Katakumby Paryża - zwiedzanie, historia, ciekawostki
Nie każdy zdaje sobie sprawę, że kilkanaście metrów pod powierzchnią stolicy Francji ukryta jest rozległa sieć tuneli oraz pomieszczeń znanych jako paryskie katakumby (Les catacombes de Paris). Jest to podziemne cmentarzysko, często określane mianem "miasta umarłych", którego maksymalna znana głębokość wynosi 20 m.
Dzisiejsze katakumby tworzą swoiste podziemne miasto, rozciągające się pod historyczną zabudową Paryża. Znanych jest przynajmniej kilkadziesiąt wejść, rozsianych po różnych dzielnicach, zazwyczaj prowadzących w dół wysokimi schodami. Chociaż cała sieć może mieć setki kilometrów długości, oficjalnie zwiedzający mają dostęp tylko do jej niewielkiej części - trasa turystyczna ma zaledwie około 1,5 km.
Nasz artykuł rozpoczęliśmy od wprowadzenia historycznego, a zaraz po nim znajdziecie wszystkie niezbędne informacje potrzebne do zaplanowania zwiedzania paryskich katakumb.
Katakumby w Paryżu - historia mrocznego miasta umarłych
Paryskie katakumby, często określane jako "najdłuższy grób świata", są miejscem ostatniego spoczynku szczątków ponad sześciu milionów mieszkańców. W dzisiejszym kształcie powstały one dopiero w drugiej połowie XVIII wieku, kiedy w wyniku szalejącej epidemii zapełniły się wszystkie cmentarze w samym Paryżu, jak i okolicy. Co więcej, ówczesne praktyki pochówków, takie jak zakopywanie ciał w masowych grobach, sprawiły, że woda gruntowa zaczęła zanieczyszczać wodę pitną.
W 1785 roku, w obliczu narastającego kryzysu sanitarnego, władze stolicy Francji zakazały dalszych pochówków w granicach miasta. Jednocześnie podjęto decyzję o przeniesieniu istniejących szczątków do podziemnych tuneli, będących pozostałościami po dawnych kamieniołomach, które zostały zamienione w cmentarzyska i szczelnie wypełnione. Wśród wielu przeniesionych do katakumb znamienitych postaci znalazł się pisarz Jean de La Fontaine.
Podziemne tunele - od starożytnej Lutecji do średniowiecznego Paryża
Podziemne tunele istniały pod Paryżem już w czasach rzymskich - służyły one jako kamieniołomy, z których wydobywano wapień potrzebny do rozbudowy miasta. Budulec pobierano stamtąd aż do średniowiecza, wznosząc z jego wykorzystaniem słynne budowle, takie jak Katedra Notre Dame.
Po wyeksploatowaniu zasobów naturalnych tunele zostały na setki lat porzucone.
Warto w tym miejscu wspomnieć, że katakumby w Paryżu nie są wcale tak rozległe, jak wynikałoby z ich opisów dostępnych w przewodnikach turystycznych. Rozciągają się one na południe od Barrière d’Enfer (pol. "Bramy Piekieł") na Place Denfert-Rochereau - jak barwnie nazwano dwa klasycystyczne budynki, które pełniły niegdyś funkcję rogatek. Tuż obok znajduje się wejście do katakumb.
Katakumby w Paryżu jako atrakcja turystyczna
Podziemne tunele przez wiele lat służyły również jako miejsce organizacji tajnych spotkań - świadectwem tych czasów są zachowane napisy z okresu rewolucji francuskiej (lata 1789 – 1799) oraz francuskiego ruchu oporu. Co mniej znane, naziści wykorzystali części tuneli jako bunkier. W trakcie rewolucji francuskiej katakumby służyły jako miejsce pochówku dla ofiar masowych egzekucji, pozbawianych hurtowo głów za pomocą gilotyny. Wśród osób tam pochowanych znajdował się Maximilien Robespierre, jeden z liderów rewolucji francuskiej.
Początkowo jednak kości w katakumbach były porozrzucane chaotycznie. Zmieniło się to w 1810 roku, kiedy to Louis-Étienne Héricart de Thury, dyrektor Generalnej Inspekcję Kamieniołomów, zdecydował się na ich uporządkowanie i stworzenie nietypowego mauzoleum, które miało zostać udostępnione zwiedzającym. Wtedy to zaczęto układać szczątki w charakterystyczne wzory, tworząc z nich unikatową atrakcję turystyczną.
Zwiedzanie katakumb w Paryżu - najważniejsze informacje
Katakumby w Paryżu zwiedzamy samodzielnie (istnieje możliwość wypożyczenia przewodnika audio w języku angielskim). W środku nie ma toalet ani wyjść awaryjnych, musimy więc przejść całą trasę od początku do końca (wyjście znajduje się w innym miejscu). Trasa ma 1,5 km długości i jej przejście zajmie nam około 60 minut - sam przewodnik audio trwa 45 minut.
Schody
Do katakumb schodzimy po 131 stopniach, a podczas wyjścia będziemy musieli pokonać dodatkowe 112 schodów. Całość nie jest niestety dostosowana do potrzeb osób o ograniczonej mobilności.
Na miejscu czekać na nas będą wydrążone korytarze oraz pomieszczenia, ale przede wszystkim najróżniejsze szczątki (kości, czaszki, piszczele), nierzadko ułożone w staranne wzory, wyglądające niczym dekoracja wysoko budżetowego horroru. W środku znajdziemy również rzeźby, groby, a nawet kaplicę. Klimat jest naprawdę mroczny - w środku jest ciemno i wilgotno, a całość atmosfery dopełniają ściany utworzone z ludzkich szczątków,
Co jeszcze warto wiedzieć?
- Do katakumb nie wejdziemy z żadnym większym bagażem ani plecakiem, a obiekt nie posiada własnej przechowalni.
- W środku obowiązuje rygorystyczny zakaz dotykania czegokolwiek,
- W paryskich katakumbach jest dość wilgotno i panuje stała całoroczna temperatura na poziomie 14 stopni.
- W środku można robić zdjęcia, ale jeśli chcecie użyć flasha, musicie mieć pewność, że nie ma obok innych odwiedzających.
Nielegalne zwiedzanie katakumb
Już na początku XIX wieku fragment katakumb został otworzony dla zwiedzających. Wiadomo jednak, że w samym Paryżu istnieje więcej nieoficjalnych wejść do podziemnego świata - nie poleca się jednak wchodzić tam samodzielnie. Po pierwsze, grożą za to surowe konsekwencje prawne. Co więcej, nie wszystkie tunele są znane i dokładnie opisane na mapach. Z tego powodu nawet "nielegalni" przewodnicy chodzą tylko dobrze znanymi trasami.
Legenda głosi, że jeden z pracowników szpitala Val-de-Grâce, Philibert Aspairt, zaginął w tunelach i jego ciało znaleziono dopiero po jedenastu latach.
Katakumby w Paryżu - bilety oraz godziny otwarcia
Chcąc wybrać się do katakumb musimy zakupić bilet online na oficjalnej stronie atrakcji i zarezerwować dzień oraz godzinę wejścia (nie możemy się spóźnić na nasze okno czasowe, bo bilet nam przepadnie).
Bilet normalny kosztuje 31,00 € (129,58 zł) i możemy zakupić go do siedmiu dni przed planowanym dniem wizyty. W cenę wliczony jest przewodnik audio.
Ponadto, dostępne są:
- Bilety ulgowe dla osób w wieku 18-26 lat (z obywatelstwem UE) - 25,00 € (104,50 zł).
- Bilety dla dzieci w wieku 5-17 lat - 10,00 € (41,80 zł). Przewodnik audio nie jest jednak wliczony - możemy go dokupić za 12,00 € (50,16 zł).
- Dzieci poniżej 5 roku życia wchodzą za darmo.
Bilety możemy zakupić na oficjalnej stronie paryskich muzeów. Jest to najlepsza strona do zakupu biletów i odradzamy Wam korzystanie z pośredników, oferujących droższe wejściówki.
Od jakiegoś czasu, z racji dużego zainteresowania, bilety nie są sprzedane w kasach.
Pamiętajmy również, że liczba osób mogących przebywać w środku jest ograniczona (w jednym momencie nie może ona przekroczyć 200 osób), więc w sezonie nie warto zostawiać zakupu biletu na ostatnią chwilę.
Aktualne godziny otwarcia sprawdzimy tutaj.
Jak dojechać do paryskich katakumb?
Wejście do katakumb znajduje się pod adresem 1, Avenue du Colonel Henri Rol-Tanguy, tuż obok stacji metra Denfert-Rochereau (4 i 6 linia metra).
Wychodzimy pod adresem 21 bis, Avenue René-Coty.


