Toruń - zwiedzanie, atrakcje i informacje praktyczne

Toruń jest jednym z popularniejszych polskich miast. Rokrocznie dawny gród Kopernika odwiedza ponad 2 miliony ludzi. Warto przekonać się co takiego widzą oni w Toruniu.

Pochodzenie nazwy

Niektórzy z badaczy nazwę miasta wywodzą od słowiańskiego określenia "tor" oznaczającego drogę. Inni wskazują na pierwotną formę Tarnowo i jej pochodzenie od słowa "tarnina".

Przewodnicy miejscy opowiadają legendę, zgodnie z którą nazwa miasta wzięła się z rozmowy jaką toczyła Wisła z Krzywą Wieżą. Baszta, z zazdrości, miała powiedzieć rzece: "Nie podpływaj tak blisko bo runę". Obrażona Wisła krzyknęła: "To ruń!". Jej słowa usłyszeli przejeżdżający w pobliżu kupcy, którzy nazwali tak pobliski gród.

!Krzywa Wieża w Toruniu
Krzywa Wieża w Toruniu

Historia miasta

Teren współczesnego Torunia był zamieszkany przez człowieka już w czasach starożytnych. Decydującą rolę odgrywały względy geograficzne (zakole dużej rzeki). W późniejszych wiekach powstał tu słowiański gród. Nazywał się on Postolsko i został przekazany przez Konrada Mazowieckiego biskupowi Chrystianowi. Prawdopodobnie osadę zniszczył najazd Prusów. Następnie pojawili się tu Krzyżacy, którzy na terenie dzisiejszej wsi Stary Toruń lokowali miasto. Wybór miejsca był jednak wysoce niefortunny - wobec wylewów Wisły miasto trzeba było przenieść. Przywilej lokacyjny dla nowej osady potwierdzono w 1251 roku. Niezwykle istotny był wzniesiony na wschód od Torunia krzyżacki zamek. To z tego miejsce zakon rozpoczął podbój ziem Prusów.

!Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i bł. Stefana Wincentego Frelichowskiego w Toruniu
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i bł. Stefana Wincentego Frelichowskiego w Toruniu

Kolejne lata przyniosły szybki rozwój gospodarczy (m. in. akces do Hanzy), jednak rządy krzyżackie stawały się dla mieszczan uciążliwe. Sytuacji nie uspokoił pokój toruński - niezadowolenie mieszczan rosło i zaowocowało buntem w 1454 roku. Po wojnie trzynastoletniej Toruń znalazł się w granicach Polski - rozwój gospodarczy trwał nadal, miasto przeżywało swoje "złote lata". Powstało m. in. Gimnazjum Akademickie, pierwsze w Polsce muzeum, mennica i apteki. Na podatny grunt trafiła tu reformacja co w przyszłości miało zaowocować niepokojami społecznymi (m. in. słynny "tumult toruński" z 1724 roku) i sporami pomiędzy katolikami a protestantami. Kres potęgi miasta przyniosły wojny toczone przez Rzeczpospolitą ze Szwedami (niszcząca okazała się zwłaszcza III wojna północna). Po rozbiorach i epoce napoleońskiej Toruń znalazł się w granicach Prus - rozbudowa twierdzy ograniczyła rozwój urbanistyczny, ale jednocześnie powoli odradzał się przemysł.

!Collegium Maximum - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Collegium Maximum - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Pod koniec XIX wieku wybudowano nowy most, linię kolejową i tramwajową. Traktat wersalski przyznał miasto Polsce - stało się ono ważnym ośrodkiem administracyjnym i naukowym. Myślano o utworzeniu uniwersytetu, ale plany przerwała wojna (zrealizowano je w 1945 roku). Okupacja hitlerowska i działania wojenne nie przyniosły poważnych zniszczeń, ale ludność polska okupiła je poważnymi stratami (tysiące aresztowanych, rozstrzelanych i wywiezionych do obozów). Władze PRLu przeniosły część administracji do Bydgoszczy (wzmacniając tym samym animozje pomiędzy miastami), z drugiej jednak strony rozwijano przemysł i szkolnictwo.

!Stare Miasto w Toruniu
Stare Miasto w Toruniu

Dziś Toruń jest jednym z najważniejszych ośrodków turystycznych i akademickich w kraju. W 1997 roku na listę UNESCO wpisano zespół Starego i Nowego Miasta oraz ruiny zamku krzyżackiego. Toruń stał się również siedzibą Ligi Polskich Miast i Miejsc UNESCO.

!Katedra w Toruniu
Katedra w Toruniu

Jak dojechać i jak się poruszać? [aktualizacja czerwiec 2018]

Toruń jest skomunikowany z wieloma dużymi miastami w Polsce. Dojeżdżają tu autobusy i pociągi z Warszawy, Łodzi, Gdańska czy Krakowa. Dworzec autobusowy i Toruń Miasto PKP leżą blisko centrum (kilkaset metrów), pozostałe dworce kolejowe (Toruń Wschodni i Toruń Główny) są oddalone od Starego Miasta o około 3 kilometry. Większość zabytków leży na terenie Starego i Nowego Miasta i jest w zasięgu krótkiego spaceru. Jedynie w przypadku fortów czy zamku Dybowskiego konieczne może okazać się skorzystanie z komunikacji miejskiej. Możemy kupić bilety czasowe i jednoprzejazdowe. Miasto podzielone jest na dwie strefy taryfowe: w pierwszej znajduje się Toruń, w drugiej Lubicz, Obrowo i Zła Wieś Wielka.

Zwiedzanie Torunia

!Ratusz w Toruniu
Ratusz w Toruniu

Stare Miasto i Nowe Miasto

Większość budowli średniowiecznych, na które zwrócili uwagę przedstawiciele UNESCO to teren lokacyjny dwóch tutejszych miast (Stare i Nowe), połączonych w 1454 roku w jeden organizm.

!Pomnik Filusia w Toruniu
Pomnik Filusia w Toruniu

Dziś centralnym punktem starówki jest Rynek Staromiejski, którego centrum stanowi budynek średniowiecznego ratusza (siedziba Muzeum Okręgowego). Warto zwrócić uwagę na trzy ciekawe pomniki: Filusia (poświęcony Zbigniewowi Lengrenowi i jego komiksom), Mikołaja Kopernika (z 1853 roku) oraz Flisaka (odnosi się do legendy o flisaku, który uwolnił miasto od plagi żab). Przy rynku mieści się też neorenesansowy Dwór Artusa, Kościół Świętego Ducha i barokowa Kamienica Pod Gwiazdą.

!Toruń - Kościół Ducha Świętego
Toruń - Kościół Ducha Świętego

Na tym obszarze zwiedzimy również gotyckie świątynie: Kościół Wniebowzięcia NMP (Panny Marii 2), Katedra świętych Janów (Żeglarska 16) oraz Kościół św. Jakuba Apostoła (Rynek Nowomiejski 6). Z okresu średniowiecza pochodzi także część murów miejskich i umocnień. Należą do nich m. in. Baszta Koci Łeb, Baszta Monstrancja (ul. Podmurna 14/16), Brama Mostowa (ul. Mostowa) czy najsłynniejsza Krzywa Wieża (której odchylenie od pionu wynosi już ponad 5 stopni).

!Katedra w Toruniu
Katedra w Toruniu

Na nieco spokojniejszym Rynku Nowomiejskim zobaczymy pomnik Toruńskiej Przekupki oraz Żeliwny Wózek (na pamiątkę realizacji tu zdjęć do filmu "Prawo i pięść").

Ruiny zamku krzyżackiego

(adres: Przedzamcze 3)

Po zdobyciu wzniesionego przez Krzyżaków zamku, mieszczanie toruńscy zadecydowali o jego wyburzeniu. Pozostałości włączono w ciąg nowożytnych fortyfikacji przy okazji wykorzystując je jako wysypisko śmieci. Prace archeologiczne i konserwatorskie rozpoczęły się dopiero w latach 60. XX wieku. Do dziś zachowało się gdanisko (wieża pełniąca funkcję toalety) połączone z resztą zamku gankiem, obręb murów obronnych oraz zarysy i ruiny kilku innych budowli. Działa to Centrum Kultury Zamek Krzyżacki w Toruniu, które udostępnia całość do zwiedzania (bilet normalny 9 złotych, bilet ulgowy 6 złotych) [aktualizacja czerwiec 2018] oraz organizuje różnego rodzaju atrakcje jak np. pokaz walk rycerskich czy możliwość strzelania z łuku. Dokładne informacje na temat oferty turystycznej znajdziemy na stronie: LINK.

!Toruński smok
Toruński smok

Bulwar Filadelfijski

Odetchnąć od miejskiego zgiełku można spacerując nadwiślańskim bulwarem. Przy ulicy Ducha Świętego 4 zwiedzimy pochodzący z czasów II wojny światowej bunkier "Wisła" (koszt wstępu 4 złote) [aktualizacja czerwiec 2018]. Dokładnie informacje na temat godzin otwarcia i historii obiektu znajdziecie na jego oficjalnej stronie: LINK.

Toruńskie Pierniki

Jak się okazuje pierniki to najpopularniejsze skojarzenie z Toruniem wśród turystów. Według legendy te słodkie ciastka wymyśliła Katarzyna - córka miejscowego piekarza (w innej wersji razem z wyrzuconym z pracy czeladnikiem), a pomysł na dodanie miodu podsunęły jej pszczoły. Stąd niektóre z tych ciastek nazywane są katarzynkami.

!Toruń - Muzeum Toruńskiego Piernika
Toruń - Muzeum Toruńskiego Piernika

Popyt na ciastka sprawił, że w mieście powstało kilka ciekawych inicjatyw skierowanych do turystów. Warto odwiedzić narracyjne Żywe Muzeum Piernika gdzie goście indywidualni jak i grupy zorganizowane mogą zobaczyć jak wyglądało wypiekanie pierników w średniowieczu i w XIX wieku (ul. Rabiańska 9; bilet normalny 17 zł, ulgowy 12 zł - rezerwacji dokonać można tutaj: LINK) [aktualizacja czerwiec 2018].

Podobne atrakcje (multimedialna wystawa i warsztaty wypieku) oferuje Muzeum Toruńskiego Piernika przy ulicy Strumykowej 4 (koszt pełnego biletu: normalny: 13 zł, ulgowy: 9 zł; otwarte codziennie od 9 do 18, w weekendy od 10 do 18) [aktualizacja czerwiec 2018].

Warsztaty wypieku, dekorowania lub piernikowe biesiady organizuje też Toruńska Piernikarnia Mistrza Bogumiła przy ulicy Królowej Jadwigi 24 (Informacje o cenach biletów i godzinach otwarcia znajdziecie tutaj LINK).

Każdego roku w czerwcu organizuje się również Święto Toruńskiego Piernika. Na Rynku Staromiejskim zobaczyć można Piernikową Aleję Gwiazd (honoruje się w ten sposób osoby zaangażowane w promowanie miasta). Sprzedaż pierników prowadzi kilka sklepów na terenie Starego Miasta (np. Sklep Firmowy Kopernik S.A. przy ul. Mikołaja Kopernika 42).

!Muzeum Toruńskiego Piernika w Toruniu
Muzeum Toruńskiego Piernika w Toruniu

Mikołaj Kopernik

Drugie pod względem popularności skojarzenie z miastem to postać słynnego astronoma. Przy ulicy Mikołaja Kopernika 15/17 znajduje się tzw. Dom Kopernika (prawdopodobne miejsce narodzin uczonego) mieszczący dziś oddział Muzeum Okręgowego.

Pomnik Kopernika zobaczyć można na Rynku Staromiejskim.

!Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu
Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu

Poza centrum

Rzecz jasna Toruń to nie tylko zabytkowe centrum. Wiele interesujących budowli znajduje się również w innych dzielnicach. Przy placu Teatralnym działa słynny Teatr im. Wilama Horzycy (tam właśnie ów słynny reżyser zrealizował swoje najgłośniejsze przedstawienia). Nieco dalej możemy zobaczyć Muzeum Etnograficzne im. M. Znamierowskiej-Prüfferowej - na jego terenie zgromadzono kilkanaście obiektów drewnianych z podtoruńskich wsi. Muzeum posiada swoje oddziały na przedmieściach miasta: Olenderski Park Etnograficzny w Wielkiej Nieszawce (ul. Mennonitów 14) i Park Etnograficzny w Kaszczorku (ul. Turystyczna 130). Dokładne informacje dotyczące godzin otwarcia znajdziecie tutaj: LINK.

!Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu
Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu

Ci, którym nadal mało architektury obronnej mogą udać się tropem fortów Twierdzy Toruń (np. Fort I przy ul. Winnej 20 lub Fort V przy ul. Polnej 9) lub do Zamku Dybów (ul. Dybowska 10-12, dostępny do zwiedzania od maja do sierpnia 10:00 – 20:00 i od września do października 11:00 – 19:00) [aktualizacja czerwiec 2018].

Przy zamku istnieje możliwość wynajęcia łodzi pływających po Wiśle (dokładne informacje dotyczące cen i tras tutaj: LINK).

Jak oszczędzać pieniądze w Toruniu?

Toruń mimo dużej liczby zwiedzających nie jest drogim miastem. Nie powinno stanowić problemu znalezienie tańszego hotelu, restauracji lub baru mlecznego. Również toruńskie muzea wyznaczają dni, w których nie jest pobierana opłata za bilety. Dla przykładu: Ratusz Staromiejski, Dom Eskenów (ul. Łazienna 16), Kamienica pod Gwiazdą (rynek Staromiejski 35), Muzeum Podróżników im. Tony'ego Halika (Franciszkańska 9/11) czy Muzeum Etnograficzne (Wały Generała Władysława Sikorskiego 19) można zwiedzić za darmo w środy. W czwartki za wizytę w Centrum Sztuki Współczesnej zapłacimy tylko złotówkę. Darmowy wstęp oferuje Muzeum Uniwersyteckie UMK (Plac Rapackiego 1). [aktualizacja czerwiec 2018]

!Katedra w Toruniu
Katedra w Toruniu

Baza hotelowa

Toruń posiada świetną bazę hotelową z obiektami wysokiej klasy jak i tym na każdą kieszeń. Ci, którzy szukają luksusu, klimatu i świetnej lokalizacji mogą spróbować noclegu w hotelu "1231" (Przedzamcze 6). Jest to czterogwiazdkowy obiekt w zaadaptowanym średniowiecznym budynku obok ruin zamku krzyżackiego: LINK.

Świetnym przykładem niskiej ceny i zadowalającej jakości oraz dobrej lokalizacji jest hotel Kopernik (Wola Zamkowa 16). Posiada pokoje z prywatnymi lub wspólnymi łazienkami oraz ze śniadaniem w cenie. Znajduje się kilkaset metrów od centrum: LINK.

Popularne są również apartamenty do wynajęcia. Dobry przykładem takiego, położonego w centrum i wysoko ocenianego obiektu jest chociażby Universal Apart (ul. Mikołaja Kopernika 35/8): LINK.

!Spacer po Toruniu
Spacer po Toruniu

Okolice

Toruń może stanowić świetną bazę do zwiedzania okolicy. Warto zobaczyć Chełmno z jego średniowieczną zabudową (sprawdź nasz artykuł: Chełmno - zwiedzanie, atrakcje i informacje praktyczne) lub zamek w Świeciu. Wybrać można się także do Bydgoszczy (pociągi i autobusy) [sprawdź nasz tekst: Bydgoszcz - zwiedzanie, atrakcje i informacje praktyczne] lub odwiedzić pobliskie zamki (Golub-Dobrzyń, Zamek Bierzgłowski, Radzyń Chełmiński).

!Katedra w Toruniu
Katedra w Toruniu

Reklama


Zobacz nasze inne artykuły ze Polski