Krótka historia miasta - Lwów

Przez długi czas uważano, że historia Lwowa zaczyna się w XIII wieku. Dopiero odkrycia archeologiczne udowodniły, że ludzie żyli w okolicach Góry Zamkowej już w IX wieku. Odnalezione cmentarzyska wiązane są z plemieniem Lędzian. Obszar na którym leży dzisiejsze miasto był nazywany Grodami Czerwieńskimi i stanowił pole walk pomiędzy państwem Piastów a Rusinami. Tereny te przechodziły z rąk do rąk aby ostatecznie pozostać przy Rusi. Początki Lwowa wiążą się z czasami Daniela Halickiego, koronowanego w Drohiczynie króla Rusi. Władca ten założył nowy gród po zniszczeniu poprzedniej osady przez Tatarów. Nazwany został on na część syna króla Lwa Halickiego. Młody książę po śmierci ojca przeniósł tu swoja siedzibę. Po wygaśnięciu rodu bojarzy oddali tron księciu mazowieckiemu Bolesławowi Jerzemu II. Ten zaś zapisał swe ziemie w testamencie królowi Polski Kazimierzowi Wielkiemu. Kontrowersyjna decyzja i propolska polityka doprowadziła do otrucia władcy i w efekcie do wojny polsko-litewskiej (gdyż bojarzy wezwali na Ruś litewskiego władcę Lubarta). W kolejnych niespokojnych latach Lwów palony, niszczony i odbudowany przechodził z rąk do rąk. Ostatecznie odebrała go Węgrom… święta królowa Jadwiga, potwierdzając przywileje miasta (prawa miejskie nadano w 1356 roku) i odbierając tu hołd lenny od władcy Mołdawii.

Do końca XV wieku miasto rozwija się bardzo szybko i bez poważniejszych przeszkód. Kwitnie zwłaszcza rzemieślnictwo i kupiectwo, bo to we Lwowie schodzą się szlaki handlowe łączące Wschód z Zachodem. Jednak na skutek ekspansji tureckiej nad Morzem Czarnym dochodzi do kryzysu. Miasto podupada, a wielki pożar z 1527 roku niszczy większość średniowiecznej zabudowy. Ale to co mogło stanowić o upadku Lwowa staje się początkiem nowej ery, w której miasto wyrasta na doskonale prosperujący gospodarczo ośrodek myśli humanistycznej. Krzyżują się w nim wpływy polskie, ruskie, żydowskie i ormiańskie. Lwów może się wtedy poszczycić 30 000 obywateli. Wprawdzie wiek XVII to okres powolnego upadku Rzeczypospolitej, ale też dni chwały Lwowa. Związane są one jednak nie z rozwojem gospodarczym, a z działaniami militarnymi.

Lwowianie dają odpór Tatarom, Szwedom i Kozakom (czasem zbrojnie, a czasem płacąc okup). W 1656 roku Jan II Kazimierz ogłasza w tutejszej katedrze słynne śluby lwowskie - przysięga walczyć z wrogami o wyzwolenie Polski i oddaje kraj pod opiekę Matki Bożej. Za zasługi w walkach miasto zostaje podniesione do rangi szlacheckiego (jego mieszkańcy otrzymują tytuły szlacheckie, ale też przywileje mieszczańskie - prawo nie dotyczyło Żydów). Po walkach z konfederacją barską Lwów został zajęty przez Rosjan, a następnie przez Austriaków.

Wiek XIX to czas rozwoju gospodarczego, ale też kulturalnego. Co ciekawe Lwów, mimo dość silnej cenzury, stał się jednym z ośrodków rodzącej się kultury ukraińskiej. Jednocześnie tutejsi Polacy uzyskali od cesarza autonomię (m. in. polski język urzędowy i możliwość zakładania polskich instytucji kulturalnych). Ten dualizm dał o sobie znać po zakończeniu I wojny światowej, kiedy doszło tu do starć polsko-ukraińskich, a w efekcie długiej bitwy o miasto (początkowo walki uliczne, a następnie oblężenie przez wojska ukraińskich). Ledwie jednak Polakom udało się obronić miasto, spadło na nich uderzenie armii Budionnego. Ciężkie walki zakończyły się zwycięstwem wojsk polskich. W jednej i w drugiej bitwie zasłużyli się najmłodsi lwowianie, których, ze względu na odwagę, nazwano orlętami. Lwów międzywojenny zachował swój wielokulturowy charakter, chociaż władze polskie starały się zahamować rozwój żywiołu ukraińskiego. Miasto po okresie wielkiego kryzysu zaczęło się dość szybko rozwijać w latach 30.

Podczas kampanii wrześniowej na przedpolach doszło do bitwy z Niemcami. Polscy żołnierze bronili się dzielnie, ale po pojawieniu się wojsk sowieckich Lwów poddano Rosjanom. Zwycięzcy nie dotrzymali umów i aresztowali większość polskich oficerów, z których wielu rozstrzelano w obozach jenieckich w głębi Rosji. Aresztowano też wielu cywilów w tym literatów Władysława Broniewskiego i Aleksandra Wata. Na pełną współpracę z okupantem poszedł inny twórca Tadeusz Boy-Żeleński. W 1941 roku do miasta wkroczyły wojska niemieckie. Aresztowano i rozstrzelano przedstawicieli polskiej inteligencji (w tym Boya-Żeleńskiego) rozpoczęto prześladowania mniejszości żydowskiej. Jednocześnie nasilił się terror ukraiński wymierzony w ludność polską. Kiedy pod miastem stanęła Armia Czerwona do walki poderwano też oddziały AK. Po zdobyciu Lwowa wywieszono na ratuszu polską flagę (a także amerykańską, brytyjską i radziecką). Los miasta był już przesądzony. Znalazło się ono w granicach Ukraińskiej SRR, a większość ludności polskiej deportowano. W 1991 roku Lwów znalazł się w granicach niepodległej Ukrainy. W 1998 Stare Miasto (wraz z kilkoma innymi zabytkami) zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły ze Lwowa

Zobacz nasze inne artykuły z Ukrainy