Komunikacja miejska w Londynie: metro, bilety, autobusy

Komunikacja miejska w Londynie na pierwszy rzut oka może wydawać się skomplikowana oraz trudna do zrozumienia. Wystarczy jednak poznać jej podstawowe założenia, żeby nasza wizyta w największym mieście Wielkiej Brytanii przebiegła bez żadnych komplikacji.

Nawet jeśli napotkamy jakieś problemy lub się pogubimy, to nie wpadajmy w panikę. Na stacjach znajdziemy przyjaźnie nastawioną obsługę, która z chęcią wytłumaczy nam co powinniśmy zrobić i gdzie się udać.

W naszym przewodniku staraliśmy się w sposób praktyczny opisać sposób poruszania się po Londynie. Zaczęliśmy od przedstawienia podstawowych zasad. Następnie zaprezentowaliśmy najbardziej opłacalne opcje płatności za przejazd, a na końcu napisaliśmy więcej o każdym z głównych środków transportu.

Wybierasz się do Londynu? Sprawdź nasz artykuł: Gdzie spać w Londynie? Najlepsze dzielnice i przykładowe hotele

Wybierasz się do Londynu?

Londyn

Londyn - zwiedzanie i informacje praktyczne

Sprawdź nasz przewodnik i dowiedz się jak zwiedzać stolicę Anglii. Największe atrakcje, opisane dzielnice i praktyczne wskazówki pomogą zaplanować Ci wyjazd.

Środki transportu

Sieć transportu publicznego w Londynie należy do najbardziej rozbudowanych na świecie.

Do wyboru mamy:

  • metro (nazywane Tube lub London Underground) - najwygodniejszy środek transportu do poruszania się po Londynie (uwaga! nie wszystkie stacje znajdują się pod ziemią, część sieci kursuje na powierzchni),
  • autobusy (Bus) - czerwone piętrowe autobusy, które mogą być dobrą alternatywą dla metra,
  • automatyczna kolej DLR (Docklands Light Railway), która obsługuje wschodni Londyn,
  • kolej podmiejska (London Overground) - 6 linii dojeżdżających do dalszych zakątków i przedmieść,
  • pociągi należące do sieci National Rail,
  • statki kursujące po Tamizie (nazywane autobusami rzecznymi - River Bus),
  • tramwaje (Trams),
  • kolejkę linową Emirates Air Line,
  • rowery miejskie (Santander Cycles).

Za większość transportu publicznego w Londynie odpowiada firma TfL (Transport for London), która na swojej oficjalnej stronie udostępnia wiele przydatnych materiałów.

Więcej o każdym środku transportu napisaliśmy w ostatniej części artykułu.

Strefy

Londyn podzielony jest na 9 stref. Zasada jest prosta - czym dalsza strefa, tym koszt przejazdu jest wyższy. Warto o tym pamiętać szukając noclegu - czasem oszczędność na cenie noclegu może zostać zniwelowana zwiększonymi opłatami za transport, szczególnie gdy jesteśmy w większej grupie.

Większość turystów w trakcie zwiedzania miasta nie przekroczy dwóch pierwszych stref.

Mapę Londynu z nałożonymi strefami znajdziecie tutaj.

Strefy dotyczą przejazdów: metrem, kolejką DLR, koleją podmiejską (Overground) oraz pociągami obsługiwanymi przez National Rail.

W autobusach obowiązuje jedna stawka i strefy nie są brane pod uwagę - jest to więc najtańszy środek transportu.

Mapa komunikacji miejskiej

Firma TfL udostępniła odwiedzającym kilka przydatnych map. Są to:

Na stronie TfL dostępny jest również wygodny planner podróży, który oprócz wskazania trasy przedstawia również cenę za przejazd. Znajdziecie go tutaj.

Będąc już w Londynie najwygodniej jest korzystać z map Google.

Peak oraz off-peak: podróżowanie w godzinach szczytu

Londyn jest jednym z najbardziej zatłoczonych miast Europy. W godzinach szczytu (ang. peak time) tłumy mieszkańców korzystają z komunikacji miejskiej, a stacje oraz tunele metra wypełnione są po brzegi.

Warto też mieć świadomość, że w okresie dojazdów oraz powrotów z pracy obowiązują wyższe opłaty za korzystanie z komunikacji publicznej.

Dla osób odwiedzających Wielką Brytanię po raz pierwszy koncept różnych cen przejazdów w zależności od pory dnia może wydać się dziwny, lecz w Anglii (w komunikacji miejskiej czy pociągach dalekobieżnych) jest on często spotykany. W Londynie zasady te dotyczą przejazdów: metrem, kolejką DLR, koleją podmiejską oraz pociągami obsługiwanymi przez National Rail. Wyższa stawka w godzinach szczytu nie obowiązuje w autobusach.

Zasada działania jest prosta. W dni powszednie, w godzinach dojazdów i powrotów z pracy (od 6:30 do 9:30 i od 16:00 do 19:00), obowiązuje stawka peak, a poza tymi godzinami i w weekendy obowiązują stawki off-peak.

Uwaga! Stawka peak nie obowiązuje podczas podróży do Strefy 1 (z innej strefy) od 16:00 do 19:00.

Więcej: Zasady peak i off-peak opisane na oficjalnej stronie TFL

Typy biletów - w jaki sposób płacić za korzystanie z komunikacji miejskiej?

Wybierając się do Londynu warto zdawać sobie sprawę, że miasto to idzie w kierunku pełnej cyfryzacji korzystania z komunikacji miejskiej. Bilety kartonikowe na pojedynczy przejazd metrem są drogie (niemal dwa razy droższe niż inne opcje) i sami odradzamy ich zakup.

Dużo wygodniejszym sposobem na korzystanie z londyńskiego transportu jest model pay as you go, w którym za każdy przejazd płacimy zbliżeniowo (ang. contactless). W przypadku płatności zbliżeniowych do wyboru mamy dwie opcje: korzystanie z karty przedpłaconej Oyster lub korzystanie ze zwykłej karty płatniczej bądź urządzenia mobilnego (telefon, zegarek). Zalety oraz wady obu z nich przedstawiliśmy w dalszej części artykułu.

Turyści, którzy planują aktywne korzystanie z transportu publicznego, mogą rozważyć zakup biletów okresowych Travelcard.

Bilet kartonikowy

Tak jak napisaliśmy wcześniej - bilety kartonikowe powinny być dla nas ostatecznością. Możemy zakupić je w automatach znajdujących się przy stacjach metra i dworcach oraz w punktach sprzedaży.

Do wyboru mamy bilet na jeden przejazd, bilet powrotny (cena przejazdu razy dwa) oraz bilety dzienne.

Ceny biletów jednorazowych stan na luty 2020

Bilet jednorazowy na 1 strefę 4,90£ ok 24,50 PLN
Bilet jednorazowy na strefy 1-3 4,90£ ok 24,50 PLN
Bilet jednorazowy na strefy 1-4 / 1-5 5,90£ ok 29,50 PLN
Bilet jednorazowy na strefy 1-6 6,00£ ok 30,00 PLN

Aktualne ceny biletów pojedynczych na każdą kombinacje stref sprawdzicie tutaj

Płatności zbliżeniowe (ang. contactless) w modelu pay as you go

Znacznie wygodniejszą opcją niż zakup biletu kartonikowego jest płacenie za przejazdy w modelu pay as you go. W skrócie działa to tak, że wchodząc na stację metra (i następnie z niej wychodząc) odbijamy kartę lub urządzenie mobilne, a z naszego konta pobierana jest odpowiednia kwota za przejazd.

W modelu pay as you go obowiązują limity (ang. capping), które gwarantują, że nigdy nie zapłacimy więcej niż maksymalna ustalona kwota dla danej strefy (a dokładniej dla zakresu stref, np. 1-4, 1-6).

Istnieją dwa typy limitów:

  • limity dzienne (opłaty sumują się do godziny 4:30 następnie dnia),
  • limity tygodniowe (opłaty sumują się od poniedziałku do niedzieli, a dokładniej do 4:30 w poniedziałek następujący po niedzieli).

Limity tygodniowe nie obowiązują w przypadku kart przedpłaconych Oyster. Limity tygodniowe mogą nie opłacić się też tym czytelnikom, którzy przyjeżdżają do Londynu w środku tygodnia - np. od środy do środy - w takim przypadku lepszym rozwiązaniem może być zakup biletu czasowego.

Górny limit (ang. capping) dla każdej kombinacji stref sprawdzicie tutaj w zakładce Pay as you go caps.

Płatność zbliżeniowa własną kartą lub urządzeniem mobilnym

Najwygodniejszym sposobem płatności za pojedyncze przejazdy jest skorzystanie z własnej karty płatniczej: debetowej (z opcją płatności za granicą) lub kredytowej. Zasada działania jest prosta - wsiadając do pojazdu lub wchodząc na stację (i następnie wychodząc ze stacji) odbijamy kartę przy czytniku, a system ją pamięta i przy zakończeniu podróży pobiera odpowiednią opłatę za przejazd.

Nie jesteśmy zresztą ograniczeni tylko do kart płatniczych - możemy skorzystać też z telefonu lub zegarka. Listę obsługiwanych urządzeń i aplikacji znajdziecie tutaj.

Przed skorzystaniem z tej opcji warto jednak upewnić się, w jaki sposób nasz bank wylicza kurs wymiany, żebyśmy nie byli stratni na wysokim przeliczniku. Alternatywą do tradycyjnej karty jest skorzystanie z karty wielowalutowej, takiej jak np. karta Revolut. Sami w 2019 roku nie mieliśmy żadnych problemów korzystając z Revoluta, choć płatności potrafiły schodzić z konta nawet po 2-3 dniach.

Przy płatności własną kartą obowiązują limity dzienne oraz tygodniowe. W ten sposób nie zakupimy jednak biletu okresowego.

Visitor Oyster card - londyńska karta przedpłacona

Innym sposobem na korzystanie z modelu pay as you go, choć mniej wygodnym dla turystów, jest wyrobienie karty przedpłaconej Visitor Oyster card. Możemy zakupić ją m.in. w automatach, które znajdują się na stacjach metra, lub w jednym z punktów sprzedaży. Pobierając kartę Oyster wpłacamy depozyt w kwocie .

Chcąc korzystać z karty musimy najpierw wpłacić na nią środki (ang. topping), które będą pobierane z konta po każdej podróży. Kartę Oyster możemy doładować na kilka sposobów: w automatach na stacjach, online lub w aplikacji. Listę wszystkich możliwości znajdziecie tutaj.

Zaletą karty Oyster jest możliwość zakupu na niej biletów okresowych. Wadą jest brak limitów tygodniowych (od poniedziałku do niedzieli).

Jeśli na naszej karcie zostaną wolne środki w kwocie do 10£, to możemy je odzyskać bezpośrednio w automacie. W przypadku wyższych kwot musimy udać się do jednego z punktów informacyjnych London Visitor Centre (z wyjątkiem tego na lotnisku Gatwick) - ich lista dostępna jest tutaj. Więcej informacji o zwrotach (ang. refund) znajdziecie tutaj.

Istnieje również możliwość anulowania karty i zwrotu depozytu. Jeśli zakupiliśmy ją przed 23 lutego 2020 roku, to depozyt odzyskamy w każdej chwili. Jeśli jednak zakupiliśmy kartę Oyster po 23 lutego 2020 roku, to depozyt możemy odzyskać dopiero rok po zakupie.

Uwaga! Pamiętajmy, żeby nigdy nie przykładać do czytnika całego portfela, w którym mamy kilka kart płatniczych oraz/lub kartę Oyster - w takim przypadku system może nie pobrać płatności z żadnej z kart (wyświetli się błąd) lub pobrać środki z więcej niż jednej karty!

Pay as you go - ceny za przejazd

stan na luty 2020

Ceny za przejazd w opcji pay as you go są takie same bez względu na sposób płatności. Nie ma żadnej różnicy pomiędzy kartą przedpłaconą Oyster i korzystaniem z własnej karty płatniczej.

Przejazd Peak - cena w GBP Peak - cena w przeliczeniu na PLN Off-peak - cena w GBP Off-peak - cena w przeliczeniu na PLN
Pojedynczy przejazd w 1 strefie 2,40£ ok 12,00 PLN 2,40£ ok 12,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-2 2,90£ ok 14,50 PLN 2,40£ ok 12,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-3 3,30£ ok 16,50 PLN 2,80£ ok 14,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-4 3,90£ ok 19,50 PLN 2,80£ ok 14,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-5 4,70£ ok 23,50 PLN 3,10£ ok 15,50 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-6 5,10£ ok 25,50 PLN 3,10£ ok 15,50 PLN

Dokładną cenę za przejazd pomiędzy dwoma konkretnymi stacjami sprawdzicie tutaj.

Pay as you go - limity (capping)

stan na luty 2020

Poniżej wypisaliśmy górne limity dla stref najważniejszych dla turystów. Pozostałe można sprawdzić tutaj.

Strefy Limit - cały dzień (peak) Limit - off-peak Limit - od poniedziałku - do niedzieli (tylko "contactless")
1 i 1-2 7,20£ 7,20£ 36,10£
1-3 8,50£ 8,50£ 42,40£
1-4 10,40£ 10,40£ 51,90£

Bilet okresowy - Travelcard

Dla turystów planujących częste korzystanie z komunikacji publicznej dobrym rozwiązaniem może być zakup biletu okresowego Travelcard, który umożliwia podróżowanie bez limitów (w ramach wybranej strefy) dowolnym środkiem transportu w określonym czasie. Wyjątkiem są autobusy rzeczne (na wiele z nich otrzymamy jedynie zniżkę około 30%) oraz kolejka linowa (Emirates Air Line).

Istnieje kilka rodzajów biletów okresowych.

  • bilet dzienny (Day) - bilet kartonikowy, zakupimy w automacie,
  • bilet 7 dniowy (7 Day) - bilet kartonikowy lub nabijany na kartę Oyster,
  • bilety miesięczne (Monthly) lub roczne, które nabijane na kartę Oyster, raczej nieprzydatne dla turystów.

Warto pamiętać, że bilet dzienny nie jest biletem 24 godzinnym. Bilet ten ważny jest do godziny 4:30 następnego dnia, nie ma więc raczej sensu kupować go na wieczór.

Dostępne są dwa typy biletów dziennych:

  • Anytime Day Travelcards - ważny od 4:30 danego dnia,
  • Off-peak Day Travelcards - ważny od poniedziałku do piątku od 9:30, lub od 4:30 w weekendy oraz święta.

W przypadku biletów dłuższych nie ma podziału na “Off-peak” i “Peak”. Wciąż jednak obowiązuje godzina 4:30 (dnia następnego) jako godzina graniczna biletu.

Ceny biletów okresowych stan na luty 2020

Bilet Cena
Day Anytime (strefy 1-4) 13,50£
Day Anytime (strefy 1-5) 19,10£
Day Anytime (strefy 1-6) 19,10£
Day Off-peak (strefy 1-6) 13,50£
7 Day (strefy 1-2) 36,10£
7 Day (strefy 1-3) 42,40£
7 Day (strefy 1-4) 51,90£

Ceny biletów okresowych dla wszystkich stref sprawdzicie na tej stronie tutaj.

Bilety dla dzieci oraz młodzieży

Dzieci poniżej 11. roku życia mogą podróżować za darmo z opiekunem posiadającym ważny bilet. Na jedną osobę dorosła może przypadać maksymalnie czwórka dzieci.

W przypadku młodzieży w wieku od 11 do 16 lat dostępne są bilety ulgowe na metro oraz kolej podmiejską i darmowe przejazdy autobusami oraz tramwajami. Chcąc skorzystać z ulgi powinniśmy posiadać odpowiednio skonfigurowaną kartę Oyster. Więcej informacji można znaleźć tutaj.

Środki transportu - informacje praktyczne

Metro (Tube, Undergroud)

Londyńskie metro jest stare i niczym nie przypomina nowoczesnych systemów znanych z innych miast Europy. Wciąż jest jednak najwygodniejszym sposobem na przemieszczania się po Londynie, i zarazem oryginalną atrakcją turystyczną. Metro w Londynie ma 11 linii, w skład których wchodzi 270 stacji.

W metrze odbijamy naszą kartą lub bilet dwukrotnie. Raz przechodząc przez bramki, a drugi raz wychodząc. W trakcie jednej podróży możemy się przesiadać, ale nie możemy w tym czasie wyjść przez bramki.

Metro kursuje przez siedem dni w tygodniu - od około 5:00 do około północy. Godziny rozpoczęcia oraz zakończenia kursowania konkretnych linii można sprawdzić tutaj tutaj. Czas oczekiwania na kolejny pociąg nie powinien przekroczyć 5 minut. W godzinach szczytu musimy liczyć się z tłumami - sami jeśli nie musimy, to nigdy nie korzystamy z metra w centrum w godzinach dojazdu Londyńczyków do pracy.

W piątki oraz soboty w ramach projektu Night Tube niektóre z linii działają całą noc. Więcej informacji można znaleźć tutaj.

Analogiczne zasady jak w metrze obowiązują w kolejce DLR oraz w kolei podmiejskiej Overground.

Uwaga! Niektóre z linii współdzielą perony, a inne mają rozgałęzienia. Zanim wsiądziemy do pociągu upewnijmy się, że na pewno jedzie w wybranym przez nas kierunku. Na przodzie pociągu zawsze wyświetlana jest finalna stacja. Nie zdziwmy się też, jeśli w wagonie zobaczymy plan innej linii - część składów obsługuje więcej niż kilka tras i w środku możemy znaleźć więcej niż jeden plan.

Przykładem najbardziej problematycznej linii jest District Line, która kursuje aż na 5 trasach i różne stacje końcowe są od siebie bardzo oddalone.

Autobusy

Słynne piętrowe autobusy są symbolem Londynu i sposobem na najtańsze poruszanie się po mieście, ponieważ nie obowiązują w nich strefy ani godziny szczytu. Autobusy mogą też okazać się wygodniejsze od metra, zwłaszcza w godzinach szczytu, gdyż na krótkim trasach nie wymagają od nas schodzenia do tunelu i przeciskania się przez tłumy. Wiele linii autobusowych kursuje siedem dni w tygodniu przez 24 godziny.

Z autobusów korzysta się trochę inaczej niż z metra i kolejki naziemnej. Co najważniejsze - kartę do czytnika przykładamy tylko wsiadając do pojazdu i nie robimy tego na wyjściu. Autobusy w Londynie działają w modelu cash-free, więc jedyną możliwością opłaty za przejazd jest pay as you go. Istnieje możliwość zakupu biletu dziennego jedynie na autobusy i tramwaje w cenie , ale wychodzi on drożej niż capping przy płatnościach w modelu pay as you go.

Autobusy nie zatrzymują się na wszystkich przystankach. Czekając na autobus najlepiej zamachać do kierowcy, a chcąc wysiąść powinniśmy nacisnąć guzik Stop na chwilę przed naszym przystankiem. Niestety, przy częstych przystankach i nieznanych terenie może okazać się to skomplikowane, warto więc śledzić trasę przejazdu na telefonie.

Zasady działania autobusów w Londynie:

  • opłata za przejazd autobusem jest stała i wynosi 1,50£,
  • w ciągu godziny od pierwszego "odbicia" karty możemy przesiąść się do innego autobusu lub tramwaju, trzeba jedynie użyć tej samej karty jak w przypadku wcześniejszego przejazdu,
  • do autobusów wsiadamy przednim wejściem,
  • kartę odbijamy tylko raz,
  • limit (capping) na wszystkie przejazdy autobusowe danego dnia wynosi 4,50£, a capping tygodniowy na kartach contactless (poniedziałek-niedziela) to 21,20£
  • pamiętajmy, żeby nie odbijać karty przy wyjściu - w takim wypadku może zostać pobrana druga opłata za przejazd.

Te same zasady dotyczą przejazdów tramwajami.

Pociągi podmiejskie

Składowym sieci londyńskiego transportu są również pociągi podmiejskie zarządzane przez firmy National Rail oraz TfL Rail, które obsługują strefy podmiejskie dojazdy do niektórych lotnisk. W pociągach podmiejskich obowiązują te same zasady płatności oraz bilety co w metrze i kolejce podmiejskiej.

Chcąc skorzystać z pociągu i płatności pay as you go pamiętajmy, że kartę odbijamy nie tylko po wejściu na dworzec, ale także przy wyjściu. Na największych dworcach znajduje się kilka wejść i kasowników, sprawdźmy więc dokładnie, czy nasz pociąg odjeżdża z peronu na który wchodzimy.

Bądźmy uważni wychodząc z peronu/dworca i skorzystajmy z odpowiedniego kasownika. Jeśli się pomylimy, to możemy zapłacić za wirtualny przejazd, którego nie odbyliśmy!

Uwaga! W przypadku pociągów obsługiwanych przez firmę National Rail do darmowego przejazdu upoważnione są tylko dzieci poniżej 5. roku życia.

River Bus - autobusy rzeczne

Nietypowym londyńskim środkiem transportu są tzw. autobusy rzeczne, czyli statki kursujące po Tamizie, którymi zarządza firma Thames Clippers. Transport wodny jest bardzo drogą alternatywą, ale może być przyjemnym doświadczeniem - na przykład dla tych turystów, którzy chcieliby dostać się do Greenwich.

Flota firmy Thames Clippers składa się z krytych jednostek, które posiadają niewielki odkryty pokład, więc nie są to typowe statki turystyczne. Jeśli będziemy mieć jednak trochę szczęścia, to zajmiemy miejsca na zewnątrz, z dobrym widokiem na oba brzegi rzeki.

Autobusy rzeczne kursują codziennie od rana do wieczora co około 20 minut. Ceny oraz rozkłady znajdziecie na oficjalnej stronie.

Bilet na autobus rzeczny możemy zakupić w kasie (wersja droższa) lub skorzystać z tańszego modelu pay as you go. Tutaj ważna uwaga - czytniki znajdują się na przystani, ale z odbiciem karty musimy poczekać na przybicie statku oraz wyjście pracownika. Ten nie wpuści nas na pokład, dopóki nie odbijemy karty bezpośrednio przy nim.

Rowery miejskie Santander Cycles

stan na luty 2020

Przyjemnym sposobem na poruszanie się po Londynie jest rower miejski Santander Cycles. Do jego wypożyczenia wystarczy nam jedynie karta płatnicza, którą musimy użyć w terminalu. W mieście zainstalowano 750 stacji, a do wypożyczenia dostępnych jest ponad 11 tysięcy jednośladów.

Zasada działania jest prosta. Podstawowa opłata wynosi i pozwala na korzystanie z rowerów przez 24 godziny. Płacimy też za sam czas wypożyczenia. Jeśli pobierzemy rower i zwrócimy go w ciągu 30 minut, to nie płacimy nic. Jeśli korzystamy z roweru dłużej niż 30 minut, to dopłacamy 2£ za każde rozpoczęte 30 minut.

Jak łatwo zauważyć - opcja wypożyczenia roweru jest najbardziej opłacalna do szybkiego poruszania się pomiędzy atrakcjami. Jeśli chcielibyśmy jeździć cały dzień, to zapłacimy bardzo dużo. Trudno się jednak temu dziwić - celem systemu jest umożliwienie szybkiego poruszania się po mieście, a nie działalność wypożyczalni jednośladów.

Więcej informacji o działaniu systemu rowerów miejskich znajdziecie tutaj.

Kolejka linowa - Emirates Air Line

stan na luty 2020

Jednym z nietypowych środków transportu w Londynie jest kolejka linowa Emirates Air Line, która umożliwia transport przez Tamizę pomiędzy Greenwich a Royal Victoria Dock.

Koszt pojedynczego przejazdu w modelu pay as you go to 3,50£ dla osoby dorosłej i 1,70£ dla dziecka w wieku od 5 do 15 lat. W przypadku zakupu biletów kartonikowych zapłacimy kolejno 4,50£ oraz 2,30£. Dzieci poniżej 5 lat podróżują za darmo.

Więcej informacji znajdziecie na oficjalnej stronie

Ułatwienia dla osób niepełnosprawnych

Władze Londynu każdego roku starają się zmniejszać bariery oraz ułatwiać dostęp do komunikacji miejskiej osobom z ograniczoną mobilnością. Nie zmienia to jednak faktu, że londyńskie metro jest stare i zbudowane zostało w innych czasach, więc nadal dostęp do wielu stacji jest utrudniony.

Firma TFL przygotowała przewodnik opisujący stacje z możliwością skorzystania z windy oraz bez stopni. Jest on dostępny tutaj.

Wszystkie autobusy miejskie dostosowane są do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.


Reklama