Park narodowy Jasmund (Nationalpark Jasmund) na wyspie Rugia - zwiedzanie, szlaki, dojazd

Dawny las bukowy rosnący na wybrzeżu Niemiec to chyba najczęściej odwiedzane przez turystów miejsce na wyspie Rugia. Wiele osób co roku przyjeżdża tutaj aby spojrzeć na okolicę z punktu widokowego nad Tronem Królewskim, popatrzeć na piękne kredowe klify lub podumać w cieniu wiekowych drzew.

W naszym przewodniku opisaliśmy w sposób praktyczny zwiedzanie Jasmundu, najmniejszego parku narodowego w Niemczech.

Jak zaplanować zwiedzanie?

Celem większości turystów jest Tron Królewski, czyli najsłynniejsza ze wszystkich skał kredowych w Parku Narodowym Jasmund. Możemy dotrzeć do niego na kilka sposobów:

• Pieszo - do wyboru mamy trasę leśną lub łączoną trasę leśną z długim odcinkiem wzdłuż plaży - obie zaczynają się w Sassnitz. Do przejścia jest około 8 km w jedną stronę. Część turystów rusza jeszcze dalej, pozostali wracają - nierzadko inną trasą.
• Autobusem - autobus odjeżdża z Sassnitz i dojeżdża bezpośrednio pod wejście do centrum edukacyjnego Tronu Królewskiego. Cześć turystów korzysta z autobusu w drodze powrotnej, w pierwszą stronę idąc pieszo.
• Samochodem - należy dojechać do osady Hagen, gdzie znajduje się parking. Tam możemy przesiąść się w autobus, który dowiezie nas pod sam Tron Królewski, lub ruszyć w około 3 km spacer.

Wszystkie możliwości opisaliśmy szerzej w dalszej części naszego przewodnika.

Atrakcje Parku Narodowego Jasmund

• Szlaki piesze - dla nas największymi atrakcjami parku narodowego są trasy umożliwiające wielogodzinne wędrówki, a zwłaszcza ich odcinki oferujące panoramę kredowych klifów. Park posiada również kilka szlaków rowerowych, ale nie zawsze pokrywają się one ze ścieżkami dla pieszych. Przejazd rowerem wzdłuż wybrzeża nie będzie więc możliwy.
• Tron Królewski (Königsstuhl) - wysoki na 118 m m.p.m. klif to synonim parku narodowego. Obecnie - z powodów bezpieczeństwa - nie ma jednak możliwości stanięcia bezpośrednio na nim. Cały teren został ogrodzony, nad klifem przerzucono most, a obok powstało centrum edukacyjne. Wstęp jest biletowany, ale wiele osób jest zawiedzionych wizytą - znacznie lepszy widok na "tron" odnajdziemy kawałek dalej, nie płacąc ani Euro.
• Punkty widokowe - na górnym szlaku znajduje się kilka malowniczych punktów widokowych. Najpopularniejszy z nich to Victoria-Sicht, czyli niewielki balkonik, z którego zobaczymy Tron Królewski (kilka kroków na północ widoki są jednak lepsze). Inny z ciekawych punktów znajdziecie na mapie Google wpisując Ernst-Moritz-Arndt-Sicht.
• Plaże - tutejsze kamieniste plaże z klifami w tle są znakiem rozpoznawczym Rugii. Jeśli ruszycie trasą "dolną", to będziecie mieli okazję się napatrzyć. W innym wypadku na plażę można zejść schodami (przy wodospadzie Wasserfall Kieler Bach) lub wejść na plażę od strony Sassnitz, gdzie za promenadą rozpoczyna się skalista plaża nazywana "pirackim kanionem" (Piratenschlucht).
• Punkt informacyjny UNESCO (UNESCO-Welterbeforum - Wanderstützpunkt und Infostelle) to niewielki pawilonem ze sklepikiem i kawiarnią, gdzie można odpocząć. Tuż obok znajdują się toalety.

Szlaki turystyczne Parku Narodowego Jasmund

Najpopularniejszy z turystycznych szlaków wiedzie z Sassnitz do Tronu Królewskiego - do przejścia jest około 8 km w jedną stronę.

Pierwszą z opcji jest szlak wyłącznie leśny, który zaczyna się przy oficjalnym parkingu nieopodal Sassnitz (Parkplatz Nationalpark, współrzędne: 54.52155274656066, 13.651867002843463). Szlak przez ani jeden fragment nie prowadzi poboczem ulicy, a po drodze możemy odwiedzić punkt informacyjny UNESCO. W trakcie wędrówki warto zejść schodami na plażę przy niewielkim wodospadzie (Wasserfall Kieler Bach). Chociaż przy trasie leśnej nie musimy pokonywać zbyt dużych różnic wysokości trzeba przygotować się na to, że kilka razy będziemy wchodzić pod górę, a następnie z niej schodzić.

Drugi ze szlaków przez początkowe 6 km prowadzi po kamienistej plaży. Jego punkt początkowy zaczyna się na końcu promenady w Sassnitz (współrzędne: 54.51800041537093, 13.659516172606665), a na trasę leśną wchodzimy dopiero wspomnianymi przed chwilą schodami przy wodospadzie.

My zazwyczaj łączymy obie trasy: pierwszy fragment wolimy iść plażą, by cały czas mieć na widoku kredowe klify, a następnie wracamy lasem. Można jeszcze przedłużyć sobie trasę od Tronu Królewskiego do rybackiej wioski Lohme, ale wtedy odległość do pokonania w jedną stronę wzrasta do około 12,5 km.

Kilka innych, krótszych, szlaków łączy Hagen z Königsstuhl. Możemy wybrać asfaltową drogę po której jeżdżą autobusy lub leśną ścieżkę. Ich długość wynosi około 3-4 kilometry.

Tron Królewski i centrum edukacyjne (Nationalpark-Zentrum Koenigsstuhl)

Pamiętajcie, że punkt widokowy na Tronie Królewskim jest płatny. Ma on formę monumentalnego mostu wiszącego i znajduje się kawałek za nowoczesnym centrum dla gości (Nationalpark-Zentrum KÖNIGSSTUHL). Niestety, nie oferuje on zbyt ciekawego widoku na sam Tron Królewski. Most nie wystaje poza klif, więc zobaczymy tylko wewnętrzny fragment słynnej skały. Co gorsza, widok na sąsiednie klify też nie należy do najlepszych.

Bilet upoważnia do wizyty w Centrum dla Gości Tronu Królewskiego. Ci, którzy zdecydują się wykupić wejściówkę będą mogli obejrzeć film poświęcony bukowym lasom i pokładom kredy oraz zwiedzić multimedialną wystawę wyjaśniającą zachodzące tu procesy ekologiczne i geologiczne. Wszystko w przystępnej formie, którą zrozumieją nawet najmłodsi ze zwiedzających. Na spokojne zapoznanie się z wystawą i obejrzenie filmu wystarczy nam około godziny, ale warto zarezerwować sobie nieco więcej czasu, ponieważ do obu atrakcji turyści wpuszczani są o konkretnych godzinach.

Jak dojechać do Parku Narodowego Jasmund?

Park narodowy jest dość dobrze skomunikowany z resztą wyspy. Do Tronu Królewskiego łatwo dotrzeć zarówno samochodem, jak i transportem publicznym.

Dojazd samochodem

Pamiętajcie, że na teren parku nie wjedziemy samochodem. Parkingi znajdują się w Sassnitz, Hagen, Razow i Nipmerow.

Turyści, którzy nie planują długich wędrówek, wybierają zazwyczaj parking w Hagen (współrzędne: 54.56254746469241, 13.624545225467083). Jest on płatny - automat znajduje się przy budynku (na koniec płacimy tam, a nie przy bramce wyjazdowej). Ostatnio opłata za dzień wynosiła 5€ za cztery godziny, 8€ za osiem godzin lub 18€ za dobę. Do 30 minut możemy dojechać bezpłatnie. Z parkingu w Hagen do Tronu Królewskiego dotrzemy pieszo (trasa leśna, około 3 km) lub autobusem wahadłowym nr 19, który w około osiem minut dowiezie nas pod samo wejście. Rozkład można znaleźć na oficjalnej stronie przewoźnika VVR. Jako punkt początkowy wybieramy Hagen (Rügen), Parkplatz, a docelowy Stubbenkammer, Königsstuhl.

Ci z Was, którzy nastawiają się na piesze wędrówki, mogą zaparkować bezpośrednio w Sassnitz lub na oficjalnym parkingu parku narodowego tuż za granicami tego miasta (Parkplatz Nationalpark, współrzędne: 54.52155274656066, 13.651867002843463). Postój jest tam płatny, a za parking można zapłacić w aplikacji Parkster.

Transport publiczny

Sassnitz, które położone jest przy samej granicy parku Jasmund, posiada połączenie kolejowe z lądem stałym - możemy łatwo dojechać tam ze Stralsundu. Do Sassnitz dojedziemy też z wielu miast Rugii autobusem.

Będąc w Sassnitz możemy ruszyć pieszo lub skorzystać z obsługiwanego przez przewoźnika VVR autobusu wahadłowego nr 23, który zawiezie nas pod samo wejście do centrum edukacyjnego Tronu Królewskiego. Przystanek to po prostu "Königsstuhl". Zanim zdecydujecie się na pieszą wędrówkę z Sassnitz upewnijcie się, że jesteście w stanie pokonać trasę o długości prawie 8 kilometrów.

Dokładnie informacje na temat cen biletów autobusowych oraz godzin ich kursowania znajdziecie na oficjalnej stronie przewoźnika.

Wskazówki praktyczne

• Turyści, którzy nie lubią pieszych wycieczek lub z innych powodów nie mają ochoty na spacer po bukowych lasach mogą zdecydować się na oglądanie klifów z morza. Z portu Sassnitz wypływają statki, z których pokładu można oglądać białe skały. Część z nich posiada specjalny audioprzewodnik, odtwarzany jest w czasie rejsu. Wycieczki organizowane są przez firmę Adler-Schiffe.
• Na terenie parku narodowego działają dwie restauracje. Z usług niewielkiego bistro można skorzystać podczas wizyty w Centrum Königsstuhl, druga restauracja mieści kilkaset metrów przed wejściem na Tron Królewski (Restaurant "Am Königsstuhl").

Park Narodowy Jasmund i jego historia

W 2007 roku na listę UNESCO wpisano "Pierwotne lasy bukowe Karpat i innych regionów Europy". Pod tym nieco enigmatycznym sformułowaniem kryje się kilkanaście zespołów leśnych obejmujących terytoria ponad dziesięciu państw. Mimo zanikania obszarów zielonych na całym kontynencie buk dobrze radzi sobie ze zmianami ekosystemu. Naukowcy zwracają uwagę na fakt, że ten gatunek, mimo niezbyt sprzyjających warunków, rozprzestrzenił się na obszarach od Danii aż po Bałkany.

W Parku Narodowym Jasmund buki rosną na podłożu wapiennym i na glinach zwałowych. Słynne kredowe klify narażone są na erozję - często dochodzi do niszczenia skał przez sztormowe fale (np. w 2005 roku morze zniszczyło część słynnej skały Wissower Klinken). Dawniej pozyskiwano stąd kredę co przyczyniało się do dewastacji lasów. W XX wieku próbowano wrócić do tego procederu jednak w wyniku protestów las został objęty ochroną. Na utworzenie parku narodowego trzeba było jednak czekać do 1990 roku. Turystyka na tych obszarach zaczęła się znacznie wcześniej, bo już na początku XIX wieku. Lekarze zalecali pacjentom kąpiel w morskiej wodzie, w pobliskim Putbus powstało nowoczesne uzdrowisko, a wyspa otrzymała połączenie promowe z Ystad (w następnych latach kolejowe z lądem stałym).

W 1865 roku na klify przybyła przyszła cesarzowa Niemiec Wiktoria Koburg. Na cześć tego wydarzenia punkt widokowy, który odwiedziła władczyni nazwano jej imieniem.

Od lat 50. XX wieku notuje się gwałtowny wzrost turystyki na całej Rugii, co przejawia się także zainteresowaniem lasami bukowymi. Powstały nowe szlaki turystyczne oraz koncepcje ochrony cennego obszaru. Ukoronowaniem tych działań było utworzeniu parku narodowego i wpisanie lasu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.