Zamek Neuschwanstein - zwiedzanie, historia i informacje praktyczne

Zamek Neuschwanstein (Schloss Neuschwanstein) to jeden z symboli niemieckiej turystyki i jednocześnie jeden z najbardziej malowniczo położonych pałaców w całej Europie. XIX-wieczna budowla stanęła na nierównym wzgórzu, w otoczeniu imponujących szczytów Alp Bawarskich.

Za budowę zamku odpowiadał bawarski król Ludwik II Wittelsbach. Jego celem było stworzenie dla siebie enklawy pełnej nawiązań do czasów średniowiecznych władców oraz ulubionych bohaterów literackich i ich legendarnych dokonań. Mimo imponującego rozmiaru i przygotowania części sal typowych dla reprezentacyjnych pałaców zamek Neuschwanstein miał pełnić funkcję prywatnej rezydencji króla, do której tylko on i jego najbliżsi mieli mieć wstęp.

!Zamek Neuschwanstein (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)
Zamek Neuschwanstein (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)

Zamek Neuschwanstein znajduje się w na terenie gminy Schwangau i góruje nad historycznym miasteczkiem Hohenschwangau, które ma obecnie status dzielnicy. Gmina Schwangau położona jest w południowej Bawarii, nieopodal granicy z Austrią.

Więcej informacji o samym Hohenschwangau znajdziecie w artykule: Hohenschwangau - zamki oraz jezioro Alpsee - zwiedzanie i informacje praktyczne. O innych pałacach Bawarii przeczytacie w naszym przewodniku Pałace i zamki Bawarii - zwiedzanie, ciekawostki i informacje praktyczne

Nazwa Neuschwanstein oznacza w wolnym tłumaczeniu Nowy Kamienny Łabędź (lub Nowy Kamień Łabędzi) i pojawiła się dopiero po śmierci władcy w 1886 roku. Wcześniej rezydencja nazywana była Neue Burg Hohenschwangau (Nowy Zamek Hohenschwangau), co nawiązywało do leżącego poniżej zamku Hohenschwangau, w którym Ludwik spędził swoje dzieciństwo. Zamek Hohenschwangau zbudował ojciec króla Maksymilian II i rezydencja ta jest również możliwa do zwiedzenia.

Wśród turystów zabytek znany jest również jako zamek Disneya. Patrząc na wygląd zamku z czołówki bajek tego studia można pokusić się o twierdzenie, że niektóre jego elementy faktycznie go przypominają. Pamiętajmy tylko, że o miano pierwowzoru rywalizuje więcej miejsc, w tym cypryjski zamek św. Hilariona, który znajduje się w okupowanej części kraju tuż nad Kyrenią.

Współcześnie Zamek Neuschwanstein jest jedną z najczęściej odwiedzanych niemieckich atrakcji. Każdego roku zwiedza go ponad milion turystów.

!Fragment Zamku Neuschwanstein
Fragment Zamku Neuschwanstein

Historia

Trudno myśleć o historii samego zamku nie biorąc pod uwagę szerszego kontekstu historycznego. Ludwik II Wittelsbach był marzycielem, niektórzy nazywali go nawet Bajkowym Królem, chociaż inni preferowali przydomek Szalony. Fascynował się średniowiecznymi władcami, a także literackimi bohaterami legend i sag, którzy często, i zazwyczaj samodzielnie, osiągali wielkie i szczytne cele. Jego poglądy i podejście do życia nie przystawały do XIX-wiecznych realiów.

Kulminacyjnym momentem w życiu władcy był 1866 rok, kiedy Bawaria będąc w sojuszu z Austrią przegrała wojnę z Prusami. Jednym z postanowień traktatów pokojowych było zrzeczenie się przez Ludwika II realnej władzy nad bawarskim wojskiem, co w praktyce oznaczało, że przestał on być niezależnym władcą. Sytuacja ta przytłoczyła go na tyle, że zamknął się w sobie i niemal w pełni oddał życiu marzyciela tęskniącego za czasami, których nie było mu dane przeżyć. Doprowadziło go to do decyzji o budowie nowych rezydencji. Oprócz Zamku Neuschwanstein powstały wzorowany na Wersalu Pałac Herrenchiemsee na jeziorze Chiemsee oraz neobarokowy Pałac Linderhof.

Lokalizacja Zamku Neuschwanstein nie była przypadkowa. W znajdującym się obok zamku Hohenschwangau władca spędził dzieciństwo i doceniał walory krajobrazowe tej okolicy. Nowa rezydencja powstała w miejscu, gdzie istniały już wcześniej dwa zamki, ale w momencie budowy ich pozostałości zostały rozebrane.

Nowa budowla miała swoim wyglądem przypominać średniowieczne zamki dawnych niemieckich władców. Ludwik chciał zbudować dla siebie enklawę, w której wciąż czułby się pełnoprawnym władcą pasującym do własnego wyobrażenia o sobie.

Przygotowania do budowy rozpoczęły się w 1868 roku, a już 5 września 1869 roku położono kamień węgielny. Pierwsza część budynku gotowa była już w 1873 roku i od tego czasu Ludwik zatrzymywał się w pomieszczeniach pałacowych. Budowę całego szkieletu zakończono w 1884 roku, chociaż wiele pomieszczeń nie było jeszcze wtedy wykończonych (i nie jest do dziś).

Ludwik budując pałac korzystał wyłącznie z własnych środków finansowych (oszczędności i królewskie uposażenie) oraz pożyczek, i w żaden sposób nie uszczuplił skarbca Bawarii. Kres "Bajkowego Króla" nastąpił 9 czerwca 1886 roku, gdy bawarskie władze korzystając ze spisku i powołując się na jego niepoczytalność pozbawiły go tronu. Zaledwie 4 dni później obalonego władcę znaleziono martwego nad jeziorem Starnberg. Towarzyszyło mu jedynie ciało lekarza, który wcześniej wydał opinię o jego niepoczytalności…

Zgodnie z założeniami Ludwika pałac nie miał być nigdy odwiedzany przez osoby postronne, ale już siedem tygodni po jego śmierci imponująca budowla została udostępniona odwiedzającym.

!Zwiedzanie Zamku Neuschwanstein - Sala Tronowa "Thronsaal" (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)
Zwiedzanie Zamku Neuschwanstein - Sala Tronowa "Thronsaal" (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)

Wnętrze pałacu i najważniejsze pomieszczenia

Przed śmiercią króla tylko niektóre z pomieszczeń pałacowych zostały wykończone. Apartamenty królewskie i pomieszczenia dla służby znajdują się na trzecim i czwartym piętrze. Drugie piętro zaadaptowano już po śmierci Ludwika - dziś mieści się tam restauracja oraz sala, w której wyświetlany jest film o historii władcy (z angielskimi napisami). Pierwsze piętro zajmuje kuchnia.

Wystrój pałacu jest niemal bajkowy i nawiązuje do stylu historyzmu (i w pewnym sensie romantyzmu) w architekturze. Ściany pokryte są freskami odwołującymi się do twórczości Ryszarda Wagnera, a także do popularnych średniowiecznych i nordyckich motywów oraz legend.

Największa z sal, Sala Śpiewaków (Sängersaal), nawiązuje do wnętrz zamku w Wartburgu, który Ludwik odwiedził rok przed rozpoczęciem budowy. Co ciekawe, przy projekcie Sali Śpiewaków połączono wystrój z dwóch sal wspomnianej wcześniej twierdzy: Sali Śpiewaków i Sali Festiwalowej (Festsaal). Motywem przewodnim jest tu saga o Parsifalu i Świętym Graalu oraz o jego synu Lohengrinie.

Drugim największym pomieszczeniem w kompleksie jest Sala Tronowa (Thronsaal), wzorowana na bizantyjskich kościołach (m.in. Hagia Sophia). Rozglądając się dookoła wypatrzymy m.in.: postać Jezusa Chrystusa, dwunastu apostołów, świętych, dawnych władców czy nawet symbolikę nawiązująca do przedchrześcijańskich królestw. Pomieszczenie to imponuje przepychem, ale król nigdy nie planował przyjmować w nim oficjalnych delegacji.

Sypialnia króla zachwyca szczegółowymi zdobieniami, neogotyckim łóżkiem oraz freskami nawiązującymi do legendy o Tristanie i Izoldzie.

!Zwiedzanie Zamku Neuschwanstein - sypialnia (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)
Zwiedzanie Zamku Neuschwanstein - sypialnia (Zdjęcie dzięki uprzejmości © Bayerische Schlösserverwaltung)

W wielu pokojach wyróżnia się kolor niebieski (który dominuje też w innych miejscach związanych z Bajkowym Królem) oraz wszechobecny motyw łabędzia nawiązujący do legendy o Rycerzu Łabędzia Lohengrinie.

Co może zdziwić, to pomieszczenia dla służby. W okresie średniowiecza obsługa pałacu nie mogła raczej cieszyć się wieloma wygodami, a we wzorowanym na tym okresie zamku Ludwika ich pomieszczenia wydają się być wygodne i dobrze wykończone. W pomieszczeniach władcy w oczy rzucają się komfortowe miejsca do czytania, gdzie Ludwik mógł oddawać się światu legend. Ciekawym elementem w pałacu jest sztuczna grota ze świetnym punktem widokowym.

Innymi elementami mogącymi zaskoczyć turystów są nie pasującego do historycznego wystroju XIX-wieczne wynalazki takie jak telefon.

Dojazd do Zamku Neuschwanstein

Komunikacja publiczna

Najbliższym większym miastem jest oddalone o niecałe 4 kilometry Füssen i to właśnie tam znajdziemy dworzec kolejowy. Do Füssen dojedziemy z przesiadkami z większości bawarskich miast, w tym z Memmingen czy Monachium, ale podróż może trwać nawet do kilku godzin.

Planując skorzystanie z komunikacji publicznej warto rozważyć zakup karty Bayern-Ticket, która umożliwia nielimitowane podróżowanie pociągami regionalnymi i komunikacją miejską na terenie Bawarii przez jeden dzień (do godziny 3:00 następnego dnia). Niestety, od poniedziałku do piątku bilet obowiązuje dopiero od godziny 9:00. W weekendy nie ma ograniczeń czasowych. Koszt biletu Bayern-Ticket dla jednej osoby dorosłej to 25€, a dla dwóch osób dorosłych 33€. Są też wersje dla większej liczby pasażerów. [stan na maj 2021]

Z dworca Füssen do Hohenschwangau dostaniemy się w około 10 minut autobusem linii 73 lub 78. Autobusy kursują co około 30 minut. Przystanek autobusowy znajduje się od razu przy wyjściu z dworca. Koszt biletu to 2,30€ w jedną stronę. W przypadku zakupu Bayern-Ticket przejazd autobusem mamy w cenie. Wysiadamy na przystanku Hohenschwangau Neuschwanstein Castles.

Teoretycznie możemy też dojść z Füssen do Hohenschwangau pieszo. Do wyboru mamy około godzinną trasę wzdłuż głównej drogi lub około 90 minutowy spacer trasą pieszą pośród wzgórz i pól.

Samochód

Jeśli wybieramy się samochodem to możemy od razu podjechać do Hohenschwangau, gdzie dla odwiedzających przygotowano cztery płatne parkingi (jeden z nich znajdziecie pod adresem Alpseestraße 24). Opłata za parking wynosi 8€ (postój do 6 godzin, po przekroczeniu tego czasu naliczana będzie dodatkowa opłata za każdą rozpoczętą godzinę), a za motocykl 3€ (opłata za cały dzień).

Uwaga! Droga dojazdowa prowadząca bezpośrednio pod wejście do Zamku Neuschwanstein jest wyłączona z ruchu drogowego.

Zwiedzanie Zamku Neuschwanstein

Na zamkowy dziedziniec może zajrzeć każdy i nie potrzeba do tego biletów. Zwiedzanie pomieszczeń (apartamentów królewskich) w Zamku Neuschwanstein możliwe jest jednak wyłącznie podczas około 30-minutowej wycieczki z przewodnikiem.

Wycieczki odbywają się od początku kwietnia do 15 października od 9:00 do 18:00 oraz w pozostałe miesiące od 10:00 do 16:00. Zamek jest nieczynny: 1 stycznia oraz 24, 25 i 31 grudnia.

!Na dziedzińcu Zamku Neuschwanstein
Na dziedzińcu Zamku Neuschwanstein

Samo zwiedzanie zorganizowane jest nad wymiar sprawnie, choć przez niektóre pomieszczenia musimy się wręcz przeciskać wśród pozostałych turystów. Wycieczki ruszają regularnie z głównego zamkowego dziedzińca. Wchodzimy przez specjalną automatyczną bramę i na wejściu odbijamy kod z naszego biletu. Przy wejściu otrzymamy przewodnik audio w języku polskim. W tym miejscu sugerujemy zabranie własnych słuchawek, dzięki którym korzystanie z urządzenia będzie przyjemniejsze.

Podczas zwiedzania czeka nas trochę chodzenia i wchodzenia po schodach. Musimy dostać się najpierw na czwarte piętro, a po wycieczce zejść na dół i przejść tunelem do wyjścia. Z przewodnikiem zwiedzamy trzecie i czwarte piętro, a później samodzielnie możemy spacerować po piętrze drugim (ze sklepem, salą wizualną z filmem czy kawiarnią). Na koniec schodzimy na 1 piętro gdzie zobaczymy historyczną kuchnię. Będąc na drugim piętrze nie zapomnijmy wyjść na taras widokowy, skąd rozpościera się piękny widok na okolicę i jezioro Alpsee.

!Widok z tarasu w Zamku Neuschwanstein
Widok z tarasu w Zamku Neuschwanstein

W trakcie wycieczki nie można robić zdjęć ani filmować. Nie możemy też wejść do środka z dużymi plecakami. Jeśli posiadamy małe plecaki to możemy je nosić od przodu. Plecaki możemy zostawić w schowku obok zamkowej informacji (potrzebujemy do tego monety 1€ lub 2€ (którą odzyskujemy po otworzeniu drzwiczek), skrytka dostępna jest do 18:00) lub w przechowalni na dworcu w Füssen (koszt 3€ lub 4€). Nie radzimy liczyć tu na łut szczęścia. Jeśli nie zostaniemy wpuszczeni od razu, to możemy już nie zdążyć na nasze okienko czasowe.

Link do mapki z zaznaczonymi najważniejszymi punktami ważnymi przy zwiedzaniu zamku (parking, kasy biletowe, Most Marii (Marienbrücke) oraz przystanek .

Bilety i kasa biletowa

Koszt biletu dla osoby dorosłej to 13€. Dzieci i młodzież poniżej 18 lat wchodzi za darmo z osobą dorosłą. Od 16 października 2021 cena biletu normalnego wzrośnie do 15€.

Bilety kupujemy na konkretną godzinę.

Bilety wstępu możemy zakupić w kasie biletowej Ticket-Center Hohenschwangau przy Alpseestraße 12 lub online. W samym zamku nie znajdziemy już kas biletowych i chcąc zakupić wejściówkę będziemy musieli wrócić się do miasta.

Planując zwiedzenie zamku warto zapamiętać trzy ważne informacje:

  • bilety w kasie możemy zakupić jedynie w dniu wizyty (czyli nie kupimy biletu na jutro lub pojutrze),
  • kupując bilet rezerwujemy wejście na konkretną godzinę i nie możemy jej przegapić (jeśli się spóźnimy, to nie zostaniemy wpuszczeni!),
  • liczba miejsc jest ograniczona, a zamek jest jedną z najczęściej odwiedzanych niemieckich atrakcji.

Chcąc odwiedzić zamek w sezonie turystycznym musimy zdawać sobie sprawę z faktu, że w dniu wizyty w kasach może zabraknąć biletów. Może się też zdarzyć tak, że bilety będą jeszcze dostępne w kasie, ale najbliższe okno czasowe będzie oddalone o kilka godzin. Na przykład: jeśli przyjedziemy na 12:00 to najbliższa wycieczka z wolnymi miejscami może odbywać się dopiero o godzinie 15:00 lub 15:30.

Z tego powodu sugerowanym sposobem nabycia biletu jest zakup online na tej stronie. Najlepiej zrobić to nawet na kilka dni przed planowaną wizytą. W ekstremalnym przypadkach bilety na konkretny dzień mogą skończyć się nawet 5 dni wcześniej.

Niestety, kupując bilet online musimy liczyć się z dodatkową opłatą w wysokości 2,50€ od osoby (dotyczy również dzieci z darmowym biletem).

Możemy też podjąć próbę zakupu biletu w kasie. Robi tak wiele osób i nie jesteśmy wcale skazani na porażkę, ale dla bezpieczeństwa najlepiej przyjechać jak najwcześniej, czyli przed 10:00. Czym pojawimy się później, tym (w sezonie) szanse na dostanie biletu maleją.

Kasy biletowe czynne są od kwietnia do 15 października od 8:00 do 16:00 oraz w pozostałe miesiące od 9:00 do 15:00. [stan na kwiecień 2021]

Bilety łączone

Wybierając się do Zamku Neuschwanstein możemy rozważyć też zakup jednego z dostępnych biletów czasowych lub łączonych.

Bilet 14-dniowy

Ciekawą opcją na zwiedzanie bawarskich pałaców i zamków jest zakup 14-dniowego biletu, który umożliwia wejście do wszystkich obiektów zarządzanych przez rząd regionu Bawaria. Bilet taki zakupimy w kasie dowolnego z zamków będącego na liście. Koszt biletu dla pojedynczej osoby to 30€, a dla dwóch 56€. Przy odwiedzeniu trzech popularnych obiektów bilet powinien zacząć się zwracać. Co warte podkreślenia, możemy odwiedzić każde z miejsc więcej niż raz.

Więcej informacji można znaleźć pod tym adresem.

Uwaga! W ramach biletu 14-dniowego nie wejdziemy do Zamku Hohenschwangau.

Pamiętajmy, że posiadając bilet 14-dniowy i tak musimy odebrać darmową wejściówkę do Zamku Neuschwanstein w kasie biletowej Ticket-Center Hohenschwangau.

Bilet łączony do pałaców króla Ludwika II

Innym biletem udostępnianym przez organizacje zarządzającą bawarskimi zamkami jest Königsschlösser, czyli bilet umożliwiający wejście do wszystkich pałaców Ludwika II. Oprócz Neuschwanstein są to nieodległy Pałac Linderhof i Pałac Herrenchiemsee na jeziorze Chiemsee.

Koszt biletu to 26€. Do każdego z pałaców możemy wejść raz w ciągu 6 miesięcy.

Pamiętajmy, że posiadając bilet Königsschlösser i tak musimy odebrać darmową wejściówkę do Zamku Neuschwanstein w kasie biletowej Ticket-Center Hohenschwangau.

Bilet łączony na inne obiekty w Hohenschwangau

Jeśli nie planujemy zwiedzać innych bawarskich pałaców i zamków, a zależy nam jedynie na obiektach w mieście Hohenschwangau, to możemy zakupić jeden z następujących biletów łączonych:

  • Zamek Hohenschwangau i Zamek Neuschwanstein - 25€
  • Zamek Hohenschwangau, Zamek Neuschwanstein i Muzeum Bawarskich Królów - 31,50€

Jak dostać się na zamek?

Najprostszym sposobem na dostanie się na zamek jest po prostu spacer. Nawet będąc w średniej formie fizycznej powinniśmy być w stanie dojść na miejsce w około 30 minut (a przy szybkim tempie i w 20 minut). Zejście zajmie nam około 20 minut. Trasa jest asfaltowa i bez schodów (ale czasami jest stromo). Na szczęście podczas wejścia powinniśmy znaleźć dużo cienia.

Na górę możemy wjechać też autobusem, którego przystanek znajdziemy pod adresem Alpseestraße 24, 87645 Schwangau. Koszt przejazdu to: (aktualizacja maj 2018):

  • wjazd na górę: dorośli 2,50€, dzieci 1€
  • zjazd na dół: dorośli 1,50€, dzieci 0,50€
  • w dwie strony: dorośli 3€, dzieci 1,50€

Ważną informacją jest to, że autobusem nie dojeżdżamy bezpośrednio pod wejście do zamku. Wciąż czeka na nas około 10-/15-minutowy spacer w dół, a później w górę (o ile również chcemy wrócić autobusem). Autobus zatrzymuje się przy moście Marienbrücke. Jeśli więc chcemy uniknąć wchodzenia pod górę górę to możemy wjechać autobusem, wejść na most Marienbrücke, potem zejść do zamku i stamtąd wrócić już pieszo.

Trzecim sposobem, którego osobiście nie polecamy, jest skorzystanie z dorożki. Tutaj podobnie jak w przypadku autobusu wciąż czeka nas około 10-/15-minutowe podejście w górę. Oprócz tego kolejki są bardzo długie. Prawdopodobnie w sezonie dłużej będziemy czekać na dorożkę niż zajmie nam wejście piesze. Koszt za osobę za wjazd na górę to 7€ w górę, i połowę tej kwoty przy trasie w dół.

Punkt widokowe

Jeśli chcielibyśmy popatrzeć na zamek z góry lub z innej perspektywy wystarczy przejść się kawałek pod górę w kierunku Mostu Marii (Marienbrücke). Po drodze natrafimy na przynajmniej jeden punkt widokowy, z którego zobaczymy zarówno zamek jak i pobliskie jezioro Alpsee.

!Widok na zamek Neuschwanstein z Mostu Marii (Marienbrücke)
Widok na zamek Neuschwanstein z Mostu Marii (Marienbrücke)

Sam Marienbrücke jest też świetnym punktem widokowym, ale niestety niemal zawsze jest on zatłoczony i musimy się trochę pogimnastykować, żeby znaleźć dobre miejsce. Most powstał w połowie XIX wieku na zlecenie króla Maksymiliana II (ojca Ludwika) i był prezentem dla królowej Marii. Początkowo była to konstrukcja drewniana, ale pod koniec XIX wieku zastąpiono ją widoczną dziś metalową strukturą. Wejście na sam most może być również przygodą dla osób mających problemy z wysokością - konstrukcja wisi nad niemal kilometrowym wąwozem Pöllat.

Jeśli mamy więcej czasu możemy przejść na drugą stronę mostu i ruszyć dalej w górę, gdzie po kilkudziesięciu minutach czekają na nas kolejne punkty widokowe, ale tym razem bez tłumów turystów.

Dostęp dla osób z ograniczoną mobilnością

Zamek Neuschwanstein położony jest wysoko i zbudowany był w czasach, gdy nie znano pojęcia dostępności. Władze zarządzające obiektem próbują zapewnić jednak dostęp do zamku chętnym mającym problem z mobilnością. Więcej informacji znajdziecie na tej stronie.

Warto zapoznać się z instrukcją i stosować się do wszystkich sugestii.

!Zamek Neuschwanstein
Zamek Neuschwanstein

Reklama