Koloseum w Rzymie: zwiedzanie, historia, bilety, ciekawostki

Koloseum, lub inaczej Amfiteatr Flawiuszów, stanowi jeden z największych symboli Rzymu i całego starożytnego świata. Bez większej przesady można by zapewne stwierdzić, że kto chociaż raz w życiu planował wizytę w Wiecznym Mieście, ten zapisał słynny amfiteatr na swojej liście miejsc do zobaczenia.

Przed przyjazdem dobrze jest jednak sprawdzić jak i gdzie kupić bilety do Koloseum oraz dowiedzieć się więcej o zasadach zwiedzania słynnej areny.

Nasz artykuł podzieliliśmy na dwie części. W pierwszej z nich poznacie historię słynnej areny oraz jej najbliższej okolicy. Druga skupia się wyłącznie na praktycznych aspektach wizyty: sposobie zakupu i rodzajach biletów, zasadach zwiedzania oraz użytecznych wskazówkach.

Koloseum - Rzym

Wybierasz się do Rzymu?

Rzym

Gdzie spać w Rzymie? Najlepsze dzielnice i przykładowe hotele

Sprawdź nasz przewodnik po dzielnicach Rzymu. Dowiedz się gdzie i w jaki sposób szukać noclegu w stolicy Włoch.

Koloseum: historia, ciekawostki, architektura

Od sztucznego jeziora do największego amfiteatru rzymskiego świata

Lud rzymski ubóstwiał krwawe widowiska, wśród których prym wiodły organizowano w amfiteatrach walki gladiatorów. Każde szanujące się rzymskie miasto posiadało własną arenę, z których niemało przetrwało do naszych czasów.

Największym i najbardziej okazałym amfiteatrem starożytnego świata było rzymskie Koloseum, zwane w czasach antycznych Amfiteatrem Flawiuszów. Koloseum było trzecim amfiteatrem wzniesionym w Rzymie. Pierwszy stanął w połowie I stulecia p.n.e. na Forum Boarium. Jego lokalizacja nie była przypadkowa, gdyż to właśnie tam w 264 roku p.n.e. zorganizowano pierwsze w historii zapasy gladiatorów. Niezachowaną do dziś budowlę zastąpił trzypiętrowy amfiteatr Castrense, który wzniesiono nieopodal dzisiejszej bazyliki Świętego Krzyża z Jerozolimy. Do naszych czasów przetrwały ściany tej konstrukcji, włączone w późniejszym okresie w obręb murów miejskich.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Na powstanie trzeciego i ostatniego amfiteatru mieszkańcy Rzymu musieli poczekać do ostatnich dekad I wieku oraz na niespodziewany zbieg okoliczności. W 64 roku wybuchł wielki pożar, który strawił większość zabudowy miasta. Po jego ustaniu cesarz Neron rozpoczął budowę rozległego kompleksu pałacowego nazwanego Domus Aurea (pol. Złotym Domem). W granicach rezydencji znalazła się także dolina pomiędzy wzgórzami Celia, Welia i Oppius, którą przekształcono w sztuczne jezioro.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Niedługo po samobójstwie Nerona władzę w Wiecznym Mieście przejęła dynastia Flawiuszów. Zdecydowali oni o oddaniu dawnych terenów pałacowych ludowi i wzniesieniu na nich ogólnodostępnej infrastruktury publicznej. Jednym z ich najważniejszych projektów miał być nowy amfiteatr, na lokalizację którego wybrano dolinę ze sztucznym stawem, specjalnie w tym celu osuszonym.

Od zainicjowania budowy do oficjalnego otwarcia minęło dziesięć lat. Rozpoczął ją w 70 roku, niedługo po objęciu władzy, cesarz Wespazjan. Do śmierci w 79 roku udało mu się doprowadzić budowlę do początku trzeciego poziomu. Oficjalna i trwająca nie mniej niż 100 dni inauguracja nastąpiła w 80 roku. Została ona zorganizowana przez syna Wespazjana Tytusa, który swoimi wcześniejszymi zwycięstwami w wojnie żydowskiej zapewnił środki na wzniesienie tak okazałego amfiteatru. Jego łupem mogło paść nawet 50 000 kg złota i srebra ze Świątyni Jerozolimskiej.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM

W dniu otwarcia amfiteatr nie był jeszcze w pełni ukończony. Ostatnie prace budowlane, w tym stworzenie części podziemnej (hypogeum), przeprowadzono już za rządów Domicjana, drugiego z synów Wespazjana, który panował od 81 do 96 roku.

W 217 roku w amfiteatr uderzył piorun, w efekcie którego najwyższa część budynku oraz arena (składające się w większości z drewna) stanęły w płomieniach. Zniszczenia były na tyle rozległe, że prace naprawcze zajęły ponad 20 lat. Z tego względu część zachowanych do dziś elementów pochodzi z III, a nie I wieku.

Amfiteatr Flawiuszów przez kilka stuleciu stanowił centrum życia ludu rzymskiego. Powolny upadek rozpoczął się wraz z niszczycielskimi najazdami barbarzyńców w IV wieku oraz dojściem do władzy cesarzy wyznających chrześcijaństwo, którzy mniej przychylnie patrzyli na walki pomiędzy gladiatorami. Ostatnie zmagania pomiędzy ludźmi zorganizowano około 434 roku, a cztery lata później cesarz Walentynian III zakazał ich całkowicie. Mimo to przynajmniej do 523 roku w amfiteatrze odbywały się polowania na dzikie zwierzęta. W kolejnych stuleciach pamięć o dawnych obrzędach zanikła, a kolejni zarządcy Rzymu traktowali Koloseum jako darmowe źródło budulca.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Architektura i wymiary Koloseum

Amfiteatr Flawiuszów powstał na planie elipsy o długości osi 189 m i 156 m, a jego wysokość osiągała niemal 50 m. W kolejnych stuleciach stał się on modelem i pierwowzorem dla wszystkich późniejszych amfiteatrów (m.in. dla amfiteatru w Weronie i amfiteatru w Nimes).

Zewnętrzny obwód budowli osiągał około 545 m. Jej fasada dzieliła się na cztery kondygnacje. Trzy dolne posiadały podział arkadowy z ozdobnymi półkolumnami. Każdy poziom arkad utrzymany był w innym porządku: najniższy w toskańskim, kolejny w jońskim, a najwyższy w korynckim. Rozpiętość arkad oraz szerokość filarów była jednakowa. Ostatni poziom nie posiadał arkad, a jedynie korynckie pilastry.

Fasada wyłożona była trawertynem (razem zużyto około 100 000 m sześciennych tego wapienia, do dziś przetrwał on tylko po stronie północnej) połączonym ze sobą żelaznymi zaciskami, które razem mogły ważyć nawet 300 ton. Do dziś śladem po nich są liczne otwory, w które zaciski te były wciśnięte. Arkady przyziemia służyły jako wejścia. Po obiekcie można było poruszać się wysklepionymi arkadami. Wnętrze było wyłożone marmurem i ozdobione stiukami.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Arena, na której odbywały się zmagania, miała kształt owalu o długości 83 m i szerokości 48 m, co dawało jej status największej w świecie rzymskim. Jej powierzchnię stanowiły drewniane deski zasypane piaskiem. Bezpośrednio pod areną rozciągały się rozległa część podziemna (hypogeum) z licznymi pomieszczeniami (salami dla gladiatorów, klatkami dla zwierząt oraz magazynami na sprzęt) oraz korytarzami. Jeden z tuneli łączył Koloseum z sąsiednią szkoła gladiatorów (Ludus Magnum).

Widownia (cavea) składała się z czterech pięter oraz loży cesarskiej. Nie ma jednak pewności ilu widzów mogły pomieścić trybuny Koloseum, gdyż nie zachowały się żadne siedzenia. W różnych źródłach wartość ta waha się od 50 do nawet 85 tysięcy. Jeśli weźmiemy pod uwagę specyfikę organizowanych w Rzymie widowisk, to bliższa prawdy wydaje się być pierwsza z tych liczb. Widzowie spędzali w Koloseum całe dnie, więc oprócz miejsc siedzących musiały również istnieć chociażby budki z jedzeniem, fontanny, toalety oraz jakiekolwiek źródła wody pitnej.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM
Zwiedzanie Koloseum - RZYM
Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Widowiska oraz publiczność

W amfiteatrze organizowano dwa rodzaje widowisk: zapasy gladiatorów (munera) oraz polowania na dzikie zwierzęta (venationes). Obie opcje charakteryzowały się brutalnością oraz zapewniały publiczności nadmiar widoku krwi oraz ludzkich wnętrzności. Z jednej strony może nas dziś szokować, że dziesiątki tysięcy ludzi pragnęły obcować z tak krwawymi widowiskami, ale czy moglibyśmy szczerze odpowiedzieć, że w dzisiejszych czasach także nie zyskałyby one rzeszy fanów?

Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Gladiatorzy rekrutowali się w większości z niewolników, pospolitych przestępców oraz jeńców wojennych. Czyli wszystkich tych, którzy utracili wolność i ich życie dla ówczesnego państwa nie miało zbyt wielkiej wartości. Mniej więcej jeden na pięciu gladiatorów był człowiekiem wolnym lub wyzwolonym - ich na arenę przyciągała wizja zarobku lub rzadziej zdobycia popularności. Gladiatorzy podzieleni byli na różne kategorie różniące się używaną bronią lub osprzętem. Na przykład Retiarius wyposażony był w trójząb i sieć, Essedarius walczył na rydwanie, a Eques dosiadał konia.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Niemałą popularnością cieszyły się również polowania i walki z dzikimi zwierzętami: lwami, słoniami, tygrysami, panterami, niedźwiedziami, bawołami, a nawet nosorożcami. Wywożono je dziesiątkami tysięcy z afrykańskich i innych zamorskich prowincji, żeby tylko uszczęśliwić łaknącą krwi publiczność. Żeby uświadomić sobie bezmiar tego procederu wystarczy wspomnieć, że podczas trwającej ponad 100 dni inauguracji Koloseum zgładzono nawet 5000 zwierząt. Z kolei zwycięstwo Trajana nad Dakami uczczono w 107 roku trwającymi przez 123 dni igrzyskami, w których brało udział 10 000 gladiatorów i aż 11 000 zwierząt. Ówczesnym Rzymianom wydawało się, że zasoby dzikich zwierząt są nieprzebrane, ale dziś wiemy, że w czasach rzymskich słonie w północnej Afryce niemalże wyginęły.

!Koloseum - część pod poziomem areny
Koloseum - część pod poziomem areny

W amfiteatrze organizowano wielodniowe igrzyska trwające od samego rana do wieczora. Podczas tych spektakli tysiące ludzi oraz zwierząt walczyło na śmierć i życie. Do południa organizowano przede wszystkim polowania na dzikie zwierzęta, choć spektakle te często wyglądały zgoła odwrotnie. Do południa, czyli pory obiadowej, na arenę wypychano skazanych na śmierć przestępców oraz jeńców wojennych, którzy byli rozrywani, a czasem też zjadani przez dzikie bestie. Nieczęsto do walki wysyłano gladiatorów specjalnie szkolonych do walki ze zwierzętami (zwanych Bestiarius).

Zwiedzanie Koloseum - RZYM

W samo południe organizowano publiczne egzekucje, a po popołudniu rozpoczynały się trwające do późna walki gladiatorów. Widzowie przybywający do Koloseum spędzali w nim najczęściej cały dzień. Nie obowiązywały bilety wstępu, a do tego cesarzowie nierzadko organizowali akcje rozdawania pożywienia.

!Koloseum - punkt widokowy Arena
Koloseum - punkt widokowy Arena

Publiczność musiała jednak zajmować sektory odpowiednie dla jej statusu społecznego. Senatorowie z rodzinami siedzieli razem na najniższym z poziomów, posiadającym najbogatsze dekoracje. Kolejny z sektorów zarezerwowany był dla ekwitów (rzymskiej klasy wyższej). Następne dwie kondygnacje przeznaczone były dla zwykłych plebejuszy, i zapewne bywały bardzo zatłoczone. Na samym szczycie, niemal 40 m powyżej poziomu samej areny, znajdował się sektor zarezerwowany dla niewolników, kobiet oraz osób o najniższym możliwym statusie. Do naszych czasów nie przetrwały po nim żadne ślady, ale składał się on prawdopodobnie z bardzo stromych schodów oraz miejsc stojących.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Pioruny, pożary, trzęsienia ziemi, barbarzyńcy i chrześcijanie

Amfiteatr Flawiuszów przetrwał w swojej kompletnej formie zaledwie kilka stuleci. Już w pierwszych wiekach niszczyły go pioruny, trzęsienia ziemi i pożary. W IV i V stuleciu zdemolowali go Wizygoci i Wandalowie. Następnie nastali chrześcijanie, którzy zakazali organizacji krwawych spektakli i zaczęli wykorzystywać dawny amfiteatr jako darmowy kamieniołom. Najpierw zabrano z niego wszystkie elementy metalowe i marmurowe, a następnie stał się on darmowym źródłem trawertynu i kamienia.

!Koloseum - część pod poziomem areny
Koloseum - część pod poziomem areny

Sytuacja taka trwała przez całe wieki średnie oraz epokę renesansu. Jednym z najdobitniejszych przykładów są XVI-wieczne schody Bazyliki św. Piotra na Watykanie, które wykonano w z kamienia zabranego z Koloseum, ale wiele rzymskich kościołów, pałaców, mostów i dróg składa się z budulca pobranego ze słynnego amfiteatru.

W kolejnych wiekach Koloseum uzyskało status miejsca uświęconego krwią zamęczonych chrześcijan, co zastopowało dalszą rozbiórkę budowli. W XVIII wieku wewnątrz amfiteatru po raz pierwszy zorganizowano obchody Drogi Krzyżowej (Via Crucis), którym przewodził sam papież.

!Koloseum - widok z części dostępnej dla wszystkich zwiedzających
Koloseum - widok z części dostępnej dla wszystkich zwiedzających

Koloseum, a może Amfiteatr Flawiuszów?

Słysząc nazwę Koloseum trudno nie oprzeć się wrażeniu, że musi ona oznaczać wielką budowlę. Nic bardziej mylnego! W czasach starożytnych arenę nazywano skrótowo amfiteatrem lub od dynastii jej fundatorów Amfiteatrem Flawiuszów, a przydomek Koloseum przylgnął do niej prawdopodobnie dopiero w średniowieczu i odnosił się do monumentalnego antycznego posągu zwanego Colossusem.

Opierając się na zapiskach Swetoniusza możemy założyć, że ta wykonana z brązu rzeźba mierzyła około 35 m. W swojej pierwotnej wersji przedstawiała cesarza Nerona i ozdabiała monumentalny przedsionek jego Złotego Pałacu, który znajdował się na nieodległym wzniesieniu Welia. Po śmierci obłąkanego władcy posągowi nadano atrybuty rzymskiego boga Słońca imieniem Sol. W trakcie tej transformacji na czubku jego głowy zainstalowano promienistą aureolę składająca się z siedmiu promieni o długości siedmiu metrów.

!Koloseum - część pod poziomem areny (Rzym)
Koloseum - część pod poziomem areny (Rzym)

W latach dwudziestych II stulecia cesarz Hadrian rozpoczął budowę świątyni Wenus i Romy, która miała stanąć w miejscu wyburzanego przedsionka. Władca ten słynął z ambitnych projektów budowlanych (żeby wspomnieć tylko jego rezydencję: Willę Hadriana w Tivoli), więc chcąc zachować istniejący od czasów Nerona posąg wpadł na szalony pomysł przetransportowania go kawałek dalej i ustawienia tuż obok amfiteatru. Cała operacja wymagała niemałych przygotowań logistycznych. Rzeźbę ustawiono na specjalnej platformie ciągniętej przez dwa tuziny słoni! Posąg stanął na wysokim na ponad 10 m cokole, dzięki czemu jego wysokość była zbliżona do samego amfiteatru.

Koloseum w Rzymie - zwiedzanie

Monument, który stał się symbolem trwałości cesarstwa oraz imperium, pozostawał w tym miejscu do VIII, a może nawet X wieku, po czym został obalony i prawdopodobnie przetopiony. Angielski kronikarz Beda Czcigodny w VIII stuleciu pisał nawet, że dopóki stoi kolos, stać będzie Rzym; kiedy upadnie kolos, upadnie i Rzym; a kiedy upadnie Rzym, upadnie świat (Quandiu stabit coliseus, stabit et Roma; quando cadit coliseus, cadet et Roma; quando cadet Roma, cadet et mundus).

Koloseum w Rzymie - zwiedzanie

Z czasem określenie Koloseum, co moglibyśmy spróbować przetłumaczyć jako miejsce kolosa, przylgnęło na stałe do najwspanialszego z amfiteatrów. Zapewne wpływ na to miał fakt, że w pierwszych wiekach po upadku cesarstwa oryginalna funkcja obiektu została zapomniana.

Podczas wykopalisk przeprowadzonych w XIX i XX wieku udało się wydobyć na światło dzienne bazę o rozmiarach 17,6 m na 14,75 m, na której stał kolos. Zobaczymy ją przy północno-zachodnim krańcu amfiteatru. W miejscu dawnego posągu rośnie dziś drzewo.

Koloseum w Rzymie - zwiedzanie

Ludus Magnum: największa rzymska szkoła gladiatorów

Gladiatorzy trenowali w szkołach gladiatorów (ludus gladiatorius) funkcjonujących zazwyczaj przy amfiteatrach. Pierwotnie prowadzili je wyłącznie przedsiębiorcy zwani lanistami, ale w czasach cesarstwa nad częścią z nich nadzór sprawowało państwo rzymskie.

W samym Rzymie funkcjonowały cztery szkoły gladiatorów, które niemalże sąsiadowały z Koloseum - ich obiekty zajmowały tereny na wschód od samej areny. Największą ze szkół było Ludus Magnum, którego pozostałości odkryto w pierwszej połowie XX wieku. Archeologom udało się odkopać mniej więcej połowę oryginalnego kompleksu wzniesionego za czasów Domicjana i przebudowanego w okresie Trajana.

Koloseum w Rzymie - zwiedzanie

Wśród odsłoniętych zabudowań są fragment obiektu ćwiczebnego w formie małego amfiteatru z areną o wymiarach 63 m na 42 m (zaledwie o 25% mniejszą od areny samego Koloseum) oraz pomieszczenia koszarów. W czasach swojej świetności amfiteatr treningowy mógł pomieścić nawet 3000 widzów, którzy chętnie oglądali przygotowania gladiatorów do walki. W czasach funkcjonowania kompleks treningowy połączony był z Koloseum podziemnym korytarzem.

Ruiny Ludus Magnum są ogólnodostępne i najlepiej obejrzeć je od strony ulicy Via di S. Giovanni in Laterano. Reszta nieodkopanej zabudowy pozostaje ukryta pod istniejącymi dziś budynkami. W okolicy funkcjonowały jeszcze trzy szkoły gladiatorów. W Ludus Matutinus szkolono gladiatorów walczących z dzikimi zwierzętami, a w Ludus Dacicus i Ludus Gallicus zapaśników pochodzących kolejno z Dacji oraz Galii.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM
Zwiedzanie Koloseum - RZYM
Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Koloseum: ciekawostki oraz mniej znane fakty

Gladiatorzy będący niewolnikami mogli swoimi poczynaniami na arenie wywalczyć wolność. Jeśli zadowolili zarówno lud, jak i cezara, otrzymywali drewniany miecz ćwiczebny (zwany rudis) symbolizujący uzyskaną wolność.

Na arenie organizowano również walki pomiędzy zwierzętami - na przykład lwami i tygrysami.

Do najkosztowniejszych widowisk świata rzymskiego należały bitwy morskie (naumachia). W antycznych źródłach możemy odnaleźć informacje, że w czasach Flawiuszów takie spektakle organizowano również wewnątrz Koloseum. Wśród nich miały być bitwy morskie oraz walki zwierząt (w tym byków i koni) wytrenowanych w pływaniu. Jeśli nawet tak było, to musiały one mieć miejsce niedługo po inauguracji, kiedy część podziemna nie była jeszcze dokończona. W innym przypadku trudno było by szczelnie zalać samą arenę. Trudno też wyobrazić sobie, że jakiekolwiek statki były w stanie przeprowadzać manewry na tak ograniczonym obszarze. Z drugiej jednak strony najmniejszego problemu nie sprawiłoby dostarczenie na miejsce wody - w końcu za czasów Nerona, korzystając z akweduktu, zapełniono wodą znacznie większe sztuczne jezioro.

Koloseum w Rzymie - zwiedzanie

Cesarz Kommodus, którego postać pojawiła się w filmie Gladiator, miał faktycznie występować na arenie i brać udział w walkach oraz polowaniach na dzikie zwierzęta. Podobnie jednak jak w filmie, tak i w prawdziwym życiu nie należał on do najodważniejszych, więc wszystkie jego występy były jedynie inscenizacją i nigdy nie ryzykował on własnym życia.

Wspomniany przed chwilą Kommodus miał o sobie tak wielkie mniemanie, że nakazał przekształcenie posągu kolosa w swoją podobiznę wzorowaną na słynnym Herkulesie. Po jego śmierci rzeźbie przywrócono postać boga Słońca.

W trakcie niektórych spektakli arena zyskiwała specjalną oprawę. Polowania odbywały się zazwyczaj w scenerii przypominającej środowisko naturalne zwierząt (z drzewami, wzgórzami, bujną roślinnością). Innym razem odwzorowywano historyczne bitwy oraz sceny z mitologii greckiej lub rzymskiej. Dzięki temu publiczność nie czuła się znudzona i za każdym razem mogła oczekiwać czegoś nowego.

!Koloseum - część pod poziomem areny
Koloseum - część pod poziomem areny

Dla ochrony przed warunkami atmosferycznymi nad widownią rozkładano płócienny dach (velum). Miał on chronić widzów od deszczu, ale przede wszystkim zapewniać im cień, gdyż spędzenie całego dnia na słońcu mogło zakończyć się niezbyt dobrze. Wciągano go linami zamocowanymi na potężnych drewnianych masztach otaczających Koloseum, których razem było ponad 200. Za wznoszenie dachu odpowiedzialni byli skoszarowani w okolicy marynarze z portu Misenum (dzisiejsze Miseno) leżącego w północnej części Zatoki Neapolitańskiej.

Koloseum w Rzymie - zwiedzanie

Koloseum: zwiedzanie, bilety, informacje praktyczne

Koloseum należy do najczęściej odwiedzanych atrakcji w stolicy Włoch. Nie powinny nas więc zdziwić duże kolejki, zarówno do kas biletowych, jak i do samej atrakcji. Co więcej, w Koloseum w jednym momencie może przebywać maksymalnie 3000 osób. Może się więc zdarzyć tak, że mając zarezerwowaną wejściówkę na konkretną godzinę nie zostaniemy od razu wpuszczeni do środka.

Przed wizytą dobrze zapoznać się z kilkoma praktycznymi informacjami dotyczącymi zwiedzania (samodzielnego lub z przewodnikiem), zakupu biletów, cen, kolejek oraz kontroli bezpieczeństwa.

W środku Koloseum znajdziemy sklepiki / budki z pamiątkami oraz książkami i albumami zarówno o samym Koloseum, jak i całym Rzymie. Publikacje dostępne są w kilku językach, niektóre z pozycji również w języku polskim.

Przed samym wejściem do Koloseum zostaje przeprowadzona kontrola bezpieczeństwa podobna do tej na lotnisku. Na teren słynnej areny nie można wnosić żadnych większych bagaży.

Uwaga: Ceny, dni oraz godziny (także zwiedzania z przewodnikiem) mogą ulec zmianie. Warto zawsze sprawdzić je na oficjalnej stronie przed przyjazdem.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM
Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Bilety do Koloseum - bilet łączony z Forum Romanum i wzgórzem Palatyn

Bilet wstępu do Koloseum upoważnia również do odwiedzin wzgórza Palatyn oraz Forum Romanum. Jest to bilet łączony i nie ma możliwości zakupu biletu wyłącznie do Koloseum.

Wzgórze Palatyn oraz Forum Romanum to tak naprawdę jedna atrakcja. Jeśli wyjdziemy z jednej z nich nie uda się nam już wejść do drugiej.

Więcej o zwiedzaniu Forum Romanum dowiecie się z naszego przewodnika: Forum Romanum: zwiedzanie, bilety, informacje praktyczne

Do 1 listopada 2019 roku bilet do Koloseum oraz Forum Romanum ważny był przez 2 dni z rzędu. Od 1 listopada nastąpiła zmiana, po której do wyboru są: tańszy bilet jednodniowy (ważny przez 24-godziny licząc od momentu pierwszego użycia) oraz droższy dwudniowy.

Bez względu na typ zakupionego biletu do każdej z atrakcji (Koloseum i Forum Romanum wraz ze wzgórzem Palatyn) możemy wejść tylko jeden raz. Różnica pomiędzy biletem jedno- i dwudniowym jest taka, że w drugim przypadku możemy wejść na arenę lub do podziemi Koloseum, oraz mamy możliwość odwiedzin atrakcji z kategorii SUPER na wzgórzu Palatyn i na terenie Forum Romanum.

Przy zakupie biletu do Koloseum wybieramy konkretną godzinę wizyty i musimy się jej trzymać. Dopuszczalne jest maksymalne 15 minutowe spóźnienie - w innym przypadku nasz bilet będzie nieważny.

Do Forum Romanum oraz na wzgórze Palatyn możemy wejść w dowolnym momencie (w trakcie ważności biletu).

Koloseum w Rzymie - zwiedzanie

Gdzie kupić bilety do Koloseum?

Bilet do Koloseum oraz Forum Romanum możemy zakupić w jednej z kas na miejscu lub wcześniej na stronie internetowej. Oba rozwiązania mają swoje wady i zalety. Zakup online jest droższy o 2€ opłaty rezerwacyjnej, ale gwarantuje nam więcej spokoju w dniu wizyty. Zakup biletu na miejscu może się z kolei wiązać ze staniem w długiej kolejce.

!Koloseum - część pod poziomem areny (Rzym)
Koloseum - część pod poziomem areny (Rzym)

Zakup biletów on-line

Jeśli chcielibyśmy uniknąć stresu w dniu odwiedzin, to wejściówki do Koloseum możemy kupić w internecie. W sieci możemy zarezerwować też jedną z wycieczek z przewodnikiem. Pamiętajmy, że przy zakupie biletu online do ceny wejściówki doliczana jest opłata rezerwacyjna w kwocie 2€.

Niestety, od momentu wprowadzenia wymogu rezerwacji godziny wstępu do Koloseum biletów online dość szybko zaczyna brakować i lepiej nie zostawiać zakupu na ostatnią chwilę. Wyjątkiem jest sezon zimowy, gdy turystów w Rzymie jest zdecydowanie mniej i bez większych problemów powinniśmy dostać bilet w dniu wizyty w kasie.

!Koloseum - widok z części dostępnej dla wszystkich zwiedzających
Koloseum - widok z części dostępnej dla wszystkich zwiedzających

Jeśli kupujemy jedynie bilety normalne, to istnieje możliwość wydrukowania samego biletu i udania się do razu do kolejki przy Koloseum dla osób kupujących bilet online. Jeśli jednak kupujemy również bilety ulgowe (np. dla dzieci), to otrzymamy "voucher", który musimy wydrukować, zabrać ze sobą i wymienić na normalny bilet. Wymiana odbywa się w specjalnej kasie i nie musimy czekać w kolejce dla kupujących bilet stacjonarnie.

Ze strony rezerwacyjnej zniknęła możliwość rezerwacji darmowych biletów. Pojawiła się za to informacja o wymogu rezerwacji telefonicznej. Free tickets cannot be booked online, but only by phone via call center.

Koloseum w Rzymie - zwiedzanie

Zakup w kasach biletowych

Bilet możemy zakupić także w jednej z kas biletowych w dniu wizyty. W trakcie miesięcy zimowych kolejki są zazwyczaj krótkie (lub nie ma ich wcale) i nie powinniśmy mieć problemu z dostaniem biletu. Inaczej sytuacja wygląda przez pozostałe miesiące, gdy do słynnej areny pragną dostać się tłumy.

Najpopularniejsza z kas biletowych znajduje się naprzeciwko Koloseum i prowadzi do niej zazwyczaj najdłuższa kolejka. (UWAGA: dawniej w kasie biletowej naprzeciwko Koloseum nie można było płacić gotówką i obsługa przyjmowała wyłącznie kartą kredytową lub debetową [stan na styczeń 2020r.]).

Pozostałe kasy biletowe znajdziemy: na wzgórzu Palatyn przy Via San Gregorio 30 (tutaj kolejki powinny być mniejsze - szczególnie w momencie otwarcia) oraz Piazza Santa Maria Nova 53 (około 200 metrów od Koloseum).

Z naszego doświadczenia najlepiej udać się do kasy biletowej od strony wzgórza Palatyn. Czasami nawet w szczycie sezonu zdarza się, że przy tym wejściu nie ma żadnych kolejek.

!Koloseum - część pod poziomem areny (Rzym)
Koloseum - część pod poziomem areny (Rzym)

Kasy biletowe:

  • przy Koloseum (Via dei Verbiti) - płatność tylko kartą kredytową / debetową
  • wzgórze Palatyn (Via San Gregorio 30) - płatność kartą kredytową / debetową i gotówką
  • Forum Romanum - (Largo della Salaria Vecchia, 5/6) - płatność gotówką

Mapka z zaznaczonymi kasami biletowymi

Pamiętajmy, że w sezonie letnim przed kasami biletowymi kolejki potrafią formować się już przed otwarciem.

Warto wspomnieć, że wewnątrz Koloseum znajdziemy stoiska przy których możemy wypożyczyć przewodnik audio (audio-guide) lub przewodnik audio-video (audio-video-guide). W tym samym miejscu możemy spróbować również (przy odrobinie szczęścia) zarezerwować bilet na zwiedzanie z przewodnikiem (jeśli wcześniej tego nie zrobiliśmy) w wybranym języku - niestety szansę na rezerwacje na zwiedzanie w języku angielskim są małe. Czasami przy mniejszym obłożeniu zdarzają się dni, kiedy dostępnych jest trochę wolnych miejsc na zwiedzanie z przewodnikiem w języku angielskim. Niestety, często będą to dopiero późniejsze godziny, co w praktyce oznacza, że nie możemy wcześniej opuścić obiektu.

Koloseum w Rzymie - zwiedzanie

Ceny biletu wstępu do Koloseum i Forum Romanum

  • bilet normalny jednodniowy (ważny przez 24-godziny) - 16€,
  • bilet normalny dwudniowy (z możliwością odwiedzin obiektów z kategorii SUPER) - 22€,
  • dopłata do biletu jednodniowego umożliwiająca odwiedzenie obiektów z kategorii SUPER - 4€,
  • bilet ulgowy (obywatele Unii Europejskiej w wieku 18-25 lat) - 2€,
  • wstęp wolny dla osób do 17. roku życia.

!Koloseum - punkt widokowy Arena
Koloseum - punkt widokowy Arena

Darmowy wstęp do Koloseum - darmowa pierwsza niedziela miesiąca

W 2019 roku władze Włoch wycofały możliwość darmowych odwiedzin publicznych muzeów w każdą pierwszą niedzielę miesiąca. W zamian możliwe jest darmowe wejście przez kilka wybranych dni w roku. W 2019 są to:

W drugiej połowie 2019 roku nastąpiła kolejna zmiana i darmowe wejście powróciło w każdą pierwszą niedzielę miesiąca. Oprócz 12 pierwszych niedziel Koloseum i Forum Romanum odwiedzimy za darmo w następujące dni: 9/05, 5/06, 29/06, 23/09, 4/10, 4/11, 22/11 oraz 18/12. W sumie darmowych dni jest 20.

Chcąc skorzystać z darmowego wejścia musimy pojawi się w dzień wizyty w kasach i zarezerwować godzinę wizyty w Koloseum. Z powodu dużego oblężenia najlepiej pojawić się nawet przed oficjalnym otwarciem kas i zająć kolejkę.

Zwiedzanie Koloseum - RZYM
Zwiedzanie Koloseum - RZYM

Dodatkowe opłaty

Jeśli chcemy zarezerwować bilet przez stronę internetową, telefonicznie lub poprzez e-mail dopłacamy do każdego z biletów 2€.

Zwiedzający mogą wypożyczyć za dodatkową opłatą przewodniki:

  • audio-video-przewodnik - 6€ (bez języka polskiego, dostępny np. angielski) - 50 minut nagrania
  • audio-przewodnik - 5,50€ (bez języka polskiego, dostępny np. angielski) - 70 minut nagrania

Dni i godziny otwarcia

[stan na sierpień 2019]

Zwiedzanie możliwe jest codziennie, oprócz 1. stycznia, 1. maja i 25. grudnia. Ostatnie wejście możliwe jest do godziny przed zamknięciem.

Inne godziny otwarcia: 2. czerwca - od 13:30 do 19:15.

Poniżej podane godziny otwarcia dla poszczególnych dni:

okres czasu godziny otwarcia
od ostatniej niedzieli października do 15. lutego 08:30 - 16:30
od 16. lutego do 15. marca 08:30 - 17:00
od 16. marca do ostatniej soboty marca 08:30 - 17:30
od ostatniej niedzieli marca do 31. sierpnia 08:30 - 19:15
wrzesień 08:30 - 19:00
od 1. października do ostatniej soboty października 08:30 - 17:30

Aktualne dni i godziny można sprawdzić na oficjalnej stronie.

Koloseum: zwiedzanie oraz wycieczki z przewodnikiem

Wizyta w Koloseum to ogromne przeżycie. Naszym zdaniem z wizyty zadowolone powinny być również osoby, które nie lubią zwiedzać podobnych zabytków. Amfiteatr swoim rozmiarem potrafi zachwycić, a już samo przejście się korytarzami jest nie lada doświadczeniem.

Standardowa wizyta daje możliwość przejścia się po dwóch poziomach Koloseum. Oznacza to, że zwiedzając arenę samodzielnie nie dostaniemy się: na poziom płyty amfiteatru, do udostępnionych kilka lat temu podziemi ani na wyższe piętra. Te dostępne są tylko dla wycieczek z przewodnikiem.

Ile czasu zaplanować na zwiedzanie Koloseum?

Jeśli nie zwiedzamy Koloseum z przewodnikiem to spędzimy tu zdecydowanie mniej czasu niż w sąsiednim Forum Romanum - prawdopodobnie od około 45 do 90 minut. Czasami może się nawet zdarzyć tak, że więcej czasu będziemy stali w kolekcje do wejścia niż spędzimy w samej arenie.

!Koloseum - wystawy czasowe
Koloseum - wystawy czasowe

W jakiej kolejności zwiedzać Koloseum i Forum Romanum w trakcie jednego dnia?

Tak naprawdę wszystko zależy od prywatnych preferencji. Musimy jednak mieć na uwadze fakt, że kupując bilet do Koloseum wybieramy konkretną godzinę naszej wizyty.

W tej sekcji zebraliśmy kilka punktów, które mogą pomóc przy podjęciu decyzji:

  • Forum Romanum i wzgórze Palatyn zajmują dużo większy obszar i to tutaj spędzimy zdecydowanie więcej czasu - nawet do kilku godzin, i zdecydowanie ciężej zaplanować wcześniej ile dokładnie czasu zajmie nam wizyta.
  • Forum Romanum jest niemal w całości odsłonięte. Oznacza to, że spacerując w lato w środku dnia czeka na nas niemiłosierny żar - szczególnie od 11:00/12:00 do mniej więcej 15:00.
  • Wejście do Forum Romanum znajduje się kawałek od Koloseum przy Via dei Fori Imperiali, z kolei wyjście z Forum Romanum znajduje się naprzeciwko Koloseum.

Koloseum w Rzymie - wystawy czasowe
Koloseum w Rzymie - wystawy czasowe

Zwiedzanie z przewodnikiem

Podczas samodzielnego zwiedzania Koloseum nie będziemy mogli zajrzeć do wszystkich części słynnej areny, w tym do podziemi oraz na najwyższe piętra.

Jeśli chcielibyśmy zajrzeć do miejsc niedostępnych dla wszystkich turystów i dowiedzieć się więcej o samej budowli możemy wybrać się na dodatkowo płatną wycieczkę z przewodnikiem.

Sugerujemy, aby zarezerwować datę oraz godzinę zwiedzania z przewodnikiem odpowiednio wcześniej, ponieważ w dniu odwiedzin wolne terminy mogą być już niedostępne. Rezerwacji i zakupu dokonać można na stronie internetowej pod tym adresem.

Planując zwiedzanie z przewodnikiem należy pamiętać, że do ceny wycieczki doliczana jest również cena biletu wstępu do Koloseum i Forum Romanum.

Zwiedzanie z przewodnikiem - wersja standardowa

Standardowa wycieczka z przewodnikiem nie różni się trasą od samodzielnego zwiedzania.

Cena dodatkowego biletu wynosi 5€, czas trwania około 45 minut. Sugerowana wcześniejsza rezerwacja. Dostępne są wycieczki w języku angielskim, hiszpańskim oraz francuskim.

Standardowe zwiedzanie możemy zarezerwować tutaj.

Zwiedzanie z przewodnikiem - opcja z podziemiami oraz/lub wejściem na wyższe piętra

Od jakiegoś czasu dostępne w sprzedaży są również trzy wycieczki z przewodnikiem, podczas których zobaczymy miejsca niedostępne dla zwykłych turystów.

Są to:

  • wycieczka z wejściem do części podziemnej (koszt dodatkowy 9€, czas trwania około 75 minut),
  • wycieczka z wejściem na wyższe poziomy i taras panoramiczny (koszt dodatkowy 9€, czas trwania około 75 minut),
  • wycieczka z wejściem do części podziemnej oraz na wyższe poziomy (koszt dodatkowy 15€, czas trwania około 90 minut).

Wycieczka na wyższe piętra oznacza przejście przez trzeci, czwarty i piąty krąg.

Dostępne zwiedzanie w trzech językach: angielskim, hiszpańskim oraz włoskim.

Uwaga! Wycieczki z przewodnikiem mają słowo Tour w nazwie - np. Colosseum, Roman Forum And Palatine Regular Entrance + Panoramic View English Tour. Uważajmy na tańsze opcje dostępne jedynie dla grup przychodzących z własnym przewodnikiem, który posiada odpowiednie uprawnienia.

Zwiedzanie podziemi lub/oraz wejście na wyższe piętra możemy zarezerwować na tej stronie.


Reklama