Porto - zwiedzanie i informacje praktyczne

Porto to drugie największe miasto w Portugalii, od nazwy którego wywodzi się nazwa całego kraju. W Polsce przez lata Porto kojarzone było z winem o tej samej nazwie i z utytułowaną drużyną piłkarską, a dzięki ofercie tanich lotów miasto to w ostatnich latach stało się jednym z chętniej wybieranych kierunków na dłuższy lub krótszy wyjazd.

Nie każdy turysta do końca wie czego może spodziewać się na miejscu, ale wielu po odwiedzeniu Porto ma dużo lepsze wrażenia i wspomnienia niż z posiadającej więcej imponujących zabytków Lizbony.

Czym wyróżnia się Porto? Historycznym starym miastem wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO (głównie dotyczy to dzielnicy Ribeira), kolorowymi fasadami budynków i kościołów (z których część pokryta jest płytkami azulejos), umiejscowionym po drugiej stronie rzeki miastem Vila Nova de Gaia (w którym znajdziemy piwnice gdzie przechowuje się słynne wino), dobrym jedzeniem, luźną atmosferą i łagodnym klimatem. Do tego Porto położone jest bezpośrednio nad Oceanem Atlantyckim i przy ujściu rzeki Duoro.

!Villa de Gaia - podczas zwiedzania i degustacji w piwnicach wina porto Calem
Villa de Gaia - podczas zwiedzania i degustacji w piwnicach wina porto Calem

Krótka historia miasta

Historia osadnictwa na tym obszarze sięga III wieku p.n.e., kiedy to tereny dzisiejszego miasta zamieszkiwały ludy celtyckie. W czasach rzymskich znajdował się tu jeden z najważniejszych portów w regionie.

Sama nazwa Porto pojawiła się pierwszy raz w V wieku. W XVIII wieku miasto podobnie jak cały Półwysep Iberyjski trafiło w ręce Maurów, ale w mniej niż 2 wieki zostało odbite przez siły chrześcijańskie. Przez kolejne wieki Porto rozrastało się dzięki rozwojowi handlu i produkowaniu swojego wina oraz współpracy z Wielką Brytanią. W XVIII wieku miasto było ważnym uczestnikiem rewolucji przemysłowej.

XIX wiek to z jednej strony dla Porto okres dalszego rozwoju przemysłowego, a z drugiej czas wojen i rewolt. Na początku wieku do Porto wkroczyły wojska napoleońskie, a od 1820 do 1834 roku w Portugalii trwały rewolucje i wojna domowa. Przez osiemnaście miesięcy w latach 1832-1833 Porto było pod oblężeniem wojsk królewskich i dzięki swojemu uporowi otrzymało przydomek niezwyciężonego miasta ("Cidade Invicta"). Pod koniec XIX wieku w Porto wybuchła kolejna rewolta wzniesiona przez republikanów przeciwko monarchii, która finalnie doprowadziła do powstania republiki Portugalii.

W XX wieku miasto spokojnie się rozwijało i dziś jest głównym centrum komercyjnym regionu, gdzie swoje siedziby mają największe portugalskie firmy.

Jak zwiedzać Porto?

Historyczna część Porto nie zajmuje bardzo rozległego obszaru i możemy spokojnie najstarszą część miasta zwiedzać pieszo. Musimy tylko pamiętać, że Porto jest bardzo nierówne i pnie się w górę zaczynając od rzeki aż do centrum miasta. Z wolna od ratusza do dzielnicy Ribeira robi się coraz bardziej stromo - różnica wysokości pomiędzy ratuszem a deptakiem przy rzece to niemal 90 metrów. Na szczęście kierując się w stronę Pałacu Bolsa (Palácio da Bolsa) schodzimy zwykłymi chodnikami.

Troszkę trudniej może być jeśli zdecydujemy się przejść najkrótszą drogą z nadbrzeża do katedry Sé lub odwrotnie - wtedy czeka na nas wejście mało wygodnymi i nierównymi schodami, które prowadzą pomiędzy wąskim labiryntem uliczek. Na pewno trudy tego wysiłku zrekompensują nam widoki i po drodze miniemy kilka punktów widokowych.

Jeśli nie mamy zamiaru poruszać się tylko pieszo, to możemy korzystać z miejskiej komunikacji. W centrum najlepiej korzystać z autobusów lub tramwajów, a dalej pojedziemy metrem. Pamiętajmy tylko o zapoznaniu się ze sposobem płatności za przejazdy.

Więcej: Komunikacja miejska w Porto - zasady działania

Kiedy najlepiej odwiedzić Porto?

Położenie Porto powoduje, że panuje tu klimat podzwrotnikowy. W wakacje nie jest wcale tak gorąco jak mogło by się początkowo wydawać, a średnie temperatury dzienne w Porto są takie same w lipcu i w sierpniu jak w Warszawie! Łagodne są za to zimy, chociaż w styczniu i grudniu średnio ponad połowa dni jest deszczowych.

Mimo wszystko najlepiej celować w okres od przełomu kwietnia i maja do końca września, kiedy to jest najcieplej i opady są najrzadsze. Z drugiej strony, w zimę w Porto będzie zdecydowanie cieplej niż w Polsce i możemy uciec do przyjemniejszego klimatu z większą ilością światła oraz słońca.

Na pewno wybierając się do Porto warto zabrać ze sobą ubranie przeciwdeszczowe, a poza najcieplejszymi miesiącami powinniśmy liczyć się z chłodnymi wieczorami i porankami.

!Słynny most w Porto - Ponte Dom Luis I
Słynny most w Porto - Ponte Dom Luis I

Ile czasu poświęcić na zwiedzanie Porto?

Porto może być dobrym miejscem na krótki wypad, chociaż naszym zdaniem na wizytę lepiej zaplanować przynajmniej 3 dni. Wtedy przez jeden dzień zwiedzimy atrakcje w historycznym centrum i dzielnicę Ribeira, w drugi dzień wybierzemy się do leżących nad oceanem Foz do Duoro oraz Matosinhos, a trzeci z dni poświęcimy na Vila Nova de Gaia.

Oczywiście, wizytę można zmieścić w 2 dniach, ale równie dobrze zwiedzając historyczne atrakcje i plażując możemy w Porto zostać tydzień i się nie nudzić.

Punkty informacji turystycznej (aktualizacja kwiecień 2018)

W Porto znajdziemy kilka działających punktów informacji turystycznej. W każdym z nich otrzymamy pomoc po angielsku, mapy i materiały, a także kupimy kartę turystyczną Porto Card.

Główny punkt informacji turystycznej funkcjonuje po zachodniej stronie ratusza pod adresem Rua Clube dos Fenianos 25. Działa on od listopada do kwietnia od 9:00 do 19:00, w sierpniu od 9:00 do 21:00 i w pozostałe miesiące od 9:00 do 20:00.

Inny z punktów znajduje się przy katedrze i jest czynny od maja do października od 9:00 do 20:00 i w pozostałe miesiące od 9:00 do 19:00.

Więcej punktów znajdziecie na oficjalnej stronie miasta.

Porto Card (aktualizacja kwiecień 2018)

Jeśli planujemy często korzystać z komunikacji publicznej i odwiedzić więcej z popularnych atrakcji możemy rozważyć zakup oficjalnej karty turystycznej Porto Card. Pozwala ona na korzystanie z komunikacji publicznej oraz zapewnia zniżki i czasami darmowe wejście do wielu muzeów i atrakcji.

Od jakiegoś czasu dostępna jest również tańsza karta Porto Card w wersji Pedonal (Spacerowicz), czyli bez możliwości korzystania z komunikacji publicznej.

Na pewno nie dla każdego karta Porto Card będzie opłacalna. Przed decyzją o zakupie warto wszystko dobrze obliczyć. W przypadku korzystania z karty przy Palácio da Bolsa zaoszczędzimy 4€, a do Casa do Infante wejdziemy za darmo. Czyli przy zakupie karty dziennej bez transportu już po tych dwóch atrakcjach koszt zakupu nam się zwróci.

Karta dostępna jest w wariantach 1, 2, 3 i 4 dniowych.

Wersja karty Cena z komunikacją Cena bez komunikacji
1 dzień 13€ 6€
2 dni 20€ 10€
3 dni 24,99€ 13€
4 dni 33€ 15€

Kartę możemy zakupić w punktach informacji turystycznej lub na oficjalnej stronie. Możemy też ściągnąć specjalną aplikację. Przy zakupie z aplikacji otrzymamy 5% zniżki.

Więcej na oficjalnej stronie. Rozpiskę atrakcji można znaleźć pod tym adresem.

Zwiedzanie Porto

Zwiedzanie Porto możemy zacząć od wizyty na okazałym bulwarze Avenida dos Aliados (Aleja Sojuszników), który dziś uważany jest za najbardziej reprezentacyjną ulicę miasta. Środkiem bulwaru prowadzi promenada, a cała aleja otoczona jest imponującymi budynkami, w tym siedzibami największych firm i banków. Można zaryzykować stwierdzenie, że obszar ten symbolicznie łączy stare miasto z jego nowszą częścią.

Sympatycy Art déco powinni zwrócić uwagę na budynek O Comércio do Porto (Avenida dos Aliados 107), w którym swoją siedzibę miała lokalna gazeta, a dziś w środku powstają drogie apartamenty. Po drugiej stronie ulicy (pod numerem 106) znajdziemy inny secesyjny budynek, w którym urzęduje bank Caixa (Caixa Geral de Depósitos). Obie budowle powstały na początku lat 30. poprzedniego wieku. Sympatycy architektury z pierwszej połowy poprzedniego stulecia mogą zajrzeć też do historycznej kawiarni Café Guarany, która działa w tym miejscu od 20 stycznia 1933 roku.

Najbardziej imponująca z budowli przy Avenida dos Aliados znajduje się na północnym krańcu ulicy. Jest to budynek miejskiego ratusza (Câmara Municipal) charakteryzujący się wysoką wieżą. Budowla powstała w pierwszej połowie XX wieku w stylu neoklasycznym. Niestety, w kwietniu 2018 roku nie było możliwości wejścia na samą wieżę ani do pomieszczeń, ale warto to śledzić - w poprzednich latach w niektóre dni ratuszowa wieża była udostępniana dla turystów. Przed ratuszem postawiono monument poświęcony pisarzowi Almeidzie Garrettowi.

Od strony południowej aleję Avenida dos Aliados zamyka Plac Wolności (Praça da Liberdade) z pomnikiem króla Pedro IV na koniu. Dosłownie kilka kroków dalej na południowy wschód odnajdziemy stację kolejową Porto-São Bento. Nie powinno nas zmylić przeznaczenie tego miejsca! Wnętrze stacji jest jedną z największych atrakcji turystycznych Porto. Wewnętrzne ściany wypełnione zostały olbrzymimi pracami przedstawiającymi historię Portugalii (bitwy i ważne momenty), które stworzono z wykorzystaniem płytek azulejos (wykorzystano ponad 20 000 płytek!). Dworzec oddany został do użytku w 1916 roku i powstał w miejscu dawnego klasztoru Benedyktynów z XVI wieku. Obok dworca stoi też kościół Igreja dos Congregados, który także wyróżnia się fasadą ze wzorem z błękitnych płytek.

!Wnętrze dworca Porto-São Bento
Wnętrze dworca Porto-São Bento

Praça de Lisboa i okolica

Ruszając spod Praça da Liberdade na zachód ulicą Rua dos Clérigos trafimy na zabudowany skwer Praça de Lisboa (Plac Lizboński), który jest bardzo oryginalnym projektem architektonicznym. Zamiast płaskiego placu stworzono nierówną trzypoziomową bryłę, której dach zarośnięty jest drzewami oliwnymi. Pod placem powstał parking, a część środkowa składa się z lokali usługowych i knajpek oraz trasy prowadzącej pomiędzy dwoma krańcami placu.

Po południowej stronie placu stoi jeden z najbardziej charakterystycznych kompleksów Porto - Kościół i wieża Clérigos (Igreja e Torre dos Clérigos). Kościół powstał w pierwszej połowie XVIII wieku w stylu barokowym, a wieżę na jego tyłach (o wysokości 76 metrów) dobudowano kilkanaście lat później. Wieża jest dziś jednym z najważniejszych punktów widokowych w mieście i każdy może wejść na górę. Pamiętajmy tylko, że do przebycia jest ponad 200 stopni. Idąc na górę będziemy mogli zajrzeć do wnętrza samego kościoła, ale nie jest to najbardziej imponująca z miejskich świątyń. Smaczku konstrukcji dodaje fakt, że kompleks powstał na wzgórzu gdzie dawniej zakopywano powieszonych skazańców.

Dosłownie kawałek na zachód od wieży Clérigos znajdziemy niewielką kawiarnię Café Porta do Olival. Miejsce to szczyci się byciem najstarszą kawiarnią w mieście, ale prawdziwą gratkę znajdą w środku fani średniowiecznych fortyfikacji. Kawiarnia powstała w miejscu dawnej bramy prowadzącej do miasta - Porta do Olival. W środku możemy zobaczyć pozostałe fragmenty konstrukcji oraz dowiedzieć się więcej o jej historii.

Na północnym krańcu Praça de Lisboa znajdziemy jedną z najbardziej obleganych atrakcji turystycznych Porto - historyczną bibliotekę Livraria Lello & Irmao. Jej środek zachwyca drewnianą zabudową, sufitowym witrażem i znajdującymi się w samym środku schodami. Biblioteka uważana jest za jedną z najpiękniejszych na świecie, a jej schody podobno zainspirowały autorkę książek o przygodach Harry Pottera.

Niestety, biblioteka jest mała i cały czas do środka pragną dostać się tłumy. Będąc już w środku musimy liczyć się z przeciskaniem się przez innych turystów, co może nam popsuć ogólne wrażenia. Aby wejść do środka musimy kupić bilet (4€, aktualizacja kwiecień 2018), który później możemy wykorzystać jako voucher. Przy zakupie książki (jednej) od ceny finalnej zostanie odjęta nam cena biletu. Są dwie kolejki: jedna do wejścia do środka z ważnym biletem, a druga kawałek dalej do zakupu samego biletu. Niestety, w środku dnia możemy długo czekać w każdej z nich. Jeśli chcemy zaoszczędzić trochę czasu możemy zakupić bilet/voucher online za 5,50€ na oficjalnej stronie. Pamiętajmy tylko, że nadal będziemy musieli stanąć w kolejce do wejścia. Jeśli mamy taką możliwość to wybierzmy się tam rano po otwarciu (a najlepiej bądźmy chwilę przed). Dzięki temu w środku i w kolejce będzie mniej ludzi. Jeśli jesteśmy w Porto krótko i przed wejściem jest długa kolejka to sugerujemy odpuszczenie tej atrakcji.

Po zachodniej stronie placu Praça de Lisboa stoi miejski uniwersytet. Na północ od budynku uniwersytetu znajdziemy przyjemny plac Praça Gomes Teixeira z charakterystyczną fontanną lwów (Fonte dos Leões), gdzie szczególnie po zachodniej stronie znajdziemy wiele knajpek czynnych do późnego wieczora, w których przesiadują raczej młodsi mieszkańcy.

W północno zachodnim rogu placu Praça Gomes Teixeira stoi Kościół Karmelitów (Igreja do Carmo), którego boczna ściana jest w całości pokryta niebieskim wzorem azulejos. Przednia fasada to już styl barokowy. Świątynia powstała w drugiej połowie XVIII wieku. Zdecydowanie warto zajrzeć do środka i zobaczyć bogato zdobione ołtarze.

Od kościoła Karmelitów możemy ruszyć na północ do przyjemnego Placu Karola Alberta (Praça de Carlos Alberto). Sam plac wyróżnia się przyjemnymi fasadami budynków, ale miejsce to nabiera rumieńców dopiero w sobotę, kiedy odbywa się tu lokalny pchli targ. Na miejscu oprócz staroci możemy zakupić tu też lokalne wyroby żywnościowe i rzemieślnicze. Targ działa od około 10:00 do 18:00-19:00, chociaż większy gwar zaczyna się koło południa. Miejscowi nazywają targ nazwą Porto Belo (Mercato Porto Belo), co oznacza po prostu "piękne Porto".

Palácio da Bolsa i Kościół św. Franciszka

W południowej części starego miasta przy Placu Infante D. Henrique znajdziemy dwa imponujące zabytki: Pałac Giełdy (Palácio da Bolsa) oraz Kościół św. Franciszka (Igreja Monumento de São Francisco). Naszym zdaniem obie atrakcje powinny być pozycjami obowiązkowymi w trakcie odwiedzin Porto.

Oba budynki są ze sobą powiązane historycznie. Kościół św. Franciszka powstał w 1245 roku, ale przez kolejne wieki rozwinął się i rozbudował w klasztor. W 1832 roku część klasztoru zniszczył pożar, a ówczesne władze miejskie przekazały teren pod zniszczoną częścią miejskim kupcom, którzy zbudowali w tym miejscu siedzibę Stowarzyszenia Handlowego (Associação Comercial). Pałac powstawał blisko 70 lat (od 1842 do 1910 roku).

Wnętrze pałacu zachwyca przepychem sal i korytarzy oraz różnymi zdobieniami poszczególnych pomieszczeń. W środku zdecydowanie wyróżnia się Sala Arabska (Salao Árabe), która przypomina znamienite pałace pozostawione przez Maurów w Andaluzji.

!Sala Arabska (Salao Árabe) w Pałacu Giełdy (Palácio da Bolsa)w Porto
Sala Arabska (Salao Árabe) w Pałacu Giełdy (Palácio da Bolsa)w Porto

Kolejną z imponujących sal jest Sala Narodów (Pátio das Naçoes), czyli centralny hol pokryty ogromną ośmiokątną kopułą wykonaną z metalu i szkła. Dolna części kopuły prezentuje herby narodowe, a także herby tych państw, z którymi w XIX wieku Portugalia prowadziła negocjacje handlowe.

Pałac możemy zwiedzić podczas ponad 30-minutowej wycieczki z przewodnikiem w języku angielskim. Bilet kupujemy na konkretną godzinę. Najlepiej przyjść zaraz po otwarciu, ponieważ w ciągu dnia formują się długie kolejki do kas.

Przed odwiedzinami warto sprawdzić, czy pałac jest otwarty. Do dziś odbywają się w nim różne imprezy i spotkania, podczas których pałac nie jest możliwy do zwiedzenia. Dostępność sprawdzimy w kalendarzu na oficjalnej stronie. Czerwone kratki oznaczają, że wizyta w danym dniu nie jest możliwa.

Kościół św. Franciszka (Igreja Monumento de São Francisco) został zbudowany w XIII wieku w stylu romańskim, ale przez kolejne wieki budynek nabrał cech gotyckich, a wnętrza są typowo barokowe.

Wejścia do kościoła jest płatne. W środku czekają na nas dwie części: sam bogato zdobiony kościół (nie wolno robić zdjęć) oraz podziemne katakumby wypełnione grobowcami. Według legend do ozdobienia wnętrza kościoła użyto ponad 300 kilogramów złota. Dla fanów mroczniejszych atrakcji unikalną atrakcją będą katakumby. Grobowce znajdują się nie tylko w ścianach, ale również na podłodze. Będąc w katakumbach nie przegapmy też ossuarium, które oddzielone jest szybą.

Ribeira

Nie ma chyba bardziej autentycznego miejsca w Porto niż dzielnica Ribeira. To właśnie tutaj znajduje się większość budynków wpisanych na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO i to tu będziemy mijać historyczne fasady przechodząc labiryntem uliczek i schodów.

Sama nazwa Ribeira w portugalskim oznacza "obszar przy rzecę". Dzielnica rozciąga się mniej więcej od Palácio da Bolsa aż do mostu Ponte do Infante wzdłuż rzeki Duoro. Planując zwiedzanie Ribeiry powinniśmy pamiętać, że położona jest ona kaskadowo i różnica wysokości pomiędzy nadbrzeżem a jej górną częścią jest znaczna. Część domów oraz tras została zbudowana i wytyczona bezpośrednio na klifie. W niektórych przypadkach będzie na nas czekać trochę wchodzenia pod górę (lub schodzenia).

Największym zabytkiem dzielnicy jest imponująca katedra (Sé do Porto). Budowę świątyni rozpoczęto już w XII wieku i stąd jej mocno romański styl, ale prace zakończono dopiero w pierwszej połowie XVIII wieku. W środku duże wrażenie na odwiedzających wywierają masywne kolumny. Dużą atrakcją katedry są XIV-wieczne krużganki ze ścianami udekorowanymi wzorami z płytek ceramicznych.

Do katedry wejdziemy za darmo. Płatna jest możliwość wejścia do krużganków oraz niektórych pomieszczeń wystawowych. Bilet kosztuje 3€ (aktualizacja kwiecień 2018).

Katedra powstała w jednym z najwyższych punktów miasta i plac przed nią oferuje świetne widoki na okolicę. W średniowieczu przed katedrą wieszano skazańców. Od katedry do nadbrzeża prowadzi kręta trasa z ciekawymi widokami w niektórych miejscach.

!Widok z tarasu przy Katedrze
Widok z tarasu przy Katedrze

Niektóre zabytki i ciekawe miejsca dzielnicy Ribeira:

  • Punkt widokowy Miradouro - Elevador da Lada - historyczna winda łącząca nadbrzeże z górną częścią dzielnicy Ribeira. Z góry będziemy mieć dobry widok na rzekę Duoro i na znajdujące się po drugiej stronie rzeki miasto Vila Nova de Gaia.

  • Casa do Infante (Dom Księcia) - historyczny budynek, który powstał w XIV wieku na ruinach rzymskiej willi i służył początkowo jako urząd celny. Nazwa budowli nawiązuje do słynnego księcia Henryka Żeglarza, który właśnie w murach tego domu przyszedł na świat. Była to jednocześnie jedyna rezydencja w Porto gdzie zatrzymywali się członkowie rodziny królewskiej. Dziś w środku znajduje się miejskie archiwum oraz niewielkie muzeum w którym dowiemy się więcej o historii miasta. W środku zobaczymy m.in. małe stanowisko archeologiczne oraz różne wystawy. Wejście do muzeum jest niedrogie lub darmowe w weekendy albo z kartą Porto Card.

  • Praça da Ribeira - główny plac dzielnicy, który wychodzi bezpośrednio na rzekę. Na miejscu możemy przyjrzeć się fasadom i umieszczonym na nich dekoracjom.

Warto trochę pospacerować uliczkami dzielnicy i wypatrywać ciekawych fasad oraz lokalnych sklepików i knajpek.

Cais da Ribeira, czyli nadbrzeże Porto

Jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w Porto jest bez wątpienia Cais da Ribeira, czyli nadbrzeże Ribeira. Na nadbrzeże wyjdziemy bezpośrednio z placu Praça da Ribeira i od razu w oczy rzucą nam się kolorowe fasady budynków, zacumowane łodzie czy ogrom knajpek.

Warto tędy przespacerować, ale powinniśmy zdawać sobie sprawę, że najlepszy widok na kolorowe fasady odnajdziemy… po drugiej stronie rzeki. Najlepiej wpaść tu trochę później, gdy największe tłumy turystów się oddalą.

Wzdłuż całego nadbrzeża działa wiele knajpek z lokalnymi przysmakami i owocami morza. Niestety, wiele z nich otwiera się dość późno, np. dopiero po 17:00 czy nawet 18:00, więc może być nam trudno wpaść tu na popołudniowy obiad.

!Spacer po nabrzeżu w Porto
Spacer po nabrzeżu w Porto

Dla niektórych turystów ciekawą atrakcją może być godzinny rejs nazywany rejsem "6 mostów" lub po prostu rejsem mostów. W trakcie wycieczki zobaczymy wszystkie mosty na rzece Duoro. Nie powinniśmy tu jednak liczyć na niesamowite widoki na samo miasto. Warto wcześniej sprawdzić zdjęcia innych turystów i upewnić się czy akurat taki rejs nam odpowiada. Cena jest dość wysoka i u wszystkich przewoźników wynosi 15€ za osobę. Rejsy odpływają również z nadbrzeża Vila Nova de Gaia po drugiej stronie rzeki. [aktualizacja kwiecieĶ 2015]

Rue Santa Catarina i Mercado do Bolhão

Za główną ulicę handlową Porto możemy uznać długi na półtora kilometra deptak Rue Santa Catarina, który znajdziemy na wschód od Avenida dos Aliados. Spacerując wzdłuż linii sklepów drogich marek natrafimy też na kilka zabytków, w tym Kaplicę Dusz (Capela Das Almas) w całości (na zewnątrz i w środku) pokrytą niebieskimi wzorami z płytek ceramicznych.

!Kawiarnia Café Majestic w Porto
Kawiarnia Café Majestic w Porto

Najpopularniejszym miejscem przy Rue Santa Catarina jest historyczna kawiarnia Café Majestic, która działa w tym miejscu od lat 20 poprzedniego wieku. Wnętrze kawiarni wyróżnia się secesyjnym stylem (Art Nouveau). W środku w ciągu dnia niemal zawsze są tłumy, ale jeśli lubimy takie miejsca to warto wejść do środka i napić się kawy lub gorącej czekolady.

Secesyjną fasadą mogą pochwalić się również popularne delikatesy A Pérola Do Bolhão, które znajdują się przy Rua Formosa 279.

!A Pérola Do Bolhão w Porto
A Pérola Do Bolhão w Porto

Kawałek na zachód Rue Santa Catarina znajdziemy największe miejskie targowisko Mercado do Bolhão. Targ mieści się w dwupiętrowej hali datowanej mniej więcej na 1850 rok. W środku zakupimy dowolne produkty spożywcze, ale też zjemy coś na szybko. Targowisko otwarte jest od poniedziałku do soboty od samego rana. W soboty czynny jest do 13:00, w pozostałe dni do 17:00. Warto zajrzeć do środka będąc w okolicy!

!Widok na Villa de Gaia
Widok na Villa de Gaia

Villa de Gaia

Po drugiej stronie rzeki Duoro znajdziemy Villa de Gaia (lub po prostu Gaia), czyli niezależne miasto słynące z winnic, a dokładniej z piwnic, w których przechowywane są dojrzewają wina Porto. Tutejsze nadbrzeże to idealne miejsce na dłuższy lub krótki spacer. Na niemal całej długości linii rzeki zacumowane są łódki nazywane Rabelo, które od wieków służyły do transportu produktów i ludzi wgłąb lądu. To właśnie z poziomu Villa de Gaia będziemy mieć najlepszy widok na historyczną dzielnicę Ribeira i kolorowe fasady domków. Najlepiej poczekać do zachodu słońca, po którym będziemy mieć niesamowity widok na lekko podświetlone Porto.

Na drugą stronę rzeki możemy dostać się jednym z mostów, a z historycznego centrum mostem Ludwika I (Ponte Dom Luís I), który został zaprojektowany przez zespół samego Gustawa Eiffela. Najlepiej przez most przejść pieszo przy okazji racząc się widokami, ale możemy też skorzystać z metra lub autobusu.

Villa de Gaia słynie przede wszystkim z piwnic w których przechowywane jest wino (w wielkich i małych beczkach). Wiele z nich możemy zwiedzić w trakcie wycieczki z przewodnikiem po której nastąpi degustacja. Wszystkie wycieczki są bardzo podobne w treści. W każdym przypadku dowiemy się więcej o uprawie, typach wina (ruby, towny, vintage) i beczkach oraz o konkretnej firmie. Na koniec czeka nas degustacja. Będą to z reguły 2 do 3 kieliszków, czasem spróbujemy wina białego, raczej na pewno jednego ze starszych roczników.

Na pewno w najpopularniejszych piwnicach (Calem, Ferreira czy Sandeman) mogą być duże kolejki i w najgorszym wypadku jak przyjdziemy za późno nie będzie już na dany dzień miejsc. Nam do gustu przypadły piwnice Burmester znajdujące się tuż obok mostu Ludwika I. Przy piwnicach Sandeman działa przyjemny bar tuż przy rzece, w którym spróbujemy różnych drinków, między innymi na bazie lokalnego wina.

Będąc na miejscu możemy w jednej z knajpek spróbować słynnej lokalnej zapiekani mięsnej Francesinha.

Turyści zainteresowani historycznymi budynkami (i nie tylko) mogą wybrać się w okolice XVI-wiecznego klasztoru Mosteiro da Serra. Na pewno wartym polecenia jest widok z przykościelnego placu. Sam kompleks można zwiedzić jedynie podczas wycieczki z przewodnikiem.

Villa de Gaia to nie tylko miasto, a takżę obszar miejski, w skład którego wchodzą przyjemne piaszczyste plaże, jak np. w miasteczku Miramar.

!Villa de Gaia - podczas zwiedzania piwnic wina porto Burmaster
Villa de Gaia - podczas zwiedzania piwnic wina porto Burmaster

Wzdłuż oceanu

Foz do Duoro

Porto położone jest bezpośrednio nad Oceanem Atlantyckim, a historyczne centrum miasta oddalone jest od linii brzegowej o zaledwie 6 kilometrów. Najbliżej położonym obszarem leżącym bezpośrednio nad oceanem jest dzielnica (gmina) Foz do Douro, co oznacza po prostu ujście Duoro. Przy samym ujściu stoi latarnia morska (Farol de Felgueiras), znajdziemy tam też plażę Praia do Carneiro oraz historyczny fort Fortaleza de São João da Foz. Do fortu możemy wejść za darmo, a z jego murów będziemy mieć dobry widok na okolicę. W środku znajdziemy też ruiny dawnego kościoła. Budowa fortu zaczęła się w 1570 roku i zakończyła 77 lat później. Cytadela służyła do obrony ujścia rzeki przed atakiem od strony oceanu. Latarnia morska stoi na wysuniętym molo, o które w trakcie dużego wiatru rytmicznie uderzają fale.

Kawałek dalej na północ znajduje się Plaża Anglików (Praia dos Ingleses), a za nią kolejne plaże, w tym plaża Praia de Gondarém słynąca z wielu barów i restauracji oraz promenady Pergola of Foz wzdłuż której ciągnie się obustronna kolumnada. Możemy cały czas iść na północ mijając kolejne plaże i knajpki.

Do okolic Foz do Duoro dostaniemy się historycznym tramwajem numer 1 (przejazd trwa mniej niż 30 minut i kosztuje 3€) lub autobusem miejskim numer 500 (do większości przystanków wystarczy bilet Z2). Autobus rusza z centrum i zatrzymuje się przy kilku plażach i innych punktach nad oceanem. Czas przejazdu to około 30 minut. Dokładną trasę znajdziemy na oficjalnej stronie miejskiego przewoźnika (po portugalsku). [aktualizacja kwiecień 2018] W sezonie najlepiej wsiąść na jednym z pierwszych przystanków, ponieważ na kolejnych mogą być już tłumy ludzi w środku. Tramwaj dojeżdża jedynie w okolicę ogrodu Jardim do Passeio Alegre, który znajduje się około pół kilometra na wschód od latarni morskiej.

Matosinhos

Spacerując kilka kilometrów (4 do 5) na północ od Foz do Duoro trafimy do rybackiego miasteczka Matosinhos. Znajdziemy tam jedną z największych okolicznych plaż Praia de Matosinhos oraz duży targ (ryby, owoce morza i nie tylko) Mercado Municipal de Matosinhos. Targowisk najlepiej odwiedzić z samego rana, gdy dostępnych jest najwięcej świeżych produktów.

Na pewno wybierając się do jednej z tawern lub restauracji w Matosinhos możemy liczyć na świeże ryby i owoce morza (chociaż lepiej uważać na poniedziałki, ponieważ nie wszyscy rybacy pracują w niedzielę). Swoistym zagłębiem knajpek jest ulica Rua Heróis de França.

Po północnej stronie miasteczka znajdziemy latarnię morską Farol da Boa Nova. W środy od 14:00 do 16:00 (aktualizacja 2017) możemy za darmo wejść na górę skąd rozpościera się ciekawy widok na okolicę. Do pokoniania jest ponad 200 stopni!

Kawałek na południe od Matosinhos odnajdziemy XVII-wieczny Serowy Zamek (Castelo do Queijo). Oficjalna nazwa konstrukcji to Fort São Francisco Xavier, a przydomek wziął się prawdopodobnie od okrągłej skały na której zbudowano twierdzę. Pomieszczenia twierdzy nie są możliwe do zwiedzenia, ale za drobną opłatą możemy wejść do środka w drugiej połowie dnia od wtorku do niedzieli od 13:00 do 17:00 (lub 18:00 w sezonie letnim) (aktualizacja 2017). W środku działa dziś sklep i restauracja.

Jeśli nie interesuje nas spacer z Foz do Duoro to możemy do Matosinhos dojechać metrem niebieskiej linii A. Stacja docelowa to Matosinhos Sul i znajduje się w strefie Z3 jeśli ruszamy z centrum. Przejazd trwa kilkanaście minut.

Inne plaże w okolicy Porto

Jeśli mamy więcej czasu i chcielibyśmy zobaczyć jedną z najbardziej intrygujących plaż możemy wybrać się dalej na południe, po drugiej stronie ujścia rzeki Duoro, na plażę Praia do Senhor da Pedra w miasteczku Miramar. Na krańcu plaży, nad samym oceanem, zbudowano tam XVII-wieczną kaplicę Capela do Senhor da Pedra (Kaplica Pana Skały). Kaplicę wzniesiono na skale, którą dawniej wykorzystywali poganie. Do kaplicy prowadzą schody prosto z plaży, a przy większym wietrze fale uderzają w skały oblewając świątynie.

Do plaży dojedziemy kolejką podmiejską. Musimy wyszukać połączenie do stacji Miramar.

Kierując się na północ od Praia do Senhor da Pedra znajdziemy też kilka innych plaż, gdzie nie spotkamy turystów pragnących zobaczyć słynną kaplicę. Przy okazji warto wspomnieć, że wiele z okolicznych plaż otrzymało certyfikat Niebieskiej Flagi (Blue Flag).

Fortyfikacje miejskie

Historyczna część Porto, podobnie jak centra większości ważnych średniowiecznych miast, otoczona było murami i dostęp do środka możliwy był jedynie przez jedną z bram. Początek budowy głównych fortyfikacji miejskich to 1336 rok, chociaż niewielkie romańskie mury istniały na terenie miasta już w XII wieku.

Fortyfikacje nosiły nazwę Murów Ferdynanda i nazwano je tak na część króla Portugalii Ferdynanda I, za rządów którego w drugiej połowie XIV wieku zostały umocnione i rozbudowane. Fortyfikacje aż do XIX wieku broniły dostępu do miasta, również od strony rzeki, ale ich znaczenie zaczęło spadać już w XVIII wieku wraz z rozwojem technik wojennych. Dawne fortyfikacje stopniowo rozbierano lub dołączano do innych konstrukcji.

Jedynym istotnym śladem po dawnej fortyfikacji jest dość długi fragment murów i wież tuż przy moście Ponte Dom Luis I. Na mury można wejść i pospacerować, przy okazji ciesząc się widokiem na okolicę. Uważajmy tylko na siebie, fortyfikacje są one zbyt dobrze zabezpieczone.

Innym fragmentem oryginalnej fortyfikacji Ferdynanda jest ostatnia zachowana brama Postigo do Carvão, która znajduje się przy samym nadbrzeżu.

!Spacer po dawnych fortyfikacjach w Porto
Spacer po dawnych fortyfikacjach w Porto

Zielone Porto

Na obszarze Porto znajdziemy dość dużo niewielkich parków czy zielonych ogrodów, ale za prawdziwe zielone płuca miasta można uznać Ogrody Palacio de Cristal (Jardins do Palácio de Cristal). Stanowią one jedno z najbardziej zachwycających miejsc w Porto. Park składa się kilku mniejszych ogrodów tematycznych, a każdy z nich charakteryzuje się różnymi gatunkami roślin.

Główną budowlą ogrodu jest Kryształowy Pałac - Palácio de Cristal, który w 1956 roku został przebudowany i obecnie na jego miejscu stoi wielofunkcyjny pawilon służący głównie jako hala sportowa oraz koncertowa. Projektantem ogrodów był Emílio David, który zaprojektował je w połowie XIX wieku.

Cały park zachwyca wieloma przyjemnymi miejscami, różnorodną roślinnością, ale też mniejszymi zbiornikami wodnymi i bardzo klimatycznymi alejkami. Park położony jest na wzgórzu i oferuje kilka świetnych punktów widokowych.

Całkiem niedaleko parku (musimy wejść w krętą uliczkę) znajdziemy Muzeum Romantyzmu (Museu Romântico da Quinta da Macieirinha), w którym możemy zobaczyć odwzorowany XIX-wieczny dom mieszkalny bogatej arystokracji. Dawniej w domu tym mieszkał Król Sardynii Karol Albert, który znalazł tu schronienie po porażce w I włoskiej wojnie o niepodległość.

Mając więcej czasu możemy również rozważyć wizytę w miejskim ogrodzie botanicznym (Jardim Botânico do Porto). Nie powinnismy spodziewać się zobaczyć tu wielu egzotycznych roślin, ale wizyta dla sympatyków tego typu miejsc powinna być przyjemnym doświadczeniem. Ogród początkowo był zwykłym ogrodem przy willi jednego z lokalnych handlarzy winem i dopiero w połowie XX wieku został przejęty przez władze miejskie, które przekazały go lokalnemu uniwersytetowi. Ogród czynny jest od 9:00 do 19:00. Wejście jest darmowe. (aktualizacja 2017).

Inne muzea, atrakcje i ciekawe miejsca

Oprócz różnych zabytków zebranych w poprzednich punktach w Porto znajdziemy jeszcze wiele ciekawych miejsc i atrakcji. Niektóre z nich wypunktowaliśmy w tej sekcji.

  • Muzeum Narodowego António Soares dos Reis (Museu Nacional Soares dos Reis) - najstarsze muzeum sztuki w Portugalii, które funkcjonuje od 1833 roku. Dziś mieści się w historycznym XVIII-wiecznym pałacu Carrancas. W środku zobaczymy zbiory malarstwa, rzeźby i innych dzieł portugalskich mistrzów głównie z XIX i XX wieku. Muzeum nosi nazwę na część lokalnego rzeźbiarza António Soares dos Reisa, którego prace zobaczymy w środku. Rzeźby artysty wyróżniają się hipnotyzującym przedstawieniem oczu, które zdają się być niemal prawdziwe.

  • McDonald's Imperial - bar McDonald’s i atrakcja turystyczna? W Porto ten amerykański bar szybkiej obsługi powstał w miejscu historycznej kawiarni Imperial Café z lat 30. poprzedniego wieku. Do dziś wnętrze zachowało swój oryginalny wystrój w stylu Art Deco, w tym: witraże, kolumny czy inne dekoracje. Nie warto wybierać się tu specjalnie, ale jeśli będziemy niedaleko dworca Porto São Bento do przejścia pozostanie nam dosłownie kawałek. Nad wejściem wciąż dumnie stoi orzeł z rozpiętymi skrzydłami.

  • World of Discoveries - interaktywne muzeum, które szczególnie do gustu przypadnie młodszym odwiedzającym. Słowo muzeum nie do końca oddaje istotę tego miejsca. W trakcie zwiedzania będziemy… płynąć łodzią niczym w wesołym miasteczku. Muzeum skupia się na odkryciam morskich z XV i XVI wieku, w tym na portugalskim odkrywcy Vasco da Gamie. Przed odwiedzinami najlepiej znaleźć film i zobaczyć jak to wygląda w praktyce.

  • Muzeum MMIPO (Museu da Misericórdia do Porto) oraz Igreja da Misericórdia - muzeum sztuki religijnej i historycznej oraz XVI-wieczny kościół ozdobiony wzorami z płytek ceramicznych. Nazwa muzeum nawiązuje do katolickiej organizacji charytatywnej Misericórdia do Porto założonej w 1499 roku. W środku zobaczymy imponującą kolekcję malarstwa (głównie religijnego), rzeźb i innych wyrobów rzemieślniczych.

  • Casa da Música - ta oddana do użytku w 2005 roku sala koncertowa jest jedną z chlub miasta. Charakterystyczny kształt budynku zyskał popularność na całym świecie. Dziś możemy zajrzeć do środka i usiąść w kawiarni, lub zwiedzić cały budynek w trakcie wycieczki z przewodnikiem w języku angielskim. W kwietniu 2018 roku wycieczki odbywały się o 11:00 i 16:00. Więcej informacji na oficjalnej stronie.

FC Porto i Stadion Smoka (Estádio do Dragão)

Bez wątpienia jedną z chlub miasta są lokalny klub piłkarski FC Porto oraz Stadion Smoka (Estádio do Dragão), na którym drużyna rozgrywa swoje mecze. Stadion możliwy jest do zwiedzenia w trakcie wycieczki z przewodnikiem w języku angielskim, podczas której wejdziemy m.in. na trybuny, do sali konferencyjnej i do szatni. Zwiedzanie trwa około 45 minut.

W ramach biletu możemy samodzielnie odwiedzić też interaktywne muzeum, w którym zobaczymy m.in. puchary, bramki z najważniejszych meczów, a także polskie akcenty. W środku spędzimy nawet do godziny.

Stadion oddalony jest o kilka kilometrów od centrum miasta. Łatwo dojedziemy do niego metrem liniami A, B, E i F.

Więcej: Zwiedzanie stadionu FC Porto - Estádio do Dragão

!Zwiedzanie stariodny FC Porto
Zwiedzanie stariodny FC Porto

Jak oszczędzić pieniądze odwiedzając Porto? (kwiecień 2018)

Jeśli chcemy odwiedzić większą liczbę atrakcji to warto zapoznać się ze wspomnianą wcześniej kartą Porto Card. Gdy planujemy często korzystać z autobusów powinniśmy zakupić kartę Andante, która umożliwia przejazdy autobusem w centrum tańsze o 0,70€.

Jeśli nie przeszkadza nam większe ryzyko pogodowe możemy rozważyć wizytę poza sezonem, gdy ceny noclegów wyraźnie spadają.

Jeśli nie chcemy wydać majątku w restauracjach najlepiej omijać nadbrzeże Porto. Dobre ceny owoców morza i ryb znajdziemy w opisanych wcześniej dzielnicach i miasteczkach nad oceanem.

Darmowe atrakcje (aktualizacja kwiecień 2018)

W każdą pierwszą niedzielę każdego miesiąca wejście do Muzeum Narodowego Soares dos Reis oraz do Muzeum Serralves (Museu Serralves) jest darmowe od rana do godziny 13:00.

W każdy weekend za darmo wejdziemy do: Casa do Infante, Muzeum Romantycznego (Museu Romantico) oraz Casa Museu Guerra Junqueira.

Za darmo wejdziemy też do katedry (z wyłączeniem krużganków) oraz do ogrodu botanicznego (Jardim Botânico do Porto).

Bezpieczeństwo

Porto uważane jest za miasto bezpieczne. Na miejscu powinniśmy jednak zachować typowe środki ostrożności, szczególnie w zatłoczonych atrakcjach (katedra) i środkach transportu publicznego. Warto też uważać po zmroku w wąskich uliczkach dzielnicy Ribeira.

Na co uważać podczas odwiedzin Porto?

Przede wszystkim powinniśmy sprawdzić historyczną pogodę w miesiącach, w których odwiedzamy Porto. Poza sezonem powinniśmy być gotowi na deszcz i wiatr.

Pamiętajmy też, że wybierając się na spacer dzielnicą Ribeira do nadbrzeża (lub w drugą stronę) może na nas czekać trochę wchodzenia w górę i w dół.

!Street art w Porto - Mr. Dheo - “Nobre e Leal” (“Noble & Loyal”)
Street art w Porto - Mr. Dheo - “Nobre e Leal” (“Noble & Loyal”)

Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Porto

Zobacz nasze inne artykuły z Portugalii