Metro w Paryżu - bilety, jak korzystać. Kompletny przewodnik.

Metro jest najpopularniejszym środkiem transportu w paryskiej komunikacji miejskiej - każdego dnia korzysta z niego ponad 4 miliony pasażerów. Sposób działania kolejki podziemnej może jednak wydać się skomplikowany turystom odwiedzających stolicę Francji po raz pierwszy, dlatego przygotowaliśmy praktyczny przewodnik opisujący sposób zakupu biletu oraz przybliżający inne ważne kwestie.

Artykuł jest częścią naszego przewodnika po największych atrakcjach Paryża i skupia się wyłącznie na metrze, ale przygotowaliśmy też ogólny przewodnik po transporcie publicznym: Komunikacja miejska w Paryżu

Bilety na metro w Paryżu - ceny i sposoby zakupu

Od niedawna w metrze w Paryżu nie obowiązują strefy. Zamiast tego wprowadzono jeden uniwersalny bilet Metro-Train-RER w cenie 2,55€, który można wykorzystać zarówno w metrze, jak i w pociągach RER (z wyłączeniem połączeń lotniskowych) i tramwajach ekspresowych.

Dzieci od 4 do 9 lat włącznie podróżują za połowę ceny, a dzieci poniżej 4. roku życia bezpłatnie.

Bilet Metro-Train-RER jest ważny na jedną podróż, która liczona jest od chwili przekroczenia bramek wejściowych do momentu opuszczenia stacji przez bramki wyjściowe. Oznacza to, że przesiadki możliwe są tylko na stacjach przesiadkowych, z wewnętrznymi przejściami między stacjami różnych linii. Nie możemy wyjść na powierzchnię i przesiąść się na autobus (obowiązują w nim inne bilety) ani wejść do innej stacji metra.

Ponieważ Paryż poszedł w stronę cyfryzacji, bilety są dostępne wyłącznie w formie zbliżeniowej. Do wyboru mamy:

• Zainstalowanie aplikacji Bonjour RATP, w której zakupimy bilety. System powinien działać w większości nowszych telefonów - głównym wymaganiem jest działający system NFC. System działa tak, że w aplikacji tworzymy wirtualną kartę, którą dodajemy do naszego portfela w telefonie, niczym kartę płatniczą. Najlepiej zrobić to jeszcze w Polsce, bo cała operacja chwilę trwa (telefon łączy się z wystawcą karty). Potem właśnie tę kartę w portfelu będziemy odbijać na bramkach, a nie samą aplikację. Alternatywą jest aplikacja IDF Mobilités, jednak my preferujemy Bonjour RATP.
• Zakup fizycznej karty Navigo Easy Pass w cenie 2€, na którą możemy nabijać bilety. Zakup oraz nabicie karty możliwe jest w automatach na stacjach oraz w punktach obsługi "Services". Automaty są dostępne na wszystkich stacjach, podobnie jak "okienka" z pracownikiem - te drugie znajdziesz najczęściej przy bramkach wejściowych. W przypadku nowszych telefonów możemy nawet powiązać naszą kartę z aplikacją Bonjour RATP i kupować bilety online. Karta ważna jest przez 10 lat i może być wykorzystywana przez jedną osobę. Czyli podróżując w kilka osób, każda z nich musi posiadać własną kartę.
• Posiadacze telefonów Apple mogą opuścić krok z instalowaniem aplikacji - w Apple Wallet wystarczy kliknąć guzik "+", potem wybrać "karta transportu publicznego" i w wyszukiwarce wpisać "navigo".
• Niestety, w Paryżu nie działa system płatności zbliżeniowych z użyciem własnej karty płatniczej.

Alternatywą dla osób planujących częstsze korzystanie z transportu publicznego są:

• Bilet dzienny Navigo Jour w cenie 12,30€, który pozwala na nielimitowane podróże transportem publicznym z wyłączeniem dojazdów do lotnisk. Jest to bilet dzienny, ważny do końca dnia, a nie bilet 24-godzinny.
• Bilet okresowy Paris Visite (1, 2, 3 lub 5 dni) - droższy, ale umożliwia również przejazdy na lotnisko.
• Bilet tygodniowy, ważny od poniedziałku do niedzieli w cenie 31,60€ kupowany w aplikacji (wymagana rejestracja i zrobienie sobie zdjęcia) lub nabijany na spersonalizowaną kartę Navigo Découverte (potrzebne fizyczne zdjęcie, opłata za kartę 5€).

Więcej informacji o wszystkich rodzajach biletów i ich zakupie znajdziesz w naszym przewodniku po komunikacji miejskiej w Paryżu.

Jak skasować bilet w metrze w Paryżu?

Aby skasować bilet wystarczy przyłożyć kartę Navigo Easy lub urządzenie mobilne do czytnika na bramce. W przypadku telefonu, biletu nie aktywujemy w aplikacji. Należy otworzyć "portfel (wallet)", wybrać wcześniej dodaną kartę i przyłożyć ją do czytnika. System sam "domyśli się", jaki bilet powinien zostać aktywowany.

Jeśli wszystko zadziała poprawnie, drzwi się otworzą. Jeśli mamy problem, najlepiej zgłosić się do pracownika w okienku - czasami występują dziwne błędy lub karta fizyczna się rozmagnetyzuje. Nam zdarzyło się na przykład, że pracownik musiał aktywować jedną z kart tygodniowych, bo nie chciała działać, a także raz wymieniono nam kartę fizyczną na nową.

Linie, wagony i stacje paryskiego metra

Paryskie metro posiada 16 linii - główne ponumerowane są od 1 do 14. Oprócz nich istnieją jeszcze dwa rozgałęzienia: 3bis i 7bis. W sumie sieć składa się z około 250 km torów i 321 stacji. Stacji jest na tyle dużo, że średnio oddalone są one od siebie o około pół kilometra.

Perony najczęściej obsługują pociągi jadące tylko w jednym kierunku. Trzeba zawsze patrzeć na znaki wskazujący stację docelową lub na mapy.

Trzy linie działają w pełni automatycznie (linie 1, 4 i 14). Linia 13 jest w trakcie prac, by ją w pełni zautomatyzować. Jeśli podróżujesz z dziećmi, warto udać się do pierwszego wagonu, gdzie zainstalowano prosty kokpit.

Niestety, paryskie linie metra oferują różny komfort i standard. Niektóre wagony są szerokie i nowoczesne jak w linii 14, ale czasem jedziemy w wąskich i dusznych składach, gdzie trudno przecisnąć się do środka. My oprócz 14 lubimy jeździć 7.

Niektóre stacje są stacjami przesiadkowymi, łączącymi kilka stacji. Czasami jednak taka przesiadka zajmuje dużo czasu i wymaga pokonania sporej odległości. Do najtrudniejszych stacji pod tym względem należą: Nation, Châtelet, Gare de Lyon oraz Montparnasse.

Na co uważać w paryskim metrze?

Paryskie metro ma sporo wad i sami omijamy je, gdy mamy do pokonania małą odległość.

Wady paryskiego metra:

• w godzinach szczytu tłumy są nie do opisania (widzieliśmy bójki i omdlenia),
• trzeba uważać na kieszonkowców w najbardziej zatłoczonych i turystycznych stacjach,
• w starych liniach jest bardzo duszno,
• do większości peronów prowadzi nawet po kilka serii schodów,
• przesiadki wymagają nierzadko długiego spaceru.

Godziny funkcjonowania metra w Paryżu

W dni powszednie metro w Paryżu funkcjonuje od około 5:30 rano do 1:15 wieczorem. W weekendy oraz wybrane święta godziny kursowania są wydłużone do 2:30.

Aktualne godziny działania każdej linii najlepiej sprawdzić na oficjalnym rozkładzie.

Godziny szczytu przypadają na okres między 8:00 a 10:00 oraz czas powrotu z pracy (od 17:00 do 19:00). Osobiście staramy się wtedy korzystać z metra w sposób ograniczony.

Bezpieczeństwo w paryskim metrze

Co do zasady metro w Paryżu jest bezpieczne, choć tłumy powodują, że bezwzględnie należy uważać na kieszonkowców.

Osobiście czuliśmy się mało bezpiecznie wieczorem na dalszych stacjach mniej turystycznych linii, które były opustoszałe i kręciły się tam dziwne osoby. Niezbyt miło wspominamy też wieczorne wizyty na stacjach Gare du Nord i Gare de l’Est, gdzie raz byliśmy nawet świadkiem rozboju na automacie z jedzeniem (niczym w firmie akcji).

Sporym dyskomfortem są zawsze dla nas duchota i zapachy w korytarzach prowadzących na stację oraz koczujący bezdomni - zarówno wewnątrz metra, jak i w okolicach stacji.

Paryskie metro dla osób z niepełnosprawnościami i rodziców z dziećmi

Jedyną linią w pełni dostosowaną do potrzeb osób poruszających się z pomocą wózków inwalidzkich jest linia M14.

Niestety, system paryskiego metra jest wiekowy i powstał w czasach, kiedy nie zwracano dużej uwagi na potrzeby osób z ograniczoną mobilnością. Stacje są często wąskie, a podczas przejść napotkamy wiele schodów i nierówności - czasem by dojść na peron miniemy kilka serii schodów. Windy czy schody ruchome są rzadkością.

Nie będziemy tu pudrować rzeczywistości - poruszanie się z wózkiem dziecięcym to też wyzwanie (spędziliśmy w Paryżu kilka tygodni z wózkiem dziecięcym i kilkulatkiem). Znoszenie wózka po schodach i przeciskanie się z nim to jedno, ale często bramki metra są zbyt wąskie nawet na małe wózki. Nie pomaga też, że niektóre bramki nie otwierają się automatycznie, a trzeba je popchnąć. W takiej sytuacji najlepiej poprosić o pomóc obsługę w okienku, która ma możliwość otworzenia specjalnych drzwi. Nie zawsze się jednak zgadzają - wtedy pozostaje liczyć na wsparcie mieszkańców z przerzuceniem wózka przez wysoką bramkę.

W starych wagonach nie ma wiele miejsca na wózki. Są one tak zaprojektowane, że wózek nie wjedzie poza korytarz przy drzwiach, a jeśli ktoś zajął rozkładane siedzenie, to ciężko stanąć tak, by nie blokować wejścia i wyjścia do wagonu.

Nie ma niestety realnej możliwości, by cała sieć została dostosowana do potrzeb osób z ograniczoną mobilnością. Władze wciąż jednak starają się, by zrobić co w ich mocy, aby zwiększyć dostępność.

Najpiękniejsze stacje

Do niemal 90 stacji prowadzą wspaniałe secesyjne wejścia, których prekursorem był lokalny architekt Hector Guimard. Do najczęściej fotografowanych należy stacja Abbesses leżąca na terenie dzielnicy Montmartre. My lubimy też wejście do stacji Porte-Dauphine - to jedne z dwóch po wejściu do metra Abbesses zachowanych oryginałów, i jedynie pozostające od początku na swoim miejscu.

Część stacji została też ozdobiona tematycznie. Należy do nich Arts et Métiers (linia 11), położona niedaleko politechniki. Jej wnętrze przywodzi na myśl wnętrze łodzi podwodnej. Z kolei stacja Louvre-Rivoli przypomina muzeum, a na stacji Varenne (linia 13) zobaczyć można reprodukcje Rodina (niedaleko znajduje się poświęcone mu muzeum).

Warto wspomnieć również o stacji Liège, ozdobionej malowidłami na płytkach nawiązującymi do tego belgijskiego miasta. Sufit stacji Cluny - La Sorbonne ozdobiono natomiast podpisami słynnych studentów - sprawne oko wypatrzy naszą Marię Skłodowską-Curie.

Kontrola biletów

Kontrole biletów zdarzają się nieregularnie i mogą mieć miejsce zarówno w pojeździe, jak i na stacji czy przy bramkach. Z paryskimi kontrolerami nie ma żartów, dlatego lepiej mieć bilet, bo kary uniknąć się nie da.