Podgorica - zwiedzanie, atrakcje i informacje praktyczne

Stolica Czarnogóry nazywana jest przez wielu turystów najbrzydszym miastem stołecznym Europy. Rzeczywiście w Podgoricy nie zachowało się wiele zabytków, ale ze względu na swoje położenie miasto może okazać się dobrą bazą do wycieczek w mniej znane rejony kraju.

Podgorica - nazwa miasta

Nazwa odnosi się do położonego na północny-wschód od centrum wzgórza o nazwie Gorica (obecnie miejsce spacerów mieszkańców miasta). Co ciekawe w roku 1946 stolicę nazwano Titograd, na cześć przywódcy socjalistycznej Jugosławii Josipa Broz Tito. Stan taki utrzymywał się do 1992 roku.

!Pałac króla Mikołaja w Podgoricy
Pałac króla Mikołaja w Podgoricy

Podgorica - krótka historia miasta

Ze względu na swoje położenie okoliczne równiny zostały zasiedlone już w czasach prehistorycznych. W starożytności największą z tutejszych osad była Doclea. Początkowo iliryjskie, a następnie rzymskie miasto liczyło kilka tysięcy mieszkańców (według niektórych źródeł w szczytowym okresie rozwoju mogło tam mieszkać nawet do dziesięciu tysięcy ludzi). Co interesujące Doclea nie była duża - w opracowaniach zwraca się uwagę na stosunkowo wysoką gęstość zaludnienia. Po upadku cesarstwa rzymskiego na miasto spadło kilka dotkliwych klęsk.

Ostatecznie, po wojnie bułgarsko-bizantyjskiej, ludność opuściła zniszczoną osadę, przenosząc się do Ragusy (obecnie Dubrownik) lub niedalekiej słowiańskiej osady Ribnica. Właśnie to drugie miasto znamy dziś pod nazwą Podgorica. Znalazło się ono w granicach państwa Raszka nazwanego następnie Serbią. W XV wieku na kilkaset lat dostało się pod okupację turecką. Zmienił się wówczas charakter Podgoricy, z miasta kupieckiego przekształcono ją w ufortyfikowaną twierdzę. W XIX wieku weszła w skład niepodległego państwa czarnogórskiego. W okresie międzywojennym znajdowała się w granicach Królestwa Jugosławii.

!Rzeka Morača - Podgorica
Rzeka Morača - Podgorica

Olbrzymie zniszczenia przyniosła druga wojna światowa. Miasto było regularnie bombardowane - w wyniku prowadzonych działań wojennych śmierć poniosła prawie jedna trzecia mieszkańców. To właśnie wtedy (a nie podczas trzęsienia ziemi z 1979 roku - jak twierdzą niektóre przewodniki) zniszczeniu uległa spora część zabytkowej zabudowy.

!Wieża Zegarowa w Podgoricy
Wieża Zegarowa w Podgoricy

Po zakończeniu wojny Czarnogóra weszła w skład socjalistycznej Jugosławii. Tito zdecydował się na przeniesienie stolicy Socjalistycznej Republiki Czarnogóry z Cetynii do Podgoricy (uznano Cetynię za zbyt "tradycjonalistyczną"). Doprowadziło to do szybkiej rozbudowy miasta, ale też utraty przezeń historycznego charakteru. Po referendum w 2006 Podgorica stała się siedzibą czarnogórskiego rządu (prezydent jednak przebywa w Cetynii).

Podgorica - atrakcje i zwiedzanie

Przeznaczanie na zwiedzanie Podgoricy całego dnia nie ma większego sensu. Z racji tego, że nieliczne zabytki położone są w dużych odległościach od siebie najlepiej przyjechać tu własnym samochodem. W przeciwnym wypadku możemy ograniczyć się jedynie do krótkiego spaceru po centrum.

!Sobór Zmartwychwstania Pańskiego w Podgoricy
Sobór Zmartwychwstania Pańskiego w Podgoricy
  • Sobór Zmartwychwstania Pańskiego (Saborni hram Hristovog Vaskrsenja) - Położona u zbiegu ulicy Moskovskiej i Dalmatinskiej świątynia nie ma statusu zabytku, ale naszym zdaniem jest najpiękniejszym budynkiem miasta i obowiązkowym punktem podczas jego zwiedzania. Jej budowę rozpoczęto w 1993 roku, a ukończono w roku 2014. Cerkiew charakteryzuje się nietypową (jak na prawosławie) fasadą, zdaniem historyków sztuki nawiązującą do katolickiej katedry św. Tryfona w Kotorze. Wnętrze pokrywają liczne freski. Koło katedry możemy bezpłatnie zostawić samochód (do centrum mamy stąd około 1,5 kilometra).

!Sobór Zmartwychwstania Pańskiego w Podgoricy
Sobór Zmartwychwstania Pańskiego w Podgoricy
  • Pałacyk króla Mikołaja I (Dvorac Petrovića, ul. Džona Džeksona) - Dawna rezydencja jedynego króla Czarnogóry pełni dziś funkcję galerii sztuki nowoczesnej. Pałacowi bez wątpienia przydałby się remont ale prezentowane wewnątrz dzieła należą do najcenniejszych w kraju. Galeria otwarta jest od poniedziałku do soboty, od 08 do 20 (w soboty od 10 do 14). [aktualizacja wrzesień 2018]

!Pałac króla Mikołaja I w Podgoricy
Pałac króla Mikołaja I w Podgoricy
  • Ruiny grodu - Resztki dawnych zabudowań (fragmenty murów przyziemia) znajdują u ujścia rzeki Ribanica do Moračy. Powszechnie przyjmuje się, że to właśnie w tym miejscu znajdował się słowiański gród Ribanica, a niektórzy z badaczy usiłują powiązać go z rzymskim posterunkiem Birziminium. Całkiem niedawno odnowiono prowadzące na wzgórze ścieżki. Pod ruinami mieści się też niewielki bar.

!Ruiny grodu w Podgoricy
Ruiny grodu w Podgoricy
  • Wieża zegarowa (Sahat-kula, Trg Becir Bega Osmanagica) - Uważana za wizytówkę miasta niewysoka, kamienna wieża zbudowana została w XVII wieku. Mieszkańcy z dumą podkreślają, że pierwotny mechanizm zegarowy sprowadzony został z Włoch. Zabytek ostatnio odnowiono, ale jak do tej pory nie udostępniono go do zwiedzania.

!Wieża Zegarowa w Podgoricy
Wieża Zegarowa w Podgoricy
  • Meczety - W mieście żyje ponad 10% muzułmanów. W okresie okupacji osmańskiej istniały plany przesiedlenia do Podgoricy kilku tysięcy wyznawców Allaha z Albanii, nigdy jednak nie zostały zrealizowane. Dwa zabytkowe meczety (nadal użytkowane przez wiernych) znajdują się na południe od centrum. Starodoganjska džamija (dosłownie Meczet Staromiejski) mieści się przy ulicy Gojka Radonjića 42. Zbudowany został w XV wieku (czasem nazywany bywa też Meczetem Skender Chaush) na przestrzeni lat wielokrotnie przebudowywany zatracił swój pierwotny charakter. Druga świątynia leży 400 metrów dalej. Meczet Osmanagić (Džamija Osmanagić) powstał prawdopodobnie pod koniec XVIII wieku (nie zachowały się dokumenty czy inskrypcje mogące potwierdzić datę zakończenia budowy) i został zniszczony podczas bombardowań. W stanie nienaruszonym przetrwał jedynie wysoki minaret, resztę podniesiono z ruin dopiero w 1997 roku.

!Jeden z meczetów w Podgoricy
Jeden z meczetów w Podgoricy
  • Mosty - Dwa najsłynniejsze z tutejszych mostów reprezentują różne style i epoki. Malutki kamienny Stary Most na Ribnicy (Stari Most na Ribnici lub Adži pašin mostu) został zbudowany w XVIII wieku. Niektórzy z historyków przypuszczają, że w czasach starożytnych mógł tu znajdować się most wzniesiony przez Rzymian. Co ciekawe w wyjątkowe gorące lata Ribnica wysycha. Około 800 metrów dalej nad rzeką Moraczą rozciąga się wiszący Most Milenijny. Oddano go do użytku w 2005 roku podczas obchodów Dnia Państwowości (13 lipca). Rok wcześniej w pobliżu ustawiono pomnik rosyjskiego barda Włodzimierza Wysockiego (okolice Bulevar Jovana Tomaševića i Moskovski Most). Był to dar dla miasta od włodarzy Moskwy.

!Most Milenijny w Podgoricy
Most Milenijny w Podgoricy
  • Parki - Wiosną i latem wiele szpecących miasto postsocjalistycznych budynków zakrywają drzewa. W niewielkim centrum zlokalizowano kilka parków, które nieco poprawiają ogólne wrażenie jakie robi Podgorica. Do najbardziej znanych należą: Karađorđev Park i pobliski Kraljev Park (z pomnikiem króla Mikołaja I), położony nad brzegiem Moračy Njegošev Park oraz Park Petrovića.

!Pomnik króla Mikołaja (Podgorica)
Pomnik króla Mikołaja (Podgorica)
  • Ruiny Dioclei (Duklja) - Znajdują się około 5 kilometrów na północ od centrum miasta (lokalizacja 42.467464, 19.266727). W 2010 roku Czarnogórcy wpisali ruiny na listę obiektów oczekujących na rozpatrzenie przez Komisję UNESCO. Nie można oprzeć się jednak wrażeniu, że był to krok nieco na wyrost gdyż z dawnego, dumnego miasta nie pozostało zbyt wiele. Resztki najważniejszych budynków odnaleźć można w zarysie fundamentów. W okolicach ruin funkcjonują dziś winnice (kilka z nich posiada niewielkie restauracje).

  • Wodospad Niagara (Wodospad na rzece Cem, lokalizacja: 42.383926, 19.279208) - Około 9 kilometrów na południe od miasta (okolice lotniska) można obejrzeć interesujący wodospad na rzece Cem. W tym miejscu płynąca woda wypłukała niewielki kanion co czyni okolicę jeszcze bardziej interesującą. Przyrodniczą ciekawostkę można podziwiać z brzegu lub z tarasu restauracji Niagara (Restoran Niagara). Podczas gorącego lata rzeka wysycha, a krajobraz przybiera fantazyjne, księżycowe formy.

!Wodospad Niagara w Podgoricy
Wodospad Niagara w Podgoricy

Inne

Ze względu na to, że Podgorica leży dość daleko od wybrzeża i nie posiada zbyt wielu interesujących zabytków ceny tutaj są niższe niż nad morzem. Można więc bez zbytniej szkody dla portfela zjeść obiad np. w położonej w centrum restauracji Pod Volat (1 Trg vojvode Bećir bega Osmanagica) gdzie poza popularnymi cevapi skosztujemy np. mniej znanego kačamaku. W okolicach soboru działa pub PG akademija piva (Moskovska 2-9) gdzie można spróbować piw kraftowych z różnych krajów.

!Typowa socrealistyczna architektura miasta (Podgorica)
Typowa socrealistyczna architektura miasta (Podgorica)

Okolice

Niezbyt ciekawa Podgorica może stać się punktem startowym dla kilku interesujących wycieczek po okolicy. Przede wszystkim warto udać się nad pobliskie jezioro Szkoderskie (można skorzystać np. z linii kolejowej lub autobusowej i wysiąść w Virpazarze, koszt biletu około 1,40€ [aktualizacja wrzesień 2018]). Pomiędzy jeziorem a miastem znajduje się ważny dla historii Czarnogóry zrujnowany zamek Žabljak (Žabljak Crnojevića Fortress). 
Niedaleko jest do historycznej stolicy Czarnogóry czyli Cetyni oraz Parku Narodowego Lovćen (ok. 35 kilometrów). Łatwo dojechać stąd do miasta Niksic (około 50 kilometrów). Stamtąd można udać się do zabytkowego monasteru Ostrow. Z Podgoricy można też wyruszyć w tajemnicze Góry Przeklęte (National Park Prokletije, około 90 kilometrów).


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Czarnogóry