Stonehenge - dojazd, historia i informacje praktyczne

Kamienna budowla ze Stonehenge to jeden z najbardziej rozpoznawanych symboli Anglii, a zarazem jedna z najważniejszych megalitycznych budowli świata.

Stonehenge znajduje się w hrabstwie Wiltshire (region Region Anglii Południowo-Zachodniej). Najbliższym większym miastem jest Salisbury. Odległość od Bristol to 88 km, a od Londynu około 140 km.

W 1986 roku obszar Stonehenge został wpisany na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO razem z okolicznymi budowlami oraz niedalekim Avebury.

Widok na starożytną świątynię Stonehenge w Anglii

Te kilkadziesiąt nierównych kamieni ułożonych w kręgi od wieków intryguje, będąc jedną z większych zagadek ludzkości. Do czego służyły, jak ludom prehistorycznym udało się te olbrzymie kamienie tutaj przetransportować - te pytania do dziś są jedynie w sferze domysłów naukowców oraz badaczy.

Co do jednego badacze są zgodni, Stonehenge prawdopodobnie była świątynią, a jej położenie i kształt są ściśle powiązane z ruchem słońca. Mogła służyć zarówno jako świątynia kultu słońca, jak i obserwatorium astronomiczne.

!Starożytna świątynia Stonehenge w Anglii
Starożytna świątynia Stonehenge w Anglii

Historia

Dzisiejsze Stonehenge nie powstało od razu, budowla została tworzona etapami przez wiele wieków, a najstarsze elementy mają około 5000 lat. Zanim ustawiono tutaj wielkie kamienie, w bliskiej okolicy chowano zmarłych - potwierdzają to wykopaliska archeologiczne. Co ciekawe, znaleziono również wiele fragmentów narzędzi oraz kości zwierząt, a także wiele fragmentów ciał z późniejszych wieków, w tym z czasów antycznych.

Największe kamienie, wysokie na 9 metrów i ważące 25 ton, zostały prawdopodobnie przetransferowane z obszaru Marlborough Downs oddalonego o 32 kilometry. Największą zagadką są jednak mniejsze, ważące do 4 ton, “niebieskie kamienie”, które zostały tutaj przetransportowane z terenów dzisiejszej Walii (z Preseli Hills) oddalonych o blisko 250 kilometrów w 2100 r. p.n.e.

Jak tego dokonano? Teorie są różne - rozważany jest transport wodny, a także to, że ostatnie z lodowców “pomogły” przenieść kamienie bliżej. Jest wiele tajemnic związanych ze sposobem budowania świątyni. W jaki sposób ludzie prehistoryczni ze swoimi podstawowymi narzędziami byli w stanie postawić tak skomplikowaną budowlę?

!Kamień piętowy (Heelstone) - Stonehenge w Anglii
Kamień piętowy (Heelstone) - Stonehenge w Anglii

Zastosowanie

Stonehenge przez wieki miało najróżniejsze zastosowanie, chociaż dzisiaj jest to tylko w sferze domysłów. Jedną z teorii, popularną zresztą w popkulturze, jest to, że swoją świątynie mieli tu druidzi (starożytni kapłani celtyccy).

Inne teorie mówią o tym, że było to centrum uleczania, i mieszkańcy z odległych terenów spotykali się tutaj z nadzieją na szybsze wyleczenie. Oczywiście nie mogło zabraknąć teorii o kosmitach i ustawieniu kręgów jako drogowskazy do późniejszego powrotu.

!Błękitne kamienie (Bluestones) - Stonehenge w Anglii
Błękitne kamienie (Bluestones) - Stonehenge w Anglii

Własność

Od czasów średniowiecznych Stonehenge było własnością prywatną, jednak otwartą dla zwiedzających. Zmieniło się to na początku XX wieku, gdy właściciel (z rodziny Antrobus, prawowitych właścicieli terenu) postawił płot i rozpoczął pobieranie opłaty za wejście.

Z powodu dużej ilości wolnego terenu w nieodległej okolicy, wojsko brytyjskie rozpoczęło tworzenie baz oraz ćwiczenia na terenach w okolicy zabytku. Na szczęscie, w 1913 roku wprowadzono ustawę Ancient Monuments Consolidation and Amendment Act, która chroniła zabytki przed celowym zniszczeniem.

W 1915 roku, po śmierci w trakcie I Wojny Światowej ostatniego dziedzica rodziny Antrobus, teren został wystawiony na aukcje i zakupiony przez Cecila Chubba za 6600£. Trzy lata później Chubb ofiarował teren rządowi.

Dzisiaj opiekę nad świątynią sprawuje English Heritage, a okolicą zajmuje się National Trust. W ostatnich latach teren przeszedł rewitalizację, całość została odgrodzona i głównym celem jest przywrócenie historycznego klimatu.

!Kamienie sersenowe - Stonehenge w Anglii
Kamienie sersenowe - Stonehenge w Anglii

Okolica i Avebury

Wzgórza otaczające Stonehenge są integralną częścią kompleksu, podczas prac archeologicznych znaleziono tam wiele kurhanów oraz artefaktów z najróżniejszych okresów, w tym wiele narzędzi z czasów rzymskich. Jeszcze niedawno przez część terenu prowadziła normalna droga, dziś całość została zamknięta w jeden kompleks.

Stonehenge to jednak nie jedyna budowla tego typu w najbliższej okolicy, około 38 kilometrów na północ znajduje się miasteczko Avebury zbudowane wewnątrz okręgu o obwodzie 1,6 km. Sam krąg powstał prawdopodobnie w pomiędzy 2850 r. p.n.e. i 2200 r. p.n.e. Niestety, w Średniowieczu wiele kamieni zostało zniszczonych przez Chrześcijan jako pogańskie symbole, inne zostały wykorzystane jako budulec czy nawet jako płyty nagrobne. Do dziś nie wiadomo jakie zastosowanie miały kręgi.

!Centrum dla odwiedzających - Stonehenge w Anglii
Centrum dla odwiedzających - Stonehenge w Anglii

Zwiedzanie Stonehenge

Dzisiaj Stonehenge jest jedną z najcześciej odwiedzanych atrakcji turystycznych w Wielkiej Brytanii, rocznie przyjeżdża tu ponad milion osób.

Pomimo, że nie można wejść na teren kręgu, ścieżka nie jest od niego zbytnio oddalona i prowadzi dookoła - pozwala to na spokojne przyjrzenie się budowli. Do dziś zachowały się 83 kamienie.

Dla wielu osób wizyta w Stohenge może jednak okazać się zawodem. Koszt wycieczki razem z biletem wstępu jest wysoki, wyjazd zajmuje dużo czasu, a na miejscu oprócz terenów zielonych i średniej wielkości centrum multimedialnego, Stonehenge jest jedyną atrakcją. Warto również pamiętać, że same kamienie na żywo nie są tak duże jak mogą wydawać się na zdjęciach.

Stonehenge znajduje się kawałek od wejścia, przy którym znajduje się centrum multimedialne (Stonehenge Visitor Centre). Aby dostać się do kręgów możemy skorzystać z autobusu, albo samemu pospacerować się pod niezbyt stromą górkę. Przy wejściu znajdziemy kilka odwzorowanych budynków i chat.

Ile czasu zaplanować na odwiedzenie Stonehenge?

Sam kamienny krąg nie zajmuje wielkiego obszaru, jeśli skorzystamy z autobusu zamiast spaceru możemy spędzić na jego terenie 30-45 minut.

Trochę dodatkowego czasu może zająć wizyta w centrum multimedialnym, gdzie oprócz filmów i materiałów informacyjnych wystawiono kilkaset eksponatów z wykopalisk archeologicznych.

Razem na wizytę w Stonehenge i centrum multimedialnym możemy spokojnie zarezerwować do 2 godzin.

!Przed centrum dla odwiedzających - Stonehenge w Anglii
Przed centrum dla odwiedzających - Stonehenge w Anglii

Informacje praktyczne

Ceny biletów wstępu

Bilet dla osoby dorosłej kosztuje aż 16,50£, dla dzieci (5-15 lat) 9,90£, a dla studentów oraz osób po skończeniu 60. roku życia bilety kosztują 14,90£.

Bilet rodzinny dla dwóch dorosłych oraz maksymalnie trójki dzieci to koszt 42,90£.

Za przewodnik audio w języku polskim (i angielskim) trzeba dopłacić 3£.

Wejście z kartą English Heritage Overseas Visitor Pass

Warto pamiętać, że jeśli chcemy zobaczyć więcej miejsc, nad którymi opiekę sprawuje organizacja English Heritage warto zastanowić się nad zakupem specjalnej karty English Heritage Overseas Visitor Pass. Koszt wersji 9-dniowej to 31£ dla 1 osoby, i 54£ dla 2 osób. Dostępna jest jeszcze wersja dla rodzin za 54£. Jak łatwo policzyć, cena biletu do Stonehenge to prawie połowa karty.

Jeśli planujemy dłuższy pobyt w Anglii, możemy pomyśleć także o zakupie 16-dniowej wersji karty. Koszt: dla 1 osoby 37£, dla 2 osób 64£, a dla rodziny 69£.

Stonehenge w Anglii

Dni i Godziny otwarcia

Obszar Stonehenge odwiedzać można codziennie (oprócz wybranych dat - poniżej), godziny są wyznaczone w zależności od pory roku.

okres godziny otwarcia
16. październik - 31. marzec 9:30 - 17:00
1. kwiecień - 31. maj 9:30 - 19:00
1. czerwiec - 31. sierpień 9:00 - 20:00
1. wrzesień - 15. październik 9:30 - 19:00

Specjalne godziny otwarcia:

  • 26. grudnia - 10:00 - 16:00

Zamknięte:

  • 24. i 25. grudnia

UWAGA! Ostatnie wejście 2 godziny przed godziną zamknięcia.

Dojazd i lokalizacja

Najbliższym dużym miastem w okolicy Stonehenge jest Salisbury (z piękną katedrą i historyczną zabudową, miasto warte odwiedzenia). Niestety, dojazd do Stonehenge nie należy do najłatwiejszych, o ile nie mamy możliwości skorzystania z samochodu.

Jeśli dojedziemy na stację w Salisbury, możemy skorzystać z usług firmy The Stonehenge Tour, oferującej autobus który odjeżdża ze stacji kolejowej o 10:00, 11:00, 12:00, 13:00 oraz 14:00. Autobus powrotny wyrusza o godzinie 10:43, 11:43, 12:43, 13:43, 14:43 oraz o 16:00. Koszt biletu w dwie strony to 15£, dla dzieci 5-15 lat 10£, a dla rodziny (2 rodziców i do 3 dzieci) 41£.

Rezerwacji biletów można dokonać na stronie http://www.thestonehengetour.info/

Jeśli mamy dużo czasu i nie straszny nam blisko godzinny spacer w każdą ze stron, możemy podjechać lokalnym autobusem linii X5 do miasteczka Amesbury, i stamtąd przejść się do Stonehenge. Koszt biletu w jedną stronę to 4,20£, a bilet w dwie strony kosztuje 6,60£. Autobus odjeżdża raz na godzinę od poniedziałku do soboty, nie kursuje w niedzielę. Więcej informacji można znaleźć na stronie https://www.salisburyreds.co.uk

Dojazd z Londynu

Z Londynu do Salisbury możemy dojechać pociągiem, podróż trwa niecałe dwie godziny. Jeśli zakupimy bilety odpowiednio szybciej i w godzinach poza szczytem (Off Peak) to zapłacimy około 14£ w jedną stronę. Niestety, jeśli chcemy kupić bilety z dnia na dzień - to bilet w jedną stronę może kosztować nawet 40£.

Innym rozwiązaniem jest autobus. Kupowany z odpowiednim wyprzedzeniem bilet linią MegaBus to koszt 10£ w jedną stronę. U innego z przewoźników, National Express, kupimy bilet w jedną stronę nawet za 8,10£ - oczywiście z odpowiednim wyprzedzeniem (np. miesiąc lub 2-3 tygodnie). Czas przejazdu to około 3 godziny.

Widok na Stonehenge w Anglii

Wycieczki do Stonehenge

Niestety, odwiedzenie Stonehenge korzystając z komunikacji publicznej może okazać się drogie i mało wygodne. Na szczęście wiele firm oferuje wycieczki do Stonehenge - zarówno z Londynu, jak i innych miast. Plusem takiego rozwiązania jest to, że nie musimy martwić się o dojazd ani bilety wstępu, które z reguły wliczone są w cenę wycieczki. Inną zaletą jest to, że niektóre firmy oferują także zwiedzanie innych miejsc w ciągu dnia, takich jak miasteczka Bath, Salisbury czy Wells.

Wycieczki z Londynu

Wiele firm oferuje całodniowe wycieczki z Londynu, chociaż z reguły będą to wycieczki łączone z innymi miejscami, np. firma Premium Tours oferuje wycieczki do Stonehenge i Bath w cenie od 71-78£ od osoby, w tym wliczony jest bilet do Stonehenge oraz do łaźni rzymskich w Bath (więcej wycieczek na stronie https://www.premiumtours.co.uk/category/stonehenge-tours).

Jednym z najtańszych sposobów na odwiedzenie Stonehenge z Londynu jest wycieczka o nazwie Stonehenge Express (organizowana przez firmę Evan Evans Tours), w trakcie której jedziemy jedynie na teren Stonehenge i od razu wracamy do Londynu (wyjazd o 8:45, powrót 14:30). Jej zaletą jest cena, wraz z biletem wstępu kosztuje 47£ (na stronie http://www.discount-london-tours.com/stonehenge/ można ją zakupić w cenie 39,95£).

Niektóre z firm proponują wyjazdy jedynie do Stonehenge z możliwością podejścia pod same kamienie w trakcie zachodu lub wschodu słońca. Niestety, w przypadku wycieczki z taką opcją trzeba się liczyć z kosztem powyżej 100£.

Wycieczki z Bath

Piękne miasto Bath znajduje się również niedaleko Stonehenge. Będąc na miejscu możemy skorzystać z usług firmy Scarper Tours, która za 35£ oferuje dojazd oraz bilet wstępu. Bilety dla dzieci 5-15 lat kosztują 24£, a dla studentów i osób powyżej 60. roku życia 32£.

Autokary odjeżdżają o 9:30 i 14:00 od 16 marca do 15 października, w pozostałe miesiące odjazd jest o godzinie 13:00. Bilety można zarezerwować na stronie przewoźnika https://www.scarpertours.com/.

!Domki w okolicy Stonehenge w Anglii
Domki w okolicy Stonehenge w Anglii

Wycieczki z Bristol

W przypadku Bristol możemy skorzystać z usług firmy Greenman Tours oferującej wycieczki łączone, m.in. Stonehenge + katedra w Salisbury, Bath i Stonehenge lub Stonehenge i katedra w Wells.

Przykładowy koszt w przypadku planu Stonehenge + katedra w Salisbury to 50£ lub 28£ dla dzieci w wieku 5-15 lat. Wycieczki nie odbywają się codziennie, warto sprawdzić wcześniej możliwe terminy.

Rezerwacji można dokonać na oficjalnej stronie przewoźnika http://www.greenmantours.com/

Stonehenge w Anglii


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Anglii