Sirmione - zwiedzanie, atrakcje i informacje praktyczne

Jedno z najciekawszych miasteczek nad jeziorem Garda może się również poszczycić malowniczym położeniem. Turyści, którzy odwiedzą Sirmione poza pięknymi widokami będą mogli zobaczyć kilka interesujących zabytków.

Sirmione - nazwa

Istnieją dwie koncepcje tłumaczące pochodzenie nazwy miasta. Według pierwszej z nich wywodzi się ona od greckiego słowa syrma, które mogło opisywać kształt półwyspu ("wyciągnięty").

Według innej koncepcji jest to zbitka dwóch galijskich słów "sirm" ("miejsce odpoczynku") i "one" ("wodne").

!Sirmione nad jeziorem Garda
Sirmione nad jeziorem Garda

Sirmione - historia

Pierwsze ślady pobytu człowieka nad jeziorem Garda datuje się już na neolit. Sirmione szczególnie popularne stało się w czasach rzymskich - obywatele cesarstwa wznosili na półwyspie wystawne wille. Jedna z nich należała do słynnego poety Gaiusa Valeriusa Catullusa. Zmierzch cesarstwa przyniósł ze sobą wojenne zawieruchy. W okresie III-V w. naszej ery na terenach pomiędzy Sirmione a Veroną stoczono aż pięć dużych bitew. Dokumenty z VIII wieku potwierdzają istnienie tu zamku oraz klasztoru. Miasto otrzymało przywileje od cesarz Fryderyka Barbarossy, a pod koniec XII wieku przeszło pod bezpośrednią zwierzchność pobliskiej Werony.

!Castello Scaligero - Sirmione nad jeziorem Garda
Castello Scaligero - Sirmione nad jeziorem Garda

Działała tu dość prężnie wspólnota katarów. Pod przewodnictwem biskupa Lorenzo katarzy rozwinęli się do tego stopnia, że zwrócili na siebie uwagę rządzącego Weroną rodu della Scala (Scaligeri). Być może ze względu na ciążącą ekskomunikę oraz naciski ze strony inkwizytorów Mastino I della Scala zdecydował się na zbrojną rozprawę z miastem. Obległ Sirmione i wziął do niewoli ponad stu heretyków (część z nich została spalona na stosie w Weronie dwa lata później). Rządy werończyków skończyły się w 1378 roku kiedy to miasto zostało zajęte przez Viscontich.

!Sirmione nad jeziorem Garda
Sirmione nad jeziorem Garda

Jeszcze na krótko Sirmione powróciło w domenę Werony gdy przejął je Francesco Novello da Carrara. Od 1405 roku znalazło się pod władzą Republiki Weneckiej. Okres spokoju wiązał się jednak z utratą dotychczasowej pozycji gdyż Serenissima rozwijała fortyfikacje w pobliskiej Peschierze. W czasie wojen napoleońskich miasto należało do Republiki Cisalpińskiej, a potem do Królestwa Włoch. Po upadku Napoleona znalazło się w granicach Austro-Węgier. Wyzwolenie przyniosła wojna francusko-austriacka i rozegrana w pobliżu bitwa pod Solferino. W drugiej połowie XIX wieku do Sirmione zaczęli przybywać pierwsi turyści korzystający z tutejszych gorących źródeł. Rozpoczęto też pierwsze wykopaliska na obszarze Grotte di Catullo. Po II wojnie światowej ruiny rzymskiej willi zostały udostępnione zwiedzającym.

Wybierasz się nad jezioro Garda?

jezioro Garda

Jezioro Garda

- dojazd, atrakcje i informacje praktyczne

jezioro Garda

Miasta nad jeziorem Garda

- praktyczny przewodnik

jezioro Garda

Jak poruszać się nad Jeziorem Garda?

Autobusy, rejsy i pociągi

jezioro Garda

Gdzie spać nad jeziorem Garda?

Wybrane miasta i przykładowe hotele

Sirmione - zwiedzanie

Małe miasteczko zachowało kilka interesujących zabytków. Chociaż są one położone blisko siebie to dokładne zwiedzenie wszystkich obiektów może zająć nam dość dużo czasu. Warto o tym pamiętać zwłaszcza jeśli bierzemy pod uwagę wizytę w Grotte di Catullo.

Zamek Scaligeri (Castello Scaligero)

Nie sposób przeoczyć tego zamku, który znajduje się przy moście oddzielającym północną część półwyspu od lądu. Budowa fortecy rozpoczęła się w 1277 wieku za rządów Mastino I della Scala (zaraz po usunięciu z miasta katarów). Najprawdopodobniej umocnienia powstały w miejscu ruin rzymskiego castrum (albo wczesnośredniowiecznego zamku). Za rządów Wenecjan zamek otrzymał swój słynny dok obronny. Być może nowi władcy wykorzystali w tym celu wcześniejszą drewnianą konstrukcję i na jej miejscu postawili zachowane do dnia dzisiejszego mury. Ze względu na niewielką powierzchnię lub oddalenie od głównych dróg wenecjanie nie zdecydowali się rozbudowywać Sirmione i większość swej uwagi poświęcili pobliskiej Peschierze. Mimo to na zamku cały czas utrzymywano stacjonujący garnizon. Od czasów Napoleona budowlę zaczęto wykorzystywać jako magazyn. W 1976 roku zabytek został objęty ochroną przez państwo.

!Castello Scaligero - Zamek Scaligeri w Sirmione nad jeziorem Garda
Castello Scaligero - Zamek Scaligeri w Sirmione nad jeziorem Garda

Zamek jest dość charakterystyczny dla budownictwa obronnego wznoszonego przez ród Scaligeri (wąskie i blisko siebie umieszczone blanki). Tym co wyróżnia ten obiekt spośród innych tego typu fortyfikacji jest wspominany wcześniej otoczony murem dok, za którym niegdyś chroniła się flota Scaligeri. Zwróćcie uwagę, na wyrzeźbionego w zachodniej części murów lwa św. Marka - symbol Wenecji.

Dziś budowla udostępniona jest do zwiedzania: w środku funkcjonuje niewielkie muzeum i lapidarium, można też przejść się po zamkowych murach i wejść na wieżę. Więcej informacji o godzinach otwarcia i cenach biletów znajdziecie tutaj: LINK.

!Castello Scaligero - Zamek Scaligeri w Sirmione nad jeziorem Garda
Castello Scaligero - Zamek Scaligeri w Sirmione nad jeziorem Garda

Kościół św. Anny (Sant'Anna della Rocca)

(Piazza Castello 1)

Naprzeciw wejścia do zamku znajduje się niepozorny kościółek, który koniecznie trzeba zobaczyć. Wybudowany w XIII wieku jako świątynia garnizonowa nazywany był "kościołem św. Marii na Moście". Trudno powiedzieć od kiedy zmieniono wezwanie na obecne choć zdaniem mieszkańców taka nazwa funkcjonowała równorzędnie z "maryjną". Warto zwrócić uwagę na niezwykłe prezbiterium o sklepieniu krzyżowym dekorowanym stiukami. W centralnym punkcie ołtarza widnieje namalowany na kamieniu wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem - jeśli dobrze się mu przyjrzycie, zauważycie wystające u dołu dwa białe paski na czerwonym tle. To fragment drabiny - herbu rodu Scaligeri. Po obu stronach prezbiterium widać dwa, pochodzące z XVI wieku (według innych źródeł z XVII wieku) freski: ten z lewej strony przedstawia św. Łucję (z misą na której leżą wydłubane oczy), malowidło z prawej ukazuje św. Eligiusza (podkuwającego odciętą końską nogę).

!Kościół św. Anny nad jeziorem Garda
Kościół św. Anny nad jeziorem Garda

Stare Miasto

Niewielka starówka Sirmione wąskie uliczki ciągnące się pomiędzy dwoma brzegami półwyspu. Zachowało się tu kilka starych domów, z których najsłynniejsze związane są z osobą Marii Callas. W samym centrum (piazza Carducci) znajduje się Palazzo Maria Callas czyli pochodzący z XVIII wieku budynek, nazwany tak na cześć słynnej śpiewaczki. Dziś działa tu galeria miejska. Tymczasem sama Callas mieszkała w położonej na północy Willi Meneghini-Callas (Via Caio Valerio Catullo, 7). Obiekt ten znajduje się w rękach prywatnych.

!Stare Miasto w Sirmione nad jeziorem Garda
Stare Miasto w Sirmione nad jeziorem Garda

Z innych zabytków położonych w centrum wymienić należy chociażby resztki średniowiecznego klasztoru św. Zbawiciela położone w okolicy parku miejskiego (Via S. Salvatore 2). Klasztor założony podczas panowania Longobardów stracił na znaczeniu po detronizacji ostatniego władcy tego ludu przez Karola Wielkiego. Do dziś przetrwały jedynie fragmenty absydy.

W lepszym stanie zachował się kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny (Chiesa Santa Maria della Neve, Via S. Maria Maggiore 17) gdzie przetrwały malowidła i ołtarze z XV-XVI wieku.

Stare freski możemy zobaczyć w kościele św. Piotra (Chiesa San Pietro in Mavino, Via S. Pietro in Mavino) - część z nich (malowidło w absydzie) wykonana została jeszcze w XII wieku.

Termy

Wszystko wskazuje na to, że tutejsze gorące źródła były wykorzystywane w czasach rzymskich. Podczas wykopalisk archeologicznych odkryto bowiem fragmenty metalowych rur, które transportowały gorącą i bogatą w siarczyny wodę na powierzchnię. Według jednej z mniej popularnych koncepcji obiekt zidentyfikowany jako willa rzymska był w rzeczywistości olbrzymim kompleksem łaźni. Jednak czy możliwe jest funkcjonowanie tak dużych łaźni z dala od ważnych ośrodków miejskich? Trudno na to pytanie jednoznacznie odpowiedzieć. Z całą pewnością po upadku cesarstwa nie korzystano już z dobrodziejstwa gorących wód. Sytuacja zmieniła się dopiero w XIX wieku kiedy to zatrudniono nurka do zamontowania nowych rur. Nie było to proste zadanie bo ujście znajdowało się kilkanaście metrów pod powierzchnią jeziora, ale operacja zakończyła się pełnym sukcesem. Dzięki temu do miasta zaczęli przybywać pierwsi kuracjusze.

Dziś największy kompleks basenów - Aquaria Thermal Spa (Piazza Don A. Piatti 1) - znajduje się w okolicach parku miejskiego. Ceny biletów uzależnione są od dnia i miesiąca, za wejście na basen w letni weekend zapłacimy od 43€ (21€ dla dzieci). Uwaga! lepiej kupić bilety zawczasu przez Internet gdyż w niektóre dni rezerwacja jest obowiązkowa (więcej informacji na oficjalnej stronie internetowej obiektu).

Ruiny rzymskiej willi (Grotte di Catullo)

(Piazza Orti Manara 4)

Ten niezwykle interesujący rezerwat archeologiczny to jedna z lepiej zachowanych starożytnych willi rzymskich (choć czasem pojawiają się inne tezy tłumaczące pierwotne przeznaczenie budowli). Całość powstała najprawdopodobniej w I wieku naszej ery na fundamentach starszej o wiek budowli. W epoce renesansu wenecki historyk Marino Sanuto Młodszy przypisał ruiny rzymskiemu poecie Katullusowi. Opierał się między innymi na zachowanym wierszu nr XXXI, w którym podmiot liryczny opisuje swój powrót do Sirmione. Ów krótki utwór w którym wspomniane zostaje również jezioro Garda brzmi następująco:

!Groty Katullusa - Sirmione nad jeziorem Garda
Groty Katullusa - Sirmione nad jeziorem Garda

XXXI (tłum. Grzegorz Franczak)

"Sirmio, klejnocie wysepek, półwyspów,
jakie wśród jezior, nieruchomych stawów
lub w morzu dzierżą obaj Neptunowie,
jaka to radość oglądać cię znowu!
Nie śmiem uwierzyć: rzuciłem nareszcie
bityńskie pola i przygnałem – tutaj!
Beztroskie serce – czy jest większe szczęście?
Gdy z serca kamień, po pielgrzymim trudzie
gdy przed ołtarze wracamy znajome
i znów we własnym spoczywamy łóżku!
Oto nagroda po długiej wędrówce.
Witaj więc, wdzięczne Sirmio, mym powrotem
raduj się, ciesz się, lidyjskie jezioro,
śmiejcie się, śmiechy, w każdym kącie domu!"

!Grotte di Catullo (Groty Katullusa) - Sirmione nad jeziorem Garda
Grotte di Catullo (Groty Katullusa) - Sirmione nad jeziorem Garda

Jak więc widać nie mamy żadnych konkretnych wskazówek aby właśnie tę willę przypisać poecie (tym bardziej, że na całym półwyspie istniały inne takie budowle). Niektórzy badacze twierdzili, że rodzina Katullusa nie była dostatecznie bogata aby mógł pozwolić sobie na zbudowanie tak imponującego domostwa (inni jednak wskazują, że był to ród z istotnymi koneksjami, przodujący w regionie). Co ciekawe podczas wykopalisk odnaleziono fragment malowidła przedstawiający mężczyznę ze zwojem w ręku. Zdaniem znawców być może mamy do czynienia z wizerunkiem poety.

Kompleks podupadł prawdopodobnie ok. III wieku naszej ery i został częściowo rozebrany. Następnie włączono zachowane ruiny w ciąg wzniesionych na półwyspie umocnień. Zasypane resztki starożytnego domostwa budziły zainteresowanie ludzi renesansu. Podobnie jak w przypadku ruin Domus Aurea Nerona także i tutaj określono je jako "grotte" czyli jaskinie lub piwnice. Jednak na przeprowadzenie istotnych badań naukowych trzeba było jeszcze zaczekać. Pierwsze kroki ku dokładnemu poznaniu historii obiektu podjęto w XIX wieku (między innymi podczas wojen napoleońskich). Zakrojone na szeroką skalę wykopaliska ruszyły dopiero w XX stuleciu. W 1999 roku otwarto tu muzeum archeologiczne jednak część ruin nadal znajduje się pod ziemią. Mimo to turyści, którzy zdecydują się na zwiedzanie Grotte di Catullo będą mieli okazję na prawdziwą podróż w czasie.

!Groty Katullusa - Sirmione (nad jeziorem Garda)
Groty Katullusa - Sirmione (nad jeziorem Garda)

Po zakupie biletów możemy przejść bezpośrednio do Muzeum Archeologicznego, w którym zgromadzono najcenniejsze znaleziska pochodzące z prowadzonych tu prac wykopaliskowych. Bardzo interesujące są zwłaszcza fragmenty malowideł naściennych. Po zapoznaniu się ze zbiorami najlepiej przejść do południowej części kompleksu na który składają się cysterny i baseny. Miały one niegdyś połączenie z gorącymi źródłami. Woda służyła także do nawadniania istniejącego tu gaju oliwnego. Obecnie planuje się odtworzenie plantacji i sprzedaż uzyskanej z upraw oliwy. Przez częściowo zachowany kryptoportyk przechodzimy do najlepiej zachowanej części willi nazywanej "aulą gigantów". Tutaj mieszkali dawni właściciele przybytków oraz ich goście. Z placu pod ruinami rozciąga się piękny widok na jezioro Garda. Wracając do wyjścia będziemy przechodzić wzdłuż muru obronnego wybudowanego przez Rzymian po tym jak willa została opuszczona przez mieszkańców.

!Muzeum Archeologiczne - Sirmione (nad jeziorem Garda)
Muzeum Archeologiczne - Sirmione (nad jeziorem Garda)

Godziny otwarcia obiektu znajdziemy na jego oficjalnej stronie (pamiętajmy, że w niedziele i święta całość zamykana jest znacznie wcześniej niż zwykle). Koszt biletów wstępu prezentuje się następująco: 8€ bilet normalny, 4€ bilet ulgowy, do lat 18 wstęp za darmo. Bilet łączony ze wstępem na zamek Scaligeri - 12€. Uwaga! Kasa nie obsługuje kart Visa. [aktualizacja marzec 2019]

Inne

Jednym z piękniejszych miejsc na półwyspie Sirmione jest kamienista plaża Jamaica. Znajduje się ona u podnóża ruin rzymskiej willi (z plaży rozciąga się piękny widok na jezioro). Warto również udać się do miejskiego parku (Parco Pubblico Tomelleri) i przespacerować promenadą wiodącą wschodnim brzegiem półwyspu.

Sirmione - informacje praktyczne [aktualizacja 2019]

  • Dojazd do Sirmione jest dość prosty. Miasteczko posiada wiele połączeń autobusowych z pobliskich Desenzano i Peschiera del Garda. Przystanek na którym powinniśmy wysiąść to SIRMIONE-Largo Faselo-"Porto". Wprawdzie wcześniejsze przystanki też mają w nazwie Sirmione, ale są znacznie bardziej oddalone od zamku i ruin willi. W sezonie letnim kursuje tu specjalny autobus wożący turystów od Colombano do portu.

  • Wprawdzie jedna ze stacji kolejowych ma w nazwie słowo Sirmione (Desenzano del Garda-Sirmione) jest ona jednak oddalona od interesującej nas części półwyspu o 9 kilometrów! Na całe szczęście spod dworca odjeżdża część autobusów, którymi dostaniemy się pod sam zamek Scaligeri.

  • W sezonie do zamku możemy również dopłynąć promem z Desenzano del Garda. Statek, choć droższy, jest nieco szybszy od zatrzymującego się na poszczególnych przystankach autobusu.

  • Mimo tego, że Sirmione nie jest dużym miastem to jednak przejście od południowego do północnego krańca miejscowości zajmie sporo czasu. Od dzielnicy Colombare (gdzie mieści się wiele hoteli i spa) aż do krańca półwyspu jest ok. 5 kilometrów (od zamku Scaligeri ok 1,5 kilometra).

!Groty Katullusa w Sirmione
Groty Katullusa w Sirmione

Ciekawostki o Sirmione

  • Zdjęcia do głośnego filmu "Tamte dni, tamte noce" kręcone były m.in. na plaży w Sirmione.
  • Związany z Sirmione Katullus był poetą, który w swej twórczości sięgał po niezwykle różnorodne tematy. Część jego wierszy uznano za tak obsceniczne, że przez wiele lat nie przetłumaczono ich na język polski. Dopiero w 2014 roku ukazało się pełne książkowe wydanie wierszy poety z Sirmione.

Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Włoch