Katedra we Florencji - historia i informacje praktyczne

Popularnie zwana przez Włochów Il Duomo (co znaczy Katedra) podobnie jak liczne świątynie tego okresu budowana była przez setki lat. Była też miejscem wielu ważnych wydarzeń w historii miasta, a dziś przyciąga licznych turystów. I chociaż jej fasada budzi liczne kontrowersje to z całą pewnością wizyta we Florencji bez rzucenia okiem na Il Duomo nie będzie pełna.

Historia katedry

Wprawdzie katedra we Florencji istniała już w czasach starożytnych (jednym z biskupów był św. Zenobiusz obecny patron miasta), ale jej rolę pełnił kościół św. Reparaty (zbudowany na ruinach rzymskiej świątyni) lub Battistero. Szybki rozwój miasta i jego udział w walkach o władzę we Włoszech sprawił, że tamtejsza signoria (grupa przedstawicieli najprzedniejszych rodów sprawujących władzę) w 1294 roku postanowiła zbudować kościół godny potężnego miasta. Planowano przebudowę św. Reparaty, ale ostatecznie zdecydowano się na wystawienie zupełnie nowej budowli. Naczelnym architektem mianowano Arnolfa di Cambino. Jego projekt wyróżniał się gigantyczną kopułą, która miała skrywać prezbiterium. Cambino zmarł w trakcie budowy i okazało się, że nikt inny nie potrafi stworzyć tak potężnej kopuły. Dopiero w 1423 roku (czyli ponad 120 lat po śmierci Cambino) tego śmiałego przedsięwzięcia podjął się Filippo Brunelleschi. Nie obyło się zresztą bez problemów, bo z Brunelleschim rywalizował inny znany architekt Lorenzo Ghiberti. Ostatecznie okazało się, że tylko Brunelleschi jest w stanie dokonać tego, co uważano za niemożliwie. Architekt stworzył dwie czasze (zewnętrzną i wewnętrzną), a grubszą z nich umocnił jodełkowym ułożeniem cegieł. Całość gotowa była po 13 latach!

!Widok na Katedrę we Florencji z Placu Michała Anioła
Widok na Katedrę we Florencji z Placu Michała Anioła

W 1478 roku w katedrze doszło do dramatycznych wydarzeń. Podczas mszy kilka osób (w tym dwóch księży) rzuciło się na rządzącego miastem Wawrzyńca Wspaniałego i jego brata Juliana. Był to tzw. spisek Pazzich czyli próba odsunięcia od władzy Medyceuszy przez ród Pazzich, papieża Sykstusa IV i Hieronima Riario. Spisek nie powiódł się (głównie ze względu na to, że mieszkańcy miasta stanęli po stronie Medyceuszy, a sam Wawrzyniec schował się w zakrystii), ale przed ołtarzem zamordowano Juliana (otrzymał kilkanaście ciosów nożem). We florenckiej katedrze swoje kazania głosił Girolamo Savonarola - fanatyczny dominikanin, spalony na stosie za herezję i schizmę.

Kościół konsekrowano jeszcze w XV wieku (otrzymał on wezwanie Matki Bożej Kwietnej), ale ciągle nie miał on gotowej fasady. Arnolf di Cambino nie zdążył dokończyć swojego projektu, a to co zbudował rozebrano kilka wieków później. Nowa fasada powstała dopiero w 1887 roku, a jej projektantem był mało znany architekt Emilio de Fabris. Projekt, który dziś robi spore wrażenie na turystach był wielokrotnie krytykowany przez innych architektów - choć trudno dziś powiedzieć czy za ich zarzutami nie stała zwyczajna zazdrość.

Plan i bryła katedry

Florencką katedrę zaprojektowano na planie krzyża łacińskiego, którego ramiona stanowią trzy absydy, zaś w miejscu przecięcia belek umieszczono prezbiterium. Do prezbiterium prowadzą trzy nawy. Wejścia do nich wiodą przez neogotycką fasadę i zwieńczone zostały tympanonami, jednak w przeciwieństwie do tego rodzaju średniowiecznych elementów, tutaj zamiast płaskorzeźb możemy podziwiać barwne malowidła.

Pozostałe elementy - umieszczone w liniach pionowych biforia i galeria królewska nie odbiegają już od swoich średniowiecznych odpowiedników. Obok fasady wznosi się kampanila (czyli dzwonnica) zaprojektowana przez słynnego malarza późnego średniowiecza Giotta di Bondone. Oczywiście najsłynniejszy element katedry to kopuła lub raczej “dwupowłokowe sklepienie klasztorne na planie ośmioboku” - jak chcą tego architekci. Trzeba bowiem pamiętać, że Brunelleschi oparł swoje rozwiązanie na planie ośmiokąta, a poza wspomnianym wcześniej jodełkowym wątkiem ceglanym zastosował jeszcze poziome pierścienie wzmocnione obręczami.

!Florencja - Widok z okolicznych uliczek na Katedrę
Florencja - Widok z okolicznych uliczek na Katedrę

Zabytki i dzieła sztuki w katedrze we Florencji


Nie sposób wspomnieć o wszystkich ciekawostkach i zabytkach słynnego Il Duomo. Wymieńmy jednak kilka takich na które warto zwrócić uwagę podczas wizyty w mieście Medyceuszy:

  • krypta - Kryje w sobie resztki dawnego kościoła św. Reparaty.

  • Dante i Trzy Królestwa - Ten fresk autorstwa Domenico di Michelino znajduje się w północnej części nawy. Przedstawia Dantego z “Boską komedią” oraz wizerunkiem Nieba, Piekła i Czyśćca. Z boku widać katedrę z ukończoną kopułą.

  • Pomnik konny sir Johna Hawkwooda - W Il Duomo pochowano wielu sławnych ludzi (w tym św. Zenobiusza, dwóch papieży oraz architekta kopuły), ale my zwróćmy uwagę na malowidło przedstawiające średniowiecznego najemnika Johna Hawkwooda. Szczątki odważnego żołnierza walczącego na żołdzie Florencji przetransportowano do Anglii, został jednak fresk wykonany przez Paola Uccella - malarza słynnego z eksperymentów nad perspektywą. Także i tutaj widać fascynację różnymi sposobami oddawania rzeczywistości.

  • Sąd Ostateczny - Nieco surowe wnętrze katedry ozdabia fresk pokrywający wnętrze kopuły. Wprawdzie są one krytykowane za banalne podejście do tematu, a ich autora, Giorgio Vasariego, uznaje się za lepszego biografa niż malarza (napisał on bowiem “Żywoty najsławniejszych malarzy, rzeźbiarzy i architektów”) to jednak warto zwrócić uwagę na tę barwną wizję końca świata.

  • Zegar - Kolejne dzieło Paolla Uccella to malowany dwudziestoczterogodzinny zegar z czterema głowami świętych lub proroków umieszczony na wewnętrznej stronie fasady. Ciekawostką jest fakt, że w tamtych czasach nową dobę liczono od zachodu słońca.

Zwiedzanie i informacje praktyczne

Katedra Santa Maria del Fiore we Florencji to najpopularniejszy obiekt w tym mieście, dlatego powinniśmy być świadomi znajdujących się zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz tłumów.

Wejście do katedry jest bezpłatne, płatne są z kolei wszystkie pozostałe budynki oraz miejsca. Dostępny jest jeden bilet za 15,00€ obejmujący wszystkie atrakcje (ważny 48 godzin od momentu pierwszego użycia), możemy wejść jeden raz do każdej z atrakcji. Jeśli posiadamy kartę Firenze Card musimy również odebrać bilet w kasie. Nie ma możliwości zakupu biletu oddzielnie na pojedyncze atrakcje.

Przed zwiedzaniem kopuły wymagana jest rezerwacja godziny. Jeśli nie pojawimy się o określonej godzinie, tracimy rezerwację i możliwość wejścia. Sugerowana jest również rezerwacja godziny do muzeum oraz na wieżę, nie jest to jednak obowiązkowe. Pamiętajmy, że kupując bilet w szczycie sezonu może okazać się, że nie będzie możliwe wejście na kopułę z powodu dużej ilości odwiedzających.

Bilet możemy zakupićonline na oficjalnej stronie.

Możliwe jest także zarezerwowanie godziny wejścia na kopułę już po zakupie biletu, można to zrobić na stronie do rezerwacji.

Obiekty wchodzące w skład kompleksu:

  • katedra,
  • baptysterium,
  • kopuła,
  • wieża,
  • muzeum,
  • krypta pod katedrą.

Dni i godziny otwarcia

  • poniedziałek - piątek - 10:00 - 17:00;
  • sobota 10:00 - 16:45;
  • niedziela i święta - 13:30 - 16:45;

Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Florencji

Zobacz nasze inne artykuły z Włoch