Katedra św. Stefana w Wiedniu - historia i informacje praktyczne

Turystów, którzy wychodzą ze stacji metra Stephansplatz wita niezwykły widok. Nad ich głowami rozpościera się olbrzymia gotycka budowla. To Stephansdom, czyli wiedeńska katedra pod wezwaniem świętego Stefana, jeden z najstarszych i najpiękniejszych austriackich kościołów.

!Katedra w Wiedniu
Katedra w Wiedniu

Historia wiedeńskiej katedry

W X wieku po serii militarnych i politycznych sukcesów cesarstwa (m. in. zwycięstwo nad Węgrami nad rzeką Lech) udało się umocnić władzę nad częścią terytorium współczesnej Austrii. Obszary te zostały nadane dynastii Babenbergów, której przedstawiciele otrzymali tytuły margrabiów, a w późniejszych latach książąt Austrii. Jednym z najlepiej rozwijających się miast pod ich rządami był właśnie Wiedeń. Miasto musiało mieć godną świątynię, więc z polecenia Babenbergów wystawiono tu w XII wieku romański kościół (był to trzeci wiedeński kościół - istniały już bowiem kościoły św. Ruperta i św. Piotra). Budowlę wkrótce powiększono, ale już w XIII wieku została ona zniszczona przez pożar. Panujący wtedy w Austrii i w Niemczech Habsburgowie postarali się więc o nową świątynię.

!Widok na dach Katedry i plac katedralny w Wiedniu
Widok na dach Katedry i plac katedralny w Wiedniu

Budowa rozpoczęła się w 1304 roku od powiększenia romańskiego kościoła o gotycki chór. W toku dalszych prac większość dawnego kościoła rozebrano - do naszych czasów zachowały się między innymi Brama Olbrzymów i Wieże Pogan. Za datę ukończenia prac uznaje się rok 1511, chociaż jeszcze w 1578 roku wykonano zwieńczenie wieży północnej. Były nawet plany jej ukończenia, ale uznano że miastu bardziej przydadzą się fortyfikacje.

!Wnętrze Katedry w Wiedniu
Wnętrze Katedry w Wiedniu

Już w 1469 roku wiedeński święty Stefan uzyskał godność katedry. Kilkanaście lat później dach pokryto charakterystycznymi dachówkami w kształcie rombów. 
Świątynia została uszkodzona podczas oblężenia Wiednia w 1683 roku. Warto zaznaczyć, że istotną rolę w walkach z Turkami odegrała wieża Stephansdom. Okazała się ona świetnym punktem obserwacyjnym, a z jej szczytu dawano sygnały nadchodzącym wojskom Jana III Sobieskiego świadczące o tym, że Wiedeń ciągle się broni. W 1722 awansowała do rangi archikatedry. Uległa uszkodzeniu podczas wojny Napoleona z V koalicją, kiedy to wojska francuskie zajęły miasto. Jednak do najpoważniejszych zniszczeń doszło podczas II wojny światowej. Najpierw miasto było bombardowane przez alianckie lotnictwo, następnie kierujący obroną Austrii niemiecki generał Josef Dietrich wydał rozkaz zniszczenia świątyni (na szczęście nie został on wykonany), ostatecznie katedra zapaliła się po wkroczeniu do Wiednia oddziałów Armii Czerwonej. Wprawdzie większość zabytków została uratowana, ale zniszczeniu uległy średniowieczne stalle chórowe. Kościół został ponownie otwarty w 1952 roku, lecz prace konserwatorskie trwają do dziś.

!Na dachu Katedry w Wiedniu
Na dachu Katedry w Wiedniu

Bryła i plan katedry św. Stefana

Stephansdom to tak zwany kościół pseudohalowy (pomiędzy nawami bocznymi a nawą główną istnieje różnica w wysokości - nie mamy tu jednak do czynienia z konstrukcją bazylikową). Budowla uznawana za przykład dojrzałego gotyku posiada jednak elementy stylu romańskiego i barokowego (wnętrze). Katedra posiada trzy nawy (Adolf Loos - austriacki architekt, mawiał że główna nawa jest najpiękniejszą tego rodzaju konstrukcją na świecie) i pomyślana została na planie krzyża łacińskiego z transeptem zakończonym dwoma wieżami (północna pełniąca rolę dzwonnicy nie została ukończona).

!Widok na pulpit w Katedrze w Wiedniu
Widok na pulpit w Katedrze w Wiedniu

Zabytki katedry św. Stefana w Wiedniu

W wypalonym w 1945 roku wnętrzu zachowało się wiele cennych dzieł sztuki. Stało się tak za sprawą przewidujących gospodarzy katedry, którzy zabytkowe ruchomości wywieźli, a pozostałe zabezpieczyli. Zwiedzając Stephansdom warto zwrócić uwagę na:

  • Brama Olbrzymów - Pozostałość po romańskiej budowli przez którą wchodzi się do katedry. Podobno jej nazwa pochodzi od kości mamuta, którą odnaleziono podczas kopania fundamentów. Średniowieczni robotnicy uznali ją za kość olbrzyma sprzed potopu. Nad głowami wchodzących umieszczono tympanon z płaskorzeźbą Chrystusa w otoczeniu aniołów. Dawniej do świątyni wkraczał przez nią cesarz.

!Brama Olbrzymów - Katedra w Wiedniu
Brama Olbrzymów - Katedra w Wiedniu
  • Brama Biskupia i Śpiewaków - Umieszczone po obu stronach katedry wejścia reprezentują styl gotycki. Przez Bramę Biskupią do kościoła wchodziły kobiety, a przez Bramę Śpiewaków mężczyźni.

  • Gotycka ambona - We wnętrzu wypełnionym barokowymi elementami wyróżnia się późnogotycka ambona. Jej twórcą był Anton Pilgram, który umieścił pod kazalnicą swój rzeźbiony autoportret.

  • Madonna z Pócs - Niewielki obraz umieszczony obecnie po prawej stronie od wejścia, pod gotyckim baldachimem to ikona, która od wieków przyciąga do stolicy Austrii licznych pielgrzymów. Wstawiennictwu Madonny z Pócs przypisuje się zwycięstwo pod Zentą, po którym ikonę sprowadzono do Wiednia. Maryję uznano wtedy za patronkę miasta.

  • Krypty i Mauzoleum Habsburgów - W podziemiach katedry spoczywają kości setek wiedeńczyków. Liczne szczątki przeniesiono tutaj ze zlikwidowanego cmentarza. Poza anonimowymi mieszkańcami Wiednia katedra stała się też miejscem pochówku książąt z dynastii Habsburgów (w tym króla Niemiec Fryderyka III Pięknego). W czasie II Wojny Światowej Krypty Katedry służyły mieszkańcom jako schron przeciwbombowy.

  • Ołtarz główny - Pochodzi z epoki baroku. Umieszczono w nim obraz przedstawiający męczeństwo patrona katedry - św. Stefana.

Detale na dachu Katedry w Wiedniu

Zwiedzanie - informacje praktyczne [aktualizacja kwiecień 2018]

Ceny, dni oraz godziny mogą ulec zmianie. Zawsze warto sprawdzić aktualne dane bezpośrednio przed przyjazdem.

Oficjalna strona www: link.

Zwiedzanie Katedry nie jest ograniczone jedynie do świątyni, możemy m.in. wejść lub wjechać na jedną z wież. Na wieżę Północną wjeżdżamy winda, natomiast na Wieżę Południową Steffl prowadzą 343 schody.

Dni i godziny otwarcia / zwiedzania

Katedra otwarta jest codziennie: od poniedziałku do soboty od 06:00 do 22:00, w niedziele i święta od 07:00 do 22:00.

Jeśli planujemy odwiedzić świątynię z własnym przewodnikiem, stosowne będzie dostosowanie się do wyznaczonych godzin, aby nie przeszkadzać innym. Od poniedziałku możemy to zrobić w godzinach pomiędzy 09:00 i 11:30 oraz 13:00 a 16:30, natomiast w niedziele i święta od 13:00 do 16:30.

  • Zwiedzanie z przewodnikiem: codziennie - 15:00 / po angielsku - od poniedziałku do soboty o 10:30
  • Katakumby Katedry: co 30 minut, od poniedziałku do soboty 10:00 - 11:30 i 13:30 - 16:30, w niedziele i święta 13:30 - 16:30
  • Wieża Południowa Steffl: codziennie 09:00 - 17:30
  • Wieża Północna z dzwonem Pummerin: codziennie 09:00 - 17:30

!Widok z wieży Katedry
Widok z wieży Katedry

Ceny biletów wstępu

  • Katedra - zwiedzanie z przewodnikiem - 6,00€ / 3,50€ (uczniowie 14-18 lat) / 2,50€ (dzieci do 14 lat)
  • Katakumby Katedry - 6,00€ / 3,50€ (uczniowie 14-18 lat) / 2,50€ (dzieci do 14 lat)
  • Wieża Południowa Steffl - 5,00€ / 3,00€ (grupy uczniów 15-18 lat) / 2,00€ (dzieci 6-1414 lat)
  • Wieża Północna z dzwonem Pummerin - 6,00€ / 2,50€ (dzieci 6-14 lat)

Katedrę można odwiedzić również bezpłatnie, poruszając się jedynie po wydzielonym obszarze do wysokości ołtarza.

Dostępne są również bilety łączone oraz bilety na specjalne wycieczki, o szczegółowe i aktualne informacje najlepiej pytać w kasach biletowych.

!Dach Katedry w Wiedniu
Dach Katedry w Wiedniu

Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Wiednia

Zobacz nasze inne artykuły z Austrii