Kościół Mariacki w Stralsundzie - historia i zwiedzanie

!Dach widziany z wieży Kościoła Mariackiego w Stralsundzie
Dach widziany z wieży Kościoła Mariackiego w Stralsundzie

Potężna bryła gotyckiej świątyni wyrastająca nad miastem przyciąga wzrok wielu turystów. Warto wejść do środka obejrzeć wystrój kościoła, poznać jego historię, a może nawet wdrapać się na wieżę i spojrzeć na zabytkowe centrum miasta.

!Widok z wieży Kościoła Mariackiego w Stralsundzie
Widok z wieży Kościoła Mariackiego w Stralsundzie

Początki

Świetna koniunktura i sprzyjająca rozwojowi sytuacja polityczna sprawiła, że tutejsi mieszczanie podjęli w XIII wieku decyzję, o wzniesieniu dużej gotyckiej świątyni. Projekt architektoniczny wykazywał wiele podobieństw z lubeckim Kościołem Mariackim. Trudno powiedzieć coś więcej na temat ówczesnego wyglądu budowli, ale w XIV wieku doszło do katastrofy i zawalenie się wieży. Prawie natychmiast podjęto prace naprawcze, które nadały kościołowi wygląd zbliżony do współczesnego.

!Kościół Mariacki w Stralsundzie
Kościół Mariacki w Stralsundzie

Na stos!

Odbudowa kościoła pochłaniała bardzo dużo pieniędzy i wkrótce okazało się, że ofiary wiernych są niewystarczające. Na próżno proboszcz Cord Bonow apelował do sumień parafian - środki finansowe były na wyczerpaniu (według niektórych źródeł mógł się do tego przyczynić wystawny styl życia duchownego). Wściekły Bonow zebrał grupę najemników i napadł na targowisko w Stralsundzie kradnąc wiele zwierząt hodowlanych.

!Widok z wieży Kościoła Mariackiego w Stralsundzie
Widok z wieży Kościoła Mariackiego w Stralsundzie

Poparcie reszty duchowieństwa dla tego czynu było kroplą, która przelała czarę goryczy. Mieszczanie Stralsund aresztowali miejscowych duchownych i powiedli ich na rynek. Tam spalono na stosie trzech najbardziej znienawidzonych księży. Wydarzenie to znane pod nazwą Papenbrand thom Sunde odbiło się głośnym echem w Europie (w spór zaangażował się nawet papież) i zakończyło serią odwetowych zbrodni (zginął między innymi Bonow). Ostatecznie mieszczanie zostali zmuszeni do wystawienia kaplicy na pamiątkę owych wypadków,, a miejsce spalenia księży oznaczono kamieniem z herbem miasta.

!Mechanizm poruszający dzwonami - Kościół Mariacki w Stralsundzie
Mechanizm poruszający dzwonami - Kościół Mariacki w Stralsundzie

Najwyższa na świecie

Budowę udało się jednak ukończyć, ale wieża kościelna nie miała dużo szczęście bo w 1459 roku została zniszczona przez burzę. Wierni odbudowali ją jeszcze wyższą. Najprawdopodobniej (choć nie ma na to bezpośrednich dowodów) od 1625 roku (po pożarze kościoła św. Olafa w Tallinie) była to najwyższa budowla na świecie. Prymat utraciła po wielkim pożarze w roku 1647. Na początku XVIII wieku wieżę nakryto barokowym hełmem, który możemy oglądać do dziś.

!Widok z wieży Kościoła Mariackiego w Stralsundzie
Widok z wieży Kościoła Mariackiego w Stralsundzie

Dalsze losy

Historia nie oszczędzała Kościoła Mariackiego - część wyposażenia utracono podczas reformacji oraz w XIX wieku kiedy wojska napoleońskie urządziły w środku magazyn. Ostatni pożar, który doprowadził do zniszczenia części wyposażenia miał miejsce w 2005 roku. Mimo to warto zobaczyć to co przetrwało dziejowe burze.

!Widok na Stare Miasto z wieży Kościoła Mariackiego w Stralsundzie
Widok na Stare Miasto z wieży Kościoła Mariackiego w Stralsundzie

Zwiedzanie

Świątynia mieści się przy ulicy Marienstraße 16, w okolicach Nowego Rynku (Neuer Markt). Powiedzmy sobie szczerze - trudno jej nie zauważyć. Do środka wchodzimy głównymi drzwiami (są dość ciężkie, a ich otwarcie wymaga sporo siły). Aby obejrzeć kościół nie trzeba kupować biletów. Płatne jest jedynie wejście na wieżę (4€).

!Kaplica grobowa - Kościół Mariacki w Stralsundzie
Kaplica grobowa - Kościół Mariacki w Stralsundzie
  • Przedsionek (narteks) - Katastrofa z czasów średniowiecza spowodowana była posadowieniem kościoła na nieodpowiednim podłożu. Trzeba było przebudować całość i wprowadzić takie rozwiązania architektoniczne, które w przyszłości pozwoliłyby uniknąć podobnych zdarzeń. Konstrukcję zwieńczono bardzo wysokim sufitem o pięknym sklepieniu gwiaździstym. Robi to spore wrażenie na wchodzących - przednia część kościoła wydaje się o wiele wyższa niż jest w rzeczywistości.

!Sufit narteksu - Kościół Mariacki w Stralsundzie
Sufit narteksu - Kościół Mariacki w Stralsundzie
  • Ołtarz - W nieco pustawej głównej nawie uwagę przykuwa przede wszystkim ołtarz główny. To prawdopodobnie jeden z najcenniejszych zabytków kościoła. Tryptyk przedstawia scenę koronacji Maryi na królową nieba i ziemi przez Trójcę Świętą. W skrzydłach bocznych znajdują się figury świętych. Co ciekawe w przypadku św. Barbary artysta pomylił podpis. Ołtarz przeszedł gruntowną konserwację w 1999 roku. Wcześniej, w wyniku wielu lat zaniedbań był poważnie uszkodzony przez wilgoć i pleśń.

!Ołtarz główny - Kościół Mariacki w Stralsundzie
Ołtarz główny - Kościół Mariacki w Stralsundzie
  • Nawy boczne - Dwie nawy boczny ograniczone są przez (charakterystyczne dla tego regionu) barokowe kaplice grobowe mieszczan i arystokracji. Zajmują one miejsce nie zachowanych średniowiecznych ołtarzy gildii kupieckich. Zabytki sztuki sepulkralnej pochodzą z XVIII wieku.

!Chór - Kościół Mariacki w Stralsundzie
Chór - Kościół Mariacki w Stralsundzie
  • Organy - Kościół Mariacki posiada dwa takie instrumenty: starszy z 1659 roku i młodszy z 1906. Barokowe organy wykonane przez Friedricha Stellwagena to prawdziwa perełka, zabytek o wyjątkowej wartości. Były prawdopodobnie ostatnim dziełem mistrza i ukoronowaniem jego pracy. W 1766 roku w pobliżu świątyni doszło do wypadku z prochem strzelniczym - eksplozja uszkodziła również organy. Naprawił je inny organmistrz Ernst Julius Marks. Instrument został poważnie uszkodzony podczas wojen napoleońskich, jednak z braku funduszy nie przywrócono mu dawnej świetności. W takim stanie dotrwał do drugiej wojny światowej, kiedy to w obawie przed bombardowaniami został zdemontowany i ukryty. To także przyczyniło się do dewastacji organów. Na ich pełną rekonstrukcję trzeba było czekać do roku 2008, kiedy to po zakończeniu kilkuletnich prac zabytek odzyskał dawny blask. Od 1997 roku organistą w Stralsund jest znany muzykolog Martin Rost.

!Organy - Kościół Mariacki w Stralsundzie
Organy - Kościół Mariacki w Stralsundzie
  • Wieża - Wejście na szczyt wieży jest biletowane, ale trzeba przyznać, że widok jaki roztacza się z góry wart jest 4€. Jak na dłoni widzimy bowiem urbanistyczny plan średniowiecznego miasta. Bez trudu rozpoznamy najważniejsze zabytki Stralsundu oraz brzegi Rugii. Wewnątrz, na specjalnej drewnianej konstrukcji, zobaczymy pięć dzwonów kościelnych, z których najstarsze pochodzą z XVII wieku. Aby dojść na górę trzeba pokonać wiele schodów, jest to nieco męczące i raczej niewskazane dla osób ograniczeniami ruchowymi, cierpiących na klaustrofobię czy lęk wysokości.

!Dzwony - Kościół Mariacki w Stralsundzie
Dzwony - Kościół Mariacki w Stralsundzie

Reklama


Zobacz nasze inne artykuły ze Stralsundu

Zobacz nasze inne artykuły z Niemiec