Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Cimitero Monumentale (pol. Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie to jedna z dwóch największych nekropolii stolicy Lombardii.

Na cmentarzu tym od drugiej połowy XIX wieku spoczęło wielu znamienitych mieszkańców miasta, a niektóre z grobowców nie ustępują rzeźbom wystawianym w miejskich muzeach.

!Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Monumentalne wejście do nekropolii (nazywane Famedio) jest wzorcowym przykładem eklektyzmu i powstało z wykorzystaniem kilku stylów, wśród których dominują: romanizm pizański oraz gotyk lombardzki.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Historia

Plany stworzenia jednego dużego cmentarza pojawił się w pierwszej połowie XIX wieku. W założeniu miał on zastąpić sześć mniejszych cmentarzy, które znajdowały się poza obrębem murów hiszpańskich. W tamtym czasie Mediolan leżał w granicach Królestwa Lombardzko-Weneckiego (wł. Regno Lombardo-Veneto), które znajdowało się pod zwierzchnictwem Cesarstwa Austriackiego. Budowa, mimo ogłoszenia konkursu 1838 roku, nie doszła ostatecznie do skutku, ponieważ zgłoszone projekty okazały się zbyt drogie.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Do pomysłu budowy cmentarza powrócono po zjednoczeniu Włoch. W 1863 roku ogłoszono nowy konkurs. Jego zwycięzcą został architekt Carlo Maciachini, który podjął się ambitnego projektu stworzenia nekropolii godnej spoczynku najważniejszych Mediolańczyków. Najważniejszym elementem założenia było monumentalne wejście (nazywane Famedio), mające jednocześnie pełnić funkcję miejsca spoczynku lombardzkich bohaterów. Oprócz niego powstało również ossuarium (w podobnym, acz skromniejszym, stylu co Famedio) oraz krematorium z doryckimi kolumnami nawiązującymi do antycznej Grecji.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Cmentarz oficjalnie otworzono 2 listopada 1866 roku i od tego czasu pojawiła się na nim godna podziwu liczba grobów oraz pomników o dużej wartości artystycznej, nad którymi pracowali znani lokalni artyści. Lombardia była jednym z nielicznych włoskich regionów, które całkowicie przemieniło nadejście rewolucji przemysłowej. Rodziny bogatych właścicieli fabryk oraz manufaktur mogli pozwolić sobie na wznoszenie pomników oraz monumentów, które dawniej dostępne były tylko dla arystokracji.

Na cmentarzu stworzono również sekcje żydowską oraz niekatolicką z oddzielnymi wejściami.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Famedio: monumentalne wejście oraz miejsce spoczynku najbardziej zasłużonych mieszkańców

Symbolem Cmentarza Monumentalnego jest podłużny budynek Famedio, który powstał w stylu eklektycznym. Bryła budowli nawiązuje do romanizmu pizańskiego oraz gotyku lombardzkiego, a w środku zobaczymy także elementy znane ze świątyń bizantyjskich. Słowo famedio wywodzi się z łacińskiej nazwy famae aedes, co możemy przetłumaczyć jako świątynia znanych postaci.

!Grób Alessandro Manzoni - Cmentarz Monumentalny w Mediolanie
Grób Alessandro Manzoni - Cmentarz Monumentalny w Mediolanie

Budowla ta pełni dwie funkcje: wejścia na teren cmentarza oraz miejsca spoczynku najbardziej zasłużonych Mediolańczyków. W centralnej komnacie (zamkniętej ośmioboczną kopułą) spoczywa Alessandro Manzoni, włoski pisarz, przedstawiciel romantyzmu, i jednocześnie polityk oraz działacz społeczny walczący o zjednoczenie kraju. Manzoni był pierwszą osobą pochowaną w mediolańskim panteonie, i stało się to w 1883 roku, dekadę po jego śmierci. Innym Mediolańczykiem, którego grobowiec oraz popiersie zobaczymy w tym pomieszczeniu, jest architekt Luca Beltrami, który zasłynął z odbudowy zamku Sforzów (Castello Sforzesco).

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Sklepienie komnaty pokryte jest kolorem niebieskim, a na górnej części ściany umieszczono nazwiska historycznych postaci związanych z Mediolanem (m.in. Leonardo da Vinci czy Ludovico il Moro).

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Podczas wizyty wewnątrz budynku natrafimy na popiersia i płaskorzeźby znanych Włochów (w tym Giuseppe Garibaldiego czy Giuseppe Verdiego).

Od Famedio odchodzą dwa skrzydła: wschodnie i zachodnie, również wypełnione tablicami oraz nagrobkami.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Groby i pomniki

Podczas spaceru po części otwartej natrafimy na wiele pomników, rzeźb czy nagrobków, które wyróżnia pomysł oraz duża wartość artystyczna. Można by się nawet pokusić o stwierdzenie, że jest to otwarta galeria sztuki. Poniżej przedstawiliśmy kilka wybranych monumentów.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

  • w centralnej części cmentarza (nazywanej Necropoli) znajdziemy monument nawiązujący do rzymskiej kolumny Trajana, który przedstawia sceny męki pańskiej. Jest to grobowiec Antonio Bernocchiego, senatora oraz pochodzącego z Lombardii przemysłowca. Jego autorem był Giannino Castiglioni.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

  • grobowiec rodziny Sonzogno (obszar Necropoli) w formie antycznej budowli, który nawiązuje do wzniesionej za czasów cesarza Nerona Świątyni Słońca (wł. Tempio del Sole).

!Grobowiec rodziny Campari
Grobowiec rodziny Campari
  • grobowiec rodziny Campari (twórców słynnego na całym świecie trunku), który przedstawia scenę ostatniej wieczerzy. Znajdziemy go na obszarze nazywanym Rialzato A Ponente (po stronie wschodniej). Jej autorem był również Giannino Castiglioni.

!Grob młodego pilota Umberto Fabe
Grob młodego pilota Umberto Fabe
  • czarny pomnik z brązu na grobie młodego pilota Umberto Fabe (Rialzato A Ponente, przy sekcji XVII), który rozbił się nad Libią w wieku 23 lat. Pomnik składa się z dwóch części. Pierwsza przedstawia głowę Meduzy, będącą interpretacją obrazu Caravaggio (według pochodzącego z Grecji Hezjoda to właśnie Libia miała być domem córki Forkosa). Nad nią stoi naga postać ze skrzydłem na ramieniu.

  • nagrobek Goglio (sekcja XII) w formie pękniętej kuli wypełnionej nowoczesnymi mechanizmami; pomnik ten wykonał Arnaldo Pomodoro, autor popularnej rzeźby ozdabiającej dziedziniec Cortile della Pigna w Muzeach Watykańskich.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie - nagrobek Goglio
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie - nagrobek Goglio

  • składający się z dwóch części grobowiec Gaetano Besenzanica (sekcja VI). Dolna część to grupa rzeźbiarska przedstawiającą chłopów mocujących się z wołami, nad którymi góruje monumentalna głowa kobieca. Monument został ufundowany przez syna Ernesto, znanego inżyniera i projektanta sieci kolejowych.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie - grób rodziny Besenzanica
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie - grób rodziny Besenzanica

  • monument w formie obelisku na grobie Carlo Erby (sekcja I), twórcy znanej firmy farmaceutycznej.

  • grobowiec Toscanini (sekcja VII) - wykonany z marmuru karraryjskiego, który swojemu zmarłego synowi ufundował włoski dyrygent Arturo Toscanini. Pomnik ozdobiono płaskorzeźbami wykonanymi w stylu symbolizmu.

Wizyta na Cmentarzu Monumentalnym

Cimitero Monumentale możemy zwiedzić od wtorku do niedzieli od 8:00 do 18:00. Wejście jest darmowe. [stan na styczeń 2020]

Ostatnie wejście możliwe jest do 30 minut przed godziną zamknięcia. Na chwilę przed zamknięciem bram rozlegają się syreny, które przypominają o opuszczeniu terenu nekropolii.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Na spokojny spacer i przejście całego cmentarza potrzebujemy około 45-60 minut. Warto przed rozpoczęciem zwiedzania wejść do punkty informacji (w lewym skrzydle głównego budynku), gdzie możemy pobrać mapę. Tablice informacyjne wywieszone są również na terenie cmentarza.

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie

Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie
Cimitero Monumentale (Cmentarz Monumentalny) w Mediolanie


Reklama