Stavanger - zwiedzanie i informacje praktyczne

Niewielkie miasteczko Stavanger słynie ze znajdującej się w pobliżu klifu, który wdziera się w przestrzeń nad malowniczym fiordem. Nie wolno jednak zapominać, że samo miasto może się poszczycić długą historią, ciekawymi muzeami i średniowieczną katedrą.

Krótka historia miasta

Trudno powiedzieć z całą pewnością od czego wywodzi się nazwa miasta. Według jednej z koncepcji ma ona znaczyć - "wysoka skała nad fiordem", co być może wiązałoby nazwę osady z jedną z pobliskich zatok. Według innej chodzi o "żerdź we fiordzie" czyli o drewniane pale, na których powstawały najstarsze tutejsze domy rybackie.

!Widok na Stavanger
Widok na Stavanger

Osadnictwo na tych obszarach pojawiło się stosunkowo wcześnie trudno jednak z całą pewnością powiedzieć kiedy przybrało ono charakter ciągły. Pod koniec IX wieku na południe od współczesnego miasta doszło do jednego z najważniejszych wydarzeń w historii Norwegii. Władcy lokalnych państewek rzucili wyzwanie królowi Haraldowi Pięknowłosemu i na wodach Hafrsfjord ponieśli sromotną klęskę. Nie wiadomo jak dokładnie toczyła się bitwa - źródła są w tym temacie dość skąpe. Przyjmuje się, że król został wciągnięty w pułapkę albo też udało mu się przewidzieć posunięcie rywali i zamknąć swoich przeciwników w potrzasku. Decydujące dla wyniku starcia okazały się walki na okrętach wodzów. Przywódca przeciwników króla Thorir Haklang padł martwy i dzięki temu Harald wygrał bitwę oraz dokonał dzieła zjednoczenia kraju.

Samo Stavanger swój rozwój zawdzięcza przeniesieniu doń siedziby biskupstwa. Pierwsi misjonarze mieli pojawić się w tych okolicach za czasów panowania Haakona Dobrego. Opór przeciwko nowej religii był dość duży, ale archeolodzy wskazują, że w X wieku w okolicach Stavanger zanikają tradycyjne pochówki pogańskie. W 1125 roku ukończono tu budowę katedry (choć inne źródła przesuwają to wydarzenie na połowę XII wieku). Za czasów panowania króla Magnusa V obszar Stavanger został przekazany biskupowi. W akcie darowizny użyto słowa bæen, które niektórzy interpretują jako "miasto" sugerując, że osada musiała wcześniej otrzymać prawa miejskiej. Jednak związek z kościołem okazał się dla Stavanger problemowy od momentu zadomowienia się w Norwegii reformacji. Miasto na długie lata straciło na znaczeniu. Odzyskało je dopiero w XIX wieku kiedy to stało się dużym ośrodkiem połowów śledzi. Złowione śledzie przetwarzano w mieście co doprowadziło do powstania swoistego zagłębia przetwórstwa rybnego. Przez kolejne lata miasto czerpało bardzo duże zyski dzięki rozwojowi tej gałęzi przemysłu.

Już w pierwszych dniach drugiej wojny światowej Stavanger zostało zaatakowane przez Niemców. Celem nazistów było uchwycenie pobliskiego lotniska. Zostało ono zaatakowane przez spadochroniarzy i zdobyte po kilku godzinach walk. Po wyzwoleniu kraju i odkryciu w latach 60. złóż ropy naftowej na Morzu Północnym szukano miasta, które zajęłoby się obsługą tej ważnej gałęzi norweskiego przemysłu. Wybór padł na Stavanger co zapoczątkowało nowy okres rozwoju. Nie obyło się jednak bez problemów. W 1976 roku doszło do zatonięcie platformy wydobywczej "Aleksander Kielland", a śmierć poniosło 123 osoby. Przyczyną katastrofy było zbyt duże obciążenie i zmęczenie materiału słupów podtrzymujących platformę. Ironią losu jest fakt, że Aleksander Kielland, norweski pisarz urodzony w Stavanger, którego imię nosiła platforma zmarł z powodu otyłości.

Najciekawsze zabytki

  • Katedra św. Swituna - Najstarsza z norweskich katedr wzniesiona została w stylu romańskim w około 1125 roku. Po zniszczeniach z powodu pożaru odbudowano ją w stylu gotyckim. Kościołowi nie przysłużyły się późniejsze przebudowy, które zatarły jego pierwotny wygląd. Jeszcze w drugiej połowie XX wieku starano się przywrócić jej czystość stylu gotyckiego. Na całe szczęście do naszych czasów przetrwały romańskie nawy. Prezbiterium jest gotyckie, zaś wyposażenie katedry pochodzi z późniejszych epok.

!Katedra w Stavanger
Katedra w Stavanger
  • Gamle Stavanger - innymi słowy tutejsze stare miasto. W jego skład wchodzą niewielkie drewniane domy z początku XIX wieku. Na liście zabytków figuruje prawie dwieście drewnianych budowli.

  • Sverd i fjell - znajdujący się pomiędzy miastem a lotniskiem pomnik upamiętniający słynną bitwę pod Hafrsfjord. Monument składa się z trzech kilkumetrowych, stalowych mieczy. Większość zdjęć pomnika jakie możemy znaleźć w Internecie zrobionych jest z perspektywy, która nieco wyolbrzymia jego rozmiary.

  • Norweskie Muzeum Ropy Naftowej (Norsk Oljemuseum) - Rzecz jasna w Stavanger nie mogło zabraknąć takiej placówki (w końcu to norweskie centrum wydobycia ropy). Multimedialna ekspozycja pokazuje historię i współczesność przemysłu naftowego. Z ciekawych eksponatów wymienić należy resztki zniszczonej platformy "Aleksander Kielland". Muzeum znajduje się przy ulicy Kjeringholmen 1A, a bilety wstępu kupimy za 120 NOK - około 58,80 zł (ulgowy 60 NOK - około 29,40).

  • Muzeum Produkcji Konserw (Norsk Hermetikk Museum) - Ta placówka muzealna przypomina o istotnej części historii miasta czyli czasach w których Stavanger utrzymywało się połowów i przetwórstwa ryb morskich. Muzeum znajduje się przy ulicy Øvre Strandgate 88. Bilet wstępu kosztuje 90 NOK (około 44,10 zł).

!Stavanger wieża Valbergtårnet
Stavanger wieża Valbergtårnet

Jak dostać się do Stavanger?

Do Stavanger najłatwiej dotrzeć samolotem. Lotnisko zlokalizowane jest około 14 kilometrów od centrum miasta. Dotrzeć tam możemy autobusem. Kierunek obsługiwany jest firmę Flybussen. Cena połączenia to około 60 zł. Podróż trwa od 20 do 30 minut.

!Stavanger - widok z portu
Stavanger - widok z portu

Ambona (Preikestolen lub Pulpit Rock)

Mało kto odwiedza Stavanger bez wycieczki na słynną Preikestolen. Wprawdzie nie jest to wyprawa trudna, ale trzeba mieć świadomość, że skała znajduje się dość daleko od centrum miasta i na dotarcie do niej musimy poświęcić sporo czasu.

Więcej informacji w osobnym artykule: Jak dostać się na słynną półkę skalną Preikestolen?.

!Preikestolen - okolice Stavanger, Norwegia
Preikestolen - okolice Stavanger, Norwegia

Reklama