Zamek Neuschwanstein - zwiedzanie, historia i informacje praktyczne

Zamek Neuschwanstein (Schloss Neuschwanstein) to jeden z symboli niemieckiej turystyki i jednocześnie jeden z najbardziej malowniczo położonych pałaców w całej Europie. XIX-wieczna budowla wznosi się na nierównym wzgórzu i otoczona jest imponującymi szczytami Alp Bawarskich.

Za budowę zamku odpowiadał bawarski król Ludwik II Wittelsbach. Celem władcy było stworzenie dla siebie enklawy pełnej nawiązań do czasów średniowiecznych władców, bohaterów i ich legendarnych dokonań. Mimo imponującego rozmiaru i części sal typowych dla reprezentacyjnych pałaców zamek miał być jedynie prywatną rezydencją króla, do której tylko on i jego najbliżsi mieli mieć wstęp.

!Zamek Neuschwanstein (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)
Zamek Neuschwanstein (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)

Zamek Neuschwanstein znajduje się w na terenie gminy Schwangau i góruje nad historycznym miasteczkiem Hohenschwangau, które dziś ma status dzielnicy. Gmina Schwangau położona jest w południowej Bawarii nieopodal granicy z Austrią.

Więcej o samym Hohenschwangau znajdziecie w artykule: Hohenschwangau - zamki oraz jezioro Alpsee - zwiedzanie i informacje praktyczne.

Nazwa Neuschwanstein oznacza w wolnym tłumaczeniu Nowy Kamienny Łabędź (lub Nowy Kamień Łabędzi) i pojawiła się dopiero po śmierci władcy w 1886 roku. Wcześniej rezydencja nazywana była Neue Burg Hohenschwangau (Nowy Zamek Hohenschwangau), co nawiązywało do znajdującego się poniżej zamku Hohenschwangau, w którym Ludwik spędził swoje dzieciństwo. Zamek Hohenschwangau zbudował ojciec króla Maksymilian II i rezydencja ta jest dziś również możliwa do zwiedzenia.

Wśród turystów zamek znany jest również jako zamek Disneya. Patrząc na wygląd zamku z czołówki bajek tego studia można pokusić się o twierdzenie, że niektóre jego elementy faktycznie przypominają zamek Neuschwanstein. Pamiętajmy tylko, że o miano pierwowzoru rywalizuje więcej miejsc, w tym cypryjski zamek św. Hilariona, który znajduje się w okupowanej części kraju tuż nad Kirenią.

Dziś Zamek Neuschwanstein jest jedną z najczęściej odwiedzanych niemieckich atrakcji. Każdego roku przybywa zobaczyć go ponad milion turystów.

!Fragment Zamku Neuschwanstein
Fragment Zamku Neuschwanstein

Historia

Trudno myśleć o historii samego zamku nie biorąc pod uwagę szerszego kontekstu historycznego. Ludwik II Wittelsbach był marzycielem, przez niektórych nazywany był nawet Bajkowym Królem, chociaż inni preferowali przydomek Szalony. Fascynował się średniowiecznymi władcami, bohaterami legend i sag, którzy często niemalże samodzielnie osiągali wielkie i szczytne cele. Jego poglądy i podejście do życia nie przystawały do XIX-wiecznych realiów.

Kulminacyjnym momentem w życiu władcy był 1866 rok, kiedy to Bawaria będąc w sojuszu z Austrią przegrała wojnę z Prusami. Jednym z postanowień traktatów pokojowych było zrzeczenie się przez Ludwika II realnej władzy nad bawarskim wojskiem, co w praktyce oznaczało, że Ludwik przestał być niezależnym władcą. Sytuacja ta przytłoczyła go na tyle, że zamknął się w sobie i niemal w pełni oddał się życiu marzyciela tęskniącego za czasami, których nie było mu dane przeżyć. Efektem tego była m.in. decyzja o budowie nowych rezydencji. Oprócz Zamku Neuschwanstein powstały wzorowany na Wersalu Pałac Herrenchiemsee na jeziorze Chiemsee oraz znajdujący się niedaleko neobarokowy Pałac Linderhof.

Miejsce na budowę nowej rezydencji nie było przypadkowe. W znajdującym się obok zamku Hohenschwangau władca spędził dzieciństwo i doceniał walory krajobrazowe tej okolicy. Zamek Neuschwanstein powstał w miejscu, w którym istniały już dawniej dwa zamki, ale w momencie budowy ich pozostałości zostały rozebrane.

Nowa budowla miała przypominać swoim wyglądem średniowieczne zamki dawnych niemieckich władców. Ludwik chciał zbudować własną enklawę, w której wciąż czułby się pełnoprawnym władcą pasującym do własnego wyobrażenia o sobie.

Budowa pałacu rozpoczęła się w 1868 roku, a 5 września 1869 roku położono kamień węgielny. Pierwsza część budynku gotowa była już w 1873 roku i od tego czasu Ludwik zatrzymywał się w pomieszczeniach pałacowych. Budowę szkieletu budynku zakończono w 1884 roku, chociaż wiele pomieszczeń nie było jeszcze wtedy wykończonych (i nie jest do dziś).

Ludwik budując pałac korzystał z własnych środków (oszczędności i królewskie uposażenie) oraz pożyczek i nie wykorzystywał w tym celu środków Bawarii. Kres "Bajkowego Króla" nastąpił 9 czerwca 1886 roku, gdy bawarskie władze korzystając ze spisku i powołując się na jego niepoczytalność pozbawiły Ludwika tronu. Zaledwie 4 dni później obalonego władcę znaleziono martwego nad jeziorem Starnberg i towarzyszyło mu jedynie ciało lekarza, który wcześniej wydał opinię o jego niepoczytalności…

Zgodnie z założeniami Ludwika pałac nie miał być nigdy odwiedzony przez osoby postronne, ale już siedem tygodni po jego śmierci imponująca budowla została udostępniona odwiedzającym.

!Zwiedzanie Zamku Neuschwanstein - Sala Tronowa "Thronsaal" (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)
Zwiedzanie Zamku Neuschwanstein - Sala Tronowa "Thronsaal" (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)

Wnętrze pałacu i najważniejsze pomieszczenia

Przed śmiercią króla tylko część pomieszczeń pałacowych została wykończona. Apartamenty królewskie i pomieszczenia dla służby znajdują się trzecim i czwartym piętrze. Drugie piętro zaadaptowano już po śmierci Ludwika. Dziś mieści się tam restauracja oraz sala, w której wyświetlany jest film o historii władcy (z angielskimi napisami). Na pierwszym piętrze znajduje się kuchnia.

Wystrój pałacu jest niemal bajkowy i nawiązuje do stylu historyzmu (i w pewnym sensie romantyzmu) w architekturze. Ściany pokryte są freskami odwołującymi się do twórczości Ryszarda Wagnera, a także do innych średniowiecznych i nordyckich motywów oraz legend.

Największa z sal, Sala Śpiewaków (Sängersaal), nawiązuje do wnętrz zamku w Wartburgu, który Ludwik odwiedził rok przed rozpoczęciem budowy. Co ciekawe, przy projekcie Sali Śpiewaków połączono wystrój z dwóch sal wspomnianej wcześniej twierdzy: Sali Śpiewaków i Sali Festiwalowej (Festsaal). Motywem przewodnim jest tu saga o Parsifalu i Świętym Graalu oraz o jego synu Lohengrinie.

Drugą największą salą w kompleksie jest Sala Tronowa (Thronsaal) wzorowana na bizantyjskich kościołach (m.in. Hagia Sophia). Rozglądając się dookoła wypatrzymy m.in.: postać Jezusa Chrystusa, dwunastu apostołów, świętych, dawnych władców czy nawet symbolikę nawiązująca do przedchrześcijańskich królestw. Pomieszczenie to imponuje przepychem, ale król nigdy nie planował przyjmować w nim oficjalnych delegacji.

Sypialnia króla zachwyca szczegółowymi zdobieniami, neogotyckim łóżkiem, ale również freskami nawiązującymi do legendy o Tristanie i Izoldzie.

!Zwiedzanie Zamku Neuschwanstein - sypialnia (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)
Zwiedzanie Zamku Neuschwanstein - sypialnia (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)

W wielu pokojach wyróżnia się kolor niebieski (który dominuje też w innych miejscach związanych z Bajkowym Królem) oraz wszechobecny motyw łabędzia nawiązujący do legendy o Rycerzu Łabędzia Lohengrinie.

Co może zdziwić, to pomieszczenia dla służby. W średniowieczu służba nie mogła raczej cieszyć się wieloma wygodami, a we wzorowanym na tym okresie zamku Ludwika ich pomieszczenia wydają się być wygodne i dobrze wykończone. W pomieszczeniach władcy w oczy rzucają się wygodne miejsca do czytania, gdzie Ludwik mógł oddawać się światu legend. Ciekawym elementem w pałacu jest z kolei sztuczna grota ze świetnym punktem widokowym.

Innymi elementami mogącymi zaskoczyć turystów są jakby nie pasującego do historycznego wystroju XIX-wieczne wynalazki takie jak telefon.

Dojazd do Zamku Neuschwanstein

Komunikacja publiczna

Najbliższym większym miastem jest oddalone o niecałe 4 kilometry Füssen i to właśnie tam znajdziemy dworzec kolejowy. Do Füssen dojedziemy z przesiadkami z większości bawarskich miast, w tym z Memmingen czy Monachium, ale podróż może trwać do kilku godzin.

Planując skorzystanie z komunikacji publicznej możemy rozważyć zakup karty Bayern-Ticket, która umożliwia nielimitowane podróżowanie pociągami regionalnymi i komunikacją miejską na terenie Bawarii przez jeden dzień (do godziny 3:00 następnego dnia). Niestety, od poniedziałku do piątku bilet obowiązuje dopiero od godziny 9:00. W weekendy nie ma ograniczeń czasowych. Koszt biletu Bayern-Ticket dla jednej osoby dorosłej to 25€, a dla dwóch osób dorosłych 31€. Są też wersje dla większej liczby pasażerów.

Z dworca Füssen do Hohenschwangau dostaniemy się w około 10 minut autobusem linii 73 lub 78. Autobusy kursują co około 30 minut. Przystanek autobusowy znajduje się od razu przy wyjściu z dworca. Koszt biletu to 2,30€ w jedną stronę. W przypadku zakupu Bayern-Ticket przejazd autobusem mamy w cenie. Wysiadamy na przystanku Hohenschwangau Neuschwanstein Castles.

Teoretycznie dojdziemy też z Füssen do Hohenschwangau pieszo. W takim wypadku musimy jednak liczyć trochę ponad godzinę idąc główną drogą lub około godzinę i 30 minut idąc trasą pieszą wzgórzami i polami.

Samochód

Jeśli wybieramy się samochodem to możemy od razu podjechać do Hohenschwangau, gdzie przy ulicy Alpseestraße 24 znajdziemy płatny parking. Opłata za parking to 6€, a za motocykl 2€. (aktualizacja maj 2018).

Zwiedzanie Zamku Neuschwanstein (aktualizacja maj 2018)

Na zamkowy dziedziniec może wejść każdy i nie potrzeba do tego biletów. Zwiedzanie pomieszczeń (apartamentów królewskich) w Zamku Neuschwanstein możliwe jest jedynie podczas 30-minutowej wycieczki z przewodnikiem.

Wycieczki odbywają się od kwietnia do 15 października od 9:00 do 18:00 oraz w pozostałe miesiące od 10:00 do 16:00 (aktualizacja maj 2018).

!Na dziedzińcu Zamku Neuschwanstein
Na dziedzińcu Zamku Neuschwanstein

Samo zwiedzanie zorganizowane jest nad wymiar sprawnie, ale przez niektóre pomieszczenia musimy się wręcz przeciskać wśród pozostałych turystów. Wycieczki ruszają co 5 minut z głównego zamkowego dziedzińca. Wchodzimy przez specjalną automatyczną bramę i na wejściu odbijamy kod z naszego biletu. Przy wejściu otrzymamy przewodnik audio w języku polskim. W tym miejscu sugerujemy zabranie własnych słuchawek dzięki czemu korzystanie z urządzenia będzie przyjemniejsze.

Podczas zwiedzania czeka nas trochę chodzenia i wchodzenia po schodach. Musimy dostać się najpierw na czwarte piętro, a po wycieczce zejść na dół i przejść tunelem do wyjścia. Z przewodnikiem zwiedzamy trzecie i czwarte piętro, a później samodzielnie możemy spacerować po piętrze drugim (sklep, sala wizualna z filmem czy kawiarnia). Na koniec schodzimy na 1 piętro gdzie zobaczymy historyczną kuchnię. Będąc na drugim piętrze nie zapomnijmy wyjść na taras widokowy skąd rozpościera się piękny widok na okolicę i jezioro Alpsee.

!Widok z tarasu w Zamku Neuschwanstein
Widok z tarasu w Zamku Neuschwanstein

W trakcie wycieczki nie można robić zdjęć ani filmować. Nie możemy też wejść do środka z dużymi plecakami. Jeśli posiadamy małe plecaki to możemy je nosić od przodu. Plecaki możemy zostawić w schowku obok zamkowej informacji (potrzebujemy do tego monety 1€ lub 2€ (którą odzyskujemy po otworzeniu drzwiczek), skrytka dostępna jest do 18:00) lub w przechowalni na dworcu w Füssen (koszt 3€ lub 4€). Nie radzimy liczyć tu na łut szczęścia. Jeśli nie zostaniemy wpuszczeni od razu to możemy już nie zdążyć na nasze okienko czasowe.

Link do mapki z zaznaczonymi najważniejszymi punktami ważnymi przy zwiedzaniu zamku (parking, kasy biletowe, Most Marii (Marienbrücke) oraz przystanek .

Bilety i kasa biletowa

Bilety wstępu (na konkretną godzinę) możemy zakupić tylko w kasie biletowej Ticket-Center Hohenschwangau przy Alpseestraße 12. Przy samym zamku nie znajdziemy już kas biletowych i chcąc zakupić wejściówkę na miejscu będziemy musieli wrócić się na dół do miasta.

Koszt biletu dla osoby dorosłej to 13€. Dzieci i młodzież poniżej 18 lat wchodzi za darmo z osobą dorosłą.

Kasy biletowe czynne są od kwietnia do 15 października od 7:30 do 17:00 oraz w pozostałe miesiące od 8:30 do 15:00. (aktualizacja maj 2018).

Przed przyjazdem powinnismy zapamiętać dwie ważne informacje:

  • Bilety mogą być zakupione jedynie w dzień wizyty.
  • Bilety kupujemy na konkretną godzinę i nie możemy jej przegapić.

Nie możemy zakupić biletu wcześniej. Istnieje jednak możliwość rezerwacji godziny bez zakupu biletu na tej stronie. Koszt rezerwacji to 1,80€ (od osoby). Rezerwacja nie jest jednak biletem. Bilet musimy zakupić w kasie najpóźniej do 90 minut przed wybraną godziną wejścia. Według oficjalnej strony rezerwacja online możliwa jest do dwóch dni (do godziny 15:00) przed dniem wizyty. Niestety, liczba miejsc możliwych do rezerwacji jest ograniczona i mogą skończyć się nawet 5 dni przed planowaną wizytą.

Tutaj istotna uwaga. W centrum biletowym funkcjonują dwie kolejki: jedna do zakupu biletów bez rezerwacji i druga do zakupu biletów dla posiadających rezerwację. Przy obu, szczególnie rano, stoi dużo osób i swoje trzeba odstać. W maju będąc na miejscu o 9:00 staliśmy w kolejce przez około 40 minut. Na pewno nie radzimy przychodzić 95 minut przed planowaną godziną wejścia, ponieważ możemy nie zdążyć zakupić biletu i rezerwacja nam zwyczajnie przepadnie.

O problemach z wejściem do Zamku Neuschwanstein krążą legendy. Prawda jest jednak taka, że jeśli przyjedziemy rano (do 10:00 czy 11:00 w sezonie letnim) to raczej nie powinniśmy mieć problemu z dostaniem wejściówki. Co jednak oczywiste, to czym później dojedziemy, tym dłużej postoimy w kolejce. Pamiętajmy też, że czym później przyjedziemy, tym późniejsze godziny wycieczek będą dostępne. Na przykład jeśli przyjedziemy na 12:00 to najbliższa wycieczka z wolnymi miejscami może odbywać się dopiero o godzinie 15:00 lub 15:30.

W sezonie problem może wystąpić w drugiej połowie dnia. W teorii kolejki są wtedy mniejsze, ale może zabraknąć miejsc. Jeśli chcemy przyjechać później to najpewniejszą opcją będzie dokonanie rezerwacji online na podanej wcześniej stronie.

Bilety łączone

Wybierając się do Zamku Neuschwanstein możemy rozważyć też zakup jednego z dostępnych biletów czasowych lub łączonych.

Bilet 14-dniowy

Ciekawą opcją na zwiedzanie bawarskich pałaców i zamków jest zakup 14-dniowego biletu, który umożliwia wejście do wszystkich obiektów zarządzanych przez rząd regionu Bawaria. Bilet taki zakupimy w kasie dowolnego z zamków będącego na liście. Koszt biletu dla 1 osoby to 24€, a dla dwóch 44€. Przy odwiedzeniu dwóch obiektów bilet zaczyna się zwracać. Co warte podkreślenia, możemy odwiedzić każde z miejsc więcej niż raz.

Więcej informacji można znaleźć pod tym adresem.

Uwaga! W ramach tego biletu nie wejdziemy do Zamku Hohenschwangau. Jeśli zakupiliśmy bilet 14-dniowy w innym miejscu i tak musimy odebrać darmowy bilet w kasie tak jak inni turyści.

Posiadacze karty 14-dniowej odbierając bilet w kasie mogą zauważyć, że nie ma on kodu kreskowego (jak ma to miejsce w przypadku pozostałych biletów). Pamiętajmy, że z takim biletem nie wchodzimy przez automatyczną bramkę, ale musimy podejść do ochroniarza i poprosić o wpuszczenie do środka.

Bilet łączony do pałaców króla Ludwika II (aktualizacja maj 2018)

Innym biletem udostępnianym przez organizacje zarządzającą bawarskimi zamkami jest Königsschlösser, czyli bilet umożliwiający wejście do wszystkich pałaców Ludwika II. Oprócz Neuschwanstein są to nieodległy Pałac Linderhof i Pałac Herrenchiemsee na jeziorze Chiemsee.

Koszt biletu to 26€. Do każdego z pałaców możemy wejść raz w ciągu 6 miesięcy.

Bilet łączony na inne obiekty w Hohenschwangau (aktualizacja maj 2018)

Jeśli nie planujemy zwiedzać innych bawarskich pałaców i zamków, a zależy nam jedynie na obiektach w mieście Hohenschwangau, to możemy zakupić jeden z następujących biletów łączonych:

  • Zamek Hohenschwangau i Zamek Neuschwanstein - 25€
  • Zamek Hohenschwangau, Zamek Neuschwanstein i Muzeum Bawarskich Królów - 31,50€

Jeśli wybieramy ostatnią z opcji i zależy nam na czasie to możemy zakupić bilety w kasie muzeum, ale wiąże się to z dodatkową opłatą 3€.

Jak dostać się na zamek?

Najprostszym sposobem na dostanie się na zamek jest po prostu wejście piesze. Nawet będąc w średniej formie fizycznej powinniśmy być w stanie dojść na miejsce w około 30 minut (a przy szybkim tempie i w 20 minut). Zejście zajmie nam około 20 minut. Trasa jest asfaltowa, bez schodów (ale czasami jest stromo) i podczas wejścia powinniśmy mieć dużo cienia.

Na górę możemy wjechać też autobusem, którego przystanek znajdziemy pod adresem Alpseestraße 24, 87645 Schwangau. Koszt przejazdu to: (aktualizacja maj 2018):

  • wjazd na górę: dorośli 2,50€, dzieci 1€
  • zjazd na dół: dorośli 1,50€, dzieci 0,50€
  • w dwie strony: dorośli 3€, dzieci 1,50€

Ważną informacją jest to, że autobusem nie dojeżdżamy bezpośrednio pod wejście do zamku. Wciąż czeka na nas około 10-, 15-minutowy spacer w dół, a później w górę (o ile chcemy też wrócić autobusem). Autobus zatrzymuje się przy moście Marienbrücke. Jeśli więc chcemy uniknąć wchodzenia pod górę górę to możemy wjechać autobusem, wejść na most Marienbrücke, potem zejść do zamku i stamtąd wrócić już pieszo.

Trzecim sposobem, którego osobiście nie polecamy, jest skorzystanie z dorożki. Tutaj podobnie jak w przypadku autobusu wciąż czeka nas około 10- lub 15-minutowe podejście w górę. Oprócz tego kolejki są bardzo długie. Prawdopodobnie dłużej będziemy czekać na dorożkę niż zajmie nam wejście piesze. Koszt za osobę to około 6€. (aktualizacja maj 2018)

Punkt widokowe

Jeśli chcielibyśmy popatrzeć na zamek z góry lub z innej perspektywy powinniśmy ruszyć w górę w kierunku Mostu Marii (Marienbrücke). Po drodze miniemy jeden punkt widokowy, z którego zobaczymy zarówno zamek jak i pobliskie jezioro Alpsee.

!Widok na zamek Neuschwanstein z Mostu Marii (Marienbrücke)
Widok na zamek Neuschwanstein z Mostu Marii (Marienbrücke)

Za jeden z najlepszych punktów widokowych uchodzi sam Marienbrücke. Niestety, niemal zawsze jest on zatłoczony i musimy się trochę pogimnastykować, żeby znaleźć dobre miejsce. Sam most powstał w połowie XIX wieku za rządów ojca Ludwika Maksymiliana II i był prezentem dla matki Ludwika Marii. Początkowo konstrukcja była drewniana, ale pod koniec XIX wieku zastąpiła ją metalowa struktura. Wejście na sam most może być również przygodą dla osób mających problemy z wysokością - konstrukcja wisi nad niemal kilometrowym wąwozem Pöllat.

Jeśli mamy więcej czasu możemy przejść przez most i ruszyć dalej w górę, gdzie po kilkudziesięciu minutach czekają na nas kolejne punkty widokowe, ale tym razem bez tłumów turystów.

Dostęp dla osób z ograniczoną mobilnością

Zamek Neuschwanstein położony jest wysoko i zbudowany był w czasach, gdy nie znano pojęcia dostępności. Władze zarządzające obiektem próbują zapewnić jednak dostęp do zamku chętnym mającym problem z mobilnością. Więcej informacji dostępne jest na tej stronie.

Warto zapoznać się z instrukcją i stosować się do wszystkich sugestii.

!Zamek Neuschwanstein
Zamek Neuschwanstein

Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Hohenschwangau

Zobacz nasze inne artykuły z Niemiec