Okolice Rzymu - 10 miejsc, które warto odwiedzić

Co zobaczyć w okolicy Rzymu? Jest kilka świetnych miejsc, które mogą urozmaicić zwiedzanie Wiecznego Miasta. W naszym artykule przygotowaliśmy dla Was kilka sprawdzonych propozycji, do których można dotrzeć transportem publicznym w czasie krótszym niż 90 minut.

Kilka dodatkowych propozycji na dalszy wypad znajdziecie w naszym artykule poświęconym największych atrakcjom regionu Lacjum.

Artykuł jest częścią naszego przewodnika po największych atrakcjach Rzymu.

Ostia Antica - ruiny antycznego miasta portowego

W czasach świetności imperium Ostia rozwinęła się obok najważniejszego rzymskiego portu, przez który przechodziła większość towarów trafiających do Wiecznego Miasta - wliczając to w zarówno żywność, zboże czy oliwę, jak i marmur czy egipskie obeliski. Dziś Ostia Antica stanowi jedno z najlepiej zachowanych rzymskich miast i porównywana jest czasem nieco przesadnie z Pompejami (z drugiej jednak strony Ostia jest lepiej zachowana, bo nie nawiedziła jej katastrofa, a po prostu stopniowo opustoszała).

W szczytowym okresie mogło mieszkać tam 100 tysięcy osób, stąd rozległe termy, teatry i świątynie. Spacerując między ruinami odnaleźć możemy mozaiki, starożytny fast-food, a nawet resztki malowideł.

Tivoli i Villa d'Este, renesansowa perła Lacjum

Miasto Tivoli, które oddalone jest o około 30 km od Rzymu, jest idealnym wyborem na jednodniowy wypad z Wiecznego Miasta. Główną atrakcją jest tu Villa d’Este - renesansowa rezydencja z przepięknymi ogrodami, wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jej fundatorem był kardynał Hipolit d'Este, syn Lukrecji Borgii. Warto przyjechać do Tivoli choćby tylko po to, aby zwiedzić ten zabytek i jego wspaniałe ogrody, które są uznawane za jeden z najwspanialszych przykładów parkowej sztuki renesansowej.

Dla nas równie ważna była możliwość zobaczenia pozostałości Świątyni Westy. Ten budynek z I wieku p.n.e., wzniesiony na planie okręgu, od wieków fascynował archeologów i podróżników.

Willa Hadriana - śladami rzymskich cesarzy

Na obrzeżach Tivoli znajduje się jeszcze jeden zabytek wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. To Willa Hadriana - ruiny rozległego kompleksu pałacowego wzniesionego przez cesarza Hadriana. Ze względu na swój rozmach i monumentalizm, kompleks ten przybrał formę małego miasta. Do naszych czasów zachowało się wiele jego elementów, jednak mniej niż połowa została dotychczas odkryta i zbadana.

Spacerując po terenie wykopalisk łatwo uświadomić sobie, jaką potęgę reprezentował rzymski cesarz. Przy projektowaniu wielu budynków oraz struktur hojnie czerpano ze spuścizny starożytnego Egiptu oraz Grecji, których dorobek Hadrian głęboko podziwiał. Pragnął on połączyć w jednym miejscu architekturę trzech wielkich kultur, tworząc unikatowe arcydzieło.

Castel Gandolfo - letnia rezydencja papieży

Jezioro Albano, które położone jest na południowy wschód od Rzymu, to jedno z najbardziej malowniczych miejsc w Lacjum. To urokliwe jezioro wulkaniczne znane jest głównie z kompleksu pałacowego w Castel Gandolfo, letniej rezydencji papieży. Historia tego miejsca jest jednak znacznie bogatsza. Według legendy, to właśnie tu miała się znajdować Alba Longa, miasto założone przez potomków Eneasza. Tutaj mieli urodzić się Romulus i Remus, tu również doszło do walki pomiędzy Horacjuszami a Kuriacjuszami.

Większość turystów przybywa tu jednak nie w poszukiwaniu śladów antycznych – których niewiele przetrwało – ale aby zwiedzić pałac papieski oraz cieszyć się przejażdżką po jego przepięknych ogrodach.

Anzio - plaże i pozostałości willi Nerona

Oddalone o około 60 km od stolicy Anzio - dzięki bezpośredniemu połączeniu kolejowemu - stanowi częsty wybór wśród turystów uciekających nad morze. Tutejsza plaża jest naprawdę czysta i przyjemna, choć w sezonie musi być zatłoczona.

My trafiliśmy tam z całkowicie innego powodu - w okresie starożytnym było to istotne miasto portowe, gdzie swoje wille mieli ważni obywatele Rzymu - o statusie Anzio świadczą dzieła sztuki, które odnaleziono tu podczas prac archeologicznych. Na świat przyszli tu Kaligula oraz Neron.

Najwspanialsza z willi była wykorzystywana przez cesarzy i ich rodziny, i ciągnęła się wzdłuż wybrzeża. Jej ostateczną rozbudowę sfinansował cesarz Neron, stąd nosi ona jego imię. Powstała ona jednak jeszcze w okresie republiki - uważa się, że właśnie w jej murach Oktawian August przyjął tytuł "Pater Patriae" (Ojciec Ojczyzny). Rezydencja składała się z wielu pawilonów wzniesionych na tarasach skierowanych w stronę morza.

Wzdłuż ruin ciągnie się plaża nazywana Grotami Nerona (Grotte di Nerone). Zobaczymy tam jaskinie wydrążone przez morze oraz pozostałości fundamentów należących prawdopodobnie do kompleksu termalnego, które z czasem zostały zmyte przez fale.

Znawcy II wojny światowej skojarzą Anzio z lądowania aliantów w 1944 roku - w centrum znajduje się cmentarz żołnierzy brytyjskich (CWGC Anzio War Cemetery).

Santa Marinella i Santa Severa - ucieczka na plażę

Santa Marinella to jedno z naszych ulubionych miejsc na kilkugodzinny wypad na plażę z Rzymu. W porównaniu do Ostii, woda jest tu czystsza i bardziej klarowna, a dzięki falochronowi morze jest spokojniejsze. Jest to popularne miejsce wśród mieszkańców Lacjum - nie brakuje więc zarówno tłumów, jak i dobrych restauracji serwujących owoce morza. W sezonie większość plaż jest też płatna - obszar darmowy (spiaggia libera) jest stosunkowo niewielki i szybko się zapełnia.

Mając więcej czasu można udać się do sąsiadującego miasta Santa Severa. Dla nas wizyta na tamtejszej plaży to zawsze było świetne doświadczenie, ponieważ stoi przy niej... **średniowieczny zamek z IX wieku! (Castello di Santa Severa; jeden z piękniej położonych w tej części Włoch). Niestety, dojazd z Rzymu zajmuje więcej czasu (około 90 minut) i wymaga przesiadek.

Portus (ruiny portu i nekropolii) - sekret dla miłośników starożytności

W pewnym momencie port w Ostii przestał wystarczać prężnie rozwijającemu się Rzymowi, a do tego miał kilka istotnych mankamentów, jak zamulające ujście Tybru, które utrudniało statkom przeprawę.

Chcąc temu zaradzić podjęto decyzję o budowie nowego, sztucznego portu o nazwie Portus. Zbudowano go w I wieku za cesarza Klaudiusza, a następnie rozbudowano za Trajana - za tego drugiego powstał słynny sześciokątny basen.

Chociaż z dawnego portu nie zachowało się aż tyle, co w przypadku ruin Ostii, to miłośnicy starożytności powinni zakupić bilet i pospacerować po wykopaliskach, zobaczyć baseny oraz pozostałości infrastruktury portowej. Atrakcja nazywa się Area Archeologica dei Porti di Claudio e di Traiano (pol. obszar archeologiczny portu Klaudiusza i Trajana).

Na nas większe wrażenie zrobiła zachowana rzymska nekropolia (Necropoli di Porto), oryginalnie leżąca przy mieście Portus. Ma ona formę typowego antycznego cmentarza, czyli ulicy, wzdłuż której wznoszono wolno stojące grobowce - w przypadku najlepiej sytuowanych mieszkańców miały one formę niewielkich budynków. Na fasadach zachowały się cegły, na których informowano, czym zmarły zajmował się za życia. Do części grobowców można zajrzeć; na miejscu zobaczymy też miejsca pochówku mniej zamożnych klas społecznych.

Bracciano - malownicze jezioro i potężny zamek

Jezioro wulkaniczne Bracciano znane jest przede wszystkim z imponującego średniowiecznego zamku Orsini-Odescalchi (Castello Orsini-Odescalchi), który jest jednym z największych i najlepiej zachowanych w całych Włoszech.

We wnętrzu tej obronno-mieszkalnej warowni zachował się renesansowy wystrój pomieszczeń oraz bogata kolekcja mebli, obrazów i innych dzieł sztuki. Wśród nich są popiersia wykonane przez Berniniego, przedstawiające Paolo Giordano oraz Izabelę z Orsinich.

Zamek, wzniesiony w XV wieku, stanowi główną atrakcję miasteczka Bracciano. Warto jednak zarezerwować sobie chwilę na spacer po jego urokliwych uliczkach, które zachowały historyczny charakter.