Santa Cruz w Sewilli - dawna dzielnica żydowska i jeden z najbardziej klimatycznych obszarów stolicy Andaluzji

Dzielnica Santa Cruz (hiszp. Barrio de Santa Cruz, pl. Dzielnica Świętego Krzyża) to dziś jeden z najbardziej turystycznych obszarów Sewilli. W jej granicach administracyjnych znajdują się m.in. Katedra Najświętszej Marii Panny, królewski Alcázar i Główne Archiwum Indii.

!Główne Archiwum Indii - Sewilla, dzielnica Santa Cruz
Główne Archiwum Indii - Sewilla, dzielnica Santa Cruz

Wspomniane wyżej zabytki znajdują się w zachodniej części dzielnicy, ale prawdziwa perełkę odnajdziemy w jej wschodniej części - jest to dawna Judería (dzielnica żydowska). Obszar ten ciągnie się wzdłuż dawnych murów miejskich aż do granicy ogrodów Murillo (Jardin de Murillo).

!Dzielnica Santa Cruz w Sewilli - Aleja Wody czyli Calle Aqua (Callejon del Aqua)
Dzielnica Santa Cruz w Sewilli - Aleja Wody czyli Calle Aqua (Callejon del Aqua)

Dawna Judería wyróżnia się labiryntem wąskich uliczek, klimatycznymi placykami, lokalnymi knajpkami i tawernami, budynkami posiadającymi wewnętrzne otwarte dziedzińce w stylu arabskim czy małymi pracowniami rzemieślniczymi. Pomimo że większość budynków przebudowano już po XVIII i w XX wieku to obszar ten zachował swój unikalny układ.

Pomiędzy placami prowadzą kręte uliczki i różne kryte przejścia. Mimo stosunkowo niewielkiego rozmiaru łatwo można się tu zgubić! Większa część dawnej dzielnicy żydowskiej wyłączona jest z ruchu samochodowego.

Santa Cruz to też szeroki wybór gastronomiczny. Niemal na każdym kroku natrafimy na jakąś tawernę lub knajpkę serwująca tapas, ale ich największe zagłębie znajdziemy wzdłuż ulicy Calle Mateos Gago.

Historia

W miejscu dzisiejszej dzielnicy Santa Cruz istniały zabudowania już w czasach rzymskiego miasta Hispalis. W czasach wczesnochrześcijańskich znajdowała się tu bazylika, a Maurowie zbudowali tu swój pałac i meczet.

Po rekonkwiście Sewilli Ferdynand III nazwany później Świętym zdecydował się na przekazanie obszaru znajdującego się we wschodniej części dzisiejszej dzielnicy Żydom (Sefardyjczykom). Dzielnice żydowskie istniały też w innych miastach Hiszpanii i wszędzie nazywane były tak samo. Żydzi mieli w nich pewną autonomię i mogli budować synagogi oraz inne budynki administracyjne.

Koniec XV wieku w Hiszpanii to początek inkwizycji, która początkowo wymierzona była w marranów, czyli chrześcijan pochodzenia żydowskiego. Razem z inkwizycją rozpoczęły się pogromy i gnębienia ludności żydowskiego. W 1492 roku władcy Hiszpanii zdecydowali o wygnaniu z kraju wszystkich Żydów.

Od momentu wygnania dawnych lokatorów obszar dawnej dzielnicy żydowskiej zaczął podupadać. Okres zaniedbania trwał aż do XIX wieku, kiedy to rozpoczęto prace mające na celu rewitalizację dzielnicy. Dawne synagogi zamieniono na kościoły, a pożydowskie domy zostały przebudowane.

!Spacer po dzielnicy Santa Cruz w Sewilli
Spacer po dzielnicy Santa Cruz w Sewilli

W 1810 roku Sewillę zdobyły wojska napoleońskie. W tym czasie zniszczono kościół Santa Cruz, w miejscu którego powstał plac o tej samej nazwie. To właśnie od nazwy zniszczone kościoła wzięła się dzisiejsza nazwa dzielnicy.

XX wiek to ponowny rozkwit Santa Cruz. W pierwszej połowie XX wieku najważniejsze place zostały przebudowane pod egidą architekta Juana Talavera y Heredii. Ostatnie kilkanaście lat to turystyczny rozkwit dzielnicy. W dawnych kamienicach powstały drogie hotele, knajpki i sklepy nastawione na turystów. Pomimo bycia obszarem mocno turystycznym wciąż łatwo znaleźć tu pustawe uliczki bez tłumów wycieczek.

Zabytki, atrakcje i ciekawe miejsca

Już sam spacer wąskimi uliczkami dawnej dzielnicy żydowskiej możemy uznać za swoistą atrakcję turystyczną. Mimo to warto rozglądać się za niektórymi ciekawymi miejscami i wybrać się do Santa Cruz chociażby z zalążkiem planu.

Dobrym miejscem na rozpoczęcie wizyty jest wypełniony drzewami pomarańczy plac Patio de Banderas. Jest to zamknięty dziedziniec tuż przy Alcázarze i właśnie tamtędy wyjdziemy po zakończeniu zwiedzania królewskiego kompleksu. W północno-wschodnim rogu placu znajdziemy kryte wąskie przejście wewnątrz budynków którym wyjdziemy na ulicę Juderia (Callejón de la Judería). Pod adresem Juderia 6 zobaczymy jedną z historycznych fontann - Fuente de la Calle Juderías.

Stamtąd możemy ruszyć do ulicy Calle Agua (lub Callejon del Agua), która ciągnie się wzdłuż dawnych murów miejskich. Nazwę ulicy możemy przetłumaczyć jako Aleja Wody, co nawiązuje do tego, że dawniej w górnej części murów przepływał akwedukt. Spacer wzdłuż ulicy jest przyjemnym doświadczeniem. Po drodze miniemy pojedyncze domy z wewnętrznymi dziedzińcami na które możemy zajrzeć i zobaczyć piękne otwarte patia wypełnione kwiatami. Warto tu wyszukać domu numer dwa (Casa no 2).

!Sewilla - dzielnica Santa Cruz, dziedziniec domu przy Calle Aqua, Casa no 2
Sewilla - dzielnica Santa Cruz, dziedziniec domu przy Calle Aqua, Casa no 2

Idąc do końca Calle Agua dojdziemy do Placu Alfaro (Plaza Alfaro), który słynie z niesamowitego balkonu z drewnianymi zdobieniami (Balcone di Rosina). Bardzo możliwe, że pod balkonem będzie stała któraś z wycieczek oprowadzanych po dzielnicy. Lokalni przewodnicy zapewniają, że balkon ten był inspiracją dla sceny balkonowej z dramatu Romeo i Julia autorstwa Szekspira. Nie powinien nas jednak zdziwić fakt, że nie ma na to żadnych dowodów. ;-)

!Plaza de Santa Cruz - Sewilla
Plaza de Santa Cruz - Sewilla

Plac Alfaro był dawniej jednym z przejść prowadzących do Placu Świętego Krzyża (Plaza de Santa Cruz). To właśnie od tego placu, a dokładniej od znajdującego się w tym miejscu kościoła Santa Cruz (Iglesia de Santa Cruz) wzięła się dzisiejsza nazwa dzielnicy. Kościół ten powstał po rekonkwiście na ruinach synagogi i wyróżniał się stylem mudéjar. W kościele pochowano jednego z najważniejszych sewilskich artystów - Bartolome Estebana Murillo. Niestety, świątynia została zburzona w trakcie okupacji napoleońskiej podczas przebudowy dzielnicy. Murillo został upamiętniony tablicą pamiątkową wmurowaną w jedną z ścian w 1858 roku.

Na początku XX wieku plac przebudowano pod egidą architekta Juan Talavera y Heredia. W tym czasie zbudowano nowe budynki i postawiono na środku placu charakterystyczny metalowy krzyż Cruz de la Cerrajería (co możemy przetłumaczyć jako Krzyż Ślusarza) z końca XVII wieku. Krzyż stoi na metalowej skrzynce i pełen jest różnych motywów, w tym motywów geometrycznych czy form przedstawiających m.in. węże.

!Plaza de Doña Elvira - dzielnica Santa Cruz w Sewilli
Plaza de Doña Elvira - dzielnica Santa Cruz w Sewilli

Inne place i ciekawe uliczki:

  • Plaza de Doña Elvira - niesamowicie przyjemny plac, który wypełniony jest: fontannami, knajpkami, sklepikami, wzorami z płytek azulejo i drzewami pomarańczowymi. Plac w dzisiejszym kształcie powstał na początku XX wieku w trakcie przebudowy nadzorowanej przez Juana Talavera y Heredie. Prawdopodobnie w XVII wieku na placu odbywały się otwarte występy teatralne.
  • Plaza De Las Cruces (Plac Krzyży) - pośrodku placu (który tak naprawdę jest południowym końcem ulicy) stoją trzy krzyże umiejscowione na charakterystycznych kolumnach. Na ulicy Calle Cruces możemy zobaczyć też dwa zielone krzyże wbudowane w fasadę budynku.
  • Plaza de los Refinadores - niewielki plac z monumentem przedstawiającym Don Juana Tenorio, który stał się jednym z symboli w hiszpańskiej literaturze.

Muzea i kościoły

Hospital de los Venerables

Najważniejszą placówką kulturalną w obrębie dawnej dzielnicy żydowskiej jest Hospital de los Venerables, czyli XVII-wieczny przytułek dla starych i schorowanych księży. Kompleks wyróżnia się bogactwem stylu barokowego.

!Widok na fontannę i dziedziniec szpitala Hospital de los Venerables w Sewilli (dzielnica Santa Cruz)
Widok na fontannę i dziedziniec szpitala Hospital de los Venerables w Sewilli (dzielnica Santa Cruz)

Dziś Hospital de los Venerables jest dostępny do zwiedzania. Jego główną atrakcją jest Centrum Diego Velázqueza (Velázquez Centre), gdzie wystawiono jego słynny obraz Santa Rufina. W środku znajdziemy jeszcze dwie prace autorstwa Velázqueza: Immaculate Conception oraz Imposición de la casulla a san Ildefonso.

W środku zobaczymy też dzieła m.in. Bartolomé Esteban Murillo (San Pedro penitente de los Venerables) oraz Francisco Pacheco (Santa Catalina oraz Santa Ines). Cała wystawa zajmuje zaledwie jedno większe przyciemniane pomieszczenie. W środku w jednym momencie może przebywać ograniczona liczba osób (20).

!Sewilla - kościół w kompleksie szpitala Hospital de los Venerables w dzielnicy Santa Cruz
Sewilla - kościół w kompleksie szpitala Hospital de los Venerables w dzielnicy Santa Cruz

Drugą najważniejszą częścią kompleksu jest bogato zdobiony kościół. W środku zachwycają kolorowe płytki, rzeźby, freski i obrazy. Szczególnie warte uwagi są kolorowe sceny na bocznych ścianach oraz sufit pokryty motywami roślinnymi. W środku zobaczymy też m.in. relikwiarze oraz zakrystię.

Na dawnym terenie klasztoru zobaczymy również przyjemny dziedziniec z fontanną oraz wejdziemy monumentalnymi schodami na pierwsze piętro, gdzie wystawione są pojedyncze prace sztuki współczesnej.

!Ozdobna klatka schodowa w szpitalu Hospital de los Venerables w dzielnicy Santa Cruz w Sewilli
Ozdobna klatka schodowa w szpitalu Hospital de los Venerables w dzielnicy Santa Cruz w Sewilli

Niestety, bilet wstępu jest drogi i kosztuje aż 8€. Cały kompleks zwiedzimy w zaledwie 30-45 minut. Darmowe wejście możliwe jest w pierwszy czwartek miesiąca od 10:00 do 14:00.

Nawet jeśli nie planujemy wejść do środka warto podejść pod plac Plaza de los Venerables znajdujący się przy wejściu do kompleksu.

Kościół Santa María la Blanca (Iglesia Santa María la Blanca)

Jeden z ciekawszych kościołów w całej Sewilli. Katolicka świątynia powstała w 1391 roku w miejscu XII-wiecznej synagogi. Z oryginalnej synagogi niewiele jednak zostało po XVII-wiecznej przebudowie w stylu barokowym. Co ciekawe, badania archeologiczne pokazały, że przed powstaniem żydowskiej świątyni w tym miejscu w okolicach X wieku znajdował się meczet. Oznacza to, że jest to jedyne miejsce w Sewilli, które w sposób historyczny łączy trzy religie występujące w mieście na przestrzeni wieków.

W środku zachwycają bogate barokowe zdobienia, w tym sufitowe stiuki z motywami geometrycznymi oraz kolorowe kolumny. W środku możemy zobaczyć prace Murillo, w tym reprodukcje jego prac skradzionych przez Francuzów.

Kościół jest bardzo niepozorny. Jego główna gotycka fasada to jedna z ostatnich pozostałości po XIV-wiecznej zamianie synagogi na kościół.

!Spacer po dzielnicy Santa Cruz w Sewilli
Spacer po dzielnicy Santa Cruz w Sewilli

Centro de Interpretacion Juderia de Sevilla

Niewielkie muzeum poświęcone Sefardyjczykom, czyli Żydom sefardyjskim, którzy przez wieki przebywali na obszarze Santa Cruz. W środku zobaczymy obrazy, pojedyncze manuskrypty i inne eksponaty związane z judaizmem, a także dowiemy się więcej o życiu Żydów w Sewilli i na Półwyspie Iberyjskim, w tym o ich wygnaniu w trakcie inkwizycji.

Centrum otwarte jest codziennie od 11:00 do 19:00 (aktualizacja kwiecień 2018).

Museo Casa de Murillo

Dom muzeum w którym pod koniec swojego życia mieszkał lokalny artysta Bartolomé Esteban Murillo. Niestety, nie zobaczymy tu oryginalnych pomieszczeń, a jedynie małą wystawę poświęconą artyście.

Ogrody Murillo (Jardin de Murillo)

Północną-wschodnią część Santa Cruz zamykają przyjemne ogrody Murillo (Jardin de Murillo). Jeszcze do początku XX wieku ogrody te były częścią królewskiego Alcázaru. Dziś nie są one tak zadbane jak ogrody w obrębie kompleksu pałacowego, ale wciąż warto znaleźć chwilę i je odwiedzić. Na obszarze ogrodu możemy wypatrzyć w jednej ze ścian wystające fragmenty rur którymi płynęła woda wzdłuż Calle Agua.

W parku wyróżniają się ławeczki i fontanny ozdobione azulejo, olbrzymie i masywne drzewa oraz dużo ciszy i spokoju wśród miejscowych w porównaniu z bardziej turystyczną częścią miasta. Jeśli będziemy w okolicy to możemy wpaść tu na chwilę odpocząć.

Oryginalną atrakcją jest glorieta poświęcona hiszpańskiemu malarzowi José García Ramosowi.

!Ogrody Murillo (Jardin de Murillo) - dzielnica Santa Cruz, Sewilla
Ogrody Murillo (Jardin de Murillo) - dzielnica Santa Cruz, Sewilla

Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Sewilli

Zobacz nasze inne artykuły z Hiszpanii