Katedra w Mediolanie - historia i informacje praktyczne

Podobno to największy gotycki kościół na świecie. I chociaż do tego tytułu aspiruje też katedra w Sewilli i katedra w Kolonii to z całą pewnością mediolańskiego giganta warto zobaczyć. Powodów znajdzie się aż nadto!

Historia

Pierwsza świątynia w tym miejscu stanęła stosunkowo wcześnie bo w IV wieku naszej ery. Była to niewielka bazylika poświęcona świętej Tekli. Jej relikty turyści mogą obejrzeć w podziemiach Duomo (to słowo oznacza katedrę – w ten sposób mieszkańcy Mediolanu określają obecny kościół). Trochę później, w jej pobliżu powstała katedra pod wezwaniem św. Marii. Obie budowle były wielokrotnie niszczone i wznoszone na nowo.

Wreszcie w 1386 roku książę Gian Galeazzo Visconti i arcybiskup Antonio da Saluzzo podjęli decyzję o stworzeniu nowego kościoła, godnego szybko rozwijającego się miasta. Przed jej rozpoczęciem poczyniono staranne przygotowania — zburzono pałac arcybiskupa i dawną katedrę. Wszystko to celem stworzenia odpowiedniej przestrzeni i pozyskania choć części materiałów budowlanych.

!Katedra w Mediolanie
Katedra w Mediolanie

Początkowo planowano świątynię w stylu charakterystycznym dla północnych Włoch. Jednak już kilka lat po rozpoczęciu prac uznano, że to gotyk płomienisty jest odpowiedni dla nowoczesnej katedry. Co więcej wiodącym budulcem miał stać się marmur. Książę wybrał marmury z kamieniołomów w Candoglia. Fabbrica del Duomo (tak bowiem nazywano zespół ludzi pracujących przy budowie giganta) otrzymała specjalny przywilej na sprowadzenie drogocennego materiału. Marmury płynęły rzeką Ticino, potem kanałem Naviglio, aż do bramy Ticinese. Następnie systemem śluz kamienie trafiały do niewielkiego zbiornika zwanego laghetto (okolice dzisiejszej via Laghetto). Odległosć do współczesnego placu katedralnego wynosiła już tylko kilkaset metrów. Fabbrica nie musiała płacić podatków, zatem aby nie wprowadzać zamieszania kamienie oznaczano specjalnym hasłem AUF (od łacińskiego “Ad usum Fabricae”). 
Prace ruszyły pełną parą i ledwie szesnaście lat po ich rozpoczęciu zarys nowego kościoła był już dobrze widoczny. Jednak od 1480 roku notujemy przestój w budowie – najprawdopodobniej spowodowany brakiem środków finansowych. Wprawdzie następne lata to ciągłe wojny, zmiany władzy i Wielka Epidemia Dżumy, ale chociaż rządzący miastem mieli na głowie wiele palących problemów, to budowa posuwała się powoli do przodu. Powstała kopuła, organy i część wewnętrznych dekoracji. Kościół regularnie pełnił funkcje liturgiczne.

Pewnym przełomem okazało się objęcie funkcji biskupa przez późniejszego świętego - Karola Boromeusza. Kierownikiem robót został mianowany Pellegrino Tibaldi. Katedra zyskała wtedy elementy barokowe - widoczna zwłaszcza w fasadzie. Przy okazji usunięto też wszystkie świeckie pomniki i nagrobki, w tym książąt z rodu Viscontich. W wieku XVIII powstała słynna iglica z figurą Matki Bożej, zwaną Madonnina. Jednak na ukończenie prac trzeba było czekać wiele lat. W 1805 roku Napoleon koronował się tutaj na króla Włoch. Wiele opracowań podaje, że to za sprawą cesarza Francuzów ukończono Il Duomo 1813 roku, ale prawda jest taka, że ostatnie elementy oddano dopiero w 1965 roku!

Katedra Narodzin św. Marii w Mediolanie mimo niewielkich uszkodzeń przetrwała czas II wojny światowej w dobrym stanie. Znacznie większym zagrożeniem okazały się zanieczyszczenia. Na początku XXI wieku marmury z Candoglii były w fatalnym stanie. Konieczny stał się remont zabudowań, który pochłonął kilka milionów euro.

Plan i bryła Katedry Narodzin św. Marii w Mediolanie

Jasny i czytelny plan katedry jest dość charakterystyczny dla kościołów gotyckich. Mamy tu więc do czynienia z kształtem krzyża łacińskiego, którego belkę poprzeczną stanowi transpet. Półkoliście zamknięte prezbiterium posiada jednonawowy ambit. Budowniczowie osiągnęli wysokość 45 metrów w nawie głównej, co sprawia, że w kategorii najwyższych gotyckich sklepień Duomo przegrywa jedynie z nieukończoną świątynią w Beauvis.

Dach świątyni ozdobiony został licznymi rzeźbami, gargulcami i pinaklami (rodzaj kamiennej wieżyczki).

Ciekawa jest historia fasadyprzez pierwsze wieki jej rolę pełnił front starej katedry świętej Marii. Ostatecznie zdemontowano ją w XVII wieku, ale dyskusje nad tym jak ma wyglądać trwały do roku 1790. Wtedy kapituła przyjęła projekt Felice Soave. Całość ukończono po wkroczeniu Napoleona Bonaparte. Filary dzielą fasadę na pięć części, a trzy okna nawiązują do stylu gotyckiego. Do świątyni prowadzi pięć bram (jedno wejście główne i cztery do bocznych naw).

Zabytki

Wizyta w katedrze może zająć nam długie godziny. Co zatem zobaczyć przede wszystkim i na co zwrócić szczególną uwagę?

  • Dach – Nie da się ukryć, że bez przechadzki po dachu Duomo wizyta w tym mediolańskim gigancie nie będzie pełna. Wprawdzie wejście tutaj jest biletowane, ale przepiękny widok (ponoć w rzadkie pogodne dni widać stąd Alpy) i spacer pomiędzy pinaklami powinien nam to w pełni wynagrodzić.

  • La Madonnina – Zanim opuścimy dach zwróćmy uwagę na pokrytą złotem figurkę Matki Boskiej umieszczoną na jednym z pinakli. Rzeźba powstała w XVIII wieku i szybko stała się symbolem miasta. Włosi pokochali Madonnę tak bardzo, że żaden budynek w Mediolanie nie miał prawa być wyższy niż figura. Problem pojawił się w XX wieku, ale twórcy nowych gigantów sprytnie go rozwiązali, ustawiając na swoich budowlach kopie złotej figury. Mniejsze Madonniny posiadają więc Pirelli Tower i Palazzo Lombardia.

  • Grób świętego Karola Boromeusza – Ten dość kontrowersyjny w pewnych kręgach święty zasłynął bezkompromisowym wprowadzaniem w życie reform soboru trydenckiego, ale też wrażliwością na los mieszkańców miast (podczas epidemii ospy nie uciekł jak inni dostojnicy, a dodatkowo zorganizował pomoc dla zagrożonych). Relikwie świętego znajdziemy w krypcie pod ołtarzem głównym. W krypcie spoczywa również Alfred Ildefons Schuster. Jego oszkloną trumnę można oglądać w jednej z krypt. Święty spoczywa w stroju biskupim z czaszką ukryta pod metalową maską.

  • Witraże – Najstarsze pochodzą z pierwszych lat wznoszenia katedry (dwa w prawym ramieniu transpetu - św. Katarzyna Aleksandryjska i św. Jakub oraz w lewym ramieniu transpetu - św. Katarzyna ze Sieny). Niewiele młodsze są pierwszy, piąty i szósty witraż prawej nawy oraz dwa przeciwległe witraże przy wejściach do ambitu.

  • Wykopaliska – W podziemiach Duomo możemy obejrzeć resztki dawnej świątyni świętej Tekli oraz dawnych baptysteriów.

  • Posąg świętego Bartłomieja – Ze wszystkich rzeźb katedry największe wrażenie na zwiedzających wywiera ta przedstawiająca świętego Bartłomieja. Figura przedstawia… oskórowanego męczennika, który owija się swoją skóra niczym płaszczem!

Ciekawostki:

  • Przez katedrę przeprowadzono linię południkową czyli meridianę. Biegnący w podłodze metalowy pręt służył do obserwacji ruchu słońca, którego światło przesuwa się po nakreślonej linii.

  • Często przytacza się słowa Marka Twaina zachwyconego mediolańską katedrą. Mało kto jednak wie, że inny znany pisarz Oskar Wilde miał na temat Duomo zupełnie odmienne zdanie. Po swojej wizycie we Włoszech w 1875 roku określił świątynię jako “obrzydliwą porażkę”.

  • Wysoko nad prezbiterium możemy dostrzec czerwoną lampkę zapaloną w rzeźbionym krzyżu. Oznacza ona miejsce przechowywania najważniejszej relikwii katedry - gwoździa z krzyża Chrystusa. Relikwia jest ściągana z góry podczas uroczystej mszy 14 września każdego roku.

Zwiedzanie i informacje praktyczne [aktualizacja marzec 2019]

Dni i godziny otwarcia

dni i godziny otwarcia ostatnie wejście
Katedra 8:00 - 19:00 do 18:00
Krypta (wewnątrz Katedry) poniedziałek - piątek: 11:00 - 17:30
sobota: 11:00 - 17:00
niedziela: 13:30 - 15:30
30 min przed końcem
Muzeum - SAN GOTTARDO CHURCH codziennie (bez środy): 10:00 - 18:00 do 17:00
Taras na dachu codziennie: 9:00 - 19:00 do 18:00
Obszar archeologiczny codziennie: 9:00 - 19:00 do 18:00

Ceny biletów wstępu

Niestety, od jakiegoś czasu zwiedzanie katedry jest biletowane. Najtańszy bilet, który pozwala wejść jedynie do świątyni, kosztuje 3€.

Pozostałe rodzaje biletów:

  • katedra + podziemna część archeologiczna - 7€
  • muzeum katedralne - 3€
  • katedra + podziemna część archeologiczna + muzeum katedralne - 8€
  • wejście na dach katedry schodami - 10€
  • wjazd na dach katedry windą - 14€
  • bilet grupowy na wszystkie atrakcje (katedra, wejście na dach schodami, muzeum, część archeologiczna) - 13€
  • bilet grupowy na wszystkie atrakcje (katedra, wjazd na dach windą, muzeum, część archeologiczna) - 17€

Bilety zakupimy w kasie przy muzeum katedralnym (adres: Piazza del Duomo 12)


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Mediolanu

Zobacz nasze inne artykuły z Włoch