Ronda - zwiedzanie i informacje praktyczne

Gdybyśmy mieli wybrać jedno z najpiękniej położonych miast w Europie to na pewno andaluzyjska Ronda była by wysoko na naszej liście. To liczące mniej niż 40 tysięcy mieszkańców miasto powstało na wysokości niemal 700 metrów, a nową i starą część oddziela wysoki na ponad 100 metrów wąwóz El Tajo.

Na skraju El Tajo z obu stron powstały budynki nazywane przez miejscowych Wiszącymi Domami (Casas Colgadas). Ich ściany wychodzą bezpośrednio na przepaść wąwozu. W przypadku części budynków obszar graniczący z wąwozem wykorzystano na stworzenie ogrodów z niesamowitymi tarasami oferującymi piękny widokiem.

Miasto przez kilka wieków znajdowało się pod rządami Arabów. Z tego okresu zachowało się kilka unikalnych zabytków i konstrukcji. Ronda znana jest też z ważnych rodów uczestniczących w korridzie, czyli w walkach byków. To właśnie tutaj powstały aktualne zasady tych zawodów.

!Symbol Rondy - Nowy Most (Puente Nuevo)
Symbol Rondy - Nowy Most (Puente Nuevo)

Zobacz też: Galerię zdjęć z Rondy.

Krótka historia miasta

Najstarsze ślady (malowidła naskalne) po osadnictwie w okolicy dzisiejszej Rondy sięgają czasów prehistorycznych. Prawdopodobnie już w VI wieku p.n.e. w okolicy Rondy powstały osady Celtów, a później Fenicjan.

Nieopodal dzisiejszego miasta w czasach rzymskich powstała kolonia o nazwie Acinipo, którą miejscowi nazywają też Ronda la Vieja, czyli Stara Ronda. Wiązanie tamtej osady z dzisiejszą Rondą jest pewnym uproszczeniem - Acinipo oddalone jest o kilkanaście kilometrów od dzisiejszego miasta. Z rzymskiej osady zachowały się ruiny, w tym m.in. znajdujący się w w stosunkowo dobrym stanie teatr. Jeśli przyjeżdżamy samochodem i lubimy takie atrakcje to warto tam podjechać. Jako ciekawostkę można też podać fakt, że w czasach rzymskich okolice Rondy były jednym z najważniejszych regionów produkujących wino.

Po upadku Imperium Rzymskiego losy Rondy były burzliwe. Tereny te były pod panowaniem Arabów, Cesarstwa Bizantyńskiego czy Wizygotów. W czasach nowożytnych miasto rozbudowało się na wzgórzu w miejscu dzisiejszego Starego Miasta. Na początku VIII wieku Ronda została zdobyta przez wojska arabskie i pozostała pod rządami Maurów aż do 1485 roku. Warto podkreślić, że Arabowie podobnie jak księstwa chrześcijańskie nie byli jednolitem. Ronda w czasach mauretańskich rządzona była przez różne dynastie - bywała samodzielnym księstwem, ale była też częścią kalifatu Kordoby czy taify (emiratu) Sewilli.

!Widok na fragment Wąwozy El Tajo w Rondzie
Widok na fragment Wąwozy El Tajo w Rondzie

Miasto odbito z rąk arabskich w trakcie rekonkwisty pod koniec XV wieku. W 1485 roku wojska katolickie oblegały ufortyfikowane stare miasto. W teorii Arabowie gotowi byli na długie oblężenie, w praktyce zablokowanie dostępu do wody pitnej wystarczyło do w miarę szybkiego zdobycia miasta. Chrześcijanie po wejściu do miasta przebudowali większość zabudowań, chociaż do dziś wciąż zachowała się pewna część arabskich elementów.

Od rekonkwisty Ronda rozwijała się harmonijnie. Większe zawirowania wystąpiły dwukrotnie. Na początku XIX wieku wojska napoleońskie okupowały Hiszpanię. Lokalni partyzanci (wielu z nich parało się też zwykłą bandyterką) walczyli z Francuzami, co spotykało się z ostrą reakcją okupanta. Pierwsza połowa XX wieku to z kolei okres krwawej hiszpańskiej wojny domowej.

XVIII i XIX wiek to w całej Europie początek industrializacji, czyli rewolucji przemysłowej, kiedy to zaczęto budować wielkie fabryki i rozbudowywać miasta kosztem przestrzeni i natury. W podobnym czasie wykształciło się pojęcie Grand Tour, które oznaczało dłuższą podróż ścieżkami natury (góry, klify, wybrzeża) i dawnej historii (ruiny archeologiczne, dawne świątynie). Na dłuższą podróż wybierali się przede wszystkim artyści oraz bogata arystokracja. Po powrocie do domu opisywali odkryte miejsca w swoich książkach, poezji czy malarstwie.

Można zaryzykować stwierdzenie, że był to jeden z impulsów dla rozwoju europejskiej turystyki. Malownicza Ronda i inne zakątki Andaluzji zaczęły pojawiać się w pracach artystów i na ustach bogatej arystokracji. Dzięki temu informacja o ich pięknie dotarła do pozostałej części populacji i wpłynęła na ilość przybyszy. Ronda pojawiła się w pracach takich pisarzy jak Alexandre Dumas, Orson Wells czy Ernest Hemingway.

Według samego Hemingwaya Ronda była idealnym miejscem na miesiąc miodowy i na wybranie się pierwszy raz na zawody korridy. Niestety, o to drugie dziś bardzo ciężko! Z drugiej strony amerykański pisarz umieścił w książce "Komu bije dzwon" krwawy opis egzekucji w trakcie hiszpańskiej wojny domowej, która polegała na zrzucani przeciwników z Nowego Mostu (Puente Nuevo) prosto w przepaść.

!Nowy Most w Rondzie - Puente Noevo
Nowy Most w Rondzie - Puente Noevo

Jak zwiedzać Rondę?

Jeśli za punkt odniesienia weźmiemy monumentalny Nowy Most (Puente Nuevo) to wszystkie najważniejsze atrakcje i ciekawe miejsca znajdują się w promieniu do jednego kilometra od niego.

Trochę dalej znajduje się dworzec kolejowy - oddalony jest od mostu o około 1200 metrów. Dworzec autobusowy (Estacion de Autobuses) znajduje się mniej niż kilometr od mostu.

Dla niektórych niedogodnością w zwiedzaniu Rondy mogą być nierówności - w wielu miejscach będziemy schodzić w dół lub wchodzić pod górę. Mimo wszystko wydaje się nam, że nawet osoby w słabej formie fizycznej nie powinny mieć żadnego problemu ze zwiedzaniem miasta.

Przy najważniejszych zabytkach wywieszono tablice informacyjne w języku w angielskim i hiszpańskim.

!Widok na arenę byków z Restauracji Panoramico na dachu hotelu Catalonia Ronda
Widok na arenę byków z Restauracji Panoramico na dachu hotelu Catalonia Ronda

Punkt informacji turystycznej

Oficjalny punkt informacji turystycznej Rondy (Oficina Municipal de Turismo de Ronda) znajdziemy w budynku naprzeciwko Plaza del Toros (po południowej stronie).

Drugi punkt informacji, tym razem zarządzany przez region Andaluzja, funkcjonuje bezpośrednio przy Plaza de España.

Ile czasu poświęcić na zwiedzanie Rondy?

Większość turystów wpada do Rondy na kilka godzin lub w najlepszym wypadku na cały dzień. Naszym zdaniem najlepiej zostać w Rondzie przynajmniej na jedną noc. Czym bliżej wieczora tym mniej jednodniowych turystów i dopiero wtedy możemy nacieszyć się autentyczną atmosferą miasta. Zostając w Rondzie na noc możemy też bez problemu wstać rano i zobaczyć miasto o wschodzie słońca.

Innym istotnym czynnikiem jest ilość atrakcji, a tych w Rondzie naprawdę nie brakuje. Jeśli chcemy zwiedzić wszystkie najważniejsze z nich to najlepiej zaplanować na to przynajmniej dwa dni.

Kiedy najlepiej odwiedzić Rondę?

W przypadku pogody musimy pamiętać, że Ronda położona jest wysoko i w okresie zimowym może być tu chłodno, a nawet może spaść śnieg.

Jeśli chcielibyśmy wybrać się na korridę powinniśmy sprawdzić datę Corridas Goyescas. Impreza ta odbywa się na początku września podczas święta na cześć Pedro Romero. Pamiętajmy, że miejsc jest mało i powinniśmy zainteresować się wejściówkami dużo wcześniej. Czasami odbywają się też inne zawody, ale nie ma tu reguły.

Zwiedzanie Rondy

Wąwóz El Tajo dzieli (przecina) Rondę na dwie części. Stare miasto nazywane jest La Ciudad (co oznacza po prostu "miasto"), a nowe El Mercadillo (od słowa targ). Obie części łączą ze sobą trzy mosty. Główny z nich, Nowy Most (Puente Nuevo), jest dziś jedną z najważniejszych wizytówek miasta.

Więcej: Puente Nuevo (Nowy Most) i wąwóz El Tajo w Rondzie

Pozostałe dwie przeprawy znajdują się przy południowej granicy wąwozu. Wielu turystów traktuje je jedynie jako atrakcję turystyczną i nie korzysta z nich do przemieszczania się pomiędzy starą i nową częścią miasta.

El Mercadillo - nowe miasto

Pomimo że obszar ten wykorzystywany był już w czasach arabskich (znajdował się tam m.in. targ, stąd nazwa) to dopiero budowa Nowego Mostu (Puente Nuevo) dała impuls do rozwoju tej części Rondy. Niemal cała zabudowa obszaru Mercadillo powstawała od XVIII wieku w górę i posiada typowo hiszpański liniowy układ.

Najważniejszą ulica handlową Rondy jest długa na kilometr Carrera Espinel. Wzdłuż ulicy ciągnie się szereg sklepów i restauracji. Ceny w tych drugich są dość wysokie i czasem wystarczy odbić trochę w bok żeby znaleźć knajpki lub tapas bary z cenami na każdą kieszeń i bardziej autentyczną atmosferą. Carrera Espinel podnosi się lekko w górę od zachodu na wschód. Wśród miejscowych zyskała przydomek Ulicy Piłki/Kuli. Skąd taka nazwa? Gdy dawniej w mieście pojawił się śnieg, to młodsi mieszkańcy formowali kulę i puszczali ją po całej długości ulicy.

Carrera Espinel na zachodzie kończy się tuż przed jednym z najważniejszych punktów Rondy - Plaza de Toros - czyli areną walk byków. Ta imponująca konstrukcja powstała w drugiej połowie XVIII wieku i jest chlubą miejscowych. Warto wspomnieć, że Ronda jest jednym z najważniejszych miast w historii korridy i to właśnie tutaj Francisco Romero pierwszy raz walczył z bykiem na własnych nogach zamiast na koniu. Arenę można zwiedzić podczas samodzielnej wycieczki.

Plaza de Toros (arena walk byków) - historia, zwiedzanie i informacje praktyczne

!Arena walk byków w Rondzie - Plaza de Toros
Arena walk byków w Rondzie - Plaza de Toros

Chcąc spojrzeć na arenę z góry możemy udać się do restauracji Panoramico znajdującej się w hotelu Catalonia Ronda. Restauracja mieści się na 4 piętrze i jej taras wychodzi bezpośrednio na Plaza de Toros. Może ceny nie są najniższe, ale widok to na pewno rekompensuje. Najlepiej wpaść tu chwilę przed zachodem słońca.

Więcej punktów widokowych: Punkty widokowe Rondy

Na zachód od areny znajduje się mały park z rzeźbami, otwarty teatr skierowany na wąwóz El Tajo oraz najbardziej oryginalny z punktów widokowych Rondy - Mirador de Ronda - czyli platforma widokowa wychodząca poza krawędź zbocza.

!Ronda - punkt widokowy Mirador de Ronda
Ronda - punkt widokowy Mirador de Ronda

Jeśli ruszymy stąd na północ ulicą Paseo Blas Infante dojdziemy do przyjemnego ogrodu Alameda Del Tajo. Przy okazji niemal cała zachodnia część Paseo Blas Infante jest tarasem widokowym.

Od areny do Nowego Mostu możemy dostać się ulicą Calle Virgen de la Paz i Placem Hiszpańskim (Plaza España) lub obchodząc po zachodniej stronie hotel Parador. W drugim przypadku czekać na nas będzie więcej ciekawych widoków.

Innym dobrym miejscem na odpoczynek po stronie nowego miasta są Ogrody Cuenca (Jardines de Cuenca), które ciągną się wzdłuż zbocza po wschodniej stronie wąwozu El Tajo. Ogrody powstały w 1975 roku i miały uwiecznić nawiązanie partnerstwa pomiędzy Rondą a oddaloną o ponad 600 kilometrów Cuencą.

Ogrody składają się z ponad 20 tarasów, z których rozpościera się widok na: wąwóz, stare miasto i oba najważniejsze miejskie mosty. Wchodząc wejściem od strony Starego Mostu musimy przejść kawałek i zaliczyć trochę schodów żeby dostać się do północnej części ogrodu skąd zobaczymy Nowy Most.

Jardines de Cuenca możemy bez większej przesady nazwać dziś ogrodem różanym. Rośnie tu 61 różnych gatunków tego kwiatu. Wejście do ogrodów jest darmowe. Ogrody otwierane są od 8:00 do 24:00 od 1 czerwca do 15 września i od 9:00 do 22:00 w pozostałe miesiące. (stan listopad 2017)

La Ciudad - stare miasto

La Ciudad (Miasto) to najstarsza część Rondy, która rozwijała się prężnie w czasach arabskich. Gdzieniegdzie można spotkać też określenie Ciudad Vieja, co oznacza po prostu stare miasto.

Do dziś nie zachowało się wiele okresu panowania Maurów. Większość zabudowy pochodzi z XVII i XVIII wieku, chociaż przy wielu budynkach wykorzystano fundamenty i fragmenty budowli arabskich. Najważniejszymi zabytkami z tamtego okresu są łaźnie, podziemny kompleks La Mina, wieża będąca kiedyś minaretem czy dziedziniec w Pałacu Mondragon.

Spacerując po starym mieście (o ile odbijemy od głównej ulicy Calle Armiñán) możemy trafić na nierówne labirynty uliczek (często wąskich), białe domy i klimatyczne fasady. Musimy się też liczyć z nierównościami - czasem trzeba będzie zejść w dół lub wejść trochę pod górę.

Muzea, atrakcje i ciekawe miejsca na obszarze starego miasta

Kościół Santa María la Mayor (Iglesia de Santa María la Mayor)

Najważniejszy z kościołów Rondy, Kościół Santa María la Mayor, znajduje się mniej więcej w środku historycznego starego miasta. Świątynia powstała po rekonkwiście, w miejscu głównego meczetu.

Kościół jest swoistą mieszanką styli. Od razu po zdobyciu miasta dawny meczet przebudowano w stylu gotyckim - z zachowaniem oryginalnego XIII-wiecznego układu i niektórych oryginalnych elementów, np. niszy modlitewnej (mihrab). Kolejny etap przebudowy nastąpił po trzęsieniu ziemi w 1580 roku. Zdecydowano wtedy o rozbudowie świątyni w stronę północną i prace trwały aż do XVIII wieku - stąd widoczne zarówno elementy renesansowe jak i barokowe.

!Fragment malowideł ściennych w Kościele Santa María la Mayor (Iglesia de Santa María la Mayor) w Rondzie
Fragment malowideł ściennych w Kościele Santa María la Mayor (Iglesia de Santa María la Mayor) w Rondzie

W środku świątynie na dwa obszary przedziela chór. W pierwszych wiekach po zdobyciu miasta część północną zajmowała arystokracja, a część południową reszta mieszkańców. Będąc w środku warto poszukać intrygujących murali na zachodniej ścianie. W kościele możemy wejść też do zakrystii i małego skarbca na pierwszym piętrze.

Oryginalną atrakcje znajdziemy w XV-wiecznej krypcie. Wystawiono tam kopie 20 dawnych ksiąg, kodeksów i manuskryptów z całej Europy datowanych na XII-XV wiek. Jest to nie lada gratka dla wszystkich zainteresowanych średniowieczem i historią kościoła.

Godziny otwarcia (stan na listopad 2017)

  • od kwietnia do września: 10:00-20:00
  • marzec i październik: 10:00-19:00
  • od listopada do lutego: 10:00-18:00

Cena dla dorosłych to 4,50€, cena dla dzieci (10-18) 2€. Dzieci do 10 lat wchodzą za darmo.

!Punkt widokowy na dachu kościoła Iglesia de Santa María la Mayor
Punkt widokowy na dachu kościoła Iglesia de Santa María la Mayor

Plaza Duquesa de Parcent oraz ratusz (Ayuntamiento)

Kościół Santa María la Mayor stoi przy najprzyjemniejszym placu starego miasta - Plaza Duquesa de Parcent. W czasach arabskich znajdowała się tu Medina, czyli najważniejsza część miasta z meczetem, targiem i innymi budynkami użyteczności publicznej.

Po wschodniej stronie placu wznosi się miejski ratusz, który charakteryzuje unikalna fasadą z kolumnami i łukami. Budynek w którym działa miejski magistrat powstał w 1734 roku i początkowo mieściły się tu wojskowe koszary. Kompleks zbudowano na bazie dawnego targowiska, którego początki sięgały prawdopodobnie czasów arabskich.

!Plaza Duquesa de Parcent i ratusz w Rondzie - widok z Kościoła Santa María la Mayor
Plaza Duquesa de Parcent i ratusz w Rondzie - widok z Kościoła Santa María la Mayor

Muzeum Rondy w Pałacu Mondragon (Palacio de Mondragon)

Głównie muzeum miejskie (Museo Municipal) mieści się w jednym z najpiękniejszych budynków La Ciudad - w Pałacu Mondragon (Palacio de Mondragon). Kompleks istniał już w czasach arabskich, na co wskazuje układ wokół głównego dziedzińca (patio), i był najważniejszą z siedzib mauretańskich władców. Po rekonkwiście w pałacu zatrzymali się Ferdynand oraz Izabela. W czasach chrześcijańskich kompleks został niemal całkowicie przebudowany w stylu mudéjar (mieszanka stylu europejskiego z islamskim), a głównym śladem po arabskiej historii tego miejsca jest właśnie wewnętrzny dziedziniec. Dziedziniec zachował się w dobrym stanie i możemy zobaczyć w nim oryginalnie zdobienia oraz elementy z czasów mauretańskich.

Do pałacu prowadzą barokowe drzwi, które różnią się stylem od pozostałej części budynku. W pomieszczeniach pałacowych stworzono wystawy poświęcone całej historii miasta. Zwiedzając muzeum przechodzimy przez dziedzińce, wchodzimy schodami i zaglądamy do pomieszczeń z autentycznym wystrojem. Większość głównych tablic informacyjnych została przetłumaczona na język angielski. Minusem muzeum jest to, że część ekspozycji wydaje się być lekko zaniedbana i przestarzała.

W środku wyróżnia się część poświęcona czasom rzymskim, w której zobaczymy makiety i informacje o budowlach charakterystycznych dla tego okresu (m.in. akwedukty, mosty, teatry, wille). Inną ciekawą sekcją jest odwzorowana jaskinia z czasów prehistorycznych. W środku dowiemy się też więcej o czasach arabskich.

Przyjemną atrakcją muzeum jest ogród z tarasem widokowym, skąd możemy w spokoju popatrzeć na okolicę.

W muzeum powinnismy spędzić około godziny. Może to być ciekawe miejsce szczególnie dla młodszych odwiedzających.

!Widok z Muzeum Rondy
Widok z Muzeum Rondy

La Mina i ogrody Palacio del Rey Moro

Północno wschodnia część starego miasta kryje jeden z sekretów Rondy - podziemny kompleks La Mina (kopalnia). Kompleks powstał w czasach arabskich i wykorzystywano go do transportu wody z wąwozu El Tajo i rzeki Guadaletin. Wybierając się do podziemnych tuneli przejdziemy przez ogrody stworzone przy XVIII-wiecznej willi Palacio del Rey Moro (Pałac Króla Maurów). Nie sugerujmy się jednak nazwą - willa powstała dopiero w XVIII wieku.

Atrakcja nie należy do tanich i jeśli nie interesuje nas zejście do kopalni, to sam ogród może nie zrekompensować nam wysokiej ceny. Jeśli jednak lubimy tego typu miejsca to możemy być zadowoleni. W trakcie zwiedzania wchodzimy jedynie do ogrodów i kopalni.

Więcej: La Mina i ogrody Palacio del Rey Moro w Rondzie - historia, zwiedzanie i informacje praktyczne

Casa Don Bosco

Casa Don Bosco, a dokładniej Casa de San Juan Bosco, to jedna z ciekawszych i często omijanych atrakcji Rondy. Willa powstała całkiem niedawno, na początku XX wieku, i wyróżnia się modernistycznym stylem oraz wystrojem.

W środku możemy przejść przez 3 pokoje z zachowaną oryginalną dekoracją i meblami oraz pięknym drewnianym kominkiem. Po zwiedzeniu pomieszczeń wyjdziemy do ogrodu, który jest położony bezpośrednio nad wąwozem El Tajo. Ogród wyróżnia się piękną fontanną oraz niewielkim tarasem wystającym poza krawędź wąwozu. Z tarasu dojrzymy Nowy Most, a z całego ogrodu będziemy mieć świetne widoki na okoliczne wzgórza.

Casa Don Bosco jest idealnym miejsce na krótki odpoczynek. I całkiem możliwe, że w środku znajdziemy się z dala od tłumów turystów.

!Zwiedzanie Casa Don Bosco w Rondzie
Zwiedzanie Casa Don Bosco w Rondzie

Za bilet wstępu zapłacimy jedynie 2€ (aktualizacja listopad 2017).

Pałac Salvatierra (Palacio del Marqués de Salvatierra)

Dosłownie kilka kroków od wejścia do ogrodów Palacio del Rey Moro stoi Pałac Salvatierra (Palacio de Salvatierra), który może pochwalić się jedną z najpiękniejszych fasad w całej Rondzie. Budynek istniał w tym miejscu już w czasach arabskich, ale jego wygląd jest efektem przebudów z czasów chrześcijańskich, zwłaszcza tej w XVIII wieku. Głównym atrybutem pałacu jest zdobione wejście nad którym wznosi się balkon i nad którym górują herb oraz cztery azteckie telamony.

Niestety, dom jest w rękach prywatnych i nie można go zwiedzić.

!Pałac Salvatierra (Palacio del Marqués de Salvatierra) w Rondzie
Pałac Salvatierra (Palacio del Marqués de Salvatierra) w Rondzie

Pałac kongresowy (Palacio de Congresos)

Zaraz za Nowym Mostem wznosi się Pałac Kongresowy (Palacio de Congresos). Kompleks powstał w budynkach klasztoru Santo Domingo, który zbudowano niedługo po zdobyciu miasta. Mało osób zdaje sobie sprawę, że część kompleksu za niewielką opłatą udostępniona jest do zwiedzania. Nie powinniśmy jednak po tej atrakcji spodziewać się cudów. W środku wejdziemy do kościoła z ciekawym drewnianym sufitem i fragmentami oryginalnych fresków. Zobaczymy też wystawę zdjęć (m.in. okolica oraz znane postacie odwiedzające miasto) i wystawę makiet ważnych miejskich budynków. Czasami na terenie pałacu odbywają się też wystawy tymczasowe.

!Pałac kongresowy
Pałac kongresowy

Łuk Filipa V i Stary Most (Puente Viejo)

Łuk Filipa V znajduje się prawdopodobnie w miejscu, gdzie w czasach arabskich stała jedyna brama prowadząca do miasta od strony wschodniej. Nowa konstrukcja powstała w 1742 roku.

Spacerując od łuku w dosłownie chwilę dojdziemy do Starego Mostu (Puente Viejo). Przeprawa składa się z jednego łuku i jest dość wąska. Most jest dobrym punktem widokowym i z reguły nie ma na nim tłumów.

Sam most mimo swojej nazwy nie jest wcale aż tak stary i powstał w XVI wieku. Jego celem, podobnie jak Nowego Mostu, było połączenie starego miasta z prężnie rozwijającym się obszarem Mercadillo. Historycy zakładają jednak, że w miejscu tym już wcześniej istniał most zbudowany przez Maurów lub Rzymian, ale został zniszczony podczas jednej z klęsk żywiołowych.

!Stary Most (Puente Viejo) w Rondzie
Stary Most (Puente Viejo) w Rondzie

Muzeum Lara (Casa Palacio Museo Lara)

Museo Lara mieści się w dawnym pałacu i jest prywatną inicjatywą Juan Antonio Lary, który swoją kolekcję gromadził przez większość dorosłego życia. Muzeum nie skupia się na jednym okresie w historii Hiszpanii, chociaż lwia część eksponatów jest datowana na okres pomiędzy XVII i XIX wiekiem.

W środku czeka na nas kilkanaście pomieszczeń z najróżniejszymi eksponatami, w tym m.in. z: zegarami, bronią, znaleziskami archeologicznymi, odwzorowaną XVIII-wieczną bodegą czy instrumentami naukowymi. W środku dowiemy się też więcej o inkwizycji (częścią kolekcji są m.in. narzędzia tortur) oraz o tym jak w średniowieczu postrzegano wiedźmy i inne stworzenia. Sam Lara mieszkał nad muzeum.

Muzeum Bandytów (Museo del Bandolero)

W Rondzie znajdziemy różne muzea, ale Muzeum Bandytów (Museo del Bandolero) jest chyba najbardziej oryginalnych z nich.

Lokalni bandyci działali przez wiele wieków i trudno przypisać ich do konkretnego okresu w historii Hiszpanii. W czasach arabskich grasowali głównie na granicy, a po rekonkwiście na górskich trasach i przeprawach pomiędzy ważnymi ośrodkami. Najważniejszym okresem dla Bandolero był XVIII i XIX wiek, kiedy to stali się wręcz częścią andaluzyjskiej kultury. Pomimo agresywnej działalności lokalni bandyci byli popularni wśród biedniejszej część społeczeństwa - czasem dzielili się swoimi łupami, często bronili swoich sąsiadów z okolicznych miast, walczyli też z wojskami francuskimi na początku XIX wieku. Wielu pisarzy pisało o nich jak o bohaterach tamtych czasów, Bandoleros byli fenomenem w podobnej skali co Robin Hood w Anglii. Pamiętajmy tylko, że ich działalność nie była jedynie charytatywna - oprócz napadów praktykowali też porwania i zwyczajne morderstwa.

!Zwiedzanie Muzeum Bandytów (Museo del Bandolero) w Rondzie
Zwiedzanie Muzeum Bandytów (Museo del Bandolero) w Rondzie

Ich taktyką podczas walki z regularnymi oddziałami wojskowymi była guerilla, czyli partyzantka z szybkimi atakami i jeszcze szybsza powrotem do wcześniejszych pozycji. W ten sposób walczyli z Francuzami w latach 1807-1814 i właśnie wtedy pierwszy raz użyto określenia guerilla, które później rozprzestrzeniło się po hiszpańskojęzycznej części świata. Guerilla to po prostu zdrobnienie od słowa guerra (wojna).

Niewielkie muzeum poświęcone Bandolero składa się z 5 sal. W środku wystawiono m.in.: wycinki z gazet, ubrania i broń, informacje o najsłynniejszych bandytach, oficjalne dokumenty, odwzorowany wygląd jaskini w której ukrywał się jeden z bandoleros, komiksy o bandytach. W środku puszczany jest też jeden z filmów opowiadający o ataku bandytów na wojska francuskie.

Najważniejsze tablice informacyjne wywieszone są też w języku angielskim, niestety nie dotyczy to wszystkich informacji.

Trochę tańszy bilet do muzeum zakupimy w oficjalnym miejskim punkcie informacji turystycznej (aktualizacja listopad 2017).

Minaret św. Sebastiana (Alminar de San Sebastián)

Charakterystyczna wieża jest jedną z ostatnich pozostałości po arabskiej zabudowie w La Ciudad. Przed rekonkwistą w miejscu wieży stał prawdopodobnie niewielkie meczet, który po zdobyciu miasta przez chrześcijan zamieniono na kościół pod wezwaniem św. Sebastiana. Dziś z oryginalnej budowli zachował się jedynie minaret, czyli wieża z której Arabowie byli wzywani na modły. Pozostała część świątyni została prawdopodobnie zniszczona w trakcie powstania przeciw władcom Kastylijskim pod koniec XVI wieku.

Będąc na miejscu możemy przyjrzeć się typowo arabskiemu kształtowi drzwi w formie podkowy oraz innym zdobieniom.

!Minaret św. Sebastiana (Alminar de San Sebastián)
Minaret św. Sebastiana (Alminar de San Sebastián)

Muzeum Unicaja Joaquín Peinado (Museo Unicaja Joaquín Peinado)

Na obszarze starego miasta znajdziemy też jedno niewielkie muzeum sztuki. Placówka poświęcona jest lokalnemu artyście, Joaquín Ruiz-Peinado Vallejo, który tworzył w XX wieku i reprezentował sztukę współczesną.

Placówka działa w jednej z historycznych willi Rondy, w Pałacu Moctezuma (Palacio de los Marqueses de Moctezuma). W środku znajdziemy typowy dla Rondy układ z dwoma dziedzińcami. Ciekawą częścią kompleksu jest zaadoptowana neogotycka kaplica z początku XX wieku.

W muzeum w trzech pomieszczeniach przedstawiono historię artysty, jego prace oraz szkice. Muzeum jest zamknięte w niedzielę.

Łaźnie arabskie (Baños Árabes) oraz Most Arabski (Puente Árabe)

Niedaleko starego miasta, na obszarze dawnej dzielnicy garbarskiej (działały tam zakłady wyprawiające surowe skóry), odkryto w XX wieku jedne z najlepiej zachowanych arabskich łaźni. Kompleks powstał w XIII lub XIV wieku i biorąc pod uwagę jego rozmiar były to prawdopodobnie najważniejsze z miejskich łaźni. Budynek podzielony był na trzy pomieszczenia - z gorącą, ciepłą i zimną wodą - oddzielonymi od siebie przejściami w kształcie podkowy. Woda dostarczana była niewielkim akweduktem i z użyciem koła (noria) umiejscowionego na jednej z wież. W środku intrygują małe otwory w suficie w formie gwiazd.

!Łaźnie arabskie (Baños Árabes) w Rondzie
Łaźnie arabskie (Baños Árabes) w Rondzie

Dziś łaźnie udostępnione są do zwiedzania. W środku wyświetlamy jest film o arabskiej historii na Półwyspie Iberyjskim oraz o samym sposobie działania łaźni. Uwaga! Jeśli film leci po hiszpańsku to możemy zaczekać - w kolejnej pętli zostanie wyświetlony w języku angielskim. W trakcie zwiedzania możemy też przejść się po okolicy otaczającej kompleks i zobaczyć pozostałości po infrastrukturze dostarczającej wodę. Przed łaźnią znajdowały się prawdopodobnie szatnie i przebieralnie, niestety zachowały się z nich jedynie ruiny.

W soboty, niedzielę i święta łaźnie otwarte są od 10:00 do 15:00. W pozostałe dni od 10:00 do 19:00 (wiosna i lato) lub 18:00 (jesień, zima). We wtorek po 15:00 wejście do łaźni jest darmowe. (aktualizacja listopad 2017).

Niedaleko łaźni znajduje się Most Arabski (Puente Árabe), który znany jest również jako Most Rzymski. Jest to najstarsza z trzech przepraw prowadzących do starego miasta, chociaż architektonicznie nic nie wskazuje na to, że most ten istniał już w czasach rzymskich.

Most przez wieki był wielokrotnie przebudowywany i remontowany po powodziach i innych zniszczeniach, ale nadal widoczne są na nim oryginalne elementy podstawy z czasów arabskich.

!Most Arabski (Puente Árabe) w Rondzie
Most Arabski (Puente Árabe) w Rondzie

Fortyfikacje miejskie

W czasach arabskich Ronda otoczona była z niemal wszystkich stron murami obronnymi, a dostęp do miasta możliwy był tylko przez jedną z bram. Do dziś zachowała się część fortyfikacji: Mury La Cijara (Murallas de La CIjara), Brama Almocábara (Puerta de Almocábar) oraz Mury Albacara (Murallas de Albacara).

Wszystkie z nich opisaliśmy w oddzielnym artykule (razem z informacjami praktycznymi).

Więcej: Fortyfikacje Rondy - mury, bramy miejskie i trochę historii

!Ronda - fragment fortyfikacji Murallas de La Clijara
Ronda - fragment fortyfikacji Murallas de La Clijara

Jak oszczędzić pieniądze odwiedzając Ronde?

Porównując do innych turystycznych miast Andaluzji to ceny w Rondzie nie należą do najwyższych. Jeśli nie chcemy wydać majątku powinniśmy omijać knajpki i restauracje w północnej części ulicy Calle Armiñán (stare miasto), okolice Plaza España oraz wzdłuż Carrera Espinel.

Często wystarczy odbić tylko trochę od tych obszarów żeby znaleźć knajpki odwiedzane głównie przez lokalnych mieszkańców z bardzo przystępnymi cenami.

Więcej: Ceny w Rondzie.

Darmowe wejścia, zniżki i bilety grupowe (aktualizacja listopad 2017)

Planując odwiedzić cztery muzea: Muzeum Rondy (Palacio Mondragon - Museo de Ronda), łaźnie arabskie (Banos Arabes), wejście do wnętrza Nowego Mostu (Centro Interpretacion del Puento Nuevo), Galeria Sztuki (Museo de Pintura Joaquin Peinado de Lunes) możemy zakupić bilet łączony za 8€, na którym zaoszczędzimy kilka euro porównując do zakupu pojedynczych biletów.

Jeśli wybieramy się do Muzem Bandytów (Museo del Bandolero) możemy zakupić tańszy bilet (o 0,80€) w oficjalnym miejskim punkcie informacji turystycznej.

W większość poniedziałków, wtorków i śród rano możliwe jest darmowe wejście do Plaza de Toros (arena walk byków). zobacz więcej

Wejście do łaźni arabskich oraz do Muzeum Unicaja Joaquín Peinado jest darmowe we wtorki po 15:00.

!Casa Don Bosco w Rondzie - widoki i fontanna w ogrodzie
Casa Don Bosco w Rondzie - widoki i fontanna w ogrodzie

Bezpieczeństwo

Ronda jest miastem bezpiecznym. Całkowicie bez stresu możemy o dowolnej porze dnia spacerować uliczkami starego miasta.

Na co uważać w Rondzie?

Odwiedzając miasto poza sezonem w zimę powinniśmy zakładać, że pogoda może być gorsza niż w miastach położonych niżej. Zdarza się też, że w zimę w mieście pada śnieg.

Jeśli zamierzamy zejść pieszo do dolnej części wąwozu El Tajo dobrze jest zabrać ze sobą odpowiednie obuwie. Szczególnie po opadach deszczu trasa jest mało komfortowa.


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Rondy

Zobacz nasze inne artykuły z Hiszpanii