Norymberga: zwiedzanie, zabytki oraz atrakcje turystyczne

Norymberga, drugie największe miasto dzisiejszej Bawarii, a w średniowieczu jedno z kluczowych miast historycznej krainy Frankonii. Do dzisiaj można odczuć historyczną odrębność Norymbergi porównując ją do innych miast na północy Bawarii, np. do Monachium.

Miasto wyróżnia zachowana średniowieczna fortyfikacja. Historyczna część miasta do dziś otoczona jest długim na cztery kilometry murem. Oprócz murów zachwycają drewniane fasady domów znajdujących się w obrębie starego miasta oraz znajdujący się na szczycie wzgórza zamek.

Dziś Norymberga w szerokiej świadomości kojarzona jest często przede wszystkim z procesami norymberskimi i nie jest popularnym wyborem destynacji wśród turystów z Polski, a szkoda - to na pewno jedno z najciekawszych miast u naszych zachodnich sąsiadów z perspektywy turysty.

Wybierasz się do Norymbergi?

Norymberga

Gdzie spać w Norymberdze?

Sprawdź nasz przewodnik po dzielnicach Norymbergi. Dowiedz się gdzie i w jaki sposób szukać noclegu w tym bawarskim mieście.

Jak zwiedzać Norymbergę?

Z perspektywy turysty najwięcej interesujących miejsc i zabytków znajduje się w obrębie historycznych murów miejskich lub w ich najbliższej okolicy. Jeśli znajdziemy nocleg w okolicy starego miasta możemy poruszać się pieszo. Z komunikacji miejskiej skorzystamy wybierając się do Pałacu Sprawiedliwości w którym odbywały się procesy norymberskie, terenów gdzie odbywały się zjazdy nazistów lub do ogrodu zoologicznego.

Komunikacja miejska w Norymberdze

Za komunikacje miejską w Norymberdze odpowiada kolej podziemna (U-Bahn, stacje znajdują się również w historycznym centrum), tramwaje oraz autobusy.

Jako ciekawostkę można podać, że niektóre z bram miejskich w historycznym centrum służą dziś jako stacje metra.

Ile czasu poświęcić na zwiedzanie Norymbergi?

Jeśli zamierzamy skupić się przede wszystkim na atrakcjach w centrum i przy odpowiednim tempie - w teorii w jeden weekend powinniśmy zobaczyć największe atrakcje. W praktyce nie jest to takie proste i wymaga odpowiedniego przygotowania planu. Norymberga nie jest typowym turystycznym miastem i niektóre z atrakcji, np. wycieczki do podziemi, nie odbywają się aż tak często.

Optymalna liczba dni pozwalającą na lepsze poznania miasta to 3-4 dni.

Punkt informacji turystycznej

Od razu po wyjściu z dworca kolejowego na teren starego miasta znajdziemy punkt informacyjny turystycznej. Możemy tam otrzymać mapę oraz wszystkie niezbędne informacje. W punkcie informacji turystycznej możemy również zapisać się na jedną z wycieczek do podziemi miejskich. Jeśli będziemy mieć szczęście wśród obsługi może być ktoś mówiący po polsku.

Karta do zwiedzania NÜRNBERG CARD + FÜRTH

Władze Norymbergi (i znajdującego się tuż obok miasteczka Fürth) przygotowały dla turystów bardzo dobrą ofertę ułatwiającą zwiedzanie. Możemy zakupić 2 dniową kartę NÜRNBERG CARD + FÜRTH uprawniającą do korzystania ze wszystkich środków komunikacji publicznej oraz zapewniającą darmowe wejście do większości najważniejszych atrakcji. Koszt karty to 28€.

Kartę możemy zakupić w punkcie informacji turystycznej lub w punkcie informacji na lotnisku. Niektóre hotele umożliwiają zakup karty w recepcji, warto jednak wcześniej napisać i o to zapytać.

Pamiętajmy, że mając kartę nadal musimy podejść do kas każdej z atrakcji i odebrać bilet. W przypadku wycieczek musimy wcześniej dokonać rezerwacji miejsca.

Jedynym warunkiem zakupu karty jest nocleg w Norymberdze lub Fürth

Zwiedzanie Norymbergi

Norymberga przez wieki uważana była za jedno z najpiękniejszych miast Europy. Otoczona murami najstarsza część miasta charakteryzowała się klimatycznymi uliczkami i kolorowymi drewnianymi fasadami domów. Było tak do pierwszej połowy XX wieku, kiedy to naloty i bombardowania podczas II wojny światowej niemal doszczętnie zniszczyły norymberskie stare miasto.

Miasto po wojnie odbudowano z zachowaniem oryginalnego układu, ale ulicę często straciły swój historyczny urok. Na szczęście w trakcie odbudowy niektóre z budynków zostały zrekonstruowane. Świetnym przykładem jest tu ulica Weissgerbergasse, na której spotkamy najwięcej drewnianych fasad nawiązujących do dawnej świetności miasta.

!Norymberga - spacer po mieście - ulica Weissgerbergasse
Norymberga - spacer po mieście - ulica Weissgerbergasse

Jednym z nielicznych zachowanych budynków jest XVI-wieczny budynek Fembohaus, w którym dziś mieści się muzeum miejskie. W środku możemy zobaczyć jak wyglądały średniowieczne pomieszczenia (zostały zrekonstruowane) oraz poznamy historię miasta. Muzeum szczyci się również interaktywnym filmem opisującym historie miasta. Nie zapomnijmy poprosić o przewodnik audio, w środku opisy są przede wszystkim w języku niemieckim.

Głównym placem miejskim jest plac Hauptmarkt, gdzie rano odbywa się targ spożywczy, a przed świętami Bożego Narodzenia to tutaj ma miejsce słynny targ bożonarodzeniowy. Ozdobami placu są Piękna Fontanna (Schöner Brunnen) oraz gotycki kościół Frauenkirche. Fontanna została postawiona w XIV wieku, dziś jest jednak zastąpiona przez kopie. Zdobi ją 40 kolorowych figur. Kościół Frauenkirche zachwyca przede wszystkim fasadą z zegarem zamontowanym w 1506 roku. W środku ten stosunkowo niewielki kościół aż tak bardzo nie zachwyca.

W Norymberdze znajduje się jedno z najważniejszych i największych muzeów w Niemczech, Germanisches Nationalmuseum (Muzeum Germańskie). Muzeum zostało założone w 1852 roku i w swoich zasobach posiada ponad milion eksponatów. Na stałych wystawach wystawionych jest jednak 25 000. Muzeum znajduje się w starym klasztorze do którego dobudowywano neogotyckie skrzydła, część wystawy umieszczono w starej kaplicy.

Na wizytę w tym muzeum warto zaplanować przynajmniej kilka godzin - liczba sal i eksponatów jest naprawdę imponująca. W środku zobaczymy m.in. najstarszy globus na świecie, prace Albrechta Dürera, złotą księgę Codex Aureus, relikwiarze czy prace takich artystów jak Wit Stwosz, Rembrandt czy August Macke.

Przed wejściem do muzeum postawiono instalację “Droga Praw Człowieka” składającą się ze stojących na chodniku kolumn, na których wypisano zdania z deklaracji praw człowieka w wielu językach (jedna kolumna, jeden język - znajduje się także kolumna z napisem w języku polskim).

Innym oryginalnym muzeum jest znajdujące się nieopodal Muzeum Transportu (Verkehrsmuseum), które podzielone jest na muzeum transportu oraz muzeum niemieckich kolei (DB Museum).

Więcej: DB Museum (Muzeum kolei) i Muzeum Komunikacji w Norymberdze

W obrębie starego miasta znajdziemy także kilka ciekawych konstrukcji takich jak:

  • pierwszy w Europie most łańcuchowy (Kettensteg), bardzo klimatyczne przejście piesze
  • najstarsza restauracja serwująca kiełbasę w Europie - Zum Gulden Stern Według niektórych miejsce jest pułapką turystyczną z powodu wysokich cen, zdecydowanie warto jednak podejść i zobaczyć niesamowitą fasadę budynku
  • Most kata (Henkersteg) - piękny drewniany most którym możemy się przespacerować. Na końcu mostku znajduje się dom kata (Henkerhaus) będący małym muzeum, jeśli jednak nie mamy karty do zwiedzania nie warto płacić oddzielnie za bilet - w środku jest jedynie malutka wystawa
  • fontanna Ehekarussell - olbrzymia fontanna z brązu która w sposób ponury przedstawia etapy małżeństwa, od ślubu aż do śmierci. Znajduje się koło wieży i stacji metra Weißer Turm, została postawiona w 1984 roku.

!Norymberga - fragment imponującej fontanny Ehekarussell
Norymberga - fragment imponującej fontanny Ehekarussell

Imperialna Norymberga

Norymberga w czasach Świętego Cesarstwa Rzymskiego miała status wolnego miasta imperialnego. Pozycja miasta była tak duża, że było nazywane “nieoficjalną stolicą Cesarstwa”, a każdy nowo wybrany król musiał zwołać pierwsze posiedzenie właśnie w Norymberdze.

Dzisiaj główną pamiątką po tych czasach jest znajdujący się na wzgórzu zamek. Wejście na teren zamkowy (dziedziniec i fortyfikacje) jest darmowy, płatne jest wejście do środka oraz na wieżę Sinwell (Sinwellturm). Na szczycie wieży znajduje się wystawa pokazująca miasto przed i po bombardowaniach.

Sam zamek w środku nie zachwyca bogactwem i architekturą - najbardziej oryginalną częścią jest dwupoziomowa kaplica. Na wyższych piętrach ustawiono prezentacje multimedialne oraz wystawy broni i zbroi z okresu średniowiecza. Przed wejściem powinniśmy zabrać ze sobą przewodnik audio, wiele opisów w środku jest jedynie po niemiecku.

Z murów zamkowych rozpościera się ciekawy widok na miasto, warto pokręcić się też po jego najbliższej okolicy.

!Widok na Zamek w Norymberdze
Widok na Zamek w Norymberdze

Osoby, które szukają jeszcze innych punktów widokowych w mieście, zapraszamy do osobnego artykułu: Punkty widokowe Norymbergi.

Fortyfikacje Norymbergi

Fortyfikacje Norymbergi powstawały od XIII do XVI wieku. Oryginalna długość fortyfikacji wynosiła 5 kilometrów, do dziś pozostały blisko 4 kilometry murów. Możliwe jest wejście na wewnętrzny fragment murów znajdujący się przy bramie Tiergärtnertor (niedaleko zamku i domu Albrechta Dürera). Wejście znajduje się po drugiej stronie muru w Ogrodzie Burmistrza (Bürgermeistergarten). Widok na miasto jest przyjemny, chociaż widać stamtąd jedynie najbliższe budynki.

Kościoły Norymbergi

Budowlami, które najbardziej przypominają o historycznej zabudowie miasta są na pewno kościoły. Każdy z nich ucierpiał w różny sposób w trakcie bombardowań, zostały jednak odbudowane. Wszystkie zachwycają swoimi zewnętrznymi fasadami.

Najważniejsze kościoły w historycznym centrum Norymbergi

  • Frauenkirche - wspomniany wcześniej kościół gotycki znajdujący się na głównym placu miejskim
  • Kościół św. Wawrzyńca (Lorenzkirche) - gotycki kościół, jedna z najważniejszych budowli w mieście. Możliwe jest wejście na wieżę z której rozpościera się ciekawy widok na miasto.
  • Kościół św. Sebalda (Sebalduskirche) - średniowieczny kościół znajdujący się naprzeciwko ratusza. W środku zobaczymy grobowiec św. Sebalda, samo wnętrze jest jednak dość surowe. Wejście jest darmowe, sugerowana jest jednak donacja na utrzymanie świątyni. W niektóre dni wieczorem możliwe jest wejście z przewodnikiem na wieżę oraz przejście się po dachu. Niestety, wycieczka jest jedynie w języku niemieckim. Będąc na miejscu powinniśmy zapytać w informacji o najbliższe terminy.

Norymberga w okresie nazistowskim i w trakcie wojny

Norymberga stała się jednym z symboli nazistowskich Niemiec. Z powodu swojego położenia i bogatej historii Norymberga została wybrana na miasto, w którym odbywały się coroczne zjazdy partii nazistowskiej. Dzisiaj możemy zobaczyć pozostałość po obiektach, na których przed dziesiątkami tysięcy wyznawców przemawiał Adolf Hitler. W jednym z budynków przygotowano muzeum poświęcone zbrodniom nazistowskim - Dokumentationszentrum Reichsparteitagsgelände. Kompleks znajduje się kawałek drogi od centrum.

Więcej: Norymberga w czasach nazistowskich - historia, zabudowania oraz muzea

Pod koniec wojny (lata 1943-1945) Alianci nieustannie bombardowali Norymbergę. Większość zabudowy starego miasta została zniszczona, zachowały się jedynie pojedyncze budynki. Miasto po zakończeniu wojny zostało odbudowane z zachowaniem historycznego układu, a część budynków została zrekonstruowana.

Norymberga znana jest przede wszystkim ze słynnych procesów norymberskich odbywających się w Pałacu Sprawiedliwości. W ich trakcie przesłuchiwano i skazywano największych zbrodniarzy wojennych. Dzisiaj możemy odwiedzić salę sądową numer 600 (o ile nie odbywa się w niej proces, sala jest nadal używana) oraz wybrać się na wystawę poświęconą zbrodniom nazistowskim i samym procesom. Na miejscu otrzymamy przewodnik audio w języku polskim. Jeśli mamy zamiar przesłuchać wszystkie materiały na wizytę powinniśmy zaplanować przynajmniej 2 godziny.

!Norymberga - Pałac Sprawiedliwości - sala sądowa numer 600 (to w niej odbywały się procesy norymberskie)
Norymberga - Pałac Sprawiedliwości - sala sądowa numer 600 (to w niej odbywały się procesy norymberskie)

Podziemna Norymberga

Norymberga jest idealnym miastem dla każdego, kogo interesują podziemne przejścia, tunele i komnaty. Tunele i komnaty w czasach średniowiecznych służyły jako magazyny do beczek z piwem, a w czasie wojny ukrywali się tam mieszkańcy i przechowywano tam najbardziej wartościowe rzeczy chroniąc je przed zniszczeniem.

Do zwiedzania dostępnych jest kilka miejsc:

  • Bunkry sztuki (Historischer Kunstbunker) - podziemne pomieszczenia w których przechowywano zrabowane podczas wojny dzieła sztuki oraz najważniejsze niemieckie artefakty, które chciano chronić przed zniszczeniem. Przetrzymywano tu m.in. rozczłonkowany ołtarz autorstwa Wita Stwosza z kościoła Mariackiego w Krakowie czy królewskie niemieckie regalia. W środku korzystając z przewodnika audio poznamy historię tego miejsca i zasady przechowywania dzieł sztuki przez Niemców w czasie wojny. Rozpoczęcie zwiedzania rozpoczyna się przy wejściu do bunkra. Pamiętajmy o wcześniejszym zakupie biletu i rezerwacji miejsca. Możemy zrobić to w kasie przy Hausbrauerei Altstadthof lub w punkcie informacji turystycznej (o ile zakupiliśmy miejską kartę turystyczną).

!Norymberga - Bunkry sztuki (Historischer Kunstbunker)
Norymberga - Bunkry sztuki (Historischer Kunstbunker)
  • Piwnice piwne (Felsengänge) - zwiedzanie piwnic piwnych z przewodnikiem w języku angielskim. Zwiedzanie rozpoczyna się przy pomniku Albrechta Dürera, a kończy w budynku znajdującego się niedaleko browaru. Na koniec zwiedzania wchodzimy do działającego browaru. Wycieczkę możemy zarezerwować w kasie przy Hausbrauerei Altstadthof lub w punkcie informacji turystycznej (o ile zakupiliśmy miejską kartę turystyczną).

!Norymberga - Piwnice piwne (Felsengänge)
Norymberga - Piwnice piwne (Felsengänge)
  • Lochy pod ratuszem - od XIV wieku w lochach pod ratuszem przetrzymywano więźniów, część z nich została udostępniona zwiedzającym. Nie ma stałych godzin zwiedzania, należy wejść do budynku drzwiami po prawej stronie i podejść do informacji - na zegarze powinna być ustawiona godzina kolejnego zwiedzania. Zwiedzanie odbywa się w języku niemieckim, dostajemy jednak materiały papierowe po polsku. Zwiedzanie ma miejsce tylko wtedy, gdy zbierze się przynajmniej 5 osób. (do wakacji 2018 roku lochy są w remoncie i nie są możliwe do zwiedzenia)

  • Kazamaty i tunele z wodą - pod wzgórzem zamkowym znajdują się tunele prowadzące wodę oraz kazamaty. Niestety, wycieczki możliwe są tylko w języku niemieckim.

W środku jest zimno, nawet w ciepły dzień zalecamy wybrać się na miejsce w ubraniu z długim rękawem.

Więcej w osobnym artykule: Podziemne atrakcje Norymbergi - dawne piwnice piwne, bunkry, lochy i kazamaty.

Miasto Albrechta Dürera

Najbardziej znanym mieszkańcem Norymbergi jest renesansowy artysta Albrecht Dürer. Niedaleko zamku znajduje się Dürerhaus, czyli muzeum stworzone w domu w którym artysta mieszkał przez 19 lat aż do swojej śmierci. Niestety, w środku nie znajdziemy oryginalnej dekoracji - kuchnia, sypialnia czy pokoje mieszkalne zostały zrekonstruowane na bazie hipotez z wykorzystaniem oryginalnych mebli z epoki. Nie wiemy, czy tak na prawdę wyglądał dom artysty. Jedynym pomieszczeniem, co do którego można być pewnym jego zastosowania jest kuchnia.

!Albrecht Dürer Haus - Dom Albrechta Dürera w Norymberdze
Albrecht Dürer Haus - Dom Albrechta Dürera w Norymberdze

Ciekawą atrakcją jest na pewno pokój z kopiami największych prac artysty stworzonych przez lokalnych malarzy. Niestety, oryginalne prace znajdują się poza Norymbergą, jednak pod każdym z obrazów znajdziemy informacje o jego dzisiejszej lokalizacji.

Niedaleko murów miejskich znajduje się średniowieczny cmentarz Johannisfriedhof, gdzie pochowano artystę. Jego grób nie wyróżnia się wśród innych nagrobków, jeśli chcemy go odnaleźć powinnismy wypatrywać znaków, a następnie dobrze przyglądać się nagrobkom.

Idąc od kościoła św. Sebalda do Dürerhaus miniemy pomnik artysty.

Uliczka handlowa - Handwerkerhof

Tuż obok dworca głównego i przy bramie prowadzącej do miasta znajduje się jedna z najbardziej oryginalnych atrakcji Norymbergi - mały obszar handlowy Handwerkerhof, gdzie w średniowieczu swoje zakłady mieli rzemieślnicy.

Wchodząc do środka możemy cofnąć się w czasie - małe średniowieczne budynki, w nich sklepiki i kawiarnie, wszystko to otoczone murami, żywe i kolorowe. Cały obszar został zrekonstruowany jako atrakcja turystyczna, niestety nie jest to oryginalna zabudowa.

Uwaga! Handwerkerhof nie działa w niedzielę

Zielona Norymberga

Środek historycznej części miasta wewnątrz murów nie rozpieszcza terenami zielonymi - inaczej ma się sytuacja z zewnętrzną stroną murów. Za zamkiem znajduje się wspomniany wcześniej Ogród Burmistrza (Bürgermeistergarten), a po zachodniej stronie muru możemy wybrać się do parku Kontumazgarten.

Prawdziwym ukrytym skarbem Norymbergi jest jednak znajdujący się kawałek za bramą Neutorturm mały ogród Hesperidengärten. Ten barokowy ogród wypełniony rzeźbami przypomina najpiękniejsze ogrody włoskie. Wchodzimy do niego bramą przy Johannisstraße 13. Na terenie ogrodu znajduje się również mała kawiarnia.

Godnym polecenia miejscem jest norymberski ogród zoologiczny, który znajduje się w lasku poza miastem. Możemy dojechać do niego tramwajem. Jedną z najważniejszych atrakcji zoo jest delfinarium.

Jak oszczędzić pieniądze zwiedzając Norymbergę?

W Norymberdze ceny większości produktów są typowe dla całych Niemiec, chociaż stosunkowo drogie są noclegi. Warto wcześniej rozpocząć poszukiwania zakwaterowania i być elastycznym. Najważniejsze aby znajdować się w odległości (nawet dłuższego) spaceru od starego miasta.

Karta do zwiedzania

Tak jak opisywaliśmy wcześniej, karta NÜRNBERG CARD + FÜRTH jest jedną z bardziej opłacalnych kart tego typu w Europie. Jeśli planujemy odwiedzić więcej atrakcji i korzystać z komunikacji nie powinniśmy dłużej zastanawiać się nad jej zakupem.

Kiełbaski w kanapce

Restauracje z popularnymi kiełbaskami są drogie jeśli zamówimy danie na talerzu. Warto jednak zapytać, czy możliwe jest kupno typowej dla Norymbergi bułki z 3 białymi kiełbaskami na wynos. Taka opcja jest możliwa m.in. w słynnej knajpie Bratwursthäusle bei St. Sebald, która znajduje się na tyłach kościoła św. Sebalda lub w znajdującej się kawałek dalej Bratwurst Röslein.

Bezpieczeństwo

Norymberga uznawana jest za jedno z najbardziej bezpiecznych dużych niemieckich miast. Spacerując po starym mieście nie powinno spotkać nas nic nieprzyjemnego.

Na co uważać podczas odwiedzin Norymbergi?

Sklepy zamknięte w niedzielę

W niedziele wszystkie sklepy oraz duża część restauracji jest zamknięta, a miasto jakby wymiera. Dotyczy to nawet słynnej uliczki handlowej Handwerkerhof. Jeśli potrzebujemy zrobić zakupy spożywcze możemy skorzystać ze znajdującego się na dworcu kolejowym sklepu Lidl (sklepy dworcowe zwolnione są z zakazu handlu w niedzielę).

Atrakcje i język angielski

W niektórych z atrakcji w Norymberdze można odczuć, że nastawione są głównie na turystów niemieckojęzycznych.

Widać w chociażby w przypadku wycieczek do podziemi. Niektóre z wycieczek odbywają się tylko w języku niemieckim, a inne mają ograniczoną liczbę wejść z językiem angielskim. Dla przykładu, wycieczka po bunkrach sztuki odbywa się z oddzielnym przewodnikiem audio nawet jeśli w samej grupie są jedynie osoby nie mówiące po niemiecku.

Także opisy w muzeach często są jedynie w języku niemieckim, a opis angielski występuje tylko w przypadku najważniejszych eksponatów czy sal. Warto pobrać przewodnik audio jeśli jest dostępny, aby móc bez stresu skupić się na zwiedzaniu.

Znajomość języka angielskiego

Znajomość języka angielskiego wśród młodych Niemców z reguły jest na poziomie komunikatywnym, nie powinniśmy jednak zakładać, że zawsze bez problemu dogadamy się w tym języku z każdym. Problemy występują nawet w kasach najpopularniejszych atrakcji.


Reklama