie?

Wbrew pozorom napicie się kwaśnego piwa w stolicy Niemiec nie jest takie proste. Nie znajdziemy go w większości pubów, a prędzej w kawiarniach oraz w budkach z jedzeniem położonych obok punktów turystycznych, gdzie serwuje się najczęściej piwo wyprodukowane przez koncern Berliner Kindl w wersji z syropem. Dla wielu turystów jest to gratka, w końcu niecodziennie pije się zielone piwo, ale wersja ta jest dość słodka i raczej zawiedzie tych czytelników, którzy lubują się w belgijskich lambikach.

Jedną z alternatyw dla osładzanej syropem wersji jest piwo produkowane przez browar Lemke (niem. Brauhaus Lemke), który mieści się tuż obok stacji Hackeschen Markt, w budynkach pod trasą linii kolejowej Berlin Stadtbahn.

Browar Lemke od dosłownie kilku lat produkuje tradycyjną wersję Berliner Weisse (z zapachem przypominającym lekko cydr jabłkowy, nazwa Budike Weisse), a także niesłodkie wersje z malinami (Himbeer Weisse) oraz z ziołami przytulii (Waldmeister Weisse). Czwartym, najnowszym wyrobem jest kwaśne piwo dojrzewające w dębowej beczce.

Rozpoczęcie produkcji piwa w tradycyjnym stylu Berliner Weisse nie należy do prostych i w ostatnich latach mało kto podejmował się tego zadania. Gatunek ten niemal wymarł i przez ostatnie dekady produkowany był tylko przez dwie firmy. Dla browaru Lemke kluczowym okazał się dostęp do historycznej butelki tego trunku, dzięki czemu możliwe było przeprowadzenie badań DNA, a następnie lata prac chemików i browarników.

Istnieją dwie podstawowe różnice pomiędzy wyrobami Berliner Kindl i browaru Lemke. Piwa Berliner Kindl są zdecydowanie mniej kwaśne i dotyczy to nie tylko piw smakowych, a także wersji tradycyjnej. Druga różnica dotyczy piw smakowych - firma Lemke do produkcji wykorzystuje świeże produkty, czyli zamiast słodkiego syropu prawdziwe maliny oraz zioła, co całkowicie zmienia smak.

Piwa produkowane przez browar Lemke dostępne są w sklepach lub w jednej z prowadzonych przez nich restauracji. Najważniejsza z nich mieści się tuż obok browaru (niem. Brauhaus Lemke am Hackeschen Markt).

!Piwa z browaru Lemke w Berlinie
Piwa z browaru Lemke w Berlinie

Gdzie napić się piwa w Berlinie? Lokalne browary oraz miejsca warte uwagi

Berlin przepełniony jest pubami oraz lokalami gastronomicznymi, w których spróbujemy różnych gatunków piw. Stolica Niemiec nie słynie jednak z ogrodów piwnych - te co prawda istnieją, ale mają raczej niewielki rozmiar. Dobrego piwa napijemy się zarówno w lokalu przypominającym restauracje i serwującym też dania obiadowe, jak i w pubie typowo piwnym przypominającym znane z Polski multi-tapy.

Poniżej wybraliśmy kilka miejsc, które z jakiegoś powodu (wyboru piw lub atmosfery) przypadły nam do gustu.

!Piwo Berliner Kindl Weisse Original
Piwo Berliner Kindl Weisse Original

Browar Lemke

Wspomniany przez nas wcześniej browar Lemke produkuje nie tylko piwa w stylu Berliner Weisse, a także wiele innych gatunków. Wśród nich są m.in.: piwa pszeniczne, pale ale, piwa w stylu IPA oraz ich wariacje czy stouty. Wybór jest naprawdę spory. Na pewno wartym uwagi jest ciemny dunkel, który jako jedyny produkowany jest w tej samej recepturze od momentu założenia browaru.

Firma Lemke w oryginalny sposób łączy rzemieślnicze podejście do produkcji piwa z ich masowością. Mimo dużego wolumenu sprzedaży wciąż wprowadza na rynek nowe, mniej znane gatunki, oraz ich wariacje.

Restauracja browaru Lemke w Berlinie
Restauracja browaru Lemke w Berlinie


Chcąc napić się jednego z ich piw możemy wybrać się do jednej z firmowych restauracji, gdzie dostępne są m.in. zestawy degustacyjne. Nie mamy doświadczenia z ich kuchnią, ale piwnym smakoszom polecamy zamówienie deski z większą ilością piw i spróbowanie różnych gatunków. Można też wybrać się na wycieczkę po browarze, w trakcie której pracownik opowie nam więcej o produkcji piwa.

Piwa z browaru Lemke dostępne są także w innych lokalach w Berlinie. Na ich oficjalnej stronie znajdziecie mapę z listą dostępnych miejsc.

!Wizyta w browarze Lemke w Berlinie
Wizyta w browarze Lemke w Berlinie

Hops & Barley

Hops & Barley (adres: Wühlischstraße 22/23) to browar oraz pub w jednym. Browar powstał w 2007 roku, a pub otworzono rok później. Jest to jeden z pierwszych prawdziwie rzemieślniczym browarów w Berlinie, który od momentu założenia uwarzył blisko 90 różnych gatunków piw.

Na kranach w jednym momencie dostępnych jest jednak mniej niż 10 gatunków. Cztery z nich są w ofercie stałej: pilzner, dunkel, pszeniczne oraz cydr. Naszym zdaniem szczególnie wartym uwagi z tej czwórki jest ciemny dunkel, który powstaje ze słodów sprowadzanych z bawarskiego miasta Bamberg.

!Pub Hops & Barley w Berlinie
Pub Hops & Barley w Berlinie

Oprócz oferty stałej dostępne są tez tzw. piwa specjalne. Podczas naszej wizyty było to m.in. piwo w stylu IPA oraz pale ale.

W lokalu panuje swobodna atmosfera znana z polskich lokali typu multi-tap, a w głównej sali wywieszony jest telewizor, na którym puszczane są mecze ligi niemieckiej. Jako przekąskę można zamówić tradycyjną kiełbasę bockwurst, serwowaną z ogórkiem i musztardą.

!Bockwurst serwowany z musztardą, ogórkiem i chlebem w Hops & Barley
Bockwurst serwowany z musztardą, ogórkiem i chlebem w Hops & Barley

Heidenpeters - browar w podziemiach Markthalle Neun

Kolejnym typowo rzemieślniczym browarem wartym uwagi jest Heidenpeters, który warzy piwo w podziemiach krytego targowiska Markthalle Neun (Hala Targowa numer 9), które leży na obszarze dzielnicy Kreuzberg.

Spróbowanie ich piwa najlepiej połączyć z czwartkowym wydarzeniem Street Food Thursday, podczas którego na terenie targowiska serwowane są szybkie dania z całego świata. Wśród produkowanych przez nich stylów są m.in. pilsy, pale ale, stouty czy IPA-y. Na kranach w danym momencie dostępnych jest co prawda tylko kilka gatunków, ale mogą być one świetnym suplementem do serwowanej tu kuchni.

Więcej: Markthalle Neun w artykule Co zjeść w Berlinie?

Pub Heidenpeters można odwiedzić także w inne dni i nie tylko w trakcie Street Food Thursday. Dokładne godziny otwarcia można znaleźć na tej stronie.

Pub Alt Berlin

Pub Alt Berlin (adres: Chausseestraße 102) nie przyciąga co prawda wyborem piw (dostępnych jest kilka lagerów jak Ballhaus Berlin Helles własnej produkcji oraz piwa marki Veltins), ale trudno o lokal z lepszym klimatem dawnego Berlina. Pub ten zajmuje zaledwie dwa niewielkie pomieszczenia, lecz zachwyca autentycznym drewnianym wystrojem z końca XIX wieku.

Na miejscu dostępne są też likiery - ziołowy Alt Berliner własnego wyrobu oraz popularny miętowy Berliner Luft. W środku zjemy również tradycyjne przekąski, w tym kotlety mielone (nazywane w Berlinie buletten) podawane z musztardą i ogórkiem.

!Pub Alt Berlin
Pub Alt Berlin

Inne berlińskie piwa

W berlińskich restauracjach możemy natrafić na jeszcze kilka produkowanych w stolicy Niemiec piw.

Wśród nich jest m.in. niefiltrowany pils o nazwie Kreuzberger Molle, który serwowany jest w tradycyjnej restauracji Max und Moritz. Co warte dodania, piwo to specjalnie dla nich warzy lokalny browar Brauhaus Südstern.

!Piwo w restauracji Max und Moritz w Berlinie
Piwo w restauracji Max und Moritz w Berlinie

Browar Südstern znajduje się w dzielnicy Kreuzberg i szczyci się produkcją dwóch tradycyjnych piw: jasnego hellesa (lagera) Heller STERN (pol. Jasna Gwiazda) oraz ciemnego dunkela Dunkler STERN (Czarna Gwiazda), które możemy spróbować w ich firmowej restauracji. Browar ten oferuje również piwa sezonowe (marcowe czy koźlaki).

Ciekawym piwem dla turystów z Polski może być z kolei Märkischer Landmann Schwarzbier. Jest to rzadko spotykany w Polsce ciemny lager typu schwarzbier (pol. czarne piwo), który wyróżnia się delikatnym, orzeźwiającym smakiem i stosunkowo niewielką objętością alkoholu (poniżej 5%). Co warte podkreślenia, w piwach typu schwarzbier - na co mógłby wskazywać ich kolor - nie odczujemy mocnego aromatu palenia, choć ich smak jest bardziej głęboki niż w przypadku jasnych lagerów.

Marka Märkischer Landmann należy obecnie do koncernu Berliner Kindl.

Likiery

W Berlinie oprócz piw możemy spróbować także jeden z produkowanych tu likierów. Nam do gustu przypadł zwłaszcza Berliner Luft (pol. Berlińskie Powietrze), czyli słodkawy, miętowy likier o objętości alkoholu 18%.

Drugim ciekawym lokalnym wyrobem jest wiśniowy likier Schilkin Berliner Persico, który przypomina trochę w smaku naszą swojską wiśniówkę, ale jest zdecydowanie słabszy - w tym przypadku objętość alkoholu to 16%.

!Berlińskie likiery: Persico i Berliner Luft (restauracja: Wilhelm Hoeck 1892 w Berlinie)
Berlińskie likiery: Persico i Berliner Luft (restauracja: Wilhelm Hoeck 1892 w Berlinie)

Reklama