Podróże po Europie

Święte Schody (Scala Sancta) w Rzymie

Ostatnia aktualizacja: 23 lutego 2026

Święte Schody (Scala Sancta) w Rzymie należą do najciekawszych przykładów połączenia tradycyjnej katolickiej religijności i sztuki późnego renesansu. Jeśli dodać do tego dawną kaplicę papieską i niezwykłą ikonę zaliczaną do acheiropoietos, to Święte Schody należy zaliczyć do grupy zabytków, które każdy miłośnik sztuki sakralnej powinien zobaczyć!

Nie przegap naszych przewodników: zwiedzanie Rzymu oraz zwiedzanie Watykanu
Scala Sancta - Święte Schody w Rzymie
Scala Sancta - Święte Schody w Rzymie

Legendy o Świętych Schodach

Według katolickiej legendy są to schody, które prowadziły do pałacu namiestnika Judei Poncjusza Piłata. Miał przejść po nich ubiczowany Chrystus, a krople jego krwi spadły na niektóre ze stopni. Wprawdzie nie ma źródeł, które mogłyby potwierdzić ten fakt, ale marmur użyty do budowy stopni jest identyczny z tym, który występuje w okolicach Jerozolimy.

Schody boczne przy Świętych Schodach (Scala Sancta) w Rzymie
Schody boczne przy Świętych Schodach (Scala Sancta) w Rzymie

Składające się z 28 stopni schody odnalazła cesarzowa Helena (matka pierwszego chrześcijańskiego cesarza Konstantyna Wielkiego) w trakcie swojej pielgrzymki do Ziemi Świętej i przetransportowała je do Konstantynopola, a następnie do Rzymu. Transport tak okazałej konstrukcji stanowił nie lada wyzwanie inżynieryjne i wymagał olbrzymich nakładów finansowych. Podczas swojej wizyty w Judei późniejsza święta odnalazła również rzekome miejsce ukrzyżowania i pochówku Jezusa, natrafiając przy tym na drewno, które wzięto za krzyż, na którym zabito Zbawiciela - to właśnie z tego drewna pochodzą spotykane w różnych miejscach relikwie krzyża świętego.

Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie
Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie

Według protestanckiej legendy po Świętych Schodach przeszedł młody Marcin Luter, chcąc wyprosić odpust dla swojego dziadka. Gdy, pełen wątpliwości, dotarł na sam szczyt usłyszał w głowie słowa z Księgi Habakuka: "Oto zginie ten, co jest ducha nieprawego, a sprawiedliwy żyć będzie dzięki swej wierności" (co miało się przełożyć na późniejszą naukę Lutra o zbawieniu).

Schody boczne przy Świętych Schodach (Scala Sancta) w Rzymie
Kaplica przed wejściem do kaplicy św. Wawrzyńca Sancta Sanctorum - Rzym
Sanktuarium ze Świętymi Schodami w Rzymie

ZDJĘCIA: 1. Schody boczne przy Świętych Schodach (Scala Sancta) w Rzymie; 2. Kaplica przed wejściem do kaplicy św. Wawrzyńca Sancta Sanctorum; Sanktuarium ze Świętymi Schodami.

Schody boczne przy Świętych Schodach (Scala Sancta) w Rzymie
Schody boczne przy Świętych Schodach (Scala Sancta) w Rzymie

Losy Świętych Schodów w Rzymie

W czasach, kiedy siedziba papieska znajdowała się na Lateranie, schody prowadziły do pałacu apostolskiego i były nakryte dachem. W Bibliotece Watykańskiej zachowało się kilka szkiców, które przedstawiają wizerunki tej budowli. Podczas niewoli awiniońskiej porzucony przez papieży Lateran podupadł. Kiedy w XVI wieku przystąpiono do przebudowy całego kompleksu, papieski architekt Domenico Fontana miał określić to co przetrwało jako: "stare budynki bez wartości, większość zrujnowanych i nieużywanych".

Sanktuarium ze Świętymi Schodami (Scala Sancta) w Rzymie
Sanktuarium ze Świętymi Schodami (Scala Sancta) w Rzymie

Wyjątkiem były właśnie Święte Schody, które zachowały się w idealnym stanie. Papież Sykstus V postanowił odseparować je od reszty pałacu i stworzyć z nich osobną kaplicę. Początkowo planowano stworzenie prostej budowli, jednak papież chcący podnieść rangę nowego sanktuarium, polecił Fontanie poszerzyć projekt o dodatkowe kaplice i cztery (zamiast dwóch) linie schodów po bokach. W tym okresie wykonano też dekorację malarską. Szacuje się, że pracowało nad nią kilkunastu artystów. Malowidła miały funkcję praktyczną - pomagały pielgrzymom w kontemplacji Męki Jezusa.

Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie
Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie

Według legendy schody stawiano od góry, żeby nie deptali po nich murarze. W XVIII wieku nakryto je drewnianymi stopniami, aby kolana pielgrzymów nie wytarły śladów krwi. Zgodnie z traktami laterańskimi Święte Schody to obszar eksterytorialny zarządzany przez Watykan. Co ciekawe, popularność relikwii była tak duża, że podobne jej kopie zaczęto budować na terenie całej Europy (Praga, Neapol, a na terenie Polski np. Góra lub Sośnica).

Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie
Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie

Kaplica san Lorenzo (św. Wawrzyńca) / Sancta Sanctorum

Kaplica św. Wawrzyńca (Chiesa di San Lorenzo in Palatio ad Sancta Sanctorum), która znajduje się na szczycie budowli, była w dawnych wiekach prywatną kaplicą papieży. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z VIII wieku. Przebudowano ją w XIII wieku, wtedy też wnętrze pokryto freskami (polichromie przedstawiają papieża Mikołaja III oraz świętych, czterech Ewangelistów, a także męczenników jak np. św. Wawrzyńca, św. Agnieszkę czy świętego Szczepana).

wejście do Kaplicy św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie
Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie
Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie

Pielgrzymi przybywają tu, aby pomodlić się przed acheiropoietosem. Tym terminem określa się obrazy i ikony, które według wierzeń powstały w ponadnaturalny sposób, ale też wszystkie kopie tych wizerunków. Ikona laterańska łączy obie koncepcje, gdyż według wierzeń zaczął ją malować św. Łukasz, a dokończyły anioły. Prawdopodobnie obraz pojawił się w Rzymie około VI wieku (z niektórych źródeł można wywnioskować, że już wtedy był otoczony kultem np. noszono go na czele procesji), jednak w następnych latach był kilka razy przemalowywany.

Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie
Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie

Mieszkańcy miasta uważali, że obraz "chronił" Rzym przed najazdami obcych wojsk i klęskami. W VIII wieku, kiedy Wiecznemu Miastu groził najazd Longobardów, często organizowano specjalne procesje. W święto Wniebowzięcia w mieście wyruszały dwa pochody z obrazami: jeden z Lateranu, drugi z Bazyliki Matki Bożej Większej. W XV wieku cudowna ikona została wyposażony w specjalne "drzwiczki". Nad obrazem umieszczono łaciński napis:

Non est in toto sanctior orbe locus (Nie ma, na całym świecie, świętszego miejsca).

Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie
Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie

Ściany kaplicy ozdobione zostały freskami, a posadzkę wykonano w geometrycznym i charakterystycznym dla Rzymu stylu Cosmati.

Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie
Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie

Święte Schody - zwiedzanie i informacje praktyczne

Święte Schody należą do najważniejszych punktów pielgrzymkowych w Rzymie. Odnajdziemy je w budynku sąsiadującym z Bazyliką św. Jana na Lateranie (wystarczy przejść na drugą stronę ulicy).

Schody dostępne są dla wszystkich chętnych za darmo. Dokładne dni i godziny otwarcia możemy sprawdzić na oficjalnej stronie.

Pamiętajmy jednak, że chcąc wejść słynnymi schodami na górę musimy zrobić to na kolanach. Oczywiście nasza wizyta nie musi mieć charakteru religijnego, a dzięki bocznym partiom schodów możemy dostać się na górę na nogach. Jeśli jednak chcemy pokonać Święte Schody - nie mamy wyjścia, trzeba przejść je na kolanach. Ruch odbywa się na nich tylko w jedną stronę (z dołu na górę). Ponieważ Święte Schody posiadają status sanktuarium, od odwiedzających wymagany jest odpowiedni ubiór - ramiona i kolana powinny być zasłonięte.

Święte Schody w Rzymie
Święte Schody w Rzymie

Inaczej wygląda kwestia z kaplicą Sancta Sanctorum, która jest biletowana - cena wejściówki wynosi 3,50€ (3€ ulgowy dla dzieci i młodzieży 6-18, studentów oraz osób po 65. roku życia). Dzieci do 5. roku życia włącznie wchodzą bezpłatnie.

Aktualne ceny biletów wstępu oraz dni i godziny otwarcia również znajdziemy na oficjalnej stronie. Alternatywą do zakupu biletu jest rzucenie okiem do środka przez jedno z okienek.

Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie
Kaplica św. Wawrzyńca - Sancta Sanctorum (w budynku Sanktuarium ze Świętymi Schodami) w Rzymie

Dla katolików pobyt w kaplicy jest okazją do uzyskania odpustu zupełnego. Kilka razy w historii papieże swoimi dekretami podtrzymywali taką możliwość. Ostatnie wytyczne (rok 2015) głoszą, że odpust otrzyma każdy kto wejdzie po schodach na kolanach kontemplując Mękę Jezusa, a na każdym stopniu odmawiając: Credo, jedno Ojcze nasz, jedno Zdrowaś Maryjo, jedno Chwała Ojcu (plus standardowe warunki odpustu czyli modlitwa w intencji papieża, a także przyjęcie Komunii). Osoby z ograniczoną mobilnością mogą odmówić modlitwy bez pokonywania stopni.

Niesamowity Rzym - odkryj Wieczne Miasto poza utartym szlakiem!

Chcesz zwiedzić Rzym inaczej niż wszyscy? Sprawdź rozszerzone wydanie naszego e-booka, w którym opisaliśmy ponad 90 wspaniałych i często pomijanych atrakcji w Rzymie - są to unikatowe kościoły, dzieła sztuki i zabytki architektury.

Cześć!

Aśka i Sławek

Mamy nadzieję, że nasz artykuł pomógł Ci w planowaniu podróży. Jesteśmy Aśka i Sławek. Od 2015 roku tworzymy nasz internetowy przewodnik i dzielimy się tutaj tym, co sami sprawdziliśmy. Więcej o nas

W artykule jest nieaktualna informacja lub błąd? Daj nam znać

Jeśli nasze przewodniki są dla Ciebie przydatne, zobacz też, jak możesz nas wesprzeć. Większość sposobów nic Cię nie kosztuje.

Newsletter

Newsletter "Niesamowita Europa"

Odkrywaj mniej znane miejsca w Polsce i Europie.
Co 2 tygodnie - pomysły na podróże, praktyczne porady podróżnicze i aktualności turystyczne z najważniejszych miast Europy.

Dołącz do ponad 2000 osób, które odkrywają z nami Europę poza utartym szlakiem.

Klikając "Dołącz za darmo", akceptujesz zasady opisane w naszej Polityce Prywatności oraz Regulaminie Newslettera.

Reklama