Miasta nad jeziorem Como - praktyczny przewodnik

Wzdłuż każdego z brzegów jeziora Como przez stulecia powstały pnące się w górę miasteczka i osady, które charakteryzują się wąskimi krętymi uliczkami, dachami z czerwonej cegły i kościołami z charakterystycznymi dzwonnicami.

Z perspektywy turysty zwiedzenie większości z nich nie zajmie zbyt wiele czasu. W niektórych spędzimy zaledwie godzinę lub dwie, ale na inne możemy spokojnie poświęcić pół dnia lub więcej.

Za najważniejsze atrakcje jeziora Como uchodzą wille i przynależące do nich ogrody, które wzniesiono w ostatnich kilku stuleciach i zamieszkiwane były przez arystokracje, magnatów handlowych oraz bogatych europejskich turystów odkrywających tę malowniczą okolicę w trakcie długich podróży nazywanych w tamtym okresie Grand Tour.

!Bellagio (Jezioro Como) - widok z ogrodów Willi Melzi
Bellagio (Jezioro Como) - widok z ogrodów Willi Melzi

W naszym artykule znajdziecie zestawienie wybranych miast oraz miasteczek jeziora Como wraz z ich krótką charakterystyką oraz zestawem informacji praktycznych. Wszystkie miejsca posortowaliśmy w porządku alfabetycznym.

Uwaga! Naszym celem nie było stworzenie artykułu opisującego jedynie nasze ulubione miasta. Zamiast tego zdecydowaliśmy się na wypisanie większej ich ilości, czym chcemy ułatwić czytelnikom stworzenie samodzielnego planu zwiedzania. W gruncie rzeczy miasta te są na tyle niewielkie (z małymi wyjątkami), że wyróżniają je pojedyncze wille, uliczki czy zabytki. Wiele też zależy od naszej bazy wypadowej - nie zawsze będzie się nam opłacało płynąć lub dojeżdżać na przeciwległy brzeg, jeśli inne ciekawe miejsca znajdziemy w okolicy.

Wybierasz się do nad jezioro Como?

Jezioro Como

Gdzie spać nad jeziorem Como?

Sprawdź nasz przewodnik po miastach i miasteczkach dookoła jeziora Como. Dowiedz się gdzie warto szukać noclegu nad tym jeziorem.

!Bellagio (jezioro Como) - spacer nad wodą
Bellagio (jezioro Como) - spacer nad wodą

Bellagio

Położone w najbardziej wysuniętej części południowego brzegu jeziora Bellagio w materiałach reklamowych nazywane jest czasami jednym z najpiękniejszych włoskich miasteczek. Miasteczko to jest na pewno urokliwe, ale chyba lepiej nie nastawiać się do niego aż tak pozytywnie. Przede wszystkim najciekawsza część zajmuje stosunkowo niewielki obszar, który zobaczymy dość szybko.

Bellagio najłatwiej podzielić na dwie części: na teren nabrzeżny oraz na obszar starego miasta na wzgórzu ciągnący się wzdłuż ulicy Via Giuseppe Garibaldi. Obie części Bellagio połączone są kilkoma wąskimi i klimatycznymi uliczkami, które będą wymagać od nas lekkiego wdrapania się pod górę.

Centralnym punktem nabrzeża jest terminal promowy, od którego możemy ruszyć przyjemną i wypełnioną ławeczkami promenadą na południe w stronę Willi Melzi (wł. Villa Melzi) lub skierować się na wypełnioną arkadami oraz knajpkami ulicę Via Lungo Lario Manzoni, która pnie się powoli w górę i zaprowadzi nas na teren starego miasta.

!Zwiedzanie ogrodów Willi Melzi - Bellagio, jezioro Como
Zwiedzanie ogrodów Willi Melzi - Bellagio, jezioro Como

Ogrody przy Willi Melzi udostępnione są do zwiedzania. Oprócz terenów zielonych na miejscu czeka na nas niewielkie muzeum z: bronią, obrazami, freskami czy rzeźbami, oraz kaplica rodziny Melzi. Sama willa nie jest niestety możliwa do zwiedzenia. Ogród powstał na lekkim wzniesieniu i wymaga kilku podejść, o ile chcemy zwiedzić cały.

Mimo że ogród nie zajmuje aż tak dużego obszaru i przejdziemy go w całości w około 45 minut to miejsce to może być przyjemną odskocznią od zatłoczonych miasteczek. Podczas naszego pobytu w szczycie sezonu na miejscu nie było aż tak wielu gości i spokojnie znaleźliśmy miejsce do odpoczynku w cieniu z przyjemnym widokiem. Wartą uwagi opcją jest możliwość zakupu biletu upoważniającego do wejścia do ogrodów przez 2 dni z rzędu, który w 2018 roku kosztował zaledwie 1,50€ więcej niż bilet jednorazowy. Jeśli nocujemy w Bellagio to opcja ta może być bardzo opłacalna.

Nawet jeśli nie chcemy odwiedzić biletowanych ogrodów to warto pospacerować prowadzącą do nich promenadą, skąd też będziemy mieć przyjemny widok na zachodni brzeg jeziora.

Zwiedzanie górnej części Bellagio najlepiej rozpocząć od udania się na Plac Kościelny (wł. Piazza della Chiesa), który ozdabiają: Bazylika św. Jakuba (wł. Chiesa San Giacomo), fontanna oraz wysoka wieża prochowa z XI wieku, w której obecnie mieści się punkt informacji turystycznej. Kościół św. Jakuba powstał na przełomie XI oraz XII wieku i jest ważnym przykładem architektury romańsko-lombardzkiej. Kościół ten był wielokrotnie przebudowywany i większość jego dekoracji jest stosunkowo nowa. W środku świątynia wyróżnia się kolumnami z czarnej cegły oraz mozaiką w środkowej apsydzie.

!Spacer po Bellagio nad jeziorem Como
Spacer po Bellagio nad jeziorem Como

Ruszając z placu na południe ulicą Via Giuseppe Garibaldi w kilka minut dojdziemy do filigranowego Kościoła św. Giorgio (wł. Chiesa di San Giorgio). W środku świątynia nie wyróżnia się niczym niezwykłym, ale warto zwrócić uwagę na dzwonnicę, a dokładniej schody prowadzące pod nią. Spacerując pomiędzy dwoma miejskimi kościołami możemy skręcać w mijane uliczki.

Inną z atrakcji turystycznych w Bellagio jest możliwość wybrania się na około 90-120 minutową wycieczkę z przewodnikiem do położonych na wzgórzu ogrodów Willi Serbelloni (wł. Villa Serbelloni). Niestety, w samej willi działa dziś drogi hotel i nie ma możliwości wejścia do środka. Bilety możemy zakupić na 15 minut przed planowaną wycieczką w punkcie informacji turystycznej. W 2018 wycieczki organizowane były codziennie od kwietnia do początku listopada z wyjątkiem poniedziałków o 11:00 i 15:30. Cena 9€.

W zależności od tego czy planujemy zwiedzić ogrody to w Bellagio spędzimy od 2 do 4-5 godzin.

Bellano

Liczące ponad 3000 mieszkańców Bellano zlokalizowane jest jedną stacje kolejową na północ od popularnej Varenny. Bellano na dwie części przedziela rzeka Pioverna: historyczny obszar portowy znajduje się po stronie północnej, a nowsza część miasteczka z dworcem kolejowym zajmuje teren po stronie południowej. Miasto dawniej słynęło z fabryk jedwabiu, a lokalne władze wciąż przypominają, że pochodzący z Bellano pisarz Antonio Balbiani nazywał swój dom Manchesterem Włoch.

To właśnie rzeka Pioverna przez kilkanaście milionów lat wytworzyła największą atrakcję Bellano - głęboki wąwóz Orrido di Bellano. Z myślą o odwiedzających przygotowano specjalne platformy widokowej przy skałach, z których zobaczymy płynący strumień wody oraz formacje skalne wydrążone przez nurt i czas. Na jednej ze skał przy wąwozie wznosi się tzw. Dom Diabła (wł. Ca' del Diavolo), czyli ośmioboczną wieżę, w której według miejscowych wierzeń miano organizować rytuały satanistyczne.

Uwaga! Turystyczna część wąwozu w dni powszednie otwarta jest tylko od kwietnia do września. Dokładną rozpiskę godzinową można sprawdzić na oficjalnej stronie miasta.

Odwiedzając Bellano warto przespacerować się główną ulicą Via Alessandro Manzoni, od której odchodzą uliczki w kierunku przystani. W południowej części ulicy Via Manzoni możemy skręcić na plac Piazza S. Giorgio, przy którym stoją dwa historyczne kościoły: kościół św. Marty (wł. Chiesa di Santa Marta) oraz kościół św. Nazaro oraz Celso (wł. Chiesa dei Santi Nazaro e Celso).

W pierwszej ze świątyń szczególnie warte uwagi są drewniane statuy naturalnej wielkości z początku XVI wieku, a druga oprócz cyklu fresków zdobiących ściany oraz sklepienie wyróżnia się późnoromańską fasadą w charakterystyczne biało-czarne pasy. Kościół św. Nazaro oraz Celso powstał w XIV wieku i początkowo dedykowany był św. Giorgio, lecz po przebudowie spowodowanej powodzią zmieniono mu patronów. Dziś jest to jeden z najwspanialszych kościołów wzdłuż całego jeziora Como.

Cadenabbia i Griante

Cadenabbia i Griante sąsiadują ze sobą, a przejście pomiędzy nimi jest niemal niezauważalne. Ważnym atrybutem obu miejscowości jest dostęp do plaż - zarówno naturalnej jak i sztucznego basenu. Obie miejscowości mogą pochwalić się też wieloma pięknymi willami, które nie są niestety możliwe do odwiedzenia i możemy obejrzeć je jedynie z oddali. Nie przebywa tu też tak wielu turystów, więc może to być dobra baza na nocleg. Z drugiej jednak strony, jeśli nie planujemy skorzystać z żadnej z plaż, to całe nabrzeże przejdziemy w maksymalnie kilkadziesiąt minut.

Dogodne położenie i łagodny klimat sprawiły, że w XIX i XX wieku w Griante powstało wiele otoczonych ogrodami willi, do których tłumnie przybywali znamienici goście, wśród których przodowali bogaci przybysze z Niemiec i Wielkiej Brytanii. Większość z budowli powstała wzdłuż linii brzegowej ale są też wyjątki: jak zbudowana na wzniesieniu Villa la Collina, gdzie swój dom wakacyjny miał niemiecki kanclerz Konrad Adenauer.

Za jedną z najważniejszych willi uchodzi Villa Margherita, którą wzniósł w XIX wieku pochodzący z Mediolanu wydawca muzyczny Giulio Ricordi. Gmina do dziś chwali się tym, że właśnie w tej willi nad swoją operą pt. Traviata pracował Giuseppe Verdi. Inną z wyróżniających się rezydencji jest otoczona rozległym ogrodem Villa Maresi.

!Fragment kamienistej plaży w Griante nad jeziorem Como
Fragment kamienistej plaży w Griante nad jeziorem Como

Griante może pochwalić się długą (choć wąską i kamienistą) naturalną plażą w północnej części miasteczka. W 2018 roku dostęp do plaży był darmowy i nieograniczony. Z turystycznego punktu widzenia dobrym pomysłem może być przejście ulicą Via IV Novembre do końcowej granicy miasteczka. Po drodze miniemy najważniejsze wille i tablice informacyjne w języku angielskim.

Cadenabbia (Cadenabbia di Grante) początkowo byłą rozszerzeniem Griante, żeby w XIX wieku rozwinąć się jako niezależne miasteczko. Bardziej wymagający turyści znajdą tu płatną sztuczną plażę (wł. Lido di Cadenabbia). Jest to plaża we włoskim rozumieniu, dla nas lepszym określeniem jest po prostu otwarty basen wraz z miejscem na leżaki oraz barem. W sezonie miejsce to potrafi być bardzo zatłoczone.

Będąc na miejscu warto spróbować zajrzeć do neogotyckiego anglikańskiego kościoła (wł. La Chiesa Anglicana, adres: Via Statale 31). Autorem projektu świątyni był pochodzący z Mediolanu architekt Giuseppe Brentano, który zasłynął jako zwycięzca konkursu na projekt fasady mediolańskiej katedry. Nie dożył on jednak rozpoczęcia budowy, a po śmierci jego prace nadzorował wujek Lugi Brentano. W środku wyróżnia się pokryty zdobieniami kolorowy drewniany sufit. Funduszy na budowę kościoła nie szczędzili właściciele lokalnych hoteli, którzy chcieli wyjść naprzeciw oczekiwaniom zamożnych brytyjskich gości.

Cernobbio

Położone w południowej części zachodniego brzegu Cernobbio kojarzone jest przede wszystkim z willami. Poszukując informacji o najpiękniejszych rezydencjach nad jeziorem Como na pewno natrafimy na wzmiankę o renesansowej Willi d’Este (wł. Villa d’Este) z XVI wieku, którą wzniesiono na polecenie kardynała Tolomeo Gallio. Niestety, dziś w willi działa ekskluzywny hotel, a ogrody pałacowe otoczone są płotem, przez co nie ma możliwości obejrzeć tej pięknej budowli z bliska.

Inną z wartych uwagi willi, XIX-wieczna Willa Erba (wł. Villa Erba), zamieniono na centrum wystawowe. W tym przypadku możemy podejść bliżej i zobaczyć imponującą fasadę, a nawet spróbować zajrzeć do środka.

Turyści zainteresowani secesją mogą rozważyć wizytę w Willi Bernasconi (wł. Villa Bernasconi), która mimo stosunkowo niewielkiego rozmiaru wyróżnia się bogatymi zdobieniami. Fasadę rezydencji ozdobiono dość ciekawym motywem motyla (a dokładniej jedwabnika morwowego), co miało nawiązywać do lokalnego przemysłu włókienniczego. Dokładne informacje o godzinach wstępu oraz biletach można znaleźć na oficjalnej stronie. Ród Bernasconi pochodził ze Szwajcarii, a wielu jego członków było cenionymi architektami oraz rzeźbiarzami, którzy specjalizowali się w dekoracjach stiukowych.

Mimo kilku ciekawych willi samo miasto Cernobbio nie zachwyca i niczym nie przypomina niektórych miasteczek z gąszczem wąskich uliczek czy historycznym klimatem. Będąc na miejscu możemy podejść do promenady przy Piazza Risorgimento lub pospacerować początkową częścią wypełnionej knajpkami ulicy Via Regina. Przy Via Regina warto zwrócić uwagę na kościół Maria delle Grazie (wł. Chiesa Maria delle Grazie) z charakterystycznymi malowidłami na fasadzie oraz sklepieniu przedsionka.

Cernobbio położone jest niedaleko miasta Como. Chcąc przemieścić się pomiędzy nimi mamy do wyboru około godzinny spacer, autobus lub statek. Naszym zdaniem nie jest to jednak miasto, które warto odwiedzić z powodu jego nadzwyczajnego uroku. Można zajrzeć tu po drodze, ale przy krótkim pobycie nie ma chyba sensu planować wizyty akurat w Cernobbio.

Miasto Como

Największym z miast nad jeziorem Como jest... Como. Jest to jednocześnie jedna z dwóch miejscowości (obok Lecco), która może kandydować do miana typowego miasta średniej wielkości. Mimo ciągłego napływu turystów i osób szukających odpoczynku od trudów metropolii (to właśnie tu kończy bieg pociąg jadący bezpośrednio z Mediolanu). Como żyje swoim życiem (choć faktycznie trochę dalej od ścisłego historycznego centrum) i nie jest nastawione jedynie na turystykę. I jest to jedyne miejsce, gdzie aktywni turyści mogą faktycznie spędzić więcej niż jeden dzień. Nie powinno nas to jednak specjalnie zmylić - Como wciąż jest stosunkowo niewielkie i do zobaczenia wszystkich atrakcji powinny wystarczyć nam dwa lub maksymalnie trzy dni.

Za luźną datę powstania miasta można uznać 196 rok p.n.e., kiedy to Rzymianie wypędzili z tego obszaru Galów. Pierwsze rzymskie zabudowania znajdowały się jednak na okolicznych wzgórzach. Osadę Comum Novum w miejscu dzisiejszego starego miasta utworzono w I wieku p.n.e. i to decyzją samego Juliusza Cezara.

Comum Novum było ważnym ośrodkiem handlowym i pełniło istotną funkcje na mapie rzymskiego świata. To tu na świat przyszedł Pliniusz Młodszy, który dziś znany jest w szerszej świadomości dzięki swoim zapiskom na temat erupcji wulkanu Wezuwiusz, którą widział na własne oczy. Statuę siedzącego rzymskiego pisarza zobaczymy na fasadzie katedry w Como (tuż obok głównych drzwi). Po drugiej stronie umiejscowiono jego wujka, historyka Pliniusza Starszego.

Miasto Como stanowiło ważny ośrodek również po upadku Cesarstwa Rzymskiego. Przez wiele wieków znajdowało się pod wpływami Królestwa Lombardii, żeby na początku XII wieku popaść w ruinę po dziesięcioletniej wojnie z sąsiednim Mediolanem.

Upadek miasta nie trwał jednak długo. Niedługo później cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Fryderyk I Barbarossa rozpoczął okres podbojów. W efekcie jego ekspansji nad jeziorem powstały nowe fortyfikacje i mury obronne, w tym górująca nad miastem i istniejąca do dziś wysoka wieża twierdzy Castel Baradello.

Ostatnie stulecia dla miasta nie różniły się zbytnio od innych miast Lombardii. Najpierw Como znajdowało się w strefie wpływów hiszpańskich Habsburgów, żeby na początku XVIII wieku wpaść w ręce Austriaków. Po zjednoczeniu Włoch Como znalazło się w nowym królestwie i stało się jednym z ważniejszych centrów włókienniczych.

Jak zwiedzać miasto Como?

Historyczna część Como, czyli obszar znajdujący się w granicach i w najbliższej okolicy dawnych murów miejskich, nie zajmuje zbyt dużego terenu. Duża część uliczek na starym mieście wyłączona jest z ruchu samochodowego i to właśnie spacery bez ścisłego planu wydają się być najlepszym sposobem na lepsze poznanie miasta. Czasami możemy natrafić na klimatyczny dziedziniec lub lokal, a innym razem po prostu miniemy sklep z galanterią lub ubraniami. W zwiedzaniu pomagają tablice opisowe w języku angielskim.

Jeśli chcielibyśmy ruszyć się dalej, np. do Zamku Bardello (wł. Castello Baradello), to możemy skorzystać z autobusów miejskich. Pamiętajmy tylko, że bilety kupowane u kierowcy są dużo droższe. Najlepiej zakupić bilet wcześniej w jednym z kiosków. W 2018 roku bilet u kierowcy kosztował 2,50€, podczas gdy w kiosku zaledwie 1,30€. Za komunikacje miejską odpowiada firma ASF. Dokładną rozpiskę linii i rozkładów znajdziemy na tej stronie, ale lepszym wyjściem może być korzystanie z map Google.

Innym sposobem na zwiedzanie Como jest wypożyczenie roweru miejskiego. Do wyboru mamy albo zakup abonamentu turystycznego dziennego (ważny przez 24 godziny, umożliwia 4 godziny jazdy) za 8€ lub zakup abonamentu czasowego (np. tygodniowego za 5€, w ramach którego mamy 1€ kredytu do wykorzystania przy wypożyczaniu roweru). Pamiętajmy, że mimo posiadania abonamentu wciąż płacimy za czas korzystania z jednośladu. Pierwsze 30 minut jazdy jest darmowe, podczas gdy drugie i każde kolejne pół godziny kosztuje już 0,50€. Za usługę rowerów miejskich odpowiada firma Bicincittà. [aktualizacja lipiec 2018]

Na tablicach przy stacjach rowerowych umieszczono opisy w języku angielskim. Mapę stacji oraz informacje o punktach sprzedaży znajdziemy na oficjalnej stronie (po włosku, musimy użyć translatora) pod tym adresem. W razie problemów możemy udać się do punktu informacji turystycznej.

Punkty informacji turystycznej

W mieście Como działają dwa oficjalne punkty informacji turystycznej. Jeden z nich znajduje się w wieży przylegającego do katedry Pałacu Broletto, a drugi na dworcu kolejowym Como S.Giovanni. Nam więcej informacji udało się zdobyć w pierwszym z nich, ale trudno jednoznacznie stwierdzić, czy jest to reguła. Oprócz informacji o samym mieście otrzymamy także wskazówki odnośnie innych miejsc i atrakcji na obszarze całego jeziora.

Dokładne informacje o godzinach otwarcia punktów informacji można znaleźć na tej stronie.

Atrakcje miasta Como

Katedra oraz Plac Katedralny

Centralnym punktem Como jest Plac Katedralny (wł. Piazza del Duomo), który ozdabia gotycka katedra (wł. Cattedrale di Como lub Duomo di Como) wzniesiona w miejscu wcześniejszej bazyliki.

Najważniejsza miejska świątynia jest połączeniem kilku stylów. Budowę rozpoczęto w stylu gotyckim w 1396 roku i zakończono około 400 lat później rokokowymi zdobieniami. Fasada świątyni uważana jest za jeden z najważniejszych przykładów późnego gotyku w całej Lombardii. Jeszcze w XVIII wieku trwały prace nad budową kopuły udekorowanej w stylu rokoko. Tak jak wspomnieliśmy wcześniej, przednią fasadę katedry ozdabia statua Pliniusza Młodszego, jednego z najznamienitszych synów Como.

Wejście do katedry jest darmowe, ale sugerowana jest donacja w wysokości 1€. W środku warto zwrócić uwagę na gotyckie baptysterium oraz wiszące na ścianach gobeliny. Do świątyni wchodzimy przez bogato zdobioną Bramę Żab (wł. La Porta della Rana).

Do katedry przylega XIII-wieczny Pałac Broletto (wł. Palazzo del Broletto) z charakterystycznymi arkadami oraz wieżą. Podłoga pod arkadami znajduje się poniżej poziomu dzisiejszego Placu Katedralnego i nie jest to przypadek. Aż do XIV wieku właśnie na tym poziomie znajdowało się całe centrum Como, ale po kolejnej powodzi zdecydowano się "podnieść" miasto do góry. Obecnie w wieży pałacowej działa punkt informacji turystycznej.

Bazylika Świętego Fidelisa (Basilica San Fedele)

Inną wartą uwagi świątynią w historycznym centrum miasta jest romańska Bazylika św. Fidelisa, która powstała w XII wieku na ruinach wczesnochrześcijańskiego kościoła św. Eufemii z V wieku. Obecny wygląd bazyliki jest efektem wielu przebudów oraz prac renowacyjnych - jeszcze na początku XIX wieku dobudowano dwie boczne kaplice, a na początku XX wieku znacznej renowacji poddano fasadę oraz dzwonnicę. Świątynia nosi imię Fidelisa, rzymskiego żołnierza, który na początku IV wieku oddał życie za wiarę.

Nad głównym wejściem zobaczymy renesansową rozetę. Wnętrze świątyni ozdobione jest freskami, z których szczególnie warte uwagi są malowidła z przełomu XIII i XIV wieku przy północnej apsydzie. Będąc na miejscu warto zwrócić uwagę na zewnętrzny portal prowadzący do kościoła od strony ulicy Via Vittorio Emanuele II, przy której znajduje się również wejście na renesansowy dziedziniec Pałacu Cernezzi (obecnie mieści się tu miejski ratusz).

Uwaga! Kościół jest zamykany na kilka godzin w środku dnia.

Świątynia stoi przy przyjemnym Placu św. Fidelisa (wł. Piazza S. Fedele), na którym w średniowieczu organizowano targ. Będąc na placu warto zwrócić uwagę na jeden z domów z częściowo drewnianą fasadą.

Przystań i nabrzeże

Trudno wyobrazić sobie wizytę w Como bez spaceru wzdłuż przystani. Dobrym miejscem na odpoczynek jest ogród Giardini del Tempio Voltiano, przy którym stoją dwa pomniki wojenne oraz neoklasyczny budynek Tempio Voltiano, gdzie dziś swoją siedzibę ma niewielkie muzeum poświęcone urodzonemu w Como fizykowi Alessandro Volcie (to na jego część nazwano jednostkę napięcia elektrycznego). Z parku możemy przejść na molo (wł. Diga Foranea Piero Caldirola), z którego będziemy mieć dobry widok na okolicę. Na końcu molo umieszczono monument (Life Electric) będący hołdem dla wspomnianego wcześniejszej Volty.

WIlle wzdłuż promenady Passeggiata Villa Olmo

Ruszając na zachód od wspomnianych wcześniej ogrodów Giardini del Tempio Voltiano w kilka chwil dojdziemy do oddalonej od zgiełku miasta promenady Passeggiata Villa Olmo, która prowadzi pośród wzniesionych w ostatnich stuleciach najważniejszych miejskich willi. Po drodze miniemy m.in. neoklasyczną Willę Saporitini (wł. Villa Saporiti) oraz Willę Gallia (wł. Villa Gallia) z początku XVII wieku. Pierwsza z nich nazywana jest czasem rotundą, co nawiązuje do okrągłej części budynku wystającej w stronę jeziora. Dawniej zatrzymywało się w niej wielu znamienitych gości, w tym sam Napoleon Bonaparte, który odwiedził jezioro Como w 1797 roku.

Na końcu promenady czeka na nas Willa Olmo (wł. Villa Olmo), służąca dziś jako centrum wystawowe, przed którą rozciągają się długie i szerokie ogrody z widokiem na jezioro. Wejście na teren ogrodów Willi Olmo jest darmowe. Do samej willi również można zajrzeć od wtorku do niedzieli bez opłat, o ile w środku nie są organizowane płatne wystawy tymczasowe.

Średniowieczne mury oraz bramy miejskie

Pierwsze mury otaczające centrum miasta powstały jeszcze w czasach rzymskich, ale nie przetrwały one wojennej zawieruchy z sąsiednim Mediolanem na początku XII wieku. Fortyfikacje wzniesiono na nowo za panowania Fryderyka Barbarossy i część z nich zachowała się do dziś.

W południowej części historycznego starego miasta zobaczymy długą linię dawnych średniowiecznych murów razem z trzema bramami w formie wieży (Torre Gattoni, Porta Torre oraz Torre di San Vitale). Spacer pomiędzy nimi powinien być interesującym doświadczeniem dla wszystkich turystów zainteresowanych fortyfikacjami wieków średnich.

Przy bramie Porta Torre we wtorki i czwartki od 8:00 do 13:00 i w soboty od 8:00 do 19:00 organizowany jest otwarty targ, na którym sprzedawane są m.in. wyroby rzemieślnicze. [aktualizacja czerwiec 2018].

!Jedna z bram miejskich w Como
Jedna z bram miejskich w Como

Stanowisko archeologiczne rzymskich łaźni

Z czasów antycznych nie zachowało się w Como zbyt wiele, a jednym z nielicznych wyjątków są ruiny term z I wieku naszej ery. Pozostałości fundamentów będących częścią kompleksu łaźni znajdują się pod jednym z budynków pod adresem Viale Lecco 9. Stanowisko archeologiczne otwarte jest tylko we wtorki i czwartki (od 10:00 do 14:00) oraz w sobotę (od 10:00 do 18:00) [aktualizacja marzec 2019], ale z wnętrza podziemnego parkingu możemy obejrzeć je także w pozostałe dni.

Bazylika Świętego Abundiusza (wł. Basilica di Sant’Abbondio)

Poza granicami dawnych murów miejskich odnajdziemy kolejną romańską budowlę - Bazylikę św. Abundiusza. W miejscu tym od V wieku istniał wczesnochrześcijański kościół św. Piotra i Pawła, w którym według tradycji przechowywano przywiezione z Rzymu relikwie apostołów.

Bazylikę w 818 roku dedykowano biskupowi Como Abundiuszowi i od tego czasu aż do 1013 roku pełniła ona funkcje katedry. Na początku XI wieku kościół przekazano zakonowi Benedyktynów, którzy w latach 1050-1095 przebudowali go w stylu romańskim. Świątynie konsekrował sam papież Urban II.

W bazylice na szczególną uwagę zasługują cykl fresków z początku XIV wieku znajdujący się w prezbiterium oraz drewniany sufit. Pod głównym ołtarzem umieszczono relikwie św. Abundiusza.

Wybierając się do bazyliki nie zdziwmy się przechodząc przez gwarny dziedziniec. Klasztor przylegający do kościoła wykorzystywany jest obecnie przez wydział prawa jednego z uniwersytetów.

Muzea

Zostając w Como na dłużej możemy rozważyć wizytę w jednym z muzeów. Do wyboru mamy:

  • Muzeum Archeologiczne Paolo Giovio (wł. Museo archeologico Paolo Giovio) z kolekcją prehistorycznych, rzymskich i średniowiecznych znalezisk z okolic jeziora Como,
  • Miejska Galeria Sztuki (wł. Pinacoteca Civica) z kolekcją prac od późnego średniowiecza aż do XX wieku,
  • Muzeum Historyczne Giuseppe Garibaldi (wł. Museo Storico Giuseppe Garibaldi) z kolekcją poświęconą zjednoczeniu Włoch i następujących po nim dekadach; muzeum założono w XV-wiecznym Pałacu Olginati (wł. Palazzo Olginati).

Bilet do każdego z muzeów kosztuje 4€. Chcąc odwiedzić wszystkie z nich możemy zakupić ważny dwa dni bilet łączony w cenie 10€. Muzea są nieczynne w poniedziałki. [aktualizacja marzec 2019]

Architektura racjonalistyczna w Como

Początek XX wieku to we włoskiej architekturze rozkwit nurtu racjonalizmu (wł. razionalismo italiano), który z jednej strony stawiał na funkcjonalność powstałych obiektów, a z drugiej pełnił funkcje propagandowe dla partii faszystowskiej. Jednym z przykładów włoskiego racjonalizmu jest znajdujący się niedaleko katedry budynek Casa del Fascio (obecnie nazywany Palazzo Terragni), w którym swoją siedzibę miały lokalne władze partii faszystowskiej. Obecnie budynek wykorzystywany jest przez włoską policje finansowa.

Innym przykładem budowli z tego okresu jest monument poświęcony ofiarom I wojny światowej (wł. Monumento Ai Caduti) wzniesiony przy nabrzeżu.

Twierdza Baradello (wł. Castello Baradello)

Na południe od centrum miasta, na wzgórzu o wysokości ponad 400 metrów, znajdziemy pozostałości (wieża oraz ruiny murów) po średniowiecznej twierdzy Baradello, którą wzniesiono w XII wieku z rozkazu Fryderyka Barbarossy. Nowa konstrukcja miała wzmocnić możliwości obronne leżącego niżej miasta.

Zachowana w dobrym stanie wieża jest udostępniona do zwiedzania z przewodnikiem (około 20-minutowa wycieczka) w cenie około 5€. W 2018 roku wycieczki odbywały się jedynie w niedzielę w sezonie letnim. Niestety, nie mamy gwarancji, że przewodnik będzie znał angielski i z jak dużą grupą wejdziemy. Jeśli trafimy na dużą włoską grupę to nawet znający język przewodnik może nie mieć czasu na tłumaczenie.

!Twierdza Baradello w Como
Twierdza Baradello w Como

Przy ruinach twierdzy znajdziemy przyjemny taras widokowy, z którego rozpościera się widok na miasto. Przy obserwacji przeszkadzają trochę drzewa, ale nie na tyle, żebyśmy nie mogli w spokoju przyjrzeć się topografii miasta.

Chcąc dostać się do twierdzy Baradello z historycznego centrum możemy skorzystać z jednego z autobusów miejskich (linie N1 lub N8) i wysiąść na przystanku Como - camerlata (sinistra). [aktualizacja marzec 2019] Stamtąd czeka nas jeszcze około 15-20 minutowe podejście pod górę. Konkretny autobus najłatwiej sprawdzić korzystając z map Google.

Latarnia/punkt widokowy Faro Voltiano

Około 500 metrów nad Como wznosi się gmina Brunate, której główną atrakcją jest znajdująca się na szczycie wysokiego wzgórza latarnia Faro Voltiano. Wysoka na 29 metrów ośmioboczna konstrukcja powstała w 1927 roku z okazji 100-lecia urodzin wspomnianego wcześniej Alessandro Volty. Latarnia znajduje się na wysokości 909 metrów n.p.m. i świeci w trzech kolorach: białym, czerwonym i zielonym.

Pomysł na oddanie w ten sposób hołdu lokalnemu wynalazcy został zaprezentowany już w 1899 roku przez późniejszego świętego Alojzego Guanellę. Guanella zdążył zebrać nawet odpowiednie fundusze, ale z powodu nieporozumień z biskupstwem Como projekt upadł, a Guanella zdołał wznieść zaledwie drewnianą protezę oryginalnego projektu. Na szczęście po 28 latach udało się na nowo wskrzesić ideę pomnika-latarni, dzięki czemu powstała budowla będąca dziś jedną z wizytówek tej części jeziora.

Monument pełni także funkcje punktu widokowego. Chcąc wdrapać się na szczyt musimy liczyć się z pokonaniem 143 schodów. Widok z góry powinien nam jednak zrekompensować ten trud. Pamiętajmy tylko, że jezioro Como jest bardzo kręte i z góry zobaczymy zaledwie fragment ciągnący się do najbliższego zakrętu.

Wybierając się do latarni możemy zajrzeć również do niewielkiego kościoła św. Maurycego (wł. Chiesa di San Maurizio), który oprócz malowideł nad wejściem nie wyróżnia się niczym szczególnym. Chcąc odpocząć możemy zajrzeć do baru w hotelu Paradiso sul Lago, który oferuje miejsca na tarasie z przyjemnym widokiem na jezioro. Sami spróbowaliśmy tam tiramisu i było bardzo dobre.

Latarnia w 2018 roku czynna była codziennie z wyjątkiem środy od 10:00 do 19:00. W przypadku złej pogody wejście na szczyt może nie być możliwe. Cena wejścia dla osoby dorosłej to 2€, a dla dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia 1€.

Chcąc dostać się do Faro Voltiano mamy dwie możliwości. W obu przypadkach najpierw powinniśmy skorzystać z kolejki liniowej Funicolare Como-Brunate, której stacja znajduje się przy wschodnim brzegu. Cena za przejazd w jedną stronę to 3€, a za podróż w dwie strony zapłacimy 5,50€. [aktualizacja marzec 2019] Wjazd zajmuje mniej niż 10 minut. Pamiętajmy, że w sezonie z wjazdu korzysta dużo osób i musimy liczyć się ze staniem w długiej kolejce.

Aktualne ceny przejazdu można sprawdzić na oficjalnej stronie (po włosku). Wystarczy kliknąć w zakładkę Tariffe.

Po dojechaniu na górę możemy ruszyć pieszo lub spróbować złapać autobus. Trasa piesza jest na niektórych odcinkach dość stroma i wymaga około 30 minut spaceru. Ostatni fragment trasy prowadzi po zwykłej drodze samochodowej. Część trasy jest zacieniona, ale w ciepły dzień najlepiej mieć ze sobą wodę i nakrycie na głowę.

Inną opcją jest skorzystanie z autobusu T3, który kursuje jedynie w niedzielę lub w soboty i niedzielę w zależności od sezonu. Bilety 90-minutowe (ważne w obie strony) kupimy u kierowcy, a bilety pojedyncze (jeśli chcemy zostać na miejscu dłużej) możemy nabyć w automacie na stacji kolejki liniowej. Chcąc skorzystać z autobusu T3 najlepiej wcześniej sprawdzić w punkcie informacji turystycznej, czy na pewno kursuje.

Lecco

Położone przy południowo wschodnim brzegu Lecco nie jest typowym kurortem wakacyjnym. Miasto zamieszkuje blisko 50 000 osób, a oddalając się kawałek dalej od przybrzeżnej promenady trudno odczuć, że wciąż znajdujemy się w jednym z najbardziej popularnych zakątków Włoch. Ma to swoje plusy - wydaje się nam, że ceny w lokalnych restauracjach są trochę niższe niż w innych miejscowościach. Z drugiej jednak strony - mimo otaczających miasto wysokich wzgórz widoki z promenady nie są aż tak imponujące jak w miasteczkach wysuniętych dalej na północ.

Za centralny punkt centrum miasta możemy uznać długi i otoczony zabudowaniami z XIX wieku plac Piazza XX Settembre, przy którym wznosi się przebudowana w XV wieku wieża Torre Viscontea oraz gdzie działa punkt informacji turystycznej. W Torre Viscontea odbywają się dziś wystawy czasowe, a przed wejściem na ziemi postawiono dwie kamienne kule armatnie.

W XIV wieku pod panowaniem Azzone Viscontiego (władcy Mediolanu) Lecco zostało przebudowane i ufortyfikowane. Pamiątką po rządach Viscontiego jest m.in. jedenastołukowy most nad rzeką Adda, który znajduje się trochę dalej od centrum. Z tego okresu zachował się również fragment murów (wł. Vallo Delle Mura), który zobaczymy nieopodal placu Largo Montenero. Pozostałą część fortyfikacji otaczających Lecco zniszczono w trakcie panowania władców austriackich w XVIII wieku.

Z placu możemy ruszyć na północ do położonej na wzgórzu Bazyliki św. Mikołaja (wł. Basilica di S. Nicolò). Na tym niewielkim wzniesieniu prawdopodobnie od XI wieku funkcjonowało miejsce spotkań i modlitwy. Obecna neoklasyczna świątynia powstała w XIX wieku pod auspicjami architekta Giovanniego Bovary i wyróżnia się: dość pokaźnym rozmiarem, bogatymi zdobieniami i freskami oraz wysoką dzwonnicą. Bovara odcisnął swoje piętno także na innych obszarach w centrum miasta - architekt odpowiadał m.in. za przebudowę wspomnianego wcześniej placu Piazza XX Settembre.

W niektóre dni tygodnia organizowane są płatne wycieczki na wieżę, skąd rozpościera się widok na okolicę. Chcąc wdrapać się na górę musimy wcześniej dokonać rezerwacji online na tej stronie.

Będąc w Lecco nie powinniśmy odpuścić sobie spaceru po promenadzie (wł. Lungolago di Lecco), wzdłuż której postawiono na ławki, na których możemy odpocząć po spacerze lub zwyczajnie ukryć się przed słońcem.

Lecco może być dobrą bazą wypadową podczas wyjazdu nad jezioro Como, ale trudno nam jednoznacznie stwierdzić, czy warto wpisywać to miasto do planu wycieczki. Brak tu zapierających dech w piersiach widoków na jezioro, wąskich uliczek i typowo średniowiecznego klimatu. Jeśli przylecieliśmy nad Como z Bergamo, to zawsze możemy ustawić Lecco jako ostatni punkt wycieczki, skąd z dworca kolejowego ruszymy w stronę lotniska.

Menaggio

Menaggio uważane jest za najważniejsze z miast na zachodnim brzegu jeziora. Centralne położenie oraz bliskość do doliny prowadzącej w stronę Szwajcarii spowodowała, że właśnie tutaj przenieśli się członkowie partii faszystowskiej (w mieście przebywał sam Benito Mussolini) oraz ich poplecznicy po bombardowaniach Mediolanu. Obecnie Menaggio jest jednym z ważniejszych kurortów nad jeziorem, który może pochwalić się dużym wyborem hoteli oraz innych opcji noclegowych (znajduje się tu m.in. duży kemping).

Menaggio możemy podzielić na trzy części:

  • Plac Giuseppe Garibaldiego wraz z promenadą i okolicznymi uliczkami,
  • historyczne zabudowania na wzgórzu w miejscu nieistniejącego już średniowiecznego zamku,
  • zachodnia część miasta z pętlą autobusową.

!Spacer po Menaggio (jezioro Como)
Spacer po Menaggio (jezioro Como)

Z perspektywy turysty warte uwagi są dwie pierwsze z nich. Zachodnią część miasta odwiedzimy tylko przyjeżdżając autobusem kończącym bieg na pętli lub nocując na miejscu. Menaggio początkowo może wydać się duże, ale to tylko złudzenie - mieszka tu zaledwie trochę ponad 3000 osób.

Za centralny punkt miasteczka możemy uznać przyjemny Plac Giuseppe Garibaldiego (wł. Piazza Giuseppe Garibaldi), wokół którego rozciągają się rzędy kolorowych domków oraz uliczek. Obszar ten można uznać za jeden z najbardziej urokliwych nad całym jeziorem. Duża część okolicy wydzielona jest tylko dla ruchu pieszego, a odwiedzający znajdą tam wiele kawiarni oraz restauracji. Przy Placu Garibaldiego działa punkt informacji turystycznej, przy którym otrzymamy podstawowe informacje oraz mapy.

!Spacer nad wodą w Menaggio nad jeziorem Como
Spacer nad wodą w Menaggio nad jeziorem Como

Ruszając z Placu Garibaldiego na wschód w kilka chwil dojdziemy do mniejszego Placu Largo Cavour (wł. Piazza Largo Cavour), którego ozdobą jest fontanna. Możemy stąd ruszyć dalej przyjemną zadrzewioną promenadą, z której rozpościera się świetny widok na drugą stronę jeziora.

Będąc w miasteczku warto zajrzeć do pokrytego bogato zdobionego Kościoła Św. Stefana (wł. Parrocchia Santo Stefano), który znajduje się na końcu Via Calvi po drugiej stronie ulicy. Mniej więcej w połowie Via Calvi stoi mniej imponująca świątynia - kościół św. Marty (wł. Chiesa di Santa Marta).

Turyści poszukujący mniej kolorowej zabudowy mogą udać się do obszaru nazywanego Castello (pol. zamek), który rozciąga się na wzgórzu. Nazwa ta nie jest przypadkowa - w IX wieku wzniesiono nad miastem twierdzę, którą zburzono w XVI wieku. Zachowały się jednak fragmenty murów, które wykorzystano przy budowie domów. Obecnie układ zabudowań wzdłuż ulicy Via Castellino da Castello podąża za kształtem dawnej fortyfikacji.

Kierując się Via Castellino da Castello w górę dojdziemy do wzniesionego z cegły Kościoła św. Carlo (wł. Chiesa Di San Carlo). Świątynia ta wyróżnia się surową fasadą oraz bardzo prostym wystrojem wnętrza. Naszym zdaniem dla samego kościoła nie warto wchodzić na górę, a spacer ulicą Via Castellino da Castello polecamy tylko odwiedzającym zainteresowanym historyczną architektura.

!Podczas spaceru z Menaggio do Tremezzo - jezioro Como
Podczas spaceru z Menaggio do Tremezzo - jezioro Como

Dla części turystów Menaggio może być wymarzoną bazą noclegową. Szybko dopłyniemy stąd statkiem do Belaggio oraz Varenny, do miasta Como dojedziemy autobusem, a do Griante czy miast Tremezziny dojdziemy pieszo: dłuższą trasą prowadząca wzgórzami lub krótszą bezpośrednio przy nabrzeżu. W drugim przypadku musimy jednak liczyć się z tym, że początkowa część trasy będzie wymagała przejścia poboczem wzdłuż drogi dla samochodów.

Jeśli chcemy jednak wpaść tu tylko przejazdem, to nawet wybierając się na spacer do położonego wyżej obszaru Castello powinniśmy zobaczyć wszystko w około 3 godziny.

!Most w Nesso nad jeziorem Como
Most w Nesso nad jeziorem Como

Nesso

Leżące mniej więcej w połowie drogi do Bellagio miasteczko Nesso jest jednym z tych miejsc, w którym warto zatrzymać się dosłownie na chwilkę, i to tylko wtedy, gdy mamy więcej czasu. Największą atrakcją Nesso jest średniowieczny most Ponte della Civera, który znajduje się przy samej tafli jeziora. Żeby dostać się do niego z poziomu miasta musimy udać się na Plac Zamkowy (wł. Piazza Castello) i stamtąd zejść mniej więcej 300 schodami w dół. Most, a raczej mostek, jest stosunkowo niewielki, ale naszym zdaniem wart jest pokonania tych kilkuset schodów w dwie strony. Ostatnia część trasy przed mostem prowadzi przez klimatyczne kryte przejście.

Innymi z atrakcjami Nesso są wąwóz (wł. Orrido di Nesso) oraz niewielki wodospad. Częściowo widać je z poziomu Placu Zamkowego oraz wspomnianego wcześniej mostu Civera, ale naszym zdaniem lepsze punkty widokowe znajdziemy na tyłach budynków na południe od Piazza Castello: wystarczy skręcić w lewo na początku drogi Via del Castello lub przy kościele św. Wawrzyńca (wł. Chiesa di San Lorenzo). Nie ma większego problemu ze znalezieniem obu punktów - wystarczy kierować się za szumem wody.

!Widok na wodospad w Nesso (jezioro Como)
Widok na wodospad w Nesso (jezioro Como)

Mając więcej czasu możemy ruszyć również w górę trasą Via del Castello, która zaprowadzi nas do najstarszej części miasta. Oprócz wąskich uliczek nie ma tu jednak zbyt wiele do zobaczenia. Kościół św. Wawrzyńca z przełomu XIII i XIV wieku otwierany jest tylko od czasu do czasu, a górujący nad miastem zamek (wł. Castello di San Lorenzo) jest dziś w rękach prywatnych i nie ma możliwości zobaczenia go w żaden rozsądny sposób.

Do Nesso możemy dostać się autobusem, który zatrzymuje się na Placu Zamkowym (wł. Piazza Castello), czyli tuż przy schodach prowadzących w dół do mostu Civera. Inną możliwością dostania się na miejsce jest droga wodna - przystań znajduje się kilka kroków na północ od mostu.

!Widok na most w Nesso (jezioro Como)
Widok na most w Nesso (jezioro Como)

Varenna

Pnąca się w górę Varenna jest perełką wschodniego brzegu. Naszym zdaniem nie będzie też większej przesady w stwierdzeniu, że jest to jedno z najbardziej urokliwych miejsc nad całym jeziorem Como. Jeśli dłuższe spacery (i podejścia pod górę) nam nie straszne, to możemy spędzić w Varennie i okolicy nawet cały dzień.

Miasto powstało we wczesnym średniowieczu i początkowo pełniło funkcje niewielkiej osady rybackiej. W XII wieku po dekadzie wojny pomiędzy Mediolanem a miastem Como do Varenny przybyli uciekinierzy ze zniszczonej wyspy Isola Comacina. Obecnie dzięki linii kolejowej jest to jeden z popularnych kurortów.

Jeśli przybywamy do Varenny drogą wodną to od razu w oczy rzuci nam się przyjemna i kolorowa część nabrzeżna, wzdłuż której prowadzi wąska trasa piesza. Najstarsza część miasta wyróżnia się wąskimi i częściowo krytymi uliczkami, którymi warto pospacerować i je poodkrywać.

Historyczne stare miasto pnie się w górę aż do Placu św. Jerzego (wł. Piazza S. Giorgio), którego ozdobą jest kościół o tej samej nazwie (wł. Chiesa di San Giorgio). Wyróżniającą się wysoką dzwonnicą świątynię konsekrowano na początku XIV wieku. W środku warto zwrócić uwagę na XV-wieczny poliptyk (malowidło panelowe).

Po zachodniej stronie placu stoi kolejna ze świątyń - Kościół Jana Chrzciciela (wł. Chiesa di San Giovanni Battista) w kształcie bazyliki z apsydą, który zbudowano prawdopodobnie w XI wieku na bazie innej chrześcijańskiej budowli. Warto zajrzeć do środka i zobaczyć pozostałości po XIV-wiecznych freskach.

Za największą atrakcję miasta uchodzi Willa Monastero (wł. Villa Monastero). Nazwa nie jest przypadkowa: kompleks powstał na bazie wybudowanego w XII wieku klasztoru Cystersów. Chcąc odwiedzić willę mamy do wyboru dwie opcje: sam ogród (6€) lub willę-muzeum i ogród (9€). [aktualizacja marzec 2019]

Ogród zajmuje dość długi i jednocześnie wąski pas ciągnący się bezpośrednio przy linii wody. Na terenie parku znajdziemy m.in. bar oraz miejsca do siedzenia, na których możemy odpocząć w cieniu. Jeśli chcemy zajrzeć tylko do ogrodów i się specjalnie nie śpieszyć to na miejscu spędzimy około 60 do 90 minut.

Tuż obok Willi Monastero stoi Willa Cipressi (wł. Villa Cipressi), w której działa obecnie hotel. W hotelowych ogrodach stworzono niewielki ogród botaniczny, który udostępniony jest odpłatnie dla wszystkich turystów. Więcej informacji o cenach oraz godzinach wstępu można znaleźć na oficjalnej stronie.

Jeśli mamy więcej czasu i lubimy długie spacery to będąc w Varennie możemy odwiedzić jeszcze dwa miejsca: źródło najmniejszej włoskiej rzeki Fiumelatte oraz zamek przy historycznym miasteczku Vezio.

Źródło rzeki Fiumelatte

Nazwę Fiumelatte możemy przetłumaczyć jako Biała Rzeka. Ma to nawiązywać do faktu, że z powodu silnego nurtu rzeczka ta jest zawsze spieniona i ma biały kolor. Trasa do samego źródła rzeki jest stosunkowo prosta i wymaga od nas około 30 minut spaceru. Nasz spacer zaczynamy od Willi Monastero, żeby po chwili skręcić w górę w ulicę Via Roma. Po około 10 minutach dojdziemy do cmentarza, przed którym znajdziemy schody prowadzące na leśną ścieżkę. Następnie idziemy cały czas na południe aż do końca trasy, gdzie skręcamy w lewo i możemy podejść aż pod same źródło.

Przy źródle stworzono niewielka platformę widokową z której możemy przyjrzeć się szybko wypływającej rzece. Minusem tej trasy jest fakt, że przez większość drogi nie będziemy mieć żadnych widoków na jezioro. Sugerujemy również zabrania dobrego obuwia, trasa od cmentarza nie jest już utwardzona.

Zamek Vezio

Innym z miejsc wymagających dłuższego spaceru jest Zamek Vezio (wł. Castello di Vezio). Nazwa górującej nad Varenną twierdzy nawiązuje do znajdującego się tuż obok miasteczka Vezio. Nie do końca wiadomo kto wzniósł zamek i jaka jest jego historia. Zakłada się, że jakieś fortyfikacje istniały w tym miejscu już w czasach rzymskich, ale najstarsze pisemne nawiązania do twierdzy na wzgórzu datowane są dopiero na XII wiek i to mniej więcej w tym czasie powstała obecna konstrukcja.

Zamek możemy samodzielnie zwiedzić. Za jedną z największych atrakcji zabytku uchodzi możliwość wejścia na wieżę, skąd rozpościera się piękny widok na okolicę. Na zamku w niektóre dni około godziny 15:00 odbywają się pokazy sokolnictwa. Kalendarz dni oraz godzin występów można znaleźć na tej stronie

Do zamku prowadzą przynajmniej dwie trasy. Popularniejsza z nich rozpoczyna się podobnie jak trasa do źródła Fiumelatte od ulicy Via Roma. Różnicą jest to, że trochę ponad 100 merów przed cmentarzem musimy skręcić w lewo i ruszyć leśną ścieżką w górę. Na szczyt w zależności od naszej formy dojdziemy w trochę ponad godzinę.

Inną z opcji dostania się na zamek jest skorzystanie ze stromych schodów przy restauracji Albergo Ristorante Montecodeno. Na górę powinniśmy dojść w około 30 minut.


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły znad Jeziora Como

Zobacz nasze inne artykuły z Włoch