Komunikacja miejska w Londynie (kwiecień 2018)

Komunikacja miejska w Londynie na pierwszy rzut oka wydaje się skomplikowana oraz trudna do zrozumienia. Zdecydowanie warto przed przyjazdem zapoznać się ze sposobem płatności za bilety oraz z różnymi środkami komunikacji, dzięki czemu zmniejszymy poziom stresu podczas odwiedzin stolicy Anglii.

Za transport publiczny w Londynie odpowiada firma TFL (Transport for London), która na swojej oficjalnej stronie udostępnia wiele przydatnych materiałów

Pamiętajmy, że Londyn jest jednym z najbardziej zatłoczonych miast Europy! W godzinach dojazdu i powrotu z pracy tłumy mieszkańców korzystają z komunikacji miejskiej, a na stacjach i w tunelach panuje harmider i olbrzymi pośpiech. Zresztą, w Londynie cały czas wszyscy się śpieszą!

Jeśli odpukać pogubimy się, nie wpadajmy w panikę, na wielu stacjach znajdziemy przyjaźnie nastawioną obsługę, która z chęcią wytłumaczy nam co powinniśmy zrobić i gdzie się udać.

Wybierasz się do Londynu? Sprawdź nasz artykuł: Gdzie spać w Londynie? Najlepsze dzielnice i przykładowe hotele

Wybierasz się do Londynu?

Londyn

Londyn - zwiedzanie i informacje praktyczne

Sprawdź nasz przewodnik i dowiedz się jak zwiedzać stolicę Anglii. Największe atrakcje, opisane dzielnice i praktyczne wskazówki pomogą zaplanować Ci wyjazd.

Strefy

Londyn (oraz jego okolica) podzielony jest na strefy (jest ich 9). Czym dalsza strefa, tym koszt dojazdu jest wyższy. Warto o tym pamiętać szukając noclegu, czasem oszczędność w cenie noclegu może zostać zniwelowana zwiększonymi opłatami za transport, szczególnie gdy jesteśmy w większej grupie.

Mapa komunikacji miejskiej

Mapę komunikacji (metro, kolei naziemna, kolejka miejska DLR) z podziałem na strefy, możemy ściągnąć z oficjalnej strony TFL - tutaj lub tutaj.

Podróżowanie w godzinach szczytu - Peak oraz Off-Peak

Dla osób odwiedzających pierwszy raz Wielką Brytanię koncept różnych cen przejazdów w zależności od części dnia wydaje się dziwny, jednak w Anglii (w komunikacji miejskiej i w pociągach dalekobieżnych) jest on często spotykany. W Londynie zasady te dotyczą przejazdów metrem i koleją.

Generalnie polega to na tym, że w czasie, gdy ludzie jadą do pracy (lub z niej wracają) opłaty za przejazd są wyższe. Okres ten nazywa się Peak - obowiązuje od poniedziałku do piątku (bez świąt państwowych) od 06:30 do 09:30 oraz od 16:00 do 19:00. Pozostały czas nazywany jest Off-Peak.

Są od tej zasady wyjątki. Dwa najważniejsze to:

  • okres Peak nie obowiązuje przy podróży do Strefy 1 (z innej strefy) od 16:00 do 19:00 w przypadku płatności "Pay as you go".
  • w przypadku biletów okresowych (Travelcard) karty typu Off-Peak mogą być używane od 9:30 do 4:30 następnego dnia.

Więcej: Zasady Peak i Off-Peak opisane na oficjalnej stronie TFL

Typy biletów

Nim zapoznamy się ze sposobem płatności, warto zrozumieć podejście samego miasta. Długookresowym celem Londynu jest niemal całkowita rezygnacja ze stacjonarnych punktów sprzedaży biletów oraz z korzystania z biletów kartonikowych. Z tego powodu wprowadzono nowoczesne typy płatności w modelu "Pay as you go" (tańsze od tradycyjnych biletów papierowych), umożliwiono "nabijanie" biletów długookresowych na karty Oyster oraz wprowadzono możliwość płatności za przejazd bezpośrednio kartą zbliżeniową (contactless) i telefonem.

Bilet kartonikowy

Możemy zakupić go w automatach znajdujących się przy stacjach metra i dworcach, w kasach biletowych, a także w automatach przy przystankach tramwajowych.

Zdecydowanie nie polecamy zakupu tradycyjnych biletów papierowych, są niemal dwa razy droższe niż w przypadku płatności za bilety w modelu “Pay as you go”.

Bilet jednorazowy na 1 strefę 4,90£ ok 24,50 PLN
Bilet jednorazowy na strefy 1-3 4,90£ ok 24,50 PLN
Bilet jednorazowy na strefy 1-4 / 1-5 5,90£ ok 29,50 PLN
Bilet jednorazowy na strefy 1-6 6,00£ ok 30,00 PLN
Bilet jednodniowy kartonikowy na strefy 1-4 (poza szczytem i w szczycie) 12,70£ ok 63,50 PLN
Bilet jednodniowy kartonikowy na strefy 1-5 (poza szczytem) 12,70£ ok 63,50 PLN
Bilet jednodniowy kartonikowy na strefy 1-5 (w szczycie) 18,10£ ok 90,50 PLN
Bilet 7-dniowy kartonikowy na strefy 1-5 58,20£ ok 291 PLN

Oyster Card

Karta Oyster jest typem karty miejskiej działającej na zasadzie przedpłaty, na którą wpłacamy określoną kwotę do wykorzystania w trakcie przejazdów. Możemy też "nabić" na nią bilety długookresowe. Za wydanie karty musimy wpłacić depozyt i o tyle zostanie obniżone saldo po pierwszej wpłacie. Jeśli nie planujemy wrócić do Londynu w najbliższym czasie, możemy zwrócić kartę oraz odzyskać środki bezpośrednio w automatach - niestety w takim wypadku nie możemy mieć na karcie kwoty większej niż 10£.

Kartę możemy zakupić w automatach na stacjach metra i dworcach, w oficjalnych punktach informacji turystycznej oraz w jednym z punktów sprzedaży “Oyster Ticket Stops”. Punkt sprzedaży możemy łatwo znaleźć korzystając ze strony https://tfl.gov.uk/maps/oyster-ticket-stops

W automatach możemy zapłacić gotówką lub kartą.

“Pay as you go”

Jest to bardzo opłacalny i wygodny sposób płatności za korzystania z komunikacji miejskiej w Londynie. Wchodząc na stację metra lub na peron odbijamy kartę Oyster. Po zakończeniu przejazdu przy wyjściu robimy to samo i dopiero w tym momencie pobierana jest płatność. Dzięki temu system wie, ile środków powinno zostać zdjęte z karty. W przypadku autobusów wystarczy odbić kartę tylko przy wejściu.

Przykłady kosztów pojedynczych przejazdów z użyciem karty typu Osyter:

Przejazd Peak - cena w GBP Peak - cena w przeliczeniu na PLN Off-peak - cena w GBP Off-peak - cena w przeliczeniu na PLN
Pojedynczy przejazd w 1 strefie 2,40£ ok 12,00 PLN 2,40£ ok 12,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-2 2,90£ ok 14,50 PLN 2,40£ ok 12,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-3 3,30£ ok 16,50 PLN 2,80£ ok 14,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-4 3,90£ ok 19,50 PLN 2,80£ ok 14,00 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-5 4,70£ ok 23,50 PLN 3,10£ ok 15,50 PLN
Pojedynczy przejazd w strefach 1-6 5,10£ ok 25,50 PLN 3,10£ ok 15,50 PLN

Limity

To co wyróżnia płatności metodą “Pay as you go” to limity - tzw. capping. Korzystając z karty nigdy nie zapłacimy więcej niż określona kwota dla danej strefy (a dokładniej dla zakresu stref, np. 1-4, 1-6). Za każdym razem gdy korzystamy z karty opłata za przejazd pobierana jest po zakończeniu przejazdu - do czasu aż dojdziemy do górnego limitu. Od tego momentu nie płacimy za dodatkowe przejazdy.

Limity są dzienne (ważne do godziny 4:30 następnego dnia) lub tygodniowe (również ważne do 4:30 kolejnego dnia), liczone są jednak od poniedziałku do niedzieli. Niestety, w sytuacji wyjazdu środa-środa wpadamy w dwa limity tygodniowe.

Więcej: Zakładka opisująca capping na oficjalnej stronie TFL

UWAGA: Limit "poniedziałek-niedziela" nie dotyczy kart Oyster. Jeśli chcemy skorzystać z limitów "poniedziałek-niedziela" powinniśmy korzystać z tzw. karty “contactless” - czyli po prostu karty debetowej lub kredytowej umożliwiającej płatności zbliżeniowe.

Strefy Limit - cały dzień (peak) Limit - Off-peak Limit - od poniedziałku - do niedzieli (tylko "contactless")
1 i 1-2 6,80£ 6,80£ 34,20£
1-3 8,00£ 8,00£ 40,00£
1-4 9,80£ 9,80£ 49,00£
1-5 11,60£ 11,60£ 58,20£
1-6 12,50£ 12,50£ 67,70£
1-7 13,50£ 12,50£ 67,70£
1-8 16,10£ 12,50£ 80,00£
1-9 17,80£ 12,50£ 88,70£
1-9 + Watford Junction 23,80£ 18,00£ 89,20£
1-9 + Shenfield 29,60£ 19,90£ 105,80£
2 6,80£ 6,80£ 25,50£
2-3 8,000£ 8,00£ 25,50£
2-4 9,80£ 9,80£ 28,20£
2-5 11,60£ 11,60£ 33,90£
2-6 12,50£ 12,50£ 42,60£
3 8,00£ 8,00£ 25,50£
3-4 9,80£ 9,80£ 25,50£
3-5 11,60£ 11,60£ 28,20£
3-6 12,50£ 12,50£ 33,90£
4 9,80£ 9,80£ 25,50£
4-5 11,60£ 11,60£ 25,50£
4-6 12,50£ 12,50£ 28,20£
5 11,60£ 11,60£ 25,50£
5-6 12,50£ 12,50£ 25,50£
6 12,50£ 12,50£ 25,50£

Oyster Card - przedpłata

Jeśli na naszej karcie Oyster mamy środki, możemy w każdej chwili skorzystać z komunikacji miejskiej bez żadnego problemu, wystarczy “odbić” kartę - działa ona we wszystkich środkach komunikacji miejskiej.

Contactless - płatność zbliżeniowa

Od jakiegoś czasu nie musimy kupować karty Oyster, wystarczy nam zwykła karta płatnicza umożliwiającą płatności zbliżeniowe (tzw. karta "contactless"). Korzystamy z niej tak samo jak z karty Oyster i metody "Pay as you go". W przypadku korzystania z karty obowiązują limity (capping) dzienne i tygodniowe. Nie zakupimy jednak w ten sposób biletu okresowego.

Niestety, w niektórych przypadkach możemy mieć problem z płatnością polskimi kartami debetowymi i w takim wypadku możemy być zmuszeni do skorzystania z karty kredytowej. Drugim minusem jest kurs, będzie on wyższy od tego z polskiego kantoru i przy częstym korzystaniu możemy znacznie przepłacić.

Uwaga! Pamiętajmy, żeby nigdy nie przykładać całego portfela, w którym mamy karty płatnicze oraz kartę Oyster - w takim przypadku system może nie pobrać płatności z żadnej z kart (wyświetli się błąd) lub "zjeść" środki z więcej niż jednej karty

Bilet okresowy - Travelcard

Innym rozwiązaniem są karty okresowe Travelcard, które umożliwiają podróżowanie bez limitów dowolnym środkiem transportu w określonym czasie, oczywiście w ramach wybranej strefy. Możemy zakupić kilka typów biletów:

  • bilet dzienny (bilet kartonikowy, zakupimy w automacie)
  • bilet 7 dniowy (bilet kartonikowy lub nabijany na kartę Oyster)
  • bilety miesięczne lub roczne (nabijane na kartę Oyster, raczej nie dla turystów)

Warto pamiętać, że bilet nie jest 24 godzinny, lecz jest ważny do godziny 4:30 następnego dnia. Są dwa typy biletów dziennych, “Anytime Day Travelcards” - ważny od 4:30 danego dnia, oraz “Off-peak Day Travelcards” - ważny od 9:30 od poniedziałku do piątku, lub od 4:30 do 4:30 w weekendy oraz święta.

W przypadku biletów dłuższych nie ma podziału na “Off-peak” i “Peak”, obowiązuje natomiast nadal godzina 4:30 dzień po ważności biletu jako godzina graniczna.

Strefy Limit - cały dzień (peak) Limit - Off-peak Limit - 7 dni
1 i 1-2 12,70£ 12,70£ 34,10£
1-3 12,70£ 12,70£ 40,00£
1-4 12,70£ 12,70£ 49,00£
1-5 18,10£ 12,70£ 58,20£
1-6 18,10£ 12,70£ 62,30£
1-7 22,80£ 13,50£ 67,70£
1-8 22,80£ 13,50£ 80,00£
1-9 22,80£ 13,50£ 88,70£
1-9 + Watford Junction 23,80£ 18,00£ 89,20£
1-9 + Shenfield 29,60£ 19,90£ 105,80£
2 12,70£ 12,70£ 25,50£
2 i 2-3 12,70£ 12,70£ 25,50£
2-4 12,70£ 12,70£ 28,20£
2-5 18,10£ 12,70£ 33,90£
2-6 18,10£ 12,70£ 42,60£
3 12,70£ 12,70£ 25,50£
3-4 12,70£ 12,70£ 25,50£
3-5 18,10£ 12,70£ 28,20£
3-6 18,10£ 12,70£ 33,90£
4 12,70£ 12,70£ 25,50£
4-5 18,10£ 12,70£ 25,50£
4-6 18,10£ 12,70£ 28,20£
5 18,10£ 12,70£ 25,50£
5-6 18,10£ 12,70£ 25,50£
6 18,10£ 12,70£ 25,50£

Czy bardziej opłaca się opcja "Pay as you go" czy bilet okresowy?

Odpowiedź na to pytanie jest jedna - to zależy. Powinniśmy wcześniej sami wyliczyć koszty, biorąc pod uwagę sposób działania limitów tygodniowych (działają od poniedziałku do niedzieli).

Dzieci oraz młodzież

Dzieci do lat 11 mogą podróżować za darmo, oczywiście z opiekunem posiadającym ważny bilet. Na jedną osobę dorosła może przypadać maksymalnie czwórka dzieci.

Typy transportu

W Londynie znajdziemy najróżniejsze możliwości przemieszczania się, zaczynając od autobusów, przez kolejkę podziemną (metro), kolej naziemną (Overground, DLR), zwykłą kolej (niektóre pociągi National Rail dojeżdżające do stacji w Londynie), a na tramwaju wodnym i kolejce liniowej (Emirates Air Line) kończąc.

We wszystkich z nich możemy korzystać z płatności karta Oyster lub bezkontaktową kartą płatniczą.

Metro (Undergroud)

Londyńskie metro jest stare i niczym nie przypomina nowoczesnych systemów znanych z innych miast Europy, jest to jednak najwygodniejszy sposób przemieszczania się po centrum Londynu, i zarazem ciekawa atrakcja turystyczna.

W metrze kartę odbijamy po wejściu, ale także przy wyjściu - to bardzo ważne! Jeśli nie odbijemy przy wyjściu to przy kolejnym wejściu może zostać pobrana wyższa kwota - nasze drugie wejście zostanie potraktowane jako wyjście!

Autobusy

Słynne piętrowe autobusy są symbolem Londynu, korzysta się z nich jednak trochę inaczej niż z metra i kolejki naziemnej. Warto wiedzieć, że autobusy nie zatrzymują się na wszystkich przystankach. Stojąc na przystanku powinniśmy zamachać do kierowcy, a chcąc wysiąść powinniśmy nacisnąć guzik w środku chwilę przed naszym przystankiem. Niestety, może to okazać się skomplikowane przy dużej ilości przystanków. W takim wypadku dobrze obserwować mapę na telefonie i szybko reagować.

Jak działają autobusy w Londynie?

  • koszt za przejazd autobusem jest stały, wynosi 1,50£, bez względu na strefę w przypadku kart, odbijamy kartę jedynie raz po wejściu
  • zawsze wsiadamy z przodu, tak aby kierowca widział, że odbijamy kartę lub posiadamy kartę Travelcard
  • za bilety nie można zapłacić gotówką w autobusie, ani w automacie na przystanku autobusowym
  • capping na wszystkie przejazdy autobusowe danego dnia wynosi 4,50£, a capping tygodniowy na kartach contactless (poniedziałek-niedziela) to 21,20£
  • w ciągu godziny od pierwszego "odbicia" karty możemy przesiąść się do innego autobusu lub tramwaju, musimy jedynie użyć tej samej karty jak w przypadku wcześniejszego przejazdu
  • pamiętajmy, żeby nie odbijać karty przy wyjściu - w takim wypadku pobrana zostanie druga opłata za przejazd

Te same zasady dotyczą przejazdów tramwajami.

Istnieje możliwość zakupu papierowego biletu na tramwaj z automatów na przystanku. Cena to 2,60£

Pociągi

Bilety Travelcard oraz karty Oyster pozwalają również na korzystanie z pociągów linii National Rail oraz TfL Rail, które obsługują strefy podmiejskie oraz dojazdy do głównych lotnisk (ale nie wszystkie z nich, powinniśmy przed wejściem do pociągu to sprawdzić!)

W przypadku pociągów kartę odbijamy po wejściu na dworzec, ale także przy wyjściu. W przypadku największych dworców znajduje się kilka wejść i kasowników, sprawdźmy dokładnie czy nasz pociąg odjeżdża z peronów na które wchodzimy.

Bądźmy uważni wychodząc z peronu/dworca i skorzystajmy z odpowiedniego kasownika. Jeśli się pomylimy to będziemy musieli skorzystać z innego kasownika raz jeszcze i zapłacimy za wirtualny przejazd, którego nie odbyliśmy!

Kolejka linowa - Emirates Air Line

Koszt pojedynczego przejazdu to 3,50£ dla osoby dorosłej, i 1,70£ dla dziecka. W przypadku zakupu biletów na kartonikowych zapłacimy kolejno 4,50£ oraz 2,30£.

Więcej informacji znajdziecie na oficjalnej stronie

Dostęp dla osób niepełnosprawnych

Władze Londynu starają się w każdym roku zmniejszać bariery i wspierać dostęp do komunikacji miejskiej dla osób niepełnosprawnych. Niestety, londyńskie metro jest stare, budowane w innych czasach, i nadal większość stacji nie jest dostosowana dla osób mających problemy z mobilnością.

Na szczęście firma TFL udostępniła mapy stacji z możliwością skorzystania z windy oraz bez stopni, można je znaleźć na podstronie https://tfl.gov.uk/transport-accessibility/wheelchair-access-and-avoiding-stairs

Wszystkie autobusy miejskie są dostosowane do osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.


Reklama


Zobacz nasze inne artykuły z Londynu

Zobacz nasze inne artykuły z Anglii