Olsztyn: atrakcje, zabytki, ciekawe miejsca. Co zwiedzić i gdzie zjeść?

Błędnie kojarzona z Mazurami stolica Warmii każdego lata przyciąga wielu zwiedzających. Turyści z różnych krajów podążają tropem Mikołaja Kopernika, oglądają średniowieczne zabytki lub odpoczywają nad tutejszymi jeziorami.

!Zamek w Olsztynie
Zamek w Olsztynie

Nazwa

Toponim Olsztyn pochodzi od niemieckiego określenia Allenstein oznaczającego osadę (dosłownie kamień) nad rzeką Łyną. Polscy mieszkańcy miasta zapisywali nazwę jako Holstin (jednak głoska H była w tym słowie niema).

!Zamek Kapituły Warmińskie w Olsztynie
Zamek Kapituły Warmińskie w Olsztynie

Krótka historia miasta

Pierwsze ślady bytności człowieka na tym obszarze pochodzą jeszcze z czasów prehistorycznych, ale historia miasta zaczyna się dużo później. Jej początek związany jest krzyżacką ekspansją na ziemie pruskie i założeniem tutaj drewnianej strażnicy. Siłą rzeczy przyciągnęło to osadników i wokół umocnień zaczęły pojawiać się pierwsze wsie. W 1346 roku osady przeszły we władanie kapituły warmińskiej, a rok później rozpoczęto wznoszenie murowanego zamku.

!Widok na Zamek w Olsztynie
Widok na Zamek w Olsztynie

Sześć lat później Olsztyn otrzymał przywilej lokacyjny. O szybkim rozwoju nowo założonego miasta może świadczyć fakt, że już w 1378 roku rozszerzono jego granice. Wiek XV i początek XVI upłynął pod znakiem wojen z Zakonem Krzyżackim. Miasto przechodziło z rąk do rąk, by ostatecznie znaleźć w granicach Korony. W 1521 roku skuteczną obroną zamku olsztyńskiego kierował Mikołaj Kopernik (pełnił wtedy funkcję administratora dóbr kapituły). Słynny astronom przeprowadzał tu obserwacje nieba oraz opracował reformę monetarną.

!Tablica astronomiczna (wykonana prawdopodobnie przez Mikołaja Kopernika) - Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie
Tablica astronomiczna (wykonana prawdopodobnie przez Mikołaja Kopernika) - Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie

Wiek XVII przyniósł regres - miasto kilkukrotnie płonęło oraz było wyludnione przez zarazę. W czasie wojen północnych Olsztyn łupiły wojska szwedzkie. Próby odrodzenia gospodarczego przerwały zabory - miasto podupadło ze względu na kolejne przemarsze wojsk, pożary i zarazy. Dopiero połowa XIX wieku przyniosła ożywienie i rozwój (m. in. za sprawą wybudowania linii kolejowej).

!Street art w Olsztynie
Street art w Olsztynie

Zdecydowaną większość mieszkańców stanowili wtedy Niemcy (ponad 97% olsztynian w plebiscycie po I wojnie światowej głosowało za pozostaniem w granicach Niemiec). Szybka rozbudowa Olsztyna przerwana została przez II wojnę światową - wkroczenie Armii Czerwonej doprowadziło do pożaru i zdewastowania zabytkowej zabudowy. Jednak współczesny Olsztyn to urocze miasto pełne zieleni, zabytkowych budowli i jezior.

!Bazylika konkatedralna św. Jakuba w Olsztynie
Bazylika konkatedralna św. Jakuba w Olsztynie

Jak zwiedzać Olsztyn?

Spacer po stolicy Warmii najlepiej rozpocząć od Starego Miasta, które nie zajmuje zbyt rozległego obszaru i bez większego problemu przemierzymy je pieszo. Na dobrą sprawę to praktycznie do wszystkich opisanych przez nas atrakcji dojdziemy wygodnie pieszo. Nawet plaża miejska nad jeziorem Ukiel oddalona jest od rynku Starego Miasta o "zaledwie" 30 minut spacerem. Wyjątkiem jest leżące w Kudypach pod Olsztynem leśne Arboretum, do którego będziemy musieli dojechać samochodem lub rowerem.

!Nowy Ratusz - Olsztyn
Nowy Ratusz - Olsztyn

Najważniejsze atrakcje na obszarze Starego Miasta zobaczymy już w jeden dzień, ale chcąc wybrać się do planetarium czy odpocząć nad jednym z jezior lepiej jest zostać w Olsztynie trochę dłużej.

!Park Podzamcze w Olsztynie
Park Podzamcze w Olsztynie

W słoneczny dzień możemy udać się do jednego z parków w centrum miasta. Do wyboru mamy park Zamkowy (inaczej Park Podzamcze) oraz Park Centralny.

!Olsztyn - ulica Staromiejska
Olsztyn - ulica Staromiejska

W centrum Olsztyna od poniedziałku do piątku od 8:00 do 17:00 obowiązuje strefa płatnego parkowania. Więcej informacji znajdziecie tutaj. [stan na sierpień 2020]

Punkt informacji turystycznej znajduje się w budynku sąsiadującym z Wysoką Bramą. [stan na sierpień 2020]

Olsztyn: atrakcje, zabytki, ciekawe miejsca

!Wysoka Brama - Olsztyn
Wysoka Brama - Olsztyn

Wysoka Brama

(Brama Górna, Staromiejska 16)

Zwiedzanie olsztyńskiej starówki najlepiej zacząć od jedynej ocalałej z miejskich bram (niegdyś istniały trzy takie obiekty). W czasach nowożytnych pełniła funkcję garnizonu. Przed bramą widać odsłonięte przez archeologów fundamenty pierwotnej bramy (najprawdopodobniej dawnego barbakanu).

Wysoka Brama - Olsztyn
Wysoka Brama - Olsztyn
Wysoka Brama - Olsztyn

Targ Rybny oraz Dom Gazety Olsztyńskiej

Odchodząc kawałek na zachód od Wysokiej Bramy trafimy na plac nazywany Targiem Rybnym (niem. Fisch-Markt). Jego historia sięga XIV wieku. Był to drugi po głównym rynku obszar targowy średniowiecznego Olsztyna. O przeznaczeniu placu przypominają dziś postacie ryb ozdabiające posadzkę.

!Dom Gazety Olsztyńskiej i Targ Rybny - Olsztyn
Dom Gazety Olsztyńskiej i Targ Rybny - Olsztyn

Niestety, przebywając na Targu Rybnym trudno poczuć historyczny klimat. Większość odbudowanej zabudowy niczym nie przypomina średniowiecznych kamienic.

Najważniejszym zabytkiem przy placu jest Dom Gazety Olsztyńskiej, dwukondygnacyjny budynek z czerwonej cegły. W latach 1920-1939 mieściły się w nim redakcja oraz drukarnia polskojęzycznej Gazety Olsztyńskiej, będącej jedną z najważniejszych instytucji polskich na Warmii, która w tamtym czasie znajdowała się w granicach niemieckiej prowincji Prusy Wschodnie.

!Targ Rybny w Olsztynie
Targ Rybny w Olsztynie

W listopadzie 1939 roku Niemcy zrównali gmach z ziemią. Budynek odbudowano po kilkudziesięciu latach. Oficjalna inauguracja nastąpiła 1 września 1989 roku. Obecnie w środku mieści się muzeum z ekspozycją stałą o historii miasta i jego polskich mieszkańcach, oraz organizowane są wystawy czasowe.

Tuż obok budynku stoi posąg przedstawiający św. Jakuba, patrona miasta. Po północnej stronie placu odbudowano fragment muru obronnego.

!Gazeta Olsztyńska
Gazeta Olsztyńska

Rynek Starego Miasta

Dawny plac handlowy Olsztyna w XVI wieku stał się również centrum administracyjnym (wybudowano wtedy tzw. Stary Ratusz). Znajdujące się w Rynku kamienice jak i sam ratusz zostały w dużej mierze zniszczone i wypalone podczas drugiej wojny światowej. Mimo, że w pobliżu nie toczyły się walki, żołnierze Armii Czerwonej podpalili stare domy i wymordowali część mieszkańców. Odbudowę rozpoczęto w latach 50. XX wieku. W niektórych przypadkach kierowano się zachowanymi fotografiami, w innych starano się XIX-wiecznym kamienicom przywrócić styl barokowy czy renesansowy.

!Stare Miasto w Olsztynie
Stare Miasto w Olsztynie

Bazylika pw. św. Jakuba

(Stanisława Staszica 11)

Potężna gotycka świątynia zachwyca przede wszystkim interesującym wnętrzem. Uwagę zwraca późnogotyckie sklepienie sieciowe. W nawie bocznej możemy zobaczyć średniowieczny obraz przedstawiający ukrzyżowanie Chrystusa, ze stojącym obok Mojżeszem posiadającym na głowie... rogi (to wynik błędu św. Hieronima, który tłumacząc Biblię pomylił słowo słowo quaran (promieniować) ze słowem corantus (rogaty)). W prezbiterium przetrwał gotycki tryptyk ołtarzowy, poza tym zachowało się jeszcze kilka zabytków renesansowych i gotyckich. Część wyposażenia została zniszczona podczas wojen napoleońskich.

!Wnętrze Bazyliki w Olsztynie
Wnętrze Bazyliki w Olsztynie

Olsztyn - Bazylika św. Jana
Olsztyn - Bazylika św. Jana

Muzeum Archidiecezji Warmińskiej im. bpa Jana Obłąka

Bezpośrednio za bazylika, przy ulicy św. Barbary 2 i 3, otworzono w 2018 roku Muzeum Archidiecezji Warmińskiej. Placówka powstała poprzez połączenie trzech sąsiadujących ze sobą kamienic. W środku oprócz sal muzealnych (ekspozycja stała zajmuje trzy piętra) działa również kawiarnia, a w klimatycznej piwnicy organizowane są wystawy czasowe.

Samo muzeum nie jest specjalnie reklamowane i prawdę mówiąc łatwo je przegapić podczas zwiedzania miasta. Placówka może pochwalić się kilkoma interesującymi eksponatami, w tym złotym relikwiarzem św. Andrzeja z XVII wieku, gotyckimi rzeźbami i ołtarzami czy rękopisem Ignacego Krasickiego. Razem wystawionych jest kilkaset obiektów liturgicznych oraz dzieł sztuki sakralnej.

Ławeczka Mikołaja Kopernika

Pomnik-ławeczka przedstawiająca siedzącego Mikołaja Kopernika jest prawdopodobnie najczęściej fotografowanym obiektem w Olsztynie. Monument powstał w 2003 roku z okazji rocznicy 530-lecia urodzin słynnego astronoma oraz w ramach obchodów 650-lecia nadania Olsztynowi praw miejskich. Ustawiono go bezpośrednio przy moście prowadzącym na zamek.

!Ławeczka Mikołaja Kopernika w Olsztynie
Ławeczka Mikołaja Kopernika w Olsztynie

Ubrany w długi płaszcz Kopernik siedzi na ceglanym murku i spogląda w stronę zamku. W prawej ręce trzyma astrolabium (przyrząd służący do nawigacji), a w lewej zwój papieru. Autorem pomnika jest lokalna rzeźbiarka Urszula Szmyt.

Niemal każdy turysta mijający ławeczkę robi sobie przy niej zdjęcie. Część odwiedzających przysiada na marmurowej ławeczce lub staje obok, a niektórzy siadają astronomowi na kolana.

Po zachodniej (przeciwnej) stronie zamku, na środku malutkiego skwerku w parku Zamkowym, znajdziemy niewielkie popiersie astronoma. Dojdziemy do niego mijając zamek od strony południowej i przechodząc po mostku pieszym, a następnie skręcając w prawo.

Przeprawa ta nazywana jest czasami Mostkiem Zakochanych. Dawniej jej barierki wypełnione były symbolicznymi kłódkami, ale obecnie wiszą co najwyżej pojedyncze sztuki. [stan na sierpień 2020]

Zamek Kapituły Warmińskiej

(Zamkowa 2)

Powstał krótko po tym, gdy biskup warmiński przekazał ten teren w zarząd kapituły. Całe założenie wkomponowano w mury miasta czyniąc z zamku najsilniejszy punkt obrony Olsztyna. Był kilkakrotnie zdobywany, ale w 1521 roku dowodzący obroną Mikołaj Kopernik skutecznie opierał się szturmom wojsk Albrechta Hohenzollerna. W wieku XVIII kiedy budowla straciła swoje militarne znaczenie rozebrano część umocnień i dobudowano późnobarokowe skrzydło mieszkalne.

!Zamek w Olsztynie
Zamek w Olsztynie

Od 1921 roku zamek pełni funkcje muzealne. Dziś w jego salach mieści się Muzeum Warmii i Mazur - prezentujące zbiory sztuki, rzemiosła, numizmaty itp. Na jednej ze ścian zobaczymy tablicę astronomiczną wykonaną prawdopodobnie przez Mikołaja Kopernika. Na dziedzińcu wystawiono tzw. "babę pruską" czyli pogański posąg kultowy. Koszt biletów wstępu: 12 złotych normalny, 8 złotych ulgowy, 26 złotych rodzinny. W środy wstęp na wystawy stałe jest bezpłatny. Muzeum jest zamknięte w poniedziałki, godziny otwarcia (uzależnione od sezonu) możemy znaleźć na stronie placówki: link. [aktualizacja czerwiec 2018]

!"Baba pruska" - na dziedzińcu Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie
"Baba pruska" - na dziedzińcu Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie

Amfiteatr im. Czesława Niemena

Na południe od mostu prowadzącego na zamek stworzono amfiteatr mogący pomieścić ponad 1200 widzów. Pierwsza scena w tym miejscu powstała pod koniec lat 70. poprzedniego stulecia, a obecny wygląd kompleksu jest efektem ambitnej przebudowy z lat 2006-2008.

!Amfiteatr im. Czesława Niemena - Olsztyn
Amfiteatr im. Czesława Niemena - Olsztyn

W sezonie wakacyjnym w amfiteatrze odbywa się cykl imprez nazywany Olsztyńskim Latem Artystycznym. Od połowy czerwca do połowy września organizowane są koncerty, kabarety oraz inne występy artystyczne.

Wychodzące w stronę zamku trybuny amfiteatru są przyjemnym miejscem na krótki odpoczynek.

Ewangelicki Kościół Chrystusa Zbawiciela

Warmia, w przeciwieństwie do sąsiednich Mazur, była katolicka. Społeczność ewangelicka zaczęła organizować się na tych terenach dopiero na początku lat 70. XVIII wieku. Przez pierwsze sto lat tutejsi ewangelicy odprawiali swoje nabożeństwa w przekazanej im w tym celu sali refektarza na olsztyńskim zamku.

Ewangelicki Kościół Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie
Ewangelicki Kościół Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie

W 1833 roku olsztyńskiej parafii ewangelickiej udało się nabyć parcelę na trasie pomiędzy rynkiem a zamkiem, gdzie planowano wznieść nowy kościół. Nieprędko doszło jednak do rozpoczęcia budowy. Kamień węgielny pod budowę położono dopiero 9 czerwca 1876 roku. Prace budowlane zakończono 13 października 1877 roku.

!Ewangelicki Kościół Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie
Ewangelicki Kościół Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie

Bryła kościoła jest typowym przykładem architektury neogotyckiej i łatwo przejść obok niej obojętnie. Wnętrza, skromne jak przystało na ewangelicką tradycję, mogą być jednak niemałym szokiem dla odwiedzających przyzwyczajonych do pełnych dekoracji świątyń katolickich.

W środku warto zwrócić uwagę na drewniane elementy: polichromowany strop oraz emporę, która otacza świątynię z trzech stron. Kościół wciąż służy parafii ewangelickiej. Nam udało się zajrzeć do środka w jedną z niedziel.

Ewangelicki Kościół Chrystusa Zbawiciela w Olsztynie

Mosty kolejowe

(ul. Natalii Żarskiej i ul. Wyzwolenia)

Zbudowane zostały w drugiej połowie XIX wieku podczas ożywienia gospodarczego w mieście. Olsztyn uzyskał stałe połączenie z resztą kraju. Linia przebiega blisko starówki, a przejazd zabytkowym mostem jest atrakcją samą w sobie. Warto również popatrzeć na tę monumentalną budowlę z dołu.

!Zabytkowe mosty kolejowe - Olsztyn
Zabytkowe mosty kolejowe - Olsztyn

Zabytkowe mosty kolejowe - Olsztyn
Park Podzamcze w Olsztynie - widok na mosty kolejowe

Park Centralny

Rozległy Park Centralny (o powierzchni około 13 ha) powstał na wschód od historycznego Starego Miasta. Nie może on co prawda pochwalić się tyloma rzeźbami czy fontannami co Park Podzamcze, ale jest idealnym miejscem na krótki odpoczynek w słoneczny dzień.

Park Centralny zaprojektowano w stylu ogrodu angielskiego, z ławeczkami oraz wieloma ścieżkami pieszymi oraz rowerowymi. Przepływa przez niego Łyna, która możemy przemierzyć jedną z kładek. Centralnym punktem ogrodu jest fontanna w kształcie elipsy, ozdobiona półkolami symbolizującymi układ słoneczny, czym nawiązano do postaci Mikołaja Kopernika.

Na terenie parku organizowane są wystawy. W wakacje 2020 pojawiła się grupa rzeźb pod wspólną nazwą Park Kontroli Dystansu, która nawiązywała do sytuacji pandemicznej.

Budynek dawnej rejencji olsztyńskiej i Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej

Chcąc stanąć naprzeciw skomplikowanej historii miasta możemy wybrać się na plac Xawerego Dunikowskiego, gdzie zobaczymy dwie budowle: neobarokowy gmach dawnego urzędu rejencji olsztyńskiej (historycznego województwa niemieckich Prus Wschodnich) oraz budzący wiele kontrowersji i emocji monument nazywany dziś Pomnikiem Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej.

Olsztyn - Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej
Olsztyn - Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej

Pierwszy z budynków to monumentalny gmach, z bogato zdobioną fasadą, który bez wstydu mógłby ozdabiać niejedną z europejskich stolic. Pałac wzniesiono według projektu niemieckiego architekta Richarda Sarana w latach 1908-1911.

!Olsztyn - Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej
Olsztyn - Pomnik Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej

Spoglądając na górną część portalu wypatrzymy pusty kartusz, w którym dawniej znajdował się herb rejencji. Obecnie budynek zajmują urząd marszałkowski oraz sąd. Będąc na miejscu w godzinach pracy urzędu możemy spróbować zajrzeć do środka.

Naprzeciwko gmachu dawnej rejencji, na końcu prostokątnego placu, stoi budzący wiele kontrowersji pomnik postawiony w podzięce rosyjskim 'wyzwolicielom miasta', którzy w trakcie jego oswobadzania/zdobywania zniszczyli blisko 50% zabudowy Starego Miasta. Monument odsłonięto w 1953 roku i nosił nazwę Pomnika Wdzięczności Armii Czerwonej. Do jego budowy wykorzystano kamień zabrany z nieistniejącego już Mauzoleum Hindenburga, monumentalnej konstrukcji wybudowanej niedaleko Olsztynka.

Za projekt pomnika odpowiadał Xawery Dunikowski. Ma on formę dwóch stojących obok siebie pylonów, które miały nawiązywać do niedomkniętego łuku triumfalnego. Na jednym z nich przedstawiono żołnierza Armii Czerwonej, na drugim płaskorzeźby z typowymi socrealistycznymi motywami. Mieszkańcy nazywają go po prostu "szubienicami".

Obecnie pomnik ma status zabytku i co jakiś czas powraca dyskusja o jego przyszłości. Z jednej strony przywoływane są przykłady Berlina i parku Treptower oraz Wiednia i placu Schwarzenbergplatz. Z drugiej jednak widok monumentu dziękczynnego dla radzieckich oswobodzicieli u wielu osób może budzić niesmak.

Jeziora

W granicach miasta doliczono się kilkunastu jezior. Największe z nich (jezioro Ukiel) ma ponad 400 hektarów, a najmniejsze (jezioro Modrzewiowe) jedynie ćwierć hektara. Najwięcej turystów odwiedza brzegi jeziora Ukiel (nazywanego też Krzywym). Zrealizowano tam wartą dziesiątki milionów złotych inwestycję dzięki, której powstało nowoczesne kąpielisko z zapleczem hotelowym, gastronomicznym i obiektami sportowymi. Na nowoczesną plażę dojedziemy komunikacją miejską (przystanek docelowy - Plaża Miejska). Stosunkowo blisko centrum Olsztyna znajduje się Jezioro Długie.

!Jezioro Długie w Olsztynie
Jezioro Długie w Olsztynie

Jezioro Ukiel - Olsztyn
Jezioro Ukiel - Olsztyn

ZDJĘCIA: Jezioro Ukiel - Olsztyn

Olsztyńskie Planetarium

(Al. Marszałka J. Piłsudskiego 38)

Miasto, w którym żył i działał Mikołaj Kopernik nie może nie posiadać własnego planetarium. Powstało ono w 1973 roku w rocznicę urodzin astronoma. Placówka oferuje możliwość wzięcia udziału w specjalnym pokazie, który dzięki nowoczesnej technologii przybliża tajemnice rozgwieżdżonego nieba. Bilety wstępu: 15 złotych normalny, 10 złotych ulgowy. Seanse realizowane są w określonych godzinach, które sprawdzić możemy na stronie www Planetarium: link. [aktualizacja czerwiec 2018]

!Planetarium w Olsztynie
Planetarium w Olsztynie

Planetarium w Olsztynie
Planetarium w Olsztynie

W pobliżu znajduje się także Obserwatorium Astronomiczne (ul. Żołnierska 13b), które także możemy zwiedzić (koszt biletów: normalny 9 złotych, ulgowy 7 złotych) lub wziąć udział w nocnych pokazach nieba (koszt biletu 7 złotych). [aktualizacja czerwiec 2018]

!Planetarium w Olsztynie
Planetarium w Olsztynie

!Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie
Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie

Inne

Na przedmieściach Olsztyna (Kudypy) znajduje się interesujący ogród botaniczny czyli Leśne Arboretum Warmii i Mazur (codziennie od 15 kwietnia do 31 października w godzinach 9 -18 ; bilety wstępu: 5 złotych i 3 złote [aktualizacja czerwiec 2018]).

Gdzie zjeść w Olsztynie?

Olsztyńskie Stare Miasto wypełnione jest restauracjami oraz lokalami gastronomicznymi. Poniżej przedstawiliśmy dwie propozycje - pierwsza z nich jest idealna na obiad, a druga na lody (idealne po trudach zwiedzania w słoneczny dzień).

Cudne Manowce

Oblegana przez miejscowych i turystów restauracja Cudne Manowce znajduje się niemal w samym sercu Starego Miasta, w wąskiej uliczce naprzeciwko bazyliki św. Jakuba, tuż obok historycznego szpichlerza. Jej wnętrza charakteryzują się tradycyjnym wystrojem. W karcie dań znajdziemy m.in.: zupy, pizzę (nazywaną warmińskim plackiem), pierogi, sandacza z patelni, deski lokalnych serów czy potrawy z drobiu.

Niektóre z oferowanych pizz czy pierogów przygotowywane są z wykorzystaniem lokalnych produktów. My z naszej strony możemy polecić placek warmiński o nazwie Farma Złotna z ekologicznymi serami kozimi oraz pierogi ruskie z kozim serem.

!Karmuszka - zupa w restauracji Cudne Manowce w Olsztynie
Karmuszka - zupa w restauracji Cudne Manowce w Olsztynie

Szukając bardziej tradycyjnej warmińskiej kuchni warto skusić się na karmuszkę, którą można by roboczo nazwać solianką Warmii. W skład tej obfitej zupy wchodzą: szynka wieprzowa, fasola, cieciorka, kapusta, papryka, marchew, cukinia, kminek czy śmietana. Potrawa serwowana jest ze świeżym pieczywem. Jeśli nie jesteśmy bardzo głodni, to możemy potraktować ją jako danie główne.

Placek Warmiński Farma Złotna - restauracja Cudne Manowce w Olsztynie
Mix pierogów w restauracji Cudne Manowce w Olsztynie

ZDJĘCIA: 1. Placek warmiński "Farma Złotna"; 2. Mix pierogów - Cudne Manowce w Olsztynie;

Innym warmińskim przysmakiem są dzyndzałki wołowe ze skrzeczką, czyli po prostu lokalne pierogi. Jest to jedna z nielicznych tradycyjnych potraw, której historia jest udokumentowana i faktycznie występowała na tych terenach w czasach pruskich.

Lodziarnia Kroczek

Bez większej przesady można stwierdzić, że w Olsztynie zjemy jedne z najlepszych lodów naturalnych w Polsce. Położona w rogu Starego Rynku lodziarnia Kroczek (posiada również stanowisko przy Starym Ratuszu) serwuje prawdziwie naturalne lody w dwóch wariantach: mlecznym oraz wegańskim.

Rzadko zdarza się, że lody miętowe czy bazyliowe smakują dokładnie tak, jak liście tych roślin, a lody o smaku chałwy przypominają chałwę zrobioną samodzielnie w domu. Co oczywiste, aż tak zbliżony do natury smak nie każdemu przypadnie do gustu, ale osoby mające apetyt na takie właśnie lody powinny być bardzo zadowolone.

Wśród sorbetów dominują owoce, ale dostępne są również smaki marchewki czy buraki.

Niestety, nie wszystkie smaki dostępne są za każdym razem - ale jest to dobry powód do powrotu. Dostępne są dwa rozmiary - trochę tańsza duża gałka, oraz większa porcja pół na pół, która umożliwia wzięcie dwóch smaków.

Browary olsztyńskie

Warmia już w czasach średniowiecznych słynęła z produkcji piwa. W regionie istniało kilkaset browarów, które produkowały przede wszystkim piwo ciemne górnej fermentacji, a w samym Olsztynie działał duży zakład Waldschlösschen Brauerei Allenstein (po wojnie przekształcony w nieistniejący już browar Jurand).

Współczesny Olsztyn nawiązuje do tych tradycji. W mieście działa kilka browarów rzemieślniczych. Najbardziej znany z nich to Browar Kormoran, który warzy wiele różnych gatunków piw i szczyci się korzystaniem jedynie z naturalnych składników oraz receptur.

Ciekawą opcją na słoneczny dzień są smakowe piwa bezalkoholowe (do 0,5% objętości alkoholu): radlery o smaku gorzkiej pomarańczy. Mimo że niektóre piwa produkcji Browaru Kormoran dostępne są w sklepach w całej Polsce, to właśnie w Olsztynie i na Warmii znajdziemy ich największy wybór.

Piwosze odwiedzający Olsztyn powinni też rozglądać się za piwami z Browaru Ukiel, którego nazwa jest ściśle związana z miastem. Nawet ceglano-drewniany budynek browaru nawiązuje do warmińskiej architektury. Browar Ukiel produkuje: piwa pszeniczne, bałtyckiego portera, dry stouty oraz popularne w ostatnich latach piwa IPA oraz APA.

We wcześniejszej części artykuły wspominaliśmy również o Browarze Warmia, w którym mieści się popularna restauracja, posiadająca ogródek wzdłuż Łyny. W środku możemy napić się warzonego na miejscu piwa; dostępne są również piwa w butelce oraz zestaw degustacyjny.

Olsztyn - ciekawostki

  • Miasto jest miejscem akcji powieści Zygmunta Miłoszewskiego pod tytułem "Gniew".
  • W Olsztynie kręcono wiele filmów i seriali m. in. "Stawkę większa niż życie" i "Rożę".
  • Dość długo miasto posiadało dodatni przyrost naturalny (jako jedno z nielicznych w Polsce). Sytuacja ta zmieniła się na niekorzyść w 2015 roku.

!Zamek Kapituły Warmińskie w Olsztynie
Zamek Kapituły Warmińskie w Olsztynie

Reklama