Atrakcje turystyczne i zabytki Neapolu. Co zobaczyć w stolicy Kampanii?

Neapol jest jednym z tych miast, które mogłoby dumnie nosić przydomek wieczne. Historyczne centrum (wł. Centro Storico) Neapolu znajduje się dokładnie w tym miejscu, w którym prężnie rozwijały się najpierw grecka, a w późniejszym okresie także rzymska kolonia. I mimo że starożytnych zabytków nie zachowało się zbyt wiele, to mnóstwo istniejących dziś zabudowań powstało na greckich fundamentach czy rzymskich strukturach.

Przy wąskich uliczkach starego miasta stoją wypełnione dziełami sztuki kościoły, a pod poziomem ulicy rozciągają się kilometry tuneli oraz cystern, w których do całkiem niedawna magazynowano wodę pitną. Kawałek za centrum znajdziemy wczesnochrześcijańskie katakumby, a w granicach dzisiejszego miasta wznosi się kilka zamków oraz pałaców.

Największe atrakcje Neapolu

W mieście takim jak Neapol, czyli wypełnionym po brzegi zabytkami oraz kipiącym historią, trudno jest obiektywnie wybrać kilka najważniejszych atrakcji. Tym bardziej, że każdy turysta jest inny i ma inne zainteresowania bądź oczekiwania. W artykule tym podjęliśmy się próby przygotowania w miarę uniwersalnego zestawienia atrakcji (wraz z krótką charakterystyką), które są naszym zdaniem szczególnie warte uwagi. Na pewno nie jest to lista pełna i zdajemy sobie sprawę, że nie zadowoli każdego. Mamy jednak nadzieje, że nasz artykuł przyda się wielu czytelnikom i ułatwi planowanie zwiedzania stolicy Kampanii.

Jeśli chcielibyście dowiedzieć się więcej o samym Neapolu, jego historii, poszczególnych dzielnicach czy zwiedzaniu - to możecie sprawdzić także nasz bardziej rozbudowany przewodnik: Neapol - zwiedzanie i informacje praktyczne. Znajdziecie w nim informacje o wielu zabytkach i atrakcjach, których nie uwzględniliśmy na poniższej liście.

Narodowe Muzeum Archeologiczne

Neapol może pochwalić się jednym z najważniejszych muzeów archeologicznych we Włoszech - Narodowym Muzeum Archeologicznym (wł. Museo Archeologico Nazionale di Napoli). Placówka zlokalizowana jest na obrzeżach starego miasta i mieści się w wzniesionych pod koniec XVI wieku wojskowych barakach, które w XVII i XVIII wieku zamieniono na siedzibę uniwersytetu. W XIX wieku kompleks przebudowano i zamieniono na muzeum.

Zbiory muzeum podzielone są na kilka różnorodnych kolekcji.

W podziemiach znajdują się kolekcja egipska oraz wystawa antycznych tablic i napisów. W części egipskiej, którą łatwo przegapić, wystawiono m.in.: mumie (oprócz ludzkich szczątków zobaczyć możemy również świętego krokodyla), znaleziska nagrobne czy figurki oraz rzeźby.

Na parterze mieści się kolekcja rzeźb oraz artefaktów, z których większość należała do rodu Farnese. Pośród najważniejszych eksponatów warto wyróżnić dwie rzeźby odnalezione na terenie rzymskich Term Karakali: Heraklesa Farnezyjskiego oraz grupę pt. Byk Farnezyjski.

!Herakles Farnezyjski - Muzeum Archeologiczne w Neapolu
Herakles Farnezyjski - Muzeum Archeologiczne w Neapolu

W pomieszczeniach z drogocennymi klejnotami zobaczymy pochodzący z hellenistycznego Egiptu agatowy kielich, który wygrawerowano po obu stronach.

Na pierwszym piętrze wystawiono mozaiki znalezione m.in. w Pompejach. Za perłę w koronie tej części muzeum uchodzi mozaika (dokładniej jej duży fragment) przedstawiającą Aleksandra Wielkiego walczącego z Dariuszem, która zdobiła pompejski Dom Fauna. Naprzeciwko szerokiej mozaiki wystawiono rzeźbę przedstawiająca tańczącego Fauna, który stał w atrium wspomnianego domu.

Na końcu pomieszczeń z mozaikami czekają na nas uchylone drzwi do Sekretnego Gabinetu (wł. Gabinetto Segreto), gdzie wystawiono znaleziska związane z erotyką. Niektóre z eksponatów mogą zaszokować, zwłaszcza rzeźbą przedstawiająca Fauna podczas stosunku z kozą. Wystawione tu freski oraz rzeźby pokazują, że erotyka nie była w starożytnym świecie tematem tabu.

!Byk Farnezyjski - Muzeum Archeologiczne w Neapolu
Byk Farnezyjski - Muzeum Archeologiczne w Neapolu

Naprzeciwko wejścia do pomieszczeń z mozaikami znajdują się drzwi prowadzące do kolekcji numizmatycznej.

Na ostatnim piętrze wystawiono rzeźby, mozaiki oraz freski (a dokładniej całe ściany pokryte freskami) przywiezione tu z okolicznych stanowisk archeologicznych: Pompejów, Herkulanum (rzeźby, mozaiki oraz freski ze słynnej Willa Papirusów) czy Stabie. Dużą gratką dla odwiedzających w tej części muzeum jest olbrzymia makieta (w skali 1 do 100) stanowiska archeologicznego Pompejów z 1879 roku.

Na spokojną wizytę w Narodowym Muzeum Archeologicznym najlepiej zaplanować sobie około 2 do 3 godzin. Początkowo możemy być przerażeni tłumami, ale często są to wycieczki szkolne, które i tak poruszają się w grupach. Podczas naszych wizyt w muzeum sale najczęściej świeciły pustkami.

Wydaje się nam, że turyści planujący odwiedzić Pompeje lub Herkulanum powinni swoją przygodę zacząć od wizyty w neapolitańskim muzeum, gdzie można zobaczyć znaleziska z tych stanowisk archeologicznych oraz dowiedzieć się więcej o antycznej sztuce z tablic opisowych w języku angielskim.

Pałac Królewski

Wybudowany na samym początku XVII wieku Pałac Królewski (wł. Palazzo Reale di Napoli) jest jedną z tych budowli, którą mija niemal każdy odwiedzający Neapol, lecz mało kto zagląda do środka. Obecny wygląd budowli różni się jednak od jej początkowej formy. Królewską rezydencję rozbudowywano i przebudowywano przez niemal 300 lat: w XVIII wieku dodano zachodnie skrzydło, a w 1737 roku po stronie północnej wzniesiono Teatr San Carlo (wł. Teatro di San Carlo). Ostatnie większe zmiany wprowadzono w XIX wieku, kiedy to w stylu neoklasycznym przebudowano fasadę oraz apartamenty pałacowe. Efektem tych prac było dodanie statui dawnych królów Neapolu na przedniej fasadzie kompleksu.

!Zwiedzanie Pałacu Królewskiego w Neapolu
Zwiedzanie Pałacu Królewskiego w Neapolu

Mimo że neapolitańskiemu Pałacowi Królewskiemu daleko rozmiarem i przepychem do głównej siedziby hiszpańskich Burbonów z nieodległej Caserty (wł. Palazzo Reale di Caserta), to zwiedzenie go może być nie lada gratką dla turystów zainteresowanych historią władców Królestwa Neapolu. Tym bardziej, że cena nie jest wygórowana - bilet wstępu dla osoby dorosłej to 6€. [aktualizacja kwiecień 2019]

W środku czekają na nas monumentalne schody oraz blisko 30 różnorodnych pomieszczeń, w tym prywatny teatr, kaplica czy pomieszczenia mieszkalne władców. Obok oryginalnych mebli, fresków ściennych i sufitowych, drewnianych drzwi czy innych dodatków (zegary, wazy itp) na pałacowych ścianach znalazła się również niemała kolekcja malarstwa. W każdym z pomieszczeń stoją tablice opisowe w języku angielskim, dzięki którym dowiemy się więcej o historii oraz eksponatach. Na spokojne zwiedzenie pałacu potrzebujemy do 2 godzin.

!Zwiedzanie Pałacu Królewskiego w Neapolu
Zwiedzanie Pałacu Królewskiego w Neapolu

Wejście do pałacu znajduje się przy monumentalnym placu Piazza del Plebiscito, po przeciwnej stronie którego wzniesiono wzorowaną na rzymskim Panteonie bazylikę św. Franciszka z Paolo (wł. Saint Francis of Paola).

W jednym ze skrzydeł pałacu znajduje się słynny teatr operowy Teatr San Carlo. Niestety, nie jest on częścią trasy zwiedzania Pałacu Królewskiego. Chcąc zwiedzić również słynny teatr musimy wybrać się na niezależną wycieczkę z przewodnikiem.

Uwaga! Przed kupnem wejściówki upewnijmy się, że światła w teatrze będą zapalone. W okresie przed występami zdarza się, że podczas wycieczki nie udaje się zobaczyć najważniejszego, czyli audytorium oraz sceny. W takim przypadku wycieczka będzie miała dla nas jedynie walor edukacyjny.

Kaplica Sansevero i rzeźba Jezusa Chrystusa okrytego całunem

Leżąca niemal w samym sercu historycznego starego miasta Kaplica Sansevero (wł. Cappella Sansevero, adres: Via Francesco de Sanctis 19) jest bez wątpienia jednym z tych miejsc, które zainteresowani sztuką turyści powinni odwiedzić bez zastanowienia.

Świątynia w swojej pierwszej formie powstała pod koniec XVI wieku jako prywatna kaplica dziękczynna w miejscu dawnych ogrodów Pałacu Sansevero, żeby po około dwóch dekadach stać się kaplicą grobową rodu Sansevero. Obecny wystrój i wygląd kaplicy to efekt XVIII-wiecznej przebudowy, za którą odpowiadał książę Sansevero Raimondo di Sangro. Raimondo di Sangro był człowiekiem wykształconym z wielorakimi zainteresowani. Był również członkiem loży masońskiej, stąd szczególna dbałość o szczegóły i o zachowanie wspólnego sensu całości.

Po wejściu do wnętrza kaplicy w oczy od razu rzuca się fresk pokrywający sklepienia oraz mnogość dodatków i dekoracji ściennych. Największym skarbem kaplicy jest umieszczona w centrum rokokowa rzeźba dłuta Giuseppe Sanmartino z 1753 roku, która przedstawia Jezusa Chrystusa pokrytego całunem. Realizm tego dzieła i dbałość artysty o szczegóły sprawia, że mało który odwiedzający przechodzi obok tej rzeźby obojętnie. Z całą odpowiedzialnością możemy stwierdzić, że jest to jedna z najwspanialszych marmurowych rzeźb świata.

Niektórzy z turystów są tak zafascynowani dziełem Sanmartino, że nie skupiają się już tak bardzo na pozostałych (blisko 30!) rzeźbach otaczających kaplicę z każdej ze stron. A to błąd! Warto zarezerwować sobie nawet 45 minut, żeby bez pośpiechu przyjrzeć się każdemu z dzieł.

W trakcie zwiedzania Kaplicy Sansevero będziemy mogli zajrzeć do bocznego pomieszczenia, które skrywa w sobie unikalny sekret Neapolu - dwa anatomiczne modele w pozycji stojącej (będące prawdziwymi szkieletami), które posiadają zachowany niemal nienaruszony system żył oraz tętnic.

Uwaga! W środku obowiązuje rygorystycznie przestrzegany zakaz wykonywana zdjęć. Czasami przed wejściem czekać na nas będzie dłuższa kolejka.

Katedra św. Januarego oraz wczesnochrześcijańskie baptysterium

Neapolitańska Katedra św. Januarego (wł. Cattedrale di San Gennaro) swoim rozmiarem i bogactwem wystroju wyróżnia się wśród innych kościołów w historycznych centrum miasta. Charakterystyczne jest też jej położenie: nie znajduje się ona przy wąskiej uliczce, ale przy stosunkowo szerokiej ulicy Via Duomo.

Budowę katedry rozpoczęto w XIII wieku i zakończono około sto lat później. Dzisiejszy wygląd świątyni różni się jednak diametralnie od tego z czasów średniowiecza, gdyż w XIX wieku fasadę oraz część wnętrza przeprojektował lokalny architekt Enrico Alvino.

!Katedra w Neapolu
Katedra w Neapolu

Za najważniejszą część świątyni uchodzi barokowa Królewska Kaplica Skarbca św. Januarego (wł. Reale cappella del Tesoro di San Gennaro), która przylega do środkowej części katedry od prawej strony. Budowę kaplicy rozpoczęto na początku XVII wieku i zakończono w 1646 roku. W środku wyróżniają się bogate zdobienia - w tym m.in. freski na sklepieniu autorstwa urodzonego w Bolonii Domenichino, srebrne relikwiarze czy olbrzymie rzeźby z brązu.

Co ciekawe, największy z historycznych skarbów katedry nie znajduje się wcale w jej murach. XIII-wieczna świątynia przylega do wczesnochrześcijańskiej bazyliki z VI wieku (wł. Basilica di Santa Restituta), w której zachowało się jedno z najstarszych chrześcijańskich baptysteriów oraz wczesnochrześcijańskie mozaiki.

!Baptysterium Katedry w Neapolu
Baptysterium Katedry w Neapolu

Jak do tego doszło? W trakcie budowy katedry istniejąca w tym miejscu bazylika została przebudowana i przyłączona do nowej budowli. Wejście do bazyliki znajduje się bezpośrednio w katedrze (po lewej stronie). Bazylikę możemy odwiedzić za darmo, ale wejście do pomieszczenia z baptysterium wymaga zakupu niedrogiego biletu (około 2€).

Podziemne miasto

Nie każdy turysta spacerujący wąskimi ulicami neapolitańskiego starego miasta zdaje sobie sprawę, że mniej więcej 40 metrów pod jego stopami rozciągają się kilometry korytarzy oraz głębokich pomieszczeń. Neapol powstał na łatwej w wydobyciu tufie wulkanicznej i już Grecy wykorzystywali ten budulec przy rozbudowie swojej kolonii. Rzymianie wykorzystali pozostawione przez nich jaskinie i stworzyli w nich cysterny oraz akwedukty, dzięki którym zapewnili sobie dostęp do wody pitnej.

Cysterny te wykorzystywano jeszcze w czasach nowożytnych. Porzucono je dopiero po wybuchu epidemii dżumy w XVII wieku. Neapolitańczycy nie znali jeszcze wtedy pojęcia dbania o środowisko, więc wykorzystali porzucone podziemia w sposób pragmatyczny - po prostu wyrzucali tam śmieci. Podziemną część miasta odkryto na nowo w trakcie II wojny światowej, gdy głębokie korytarze i cysterny zamieniono na schrony przeciwbombowe.

!Napoli Sotterranea - podziemna atrakcja Neapolu
Napoli Sotterranea - podziemna atrakcja Neapolu

Turyści pragnący zobaczyć na własne oczy podziemną część starego miasta mogą wybrać się na około godzinną wycieczkę z przewodnikiem o nazwie Napoli Sotterranea. W jej trakcie zobaczymy wypełnioną wodą cysternę, przejdziemy wąskim korytarzem w niemal całkowitej ciemności czy miniemy źródło wody płynące przez jeden z akweduktów. Na koniec wycieczki zobaczymy pozostałości po rzymskim teatrze, na fundamentach którego powstały zwyczajne domy mieszkalne.

W okolicy historycznego centrum istnieje jeszcze jedna podziemna atrakcja: Galleria Borbonica, czyli niedokończony Tunel Burbonów, którego budowę rozpoczęto w połowie XIX wieku. W tym przypadku również możliwe jest jedynie zwiedzanie z przewodnikiem, ale wycieczka różni się od Napoli Sotterranea. Oprócz przejścia niedokończonym tunelem dowiemy się więcej o życiu ukrywających się tu mieszkańców podczas II wojny światowej oraz zobaczymy kilka samochodów i kilkadziesiąt motocykli z początku XX wieku, które zostały zarekwirowane przez lokalny sąd.

!Galleria Borbonica - Neapol
Galleria Borbonica - Neapol

Klasztor San Lorenzo Maggiore i najlepiej zachowane rzymskie ślady w Neapolu

Wybierając się na wycieczkę po podziemnym Neapolu zobaczymy akwedukty oraz duże cysterny wydrążone przez mieszkańców starożytnego Neapolis. Warto jednak pamiętać, że do podziemnych zbiorników zaglądały co najwyżej osoby, które zajmowały się ich czyszczeniem oraz konserwacją.

Jeśli chcielibyśmy znaleźć się bliżej codziennego życia antycznego miasta, to możemy wybrać się do dawnego klasztoru San Lorenzo Maggiore (pol. św. Wawrzyńca), który wzniesiono w miejscu greckiej agory oraz późniejszego rzymskiego forum. Klasztor franciszkanów powstał dokładnie tam, gdzie stal dwupiętrowy budynek handlowy (łac. macellum) z I lub II wieku p.n.e.

!Fragment rzymskiej ulicy pod poziomem kompleksu klasztornego (klasztor św. Wawrzyńca w Neapolu - San Lorenzo Maggiore)
Fragment rzymskiej ulicy pod poziomem kompleksu klasztornego (klasztor św. Wawrzyńca w Neapolu - San Lorenzo Maggiore)

Drugie, nieistniejące już piętro starożytnego kompleksu targowego, znajdowało się mniej więcej na poziomie dzisiejszej ulicy Via dei Tribunali. Pod powierzchnią średniowiecznego klasztoru, i to w zaskakująco dobrym stanie, zachował się za to parter kompleksu, czyli szeroka na 3 metry i długa na niemal 60 metrów ulica handlowa. Wzdłuż ulicy wzdłuż ciągnął się rząd sklepów (m.in. piekarnia, pralnia), których zastosowanie możemy łatwo odgadnąć po zachowanych fragmentach.

Obecnie klasztor nie pełni już funkcji kościelnych i działa w nim muzeum (wł. Museo dell'Opera di San Lorenzo Maggiore). Za największą atrakcję kompleksu uchodzą antyczne ruiny. Co ciekawe, klasztor San Lorenzo Maggiore mieści się po przeciwnej stronie ulicy od wspomnianej wcześniej Napoli Sotterranea, a tablice informacyjnie wprost przestrzegają zagubionych turystów o tym, że "nie znajdą tu wąskich akweduktów".

!Zwiedzanie klasztoru San Lorenzo Maggiore w Neapolu
Zwiedzanie klasztoru San Lorenzo Maggiore w Neapolu

Oprócz stanowiska archeologicznego muzeum może pochwalić się również bogatą kolekcją dzieł sztuki oraz możliwością odwiedzenia dawnych pomieszczeń klasztornych, w tym szerokiej na 12 metrów i długiej na 40 metrów podłużnej hali, która dawniej pełniła funkcje refektarza (jadalni). Hala ta, nazwana imieniem papieża Sykstusa V, wyróżnia się freskiem pokrywającym całe sklepienie i fragment tylnej ściany.

Chcąc odwiedzić muzeum warto rozważyć niewielką dopłatę do wejściówki, dzięki której będziemy mogli wziąć udział w wycieczce z przewodnikiem.

Katakumby oraz cmentarz wykuty w skale

Turyści poszukujący bardziej mrocznych atrakcji powinni także znaleźć w Neapolu coś dla siebie. W starożytnym świecie rzymskim obowiązywał kategoryczny zakaz grzebania ciał zmarłych w granicach murów miejskich. Rzymianie budowali więc nekropolie (czyli miasta umarłych) wzdłuż głównych szlaków i z dala od miasta. Nekropolie składały się z niezależnie stojących budynków, w których rodziny umieszczały skremowane szczątki swoich zmarłych. Kremacja rozwiązywała problem niedoboru miejsca - nekropolie składały się z małych domów, które wykorzystywały całe rodziny.

!Katakumby San Gennaro w Neapolu
Katakumby San Gennaro w Neapolu

Inaczej sytuacja wyglądała wśród wczesnych chrześcijan, którzy grzebali swoich bliskich i nie poddawali ich kremacji. Rytuał ten wymagał znacznie większej ilości miejsca, więc popularne wśród pierwszych wyznawców Chrystusa stały się podziemne cmentarzyska nazywane katakumbami. Słowo katakumby wywodzi się ze starożytnego Rzymu, ale obecnie nazywamy tak wszystkie podziemne nekropolie, także te powstałe w czasach przez Chrystusem. Neapolitańskie katakumby drążono na północ od historycznego centrum miasta, gdzie obecnie znajduje się jedna z gęściej zabudowanych dzielnic Neapolu: Rione Sanità.

!Katakumby
Katakumby

Do zwiedzania (podczas wycieczki z przewodnikiem) udostępniono dwa kompleksy katakumb: większy nazwany imieniem San Gennaro (świętego January) oraz drugi bardziej kameralny San Gaudioso. Turyści zainteresowani tego typu atrakcjami mogą odwiedzić oba kompleksy, ale naszym zdaniem mając do wyboru jeden z nich lepiej wybrać katakumby San Gennaro.

Więcej informacji o neapolitańskich katakumbach znajdziecie w naszym artykule: Katakumby w Neapolu - zwiedzanie, bilety oraz informacje praktyczne.

!Cmentarz Fontanelle w Neapolu
Cmentarz Fontanelle w Neapolu

Musimy jednak ostrzec turystów odwiedzających wcześniej paryskie katakumby - w tych neapolitańskich nie znajdziemy kości ani czaszek. Te zobaczymy za to w wykutym w skale Cmentarzu Fontanelle (wł. Cimitero delle Fontanelle) z XVII wieku, gdzie znoszono szczątki ofiar masowych epidemii. Miejsce to należy do naprawdę mrocznych: czaszki ułożone są równo jedna na drugiej i w środku panuje atmosfera pełna zadumy.

Z miejscem tym wiąże się zresztą intrygująca tradycja. Neapolitańczycy chcąc zapewnić sobie wsparcie siły wyższej dokonywali symbolicznej adopcji czaszek, o które dbali i odwiedzali je niczym zmarłych członków rodziny. Do dziś mieszkańcy zapalają tu świeczki i przynoszą różne dary, w tym m.in. bilety komunikacji miejskiej.

Więcej: Cmentarz Fontanelle w Neapolu

!Cmentarz Fontanelle w Neapolu
Cmentarz Fontanelle w Neapolu

Palazzo della Borsa - dawny budynek giełdy

Położony kawałek od głównego turystycznego szlaku (i jednocześnie blisko historycznego centrum) dawny budynek giełdy (wł. Palazzo della Borsa) nie należy do najczęściej odwiedzanych neapolitańskich atrakcji. Prawdopodobnie mało osób zdaje sobie nawet sprawę z faktu, że możemy (za darmo) zajrzeć do pięknie zdobionego wewnętrznego salonu/atrium (wł. Sala delle Grida), gdzie do dziś stoją dwie tablice, na których prezentowano dawniej ceny akcji włoskich spółek.

!Tablica cen akcji w budynku dawnej giełdy (Palazzo della Borsa) - Neapol
Tablica cen akcji w budynku dawnej giełdy (Palazzo della Borsa) - Neapol

Neorenesansowa trzypiętrowa budowla powstała pod koniec XIX wieku dzięki funduszom zebranym przez jednego z dowódców Wiktora Emanuela II. Wejścia do pałacu strzegą dwa lwy ujeżdżane przez dobre duchy wywodzące się z rzymskich wierzeń.

Zanim wejdziemy do głównego salonu miniemy przedsionek, którego prawą ścianę zajmuje szopka bożonarodzeniowa (wł. presepe). Po przejściu przez przedsionek wchodzimy do bogato zdobionej sali (Sala delle Grida), która wyróżnia się m.in. freskami w lunetach oraz filarami ozdobionymi kobiecymi postaciami trzymającymi kotwicę bądź lampę.

Mimo że w środku nie spędzimy zbyt dużo czasu, to zdecydowanie warto tak zaplanować trasę zwiedzania, żeby tu zajrzeć.

!Palazzo dell Borsa - dawny budynek giełdy w Neapolu
Palazzo dell Borsa - dawny budynek giełdy w Neapolu

Kościół i klasztor San Domenico Maggiore

Neapol, podobnie jak inne z największych włoskich miast, przepełniony jest kościołami, w murach których zachowało się wiele skarbów oraz historycznego dziedzictwa. Wśród świątyń wartych uwagi znajduje się kościół San Domenico Maggiore, który wzniesiono na przełomie XIII i XIV wieku w niemal samym historycznym centrum miasta.

Odwiedzając świątynie warto poświęcić dłuższą chwilę na pokrytą freskami pędzla Pietro Cavalliniego Kaplicę Brancaccio z 1309 roku (pierwsza na prawo od głównego wejścia) oraz na renesansową Kaplicę św. Krzyża (Crocifisso), która służyła jako kaplica nagrobna znamienitego neapolitańskiego rodu Carafa (wejście znajduje się po prawej stronie blisko głównego ołtarza).

!Zakrystia kompleksu San Domenico Maggiore w Neapolu
Zakrystia kompleksu San Domenico Maggiore w Neapolu

Turyści zainteresowani historią Neapolu mogą rozważyć także płatną wizytę w barokowej zakrystii (cena biletu to 5€ [aktualizacja kwiecień 2019]). Na całej długości jej wewnętrznych balkonów ustawiono rząd trumien należących do ponad 40 członków aragońskiej rodziny królewskiej zmarłych w XV i XVI wieku. Tylko jedna z trumien jest pusta - ta należącą do Alfonsa V Aragońskiego, którego ciało jakiś czas po śmierci przewieziono do Katalonii.

Po zakupie biletu oprócz zakrystii będziemy mogli zajrzeć też do pomieszczenia wypełnionego historycznymi meblami oraz różnymi artefaktami związanymi z zakonem Dominikanów, w tym relikwiarzami (m.in. relikwiarzem serca) oraz popiersiami służącymi do przenoszenia relikwii świętych w trakcie procesji (jedno popiersie przypisane było do relikwii pochodzącego z Polski Jacka Odrowąża). W pomieszczeniu tym warte uwagi są również zachowane w świetnym stanie ubrania wyjęte z aragońskich trumien oraz kolorowa podłoga z majoliki.

!Relikwiarz Jacka Odrowąża w klasztorze San Domenico Maggiore w Neapolu
Relikwiarz Jacka Odrowąża w klasztorze San Domenico Maggiore w Neapolu

W oficjalnych materiałach wizyta w zakrystii nazywana jest wycieczką z przewodnikiem. W kwietniu 2019 roku wyglądało to jednak tak, że po zakupie biletu jeden z pracowników po angielsku opowiadał o historii świątyni oraz o eksponatach, a następnie zostawiał turystów samych, żeby ci mogli samodzielnie przyjrzeć się zbiorom.

W okresie średniowiecza kościół był częścią klasztoru Dominikanów, do którego przybywali ważni chrześcijańscy filozofowie oraz myśliciele. Za najważniejszego z nich uchodzi św. Tomasz Akwinu, który znany jest dziś jako jeden z doktorów kościoła. Kupując droższy bilet zostaniemy zaprowadzeni do jego celi (dopłata do podstawowego biletu to 2€ (łączna cena biletu 7€) [aktualizacja kwiecień 2019]), w której zobaczymy m.in.: relikwiarz kości ramiennej świętego, jego odręczne notatki, oryginalną bullę papieską przyznającą św. Tomaszowi tytuł doktora kościoła oraz bizantyjski obraz, przed którym według legendy święty doznał objawienia.

!Bulla papieska - cela św. Tomasza w klasztorze San Domenico Maggiore w Neapolu
Bulla papieska - cela św. Tomasza w klasztorze San Domenico Maggiore w Neapolu

Klasztor św. Marcina (wł. Certosa di San Martino)

Położony na szczycie wzgórza Vomero i górujący nad starym miastem XIV-wieczny klasztor św. Marcina (wł. Certosa di San Martino) pełni dziś funkcje jednego z najciekawszych neapolitańskich muzeów. Kompleks klasztorny został odebrany zakonnikom po Zjednoczeniu Włoch w 1861 roku, żeby kilka lat później znaleźć się w rękach nowego państwa włoskiego, które wpisało go na listę zabytków narodowych.

W środku oprócz możliwości odwiedzenia bogato zdobionego klasztornego kościoła, przejścia pięknymi krużgankami czy wizyty w wiszących ogrodach (z pięknym widokiem na miasto) czeka na nas wiele dzieł sztuki oraz zabytków, które ułatwiają zrozumienie jak wyglądało życie mieszkańców we wcześniejszych wiekach.

!Zwiedzanie kompleksu klasztoru św. Marcina w Neapolu
Zwiedzanie kompleksu klasztoru św. Marcina w Neapolu

Co jeszcze zobaczymy w środku?

  • jedną z najpiękniejszych neapolitańskich szopek bożonarodzeniowych (wł. presepe), która wystawiona jest w specjalnie przygotowanej "jaskini",
  • powozy (w tym powóz z początku XIX wieku zakupiony dla Marii Krystyny Sabaudzkiej) oraz królewską łódź z XVIII wieku zbudowaną na polecenie Karola Burbona,
  • bogate we freski i inne zdobienia apartamenty klasztorne,
  • gotyckie podziemia,
  • dzieła sztuki (w tym pejzaże) przybliżające Neapol z okresu od XV do XIX wieku.

Wizyta w dawnym klasztorze Kartuzów jest dwojakim doświadczeniem. Z jednej strony sprawdzimy w jakich warunkach przebywali mnisi, a z drugiej będziemy mieć okazje do zobaczenia wielu zabytków oraz artefaktów z bogatej historii miasta. Na wizytę w muzeum najlepiej zaplanować około 2 godzin.

Klasztor i kościół Santa Chiara

Budowę majestatycznego kompleksu Santa Chiara (wł. Complesso Monumentale di Santa Chiara) rozpoczęto w 1310 roku za rządów króla Roberta Andegaweńskiego. Efektem prac było powstanie masywnej cytadeli, w której swój dom znaleźli zarówno franciszkańscy mnisi jak i klaryski.

Obecnie kompleks ten możemy podzielić na trzy części: bazylikę (możliwa do odwiedzenia za darmo), niezależnie stojącą renesansową dzwonnicę (brak możliwości wejścia na górę) oraz dawny zespół klasztorny, w którym działa dziś muzeum (wejście biletowane).

!Zwiedzanie kompleksu Santa Chiara w Neapolu
Zwiedzanie kompleksu Santa Chiara w Neapolu

Nie każdy zdaje sobie sprawę, że masywną bazylikę niemal doszczętnie zniszczono podczas bombardowań aliantów w 1943 roku. Na szczęście w ciągu dekady udało się odbudować świątynie, i to z zachowaniem oryginalnego gotyckiego stylu. Niestety, zniszczeniu uległy freski oraz dekoracje, w tym niemal całość malowideł autorstwa Giotto. Będąc w okolicy warto zajrzeć do środka, gdzie znajdziemy kilka kaplic oraz zabytków wartych uwagi - w tym kaplicę z grobowcem wywodzącego się z Burbonów władcy Królestwa Obojga Sycylii Ferdynanda II (pierwsza na prawo od strony ołtarza). Bezpośrednio za głównym ołtarzem w oczy od razu rzuca się majestatyczny grobowiec króla Roberta Andegaweńskiego.

Dawny klasztor pełni dziś funkcje muzeum. Miejsce to powinno przypaść do gustu turystom zainteresowanym historią Neapolu. Podczas zwiedzania zobaczymy m.in.: XVIII i XIX-wieczne szopki, uratowane przed bombami kościelne artefakty czy stanowisko archeologiczne z odkrytymi łaźniami z czasów rzymskich. Sam klasztor nie uległ takim zniszczeniom jak bazylika, dzięki czemu zachowały się chociażby freski ścienne.

Za największy skarb kompleksu uchodzi otoczony krużgankami ogród. Jego dzisiejszy wygląd jest efektem XVIII-wiecznej przebudowy pod auspicjami Domenico Antonio Vaccaro. Architekt podzielił rozległy dziedziniec na cztery części, które oddzielił od siebie linią połączonych ze sobą kolumn oraz ławek pokrytych kolorowymi płytkami z majoliki. Będąc na miejscu aż trudno uwierzyć, że wciąż znajdujemy się w stosunkowo szarym i czasami przygniatającym mieście.

!Kompleks Santa Chiara w Neapolu
Kompleks Santa Chiara w Neapolu

Castel dell’Ovo (Zamek Jajeczny)

Wybudowany na niewielkiej wyspie na południe od starego miasta zamek Castel dell’Ovo jest jednym z najważniejszych symboli Neapolu. Obecna warowna twierdza powstała w XII wieku podczas panowania Normanów (i została przebudowana trzy stulecia później), ale miejsce to było wykorzystywane od czasów antycznych. Już w VI wieku p.n.e. na wyspie osiedlili się greccy osadnicy, a w czasach rzymskich istniała tu willa, w której według legend schronił się ostatni cesarz Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego na wyspie wzniesiono klasztor, którego miejsce w średniowieczu zajęła warowna twierdza.

!Podczas spaceru po Zamku Jajecznym (Castel dell'Ovo) w Neapolu
Podczas spaceru po Zamku Jajecznym (Castel dell'Ovo) w Neapolu

Nazwa zamku w języku polskim oznacza Zamek Jajeczny, ale nie ma ona nic wspólnego z kształtem twierdzy. Według legendy rzymski poeta Wergiliusz umieścił w fundamentach budowli magiczne jajko - i dopóki ono nie pęknie, dopóty wybudowana na wyspie twierdza będzie trwać.

Obecnie Castel dell’Ovo jest otwarty dla zwiedzających i na teren zamku wejdziemy za darmo. Niestety, nie ma możliwości odwiedzenia żadnego z pomieszczeń - ale na terenie zamku znajdziemy kilka przyjemnych punktów widokowych, z których zobaczymy m.in. wyspę Capri (z oddali) czy okoliczne miasta.

Wybierając się na zamek i przy dobrej pogodzie warto przejść się nadmorską promenadą.

Sprawdź inne punkty widokowe w Neapolu: Punkty widokowe w Neapolu.

Muzeum Capodimonte (wł. Museo di Capodimonte)

Wywodzący się z dynastii Burbonów król Neapolu Karol VII (późniejszy król Hiszpanii Karol III) w pierwszej połowie XVIII wieku zdecydował o budowie nowego królewskiego pałacu (wł. Reggia di Capodimonte), który miał służyć jako letnia rezydencja i miejsce wytchnienia od zgiełku miasta. Lokalizacja pałacu nie powinna więc dziwić - nowa rezydencja powstała na szczycie wzgórza leżącego na północ od ówczesnego Neapolu i daleko od granic miasta. Samo słowo Capodimonte (a dokładniej wyrażenie capo di monte) oznacza po prostu wierzchołek wzgórza.

W początkowym zamyśle pałac ten miał być niewielką rezydencją, ale ostatecznie król zdecydował o stworzeniu bardziej imponującego kompleksu. Po zjednoczeniu Włoch pałac służył jako rezydencja władców Królestwa Włoch. Na początku XX wieku kompleks przeszedł w ręce państwa włoskiego, a po wojnie utworzono w nim Muzeum Capodimonte, które może pochwalić się jedną z najważniejszych kolekcji dzieł sztuki w całych Włoszech.

!Zwiedzanie Muzeum Capodimonte w Neapolu
Zwiedzanie Muzeum Capodimonte w Neapolu

Część z najważniejszych prac będących częścią kolekcji muzeum zdobiło wcześniej rzymskie pałace. Matka Karola, Elżbieta, wywodziła się ze znamienitego rodu Farnese, który władał księstwem Parmy, ale zdobył również imponującą pozycję w Rzymie, gdzie Alessandro Farnese w 1534 roku został wybrany papieżem i przyjął imię Pawła III. Przebywający w Wiecznym Mieście członkowie rodu zasłynęli jako kolekcjonerzy antyków oraz sztuki. Część z najważniejszych zbiorów z kolekcji rodu Farnese przywieziono do Neapolu: antyki znajdziemy dziś w Narodowym Muzeum Archeologicznym, a nowożytne dzieła sztuki możemy oglądać w Muzeum Capodimonte. Wśród eksponatów znajdziemy prace m.in. Rafaela czy Tycjana.

Główna część kolekcji muzeum wystawiona jest na dwóch piętrach (pierwszym i drugim). Część eksponatów zobaczymy też na parterze oraz na trzecim piętrze (sztuka współczesna). Oprócz obrazów na wystawie znajdziemy też rzeźby, gobeliny czy imponującą kolekcję porcelany. Częścią trasy muzealnej są apartamenty królewskie (w tym sypialnia), w których zachowały się oryginalnie XVIII-wieczne dekoracje.

Na wizytę w kompleksie najlepiej zaplanować około 2-3 godzin. Chwilkę czasu możemy spędzić też w ogrodach otaczających kompleks.

!Zwiedzanie Muzeum Capodimonte w Neapolu
Zwiedzanie Muzeum Capodimonte w Neapolu

Pignasecca - najstarszy neapolitański targ uliczny

Mercatino Della Pignasecca, czyli najstarszy neapolitański targ uliczny, znajduje się na obrzeżach historycznego centrum miasta. Jest to świetne miejsce do obserwacji codziennego życia mieszkańców oraz do spróbowania lokalnych przysmaków. Warto jednak w tym miejscu wspomnieć, że nie jest to targowisko w polskim tego słowa znaczeniu. Nie ma tu jednego placu czy obszaru, na którym gromadzą się wszyscy sprzedawcy. Zamiast tego kramy rozciągają się wzdłuż ulicy Via Pignasecca oraz przy odchodzących od niej uliczkach. Oprócz stanowisk ulicznych, przy których sprzedaje się pełne spektrum produktów (zaczynając od mis pełnych owoców morza, przez warzywa i owoce, aż po ubrania), wzdłuż ulicy Via Pignasecca działa wiele sklepów z lokalną żywnością, w których zakupimy m.in. pieczywo, sery, flaki czy jakościowe szynki.

!Pignasecca - uliczny targ w Neapolu
Pignasecca - uliczny targ w Neapolu

Przy ulicy Via Pignasecca działa nasz ulubiony lokal serwujący neapolitańskie jedzenie uliczne - Fiorenzano (adres: Via Pignasecca 48). Wśród różnych przekąsek nam najbardziej do gustu przypadły: lokalny wypiek (w stylu kanapki) z boczkiem i jajkiem na ciepło o nazwie Panini Neapolitana oraz grillowane owoce cukini (wł. fiore). Niestety (albo stety!), nie ma tu stałego menu. Przychodząc o różnych porach dnia możemy natrafić na całkowicie różny wybór przekąsek.

Tuż obok działa sklep Tripperia Fiorenzano, w którym na wystawie zobaczymy lokalny przysmak - wiszące wśród cytryn flaki. Dla osób wrażliwych widok ten może nie należeć do najprzyjemniejszych, ale turyści z innych krajów widząc po raz pierwszy polskie flaczki też nie zawsze należą do zachwyconych.

!Pignasecca spacer po najstarszym ulicznym targu
Pignasecca spacer po najstarszym ulicznym targu

Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z miasta Neapol

Zobacz nasze inne artykuły z Włoch