Villa D’Este w Tivoli - zwiedzanie i informacje praktyczne

Willa d’Este (Villa d’Este) w Tivoli jest idealnym przykładem renesansowej willi. Przynależące do niej ogrody należą do pierwszych tzw. ogrodów cudów (giardini delle meraviglie) w Europie, w których oprócz zwykłych fontann znajdowały się również różnego rodzaju mechanizmy wodne.

Postrzeganiu kompleksu na pewno sprzyja jego położenie. Willa zbudowana została na wzgórzu, a ogrody znajdują się poniżej poziomu budynku.

Kompleks został doceniony i w 2001 roku znalazł się na liście światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Willa d’Este razem z ogrodami dostępna jest dla odwiedzających przez cały rok. Niestety, na miejscu da się odczuć upływ czasu i długi czas zaniedbań. Nadal jednak cały kompleks zachwyca bogactwem architektury i zaawansowaniem wykorzystanych rozwiązań.

Historia

Dzisiejszy kształt willi to efekt przebudowy przeprowadzonej pod wodzą kardynała Ippolito II d’Este. Ippolito II, kardynał Ferrary, w 1550 roku został gubernatorem Tivoli. Jako swoją siedzibę wybrał rezydencje zakonu Benedyktynów. W 1560 roku nowy zarządca zdecydował o całkowitej przebudowie rezydencji oraz o stworzeniu całkowicie nowego ogrodu.

Za stworzenie koncepcji ogrodów odpowiadał znany architekt z Neapolu, Pirro Ligorio. Pomagał mu inżynier hydraulik Tommaso Ghinucci. Obaj zasłynęli także projektem ogrodów Villa Lante w mieście Bagnaia. Za projekt przebudowy rezydencji odpowiedzialny był z kolei architekt z Ferrary - Alberto Galvani. Przy przebudowie willi oraz projekcie ogrodów architekci wzorowali się na antycznych kompleksach, w tym na znajdujących się niedaleko ruinach Willi Hadriana.

Ogród od początku zaopatrywany był w wodę bezpośrednio z rzeki Aniene przez specjalny blisko 300 metrowy tunel.

Willa oraz ogrody przez kolejne wieki były rozbudowywane przez dziedziców z rodu d’Este. Swoją cegiełkę dołożył także słynny barokowy artysta Gian Lorenzo Bernini, w ogrodzie znajdziemy fontanny jego autorstwa.

Przez większość XVIII wieku willa była niezamieszkała. Utrzymanie kompleksu okazało się zbyt drogie dla rodu d’Este. Większość mebli została wywieziona. Niestety, w tym czasie zaniedbano również ogrody.

W 1796 roku willa przeszła w ręce Habsburgów. W 1850 roku właścicielem został kardynał Gustav von Hohenlohe, który zajął się odbudową i odrestaurowaniem ogrodowych zabytków. Dzięki niemu miejsce to znów świeciło dawnym blaskiem.

Von Hohenlohe był właścicielem do końca XIX wieku. Po nim opiekę nad kompleksem przejął włoski rząd, który zajmuje się nim do dziś. Podczas II Wojny Światowej część budynku oraz ogrodów została zniszczona podczas bombardowania, na szczęście przez kolejne dziesięciolecia udało się częściowo przywrócić cały kompleks do dawnej chwały.

Willa

Willa d’Este powstała po przebudowaniu budynku starego klasztoru. Główny dziedziniec w przeszłości służył jako klasztorne krużganki. Dziś dziedziniec zachwyca fontanną Wenus znajdująca się przy jednej ze ścian. Jako ciekawostkę można podać, że jest to jedyna fontanna, która zachowała się w oryginalnym kształcie oraz wyglądzie.

!Fontanna Wenus - dziedziniec Willi d'Este w Tivoli
Fontanna Wenus - dziedziniec Willi d'Este w Tivoli

Budynek składa się z dwóch pięter: z górnego piętra (Piano superiore) oraz z dolnego piętra (Piano Terra). Górne piętro zamieszkane było przez kardynała, dolne służyło do przyjmowania gości lub organizacji imprez. Pamiętajmy, że goście w czasach świetności willi wchodzili wejściem od strony ogrodów. Większość sal została pięknie udekorowana freskami na ścianach oraz sufitach. Jednym z ciekawszych pomieszczeń jest "sala polowań - "Sala della Caccia", której zdobione ściany przedstawiają różne sceny łowieckie. Całość prezentuje się niezwykle malowniczo. Pokoje nazwane zostały zgodnie z tematyką malowideł w nich się znajdujących. Niestety, w willi nie zachowały się żadne oryginalne meble ani dekoracje. Pokoje są niemal puste.

!Jedna z sal w Wilii - sala polowań (Sala della Caccia) - Willa d'Este, Tivoli
Jedna z sal w Wilii - sala polowań (Sala della Caccia) - Willa d'Este, Tivoli

Na terenie dolnego piętra za pokojami znajduje się długi korytarz (Manica Lunga), na ścianach którego zobaczymy trzy intrygujące fontanny. W środkowej sali dolnego piętra zobaczymy również imponującą fontannę na jednej ze ścian.

Wychodząc z dolnej części willi trafiamy na szeroki taras Vialone. Taras ma długość około 200 metrów. Świetnie widać stąd ogród oraz całą okolicę. Będąc na tarasie nie zapomnijmy podejść i zajrzeć do Loggi znajdującej się po zachodniej strony tarasu.

Ogrody

Ogrody, podobnie jak willa, dzielą się na część dolną oraz górną. Większość najważniejszych fontann oraz atrakcji znajduje się w części górnej. Część dolna w przeszłości służyła jako ogródek warzywny oraz zielarnia. Na środku dolnej części znajdują się trzy stawy zajmująca niemal całą szerokość ogrodu.

Ozdobą parku są oczywiście fontanny. Znajdziemy ich tu kilkadziesiąt oraz o wiele więcej innych mechanizmów wodnych. Imponuje fakt, że wiele rozwiązań wymyślonych tutaj zostało wykorzystanych przy projektowaniu innych ogrodów w Europie.

Spacerując po ogrodzie zobaczymy wiele rzeźb wyglądających na antyczne. I takimi są, wiele z nich przeniesiono tu z niedalekiej Willi Hadriana oraz z innych wykopalisk archeologicznych.

!Fontanna dell’Ovato - Fontanna owalna, Willa d'Este, Tivoli
Fontanna dell’Ovato - Fontanna owalna, Willa d'Este, Tivoli

Na co warto zwrócić uwagę?

  • Fontanna dell’Ovato (Fontanna owalna) - inaczej fontanna Tivoli. Najbardziej znana ze wszystkich. Na jej tyłach zbudowano sztuczne skały oraz grotę.
  • Cento Fontane (Sto Fontann) - trasa prowadząca wzdłuż ogrodu. Na jej całej długości umieszczono różne elementy wodne.
  • Fontana di Rometta - fontanna di Rometta znajduję naprzeciwko fontanny dell’Ovato. Rozdziela je ścieżka Cento Fontane. Fontanna składa się z kilku elementów. Statek z obeliskiem symbolizuje rzymską wyspę Isola Tiberina znajdującą się na Tybrze.
  • Fontanna Bicchierone - fontanna w kształcie muszli, za jej projekt odpowiadał słynny Gian Lorenzo Bernini.
  • Fontana della Civetta - czyli fontanna sowy
  • Fontana dei Draghi (Fontanna Smoków)
  • Fontana di Nettuno (Fontanna Neptuna) - dzisiejsza fontanna pochodzi z połowy XX wieku, wcześniej jednak znajdowała się tu kaskada autorstwa Gian Lorenzo Berniniego.

!Fontanna Bicchierone - fontanna w kształcie muszli, projekt Berniniego (Ogrody Wilii d'Este w Tivoli)
Fontanna Bicchierone - fontanna w kształcie muszli, projekt Berniniego (Ogrody Wilii d'Este w Tivoli)

Grającą fontanna

Interesującą atrakcją (chociaż nie porywającą) ogrodów jest grającą Fontana dell’Organo. Kilka razy każdego dnia odbywa się przedstawienie. Przez kilka minut z wnętrza fontanny wydobywa się renesansowa muzyka jedynie dzięki wykorzystaniu mechanizmu wodnych organów. Było to pierwsze rozwiązanie tego typu na całym świecie.

!Grająca fontanna - Fontana dell’Organo, Willa d'Este - Tivoli
Grająca fontanna - Fontana dell’Organo, Willa d'Este - Tivoli

W 2017 roku przedstawienia odbywały się o 10:30, 12:30,14:30 oraz 16:30. Godziny te nie są jednak sztywne i mogą ulec zmianie. Warto przy kasie zapytać o dokładne godziny.

Zwiedzanie

Wejście do willi znajduję się przy kościele Santa Maria Maggiore. Drzwi znajdują się po prawej stronie wejścia do kościoła.

W przeszłości główne wejście znajdowało się przy samych ogrodach. Dzisiejsze drzwi pamiętają jeszcze czasy sprzed wielkiej przebudowy. Po zmianach używane były jako wejście boczne.

Po wejściu wchodzimy od razu do kasy biletowej oraz małego sklepu. Po zakupie biletu otrzymamy małą mapę i możemy rozpoczynać zwiedzanie. Zaczynamy od górnej części wilii, następnie zwiedzamy jego dolną część i wychodzimy na taras, z którego możemy udać się do ogrodów.

Na zwiedzanie kompleksu powinniśmy zaplanować przynajmniej 1,5-2 godziny. Na miejscu możemy wypożyczyć przewodnik audio po angielsku za 4€ lub zakupić jedną z książek.

W środku (także na terenie ogrodów) nie wolno używać kijków do “selfie” ani statywów, oprócz tego możliwe jest robienie zdjęć bez ograniczeń.

!Widok na fontannę organów i fontannę Neptuna - ogrody Wilii d'Este w Tivoli
Widok na fontannę organów i fontannę Neptuna - ogrody Wilii d'Este w Tivoli

Kiedy najlepiej odwiedzić Villa d’Este?

Ogrody są najpiękniejsze w miesiące letnie, kiedy wszystko kwitnie i słońce świeci jasno. Oczywiście wtedy jest również najwięcej turystów. Podczas miesięcy zimowych jest bardziej szaro, jednak zdarza się, że w willi oprócz nas będzie zaledwie kilka osób.

Dostęp dla osób z ograniczoną mobilnością

W willi znajdują się windy, którymi można zjechać na górny poziom ogrodów. Samodzielne zwiedzanie ogrodów może okazać się trudniejsze, sugerowane jest wybranie się na miejsce z druga osobą do pomocy.

Warto przed wyjazdem skontaktować się z pracownikami pod adresem villadestetivoli@bestunion.com - istnieje możliwość otrzymania pomocy przy zwiedzaniu ogrodu (z wyjątkiem pierwszej niedzieli miesiąca).

!Fragment fontanny di Rometta - Willa d'Este, Tivoli
Fragment fontanny di Rometta - Willa d'Este, Tivoli

Informacje praktyczne

Ceny biletów wstępu

Koszt biletu do wili oraz ogrodów to 8€. Bilety ulgowe są dostępne dla osób pomiędzy 18 a 25 rokiem życia i kosztują 4€.

Darmowe wejście możliwe jest dla osób przed 18 rokiem życia oraz osób z ograniczoną mobilnością.

W pierwszą niedzielę miesiąca możliwe jest darmowe wejście dla wszystkich. Powinniśmy jednak pamiętać, że w tym czasie na miejscu będą tłumy.

Dni i godziny otwarcia

Kompleks otwarty jest dla zwiedzających od wtorku do niedzieli. Ostatnie wejście możliwe jest godzinę przed zamknięciem.

Miesiąc Godzina otwarcia Godzina zamknięcia
Styczeń 8:30 17:00
Luty 8:30 17:30
Marzec 8:30 18:15
Kwiecień 8:30 19:30
Maj 8:30 19:45
Czerwiec 8:30 19:45
Lipiec 8:30 19:45
Sierpień 8:30- 19:45
Wrzesień 8:30 19:15
Październik 8:30 18:30
Listopad 8:30 17:00
Grudzień 8:30 17:00

W ostatnią niedzielę marca kompleks otwarty jest do 19:15. W ostatnią niedzielę października kompleks otwarty jest do 17:30.

Kompleks otwarty jest w niektóre poniedziałki (rok 2017):

  • 31 lipca od 14:00 do 19:45
  • 7, 21 i 28 sierpnia od 14:00 do 19:45
  • 14 sierpnia od 8:30 do 19:45
  • 4, 11, 18 i 25 września od 14:00 do 19:15
  • 2, 9, 16, 23 października od 14:00 do 18:30
  • 30 października od 14:00 do 17:30

Dojazd z Rzymu

Najwygodniejszym sposobem dojazdu do Tivoli jest pociąg, który rusza z Rzymu ze stacji Termini. Czas przejazdu to około 50 minut, koszt 2,60€. Z dworca do willi musimy przejść trochę ponad kilometr piechotą, kawałek drogi przechodzimy jednak historyczną częścią miasta.

Innym rozwiązaniem jest skorzystanie z autobusów lokalnych firmy Cotral. Autobusy wyruszają spod stacji metra Roma Ponte Mammolo do przystanku Piazza Garibaldi/Villa D’Este. Za bilet w jedną stronę zapłacimy 1,30€. Czas przejazdu to około 50 minut. Bilety musimy zakupić wcześniej, koszt zakupu u kierowcy to 7€ według oficjalnej strony przewoźnika. Bilety możemy zakupić w automacie na dolnych piętrach lub w punkcie obsługi firmy Cotral.

Na tej stronie możemy sprawdzić rozkład jazdy autobusów. Niestety strona jest w języku włoskim i musimy użyć translatora.


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Tivoli

Zobacz nasze inne artykuły z Włoch